WSTĘP DO SKARGI

1. Skarżący jest austriackim architektem. We wrześniu 2000 r. wniósł on skargę do Komisji, twierdząc, że Austria naruszyła dyrektywę europejską w sprawie udzielania zamówień publicznych na usługi w szeregu konkursów dla architektów. W jednej z tych spraw, która dotyczyła konkursu na przekształcenie kompleksu budynków w gminie Köflach („sprawa Stadtzentrum Köflach”), Komisja skierowała do Austrii wezwanie do usunięcia uchybienia, ale następnie stwierdziła, że prawo wspólnotowe nie ma zastosowania. Jednakże po dalszej korespondencji ze skarżącym Komisja ponownie otworzyła sprawę i ostatecznie stwierdziła, że prawo wspólnotowe ma zastosowanie i rzeczywiście zostało naruszone. Komisja postanowiła jednak nie podejmować żadnych dalszych kroków.

2. W skardze złożonej do Rzecznika Praw Obywatelskich we wrześniu 2005 r. (skarga 3570/2005/WP) skarżący twierdził między innymi, że decyzja Komisji o zaprzestaniu postępowania była arbitralna i że była stronnicza na korzyść władz austriackich. W następstwie szczegółowego dochodzenia, które obejmowało kontrolę akt Komisji, w dniu 22 stycznia 2008 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zamknął sprawę, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

3. W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji w powyższej sprawie skarżący przedstawił dodatkowy zarzut, że nie uzyskał odpowiedniego dostępu do akt sprawy Komisji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji [1] ("rozporządzenie nr 1049/2001"). Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił nie zajmować się tą kwestią w swoim dochodzeniu dotyczącym skargi 3570/2005/WP. Poinformował jednak skarżącego, że może złożyć nową skargę w związku z tym punktem, jeśli sobie tego życzy.

PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

4. W dniu 7 kwietnia 2008 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich (skarga 1059/2008/WP). Podsumowując, wysunął następujące zarzuty:

(1) Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo jego wniosków o dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Stadtzentrum Köflach.

Na poparcie tego zarzutu skarżący argumentował, że (i) przed udostępnieniem przez Komisję niektórych dokumentów konieczne było złożenie kilku wniosków, (ii) niektóre otrzymane przez niego dokumenty nie były kompletne, ponieważ na przykład brakowało załączników, (iii) udział trzech różnych służb Komisji w rozpatrywaniu jego wniosków w nadmiernie skomplikowanych sprawach oraz (iv) Komisja naruszyła odpowiednie terminy określone w rozporządzeniu 1049/2001.

(2) Komisja udzieliła wymijających i niejasnych odpowiedzi na konkretne pytania.

Skarżący twierdził, że Komisja powinna udzielić mu pełnego dostępu do akt sprawy Stadtzentrum Köflach.

5. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie pierwszego zarzutu i roszczenia skarżącego. Odrzucił on drugi zarzut jako niedopuszczalny, ponieważ dotyczył on kwestii, na które skarżący nie zwrócił uwagi Komisji przed zwróceniem się do Rzecznika Praw Obywatelskich, co oznaczało, że nie podjął on wcześniej odpowiednich działań administracyjnych przewidzianych w art. 2 ust. 4 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich.

6. Dla jasności Rzecznik uważa, że warto zwrócić uwagę, iż niniejsze dochodzenie dotyczy jedynie rozpatrywania przez Komisję wniosków skarżącego o dostęp do dokumentów w sprawie Stadtzentrum Köflach. Nie dotyczy ona postępowania Komisji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w Stadtzentrum Köflach, które zostało zbadane w ramach dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 3570/2005/WP.

WNIOSEK

7. W dniu 29 maja 2008 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o opinię w sprawie pierwszego zarzutu i zarzutu skarżącego. Opinia Komisji została przekazana skarżącemu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag.

8. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r., nie otrzymano żadnych uwag od skarżącego. W dniu 12 stycznia 2009 r. skarżący przesłał jednak Komisji i Rzecznikowi dwa pisma, z których pierwsze dotyczyło sprawy Stadtzentrum Köflach i zostało zarejestrowane jako odrębna skarga (skarga 166/2009/WP)[2]. W drugim piśmie poinformował on, że w dniu 27 czerwca 2008 r. skierował pismo do Sekretariatu Generalnego Komisji dotyczące dokumentu, który został mu ujawniony w całości, mimo że Komisja wskazała, że jego części zostały wymazane. Zdaniem skarżącego Komisja zignorowała postawione przez niego pytanie dotyczące tej kwestii i zamiast tego przesłała mu wersję dokumentu, w której odpowiednie części zostały wymazane. Skarżący zażądał, aby Komisja poinformowała go o konsekwencjach błędu i wskazała odpowiedzialnego urzędnika. Wskazał, że w przeciwnym razie zwróciłby się do władz austriackich. Wreszcie, oprócz niemieckiej wersji opinii Komisji, którą już otrzymał, skarżący zwrócił się do Rzecznika o dostarczenie mu również kopii wersji angielskiej.

9. W dniu 2 lutego 2009 r. Rzecznik przekazał skarżącemu kopię angielskiej wersji opinii. Następnie w dniu 20 marca 2009 r. Rzecznik ponownie wezwał skarżącego do przedstawienia uwag, jeśli sobie tego życzy.

10. W dniu 20 kwietnia 2009 r. skarżący odpowiedział, że w odniesieniu do jego uwag dotyczących niniejszej skargi należy wziąć pod uwagę dwa pisma, które skierował do Komisji w dniach 1 i 2 marca 2009 r. Rzecznik otrzymał kopie tych pism.

ANALIZA I WNIOSKI RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH

Uwagi wstępne

11. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że w piśmie z dnia 12 stycznia 2009 r. skarżący podniósł nową kwestię, a mianowicie, że Komisja naruszyła przepisy o ochronie danych, wysyłając mu kopię dokumentu, nie wyjaśniając, co uważa za poufne części tego dokumentu. Skarżący uznał, że Komisja powstrzymuje się od udzielenia odpowiedzi na zadane przez niego pytania dotyczące tej kwestii. Skarżący zwrócił się do Komisji o wyjaśnienie konsekwencji domniemanego naruszenia przepisów o ochronie danych oraz o wyznaczenie urzędnika odpowiedzialnego za to naruszenie.

12. W piśmie do Komisji z dnia 1 marca 2009 r. skarżący powtórzył swoją opinię, że Komisja naruszyła przepisy o ochronie danych. Skarżący przyznał, że Komisja przeprosiła za ujawnienie większej ilości informacji niż powinna i zwróciła się do niego o odrzucenie wcześniejszej wersji dokumentu. Skarżący nalegał jednak, aby Komisja poinformowała go o konsekwencjach jego błędu i podała nazwisko odpowiedzialnego urzędnika.

13. Rzecznik zauważa, że z uwag skarżącego wynika, iż Komisja przyznała, że popełniła błąd w odniesieniu do ujawnienia skarżącemu wspomnianego dokumentu. Ponadto okazuje się, że Komisja przeprosiła za ten błąd. Aby móc zdecydować, czy mimo to właściwe i konieczne może być zbadanie skarg skarżącego dotyczących tego ujawnienia, Rzecznik Praw Obywatelskich musiałby otrzymać wszystkie informacje, które są istotne w tym kontekście, w szczególności kopie odpowiednich pism skierowanych do skarżącego przez Komisję. Rzecznik zauważa jednak, że skarżący nie udostępnił mu tych informacji. Ponadto nie ulega wątpliwości, że skarżący życzy sobie, aby Rzecznik zbadał ten aspekt sprawy. Należy podkreślić, że w piśmie z dnia 12 stycznia 2009 r. skarżący poinformował Komisję, że jeżeli nie udzieli ona odpowiedzi na jego pytania, zwróci się do władz austriackich. Wreszcie należy wziąć pod uwagę fakt, że nowa kwestia podniesiona przez skarżącego dotyczy domniemanego naruszenia ochrony danych i że w związku z tym skarżący może również zwrócić się do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. W świetle powyższych okoliczności, a także w świetle jego wniosków dotyczących pierwotnej skargi, Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że nie ma potrzeby zajmowania się przez niego nową kwestią podniesioną przez skarżącego w ramach niniejszego dochodzenia.

14. W piśmie z dnia 2 marca 2009 r., do którego odniósł się również w swoich uwagach, skarżący zwrócił się do Komisji o stwierdzenie, że postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące Stadtzentrum Köflach nie zostało przeprowadzone prawidłowo. Niniejsze pismo dotyczy zatem przedmiotu skarg 3750/2005/WP i 166/2009, a nie przedmiotu niniejszej sprawy.

15. W związku z powyższym Rzecznik Praw Obywatelskich może jedynie stwierdzić, że skarżący postanowił nie przedstawiać żadnych uwag dotyczących opinii Komisji w sprawie swojej obecnej skargi, mimo że dwukrotnie został o to poproszony.

A. Zarzut, że Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo wniosków skarżącego o dostęp do dokumentów i jego wniosku

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

16. Skarżący oparł swój zarzut, że Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo jego wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów, na czterech względach. Stwierdził, że (i) przed udostępnieniem niektórych dokumentów musiał kilkakrotnie kontaktować się z Komisją; niektóre otrzymane przez niego dokumenty nie były kompletne; (iii) zaangażowanie trzech różnych służb Komisji w rozpatrywanie jego wniosków w zbyt skomplikowane sprawy; oraz (iv) Komisja naruszyła terminy określone w rozporządzeniu 1049/2001. Skarżący twierdził, że Komisja powinna udzielić mu pełnego dostępu do akt sprawy Stadtzentrum Köflach.

17. W swojej opinii Komisja wyjaśniła, że skarżący złożył trzy wnioski o dostęp do dokumentów. Pierwszy z nich pochodzi z 2003 r., natomiast drugi i trzeci zostały złożone w 2007 r. Przedstawiła ona następujące okoliczności faktyczne dotyczące rozpatrywania tych wniosków.

18. Pierwszy wniosek skarżącego o udzielenie dostępu dotyczył korespondencji Komisji z władzami austriackimi w sprawie Stadtzentrum Köflach. Dyrekcja Generalna Komisji ds. Rynku Wewnętrznego i Usług („DG MARKT”) odrzuciła pierwotny wniosek na podstawie wyjątku określonego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, który dotyczy ochrony celu kontroli, dochodzenia i audytu. Jednakże po złożeniu ponownego wniosku do Sekretariatu Generalnego Komisji skarżący otrzymał dostęp do dwóch dokumentów.

19. Drugi wniosek skarżącego o udzielenie dostępu, złożony w dniu 18 sierpnia 2007 r., ponownie dotyczył pisemnej wymiany informacji między Komisją a władzami austriackimi. Dnia 12 września 2007 r. DG MARKT potwierdziła otrzymanie wniosku i poinformowała skarżącego, że tego samego dnia rozpoczęła konsultacje z władzami austriackimi. W dniu 13 listopada 2007 r. DG MARKT udzieliła pełnego dostępu do jedenastu dokumentów oraz częściowego dostępu do czterech dokumentów. W dniu 3 grudnia 2007 r. skarżący złożył ponowny wniosek o pełny dostęp do wszystkich dokumentów. Wniosek ten został zarejestrowany w dniu 12 grudnia 2007 r.

W dniu 14 stycznia 2008 r. Sekretariat Generalny poinformował skarżącego, że konieczne okazało się przedłużenie terminu rozpatrzenia jego wniosku o 15 dni roboczych. Następnie pismem z dnia 4 lutego 2008 r. Sekretariat Generalny poinformował skarżącego, że w wyniku wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-64/05 P [3] konieczne stało się ponowne skonsultowanie się z władzami austriackimi w sprawie ujawnienia dokumentów. Komisja dodała, że dołoży starań, aby jak najszybciej przekazać mu ostateczną decyzję.

W dniu 12 marca 2008 r. Sekretariat Generalny udostępnił skarżącemu siedem dokumentów. Dodała, że kontynuuje konsultacje z władzami austriackimi w sprawie pozostałych siedmiu dokumentów. W dniu 16 maja 2008 r. Komisja udzieliła częściowego dostępu do jednego z pozostałych dokumentów. Komisja poinformowała ponadto skarżącego, że nie można udzielić dostępu do sześciu pozostałych dokumentów, biorąc pod uwagę, że (jak twierdziły władze austriackie) dokumenty te zawierały szczególnie chronione informacje handlowe, takie jak obliczenia kosztów lub szczegółowe porozumienia umowne [4], oraz że w związku z tym ich ujawnienie nie byłoby zgodne z wyjątkiem dotyczącym ochrony interesów handlowych określonym w art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001. Komisja przeprosiła skarżącego za wszelkie niedogodności, jakie opóźnienie to mogło spowodować [5].

20. Trzeci wniosek skarżącego o udzielenie dostępu, złożony w dniu 3 grudnia 2007 r., dotyczył pięciu dokumentów. Pierwotny wniosek został przesłany do Sekretariatu Generalnego. W dniu 4 lutego 2008 r. Sekretariat Generalny poinformował skarżącego, że jego wniosek został przekazany do DG MARKT.

W dniu 11 marca 2008 r. DG MARKT udzieliła dostępu do dwóch dokumentów. Odmówiła jednak ujawnienia pozostałych trzech dokumentów, a mianowicie (1) projektu odpowiedzi DG MARKT na skargę z dnia 1 lipca 2003 r.; (2) notatka DG MARKT z dnia 8 lutego 2002 r. do Służby Prawnej Komisji z prośbą o zatwierdzenie projektu wezwania do usunięcia uchybienia w sprawie Stadtzentrum Köflach; oraz 3) odpowiedzi Wydziału Prawnego z dnia 15 lutego 2002 r. skierowanej do DG MARKT. odmówiono dostępu do dokumentów wymienionych w pkt 1 i 2 na podstawie wyjątku dotyczącego ochrony wewnętrznego procesu decyzyjnego określonego w art. 4 ust. 3 tiret drugie rozporządzenia 1049/2001; odmówiono dostępu do dokumentu wymienionego w pkt 3 na podstawie wyjątku dotyczącego ochrony opinii prawnej określonego w art. 4 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia 1049/2001.

Skarżący złożył ponowny wniosek do Sekretariatu Generalnego w dniu 7 kwietnia 2008 r. Wniosek ten został zarejestrowany w dniu 18 kwietnia 2008 r. W dniu 16 czerwca 2008 r. Sekretariat Generalny udzielił dostępu do wyżej wymienionego dokumentu w pkt 1, ale potwierdził odmowę udzielenia dostępu do dokumentów w pkt 2 i 3. Sekretariat Generalny podkreślił w tym kontekście, że skarżący otrzymał ostateczną wersję wezwania do usunięcia uchybienia.

21. W odniesieniu do treści skargi Komisja przedstawiła następujące uwagi:

22. W odniesieniu do pierwszego aspektu skargi, a mianowicie tego, że przed udostępnieniem przez Komisję niektórych dokumentów konieczne było złożenie kilku wniosków, Komisja zauważyła, że wnioski skarżącego dotyczyły różnych dokumentów. Co do istoty Komisja argumentowała, że fakt, iż skarżącemu udzielono dostępu do niektórych dokumentów w następstwie ponownych wniosków, dowodzi jedynie, że prawodawca wspólnotowy słusznie przewidział dwuetapową procedurę.

23. W odniesieniu do drugiego aspektu Komisja wyjaśniła, że jej ocena, czy udzielić dostępu do dokumentów, opiera się na rozporządzeniu 1049/2001. Komisja podkreśliła, że w konsekwencji udzieliła częściowego dostępu do dokumentów, zgodnie z art. 4 ust. 6 rozporządzenia, wszędzie tam, gdzie było to możliwe, jeżeli nie można było ujawnić całego dokumentu.

24. W odniesieniu do trzeciego aspektu Komisja wskazała, że decyzje w sprawie wstępnych wniosków o udzielenie dostępu są podejmowane przez jej dyrektorów generalnych oraz że sekretarz generalny zajmuje się ponownymi wnioskami o udzielenie dostępu. Komisja podkreśliła fakt, że sekretarz generalny jest częścią Sekretariatu Generalnego, a nie odrębną służbą. Zauważyła ponadto, że Dział ds. Przejrzystości Sekretariatu Generalnego skontaktował się ze skarżącym w kontekście przygotowywania decyzji sekretarza generalnego w sprawie jego ponownych wniosków. Ponadto, w odniesieniu do rzekomego „chaosu” w rozpatrywaniu jego wniosków, Komisja wskazała, że problem zidentyfikowany przez skarżącego wynikał z faktu, że w piśmie z dnia 3 grudnia 2007 r. jednocześnie złożył on ponowny wniosek i nowy wniosek o dostęp do dokumentów.

25. W odniesieniu do czwartego aspektu Komisja argumentowała, że poinformowała skarżącego pismem z dnia 4 lutego 2008 r., że nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na ponowny wniosek dotyczący jego drugiego wniosku o udzielenie dostępu w terminie określonym w rozporządzeniu 1049/2001. Komisja podkreśliła, że poinformowała go ponadto, iż jest to spowodowane wyjątkowymi okolicznościami wynikającymi z wyroku Trybunału w sprawie C-64/05 P. Wyrażając ubolewanie z powodu opóźnienia, Komisja uznała, że jest ono poza jej kontrolą i odpowiedzialnością.

26. Na zakończenie Komisja stwierdziła, że jej zdaniem zarzuty skarżącego są bezpodstawne.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

27. Na wstępie Rzecznik zauważa, że w swojej opinii Komisja wyjaśniła, iż pierwszy wniosek skarżącego o udzielenie dostępu do dokumentów został złożony w 2003 r., podczas gdy dwa pozostałe wnioski zostały złożone w 2007 r. Art. 2 ust. 4 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi, że skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich należy wnosić w terminie dwóch lat od uzyskania przez skarżącego wiedzy o faktach, na których skarga ma być oparta. Oczywiste jest zatem, że Rzecznik nie może zbadać sposobu rozpatrzenia przez Komisję pierwszego wniosku o udzielenie dostępu, biorąc pod uwagę, że niniejsza skarga została złożona dopiero w 2008 r. W każdym razie Rzecznik zauważa, że pierwszy wniosek skarżącego o dostęp do dokumentów wydaje się dotyczyć tych samych dokumentów co jego drugi wniosek, którego rozpatrywanie może zostać zbadane przez Rzecznika.

28. Rzecznik zauważa, że w swoim drugim wniosku o dostęp do dokumentów skarżący zwrócił się o ujawnienie całej korespondencji Komisji z władzami austriackimi dotyczącej sprawy Stadtzentrum Köflach. W ponownym wniosku o udzielenie dostępu do tych dokumentów skarżący zwrócił się również o udzielenie dostępu do pięciu innych dokumentów, które nie były objęte drugim wnioskiem. W świetle tych okoliczności Rzecznik uważa, że Komisja działała prawidłowo, rozróżniając dokumenty, które były objęte drugim wnioskiem o udzielenie dostępu, od tych, które nie były objęte drugim wnioskiem o udzielenie dostępu, oraz uznając wniosek skarżącego o udzielenie dostępu do drugiego wniosku za odrębny (trzeci) wniosek o udzielenie dostępu, który musiał zostać rozpatrzony przez odpowiedzialną służbę, tj. DG MARKT.

29. Rzecznik uważa ponadto, że należy zwrócić uwagę, iż rozporządzenie 1049/2001 ustanawia dwuetapową procedurę rozpatrywania wniosków o dostęp do dokumentów. System leżący u podstaw rozporządzenia 1049/2001 przewiduje zatem, że dostęp do dokumentu może wymagać więcej niż jednego kroku. Ponadto oczywiste jest, że wnioski skarżącego zostały skutecznie rozpatrzone tylko przez dwie służby Komisji, a mianowicie DG MARKT i Sekretariat Generalny. Fakt, że skarżący otrzymał pismo z dnia 4 lutego 2008 r. od Działu ds. Przejrzystości Sekretariatu Generalnego, działu w Sekretariacie Generalnym, oraz fakt, że decyzje w sprawie jego ponownych wniosków zostały podpisane przez sekretarza generalnego, który jest częścią Sekretariatu Generalnego, wyraźnie nie zmieniają tego faktu.

30. Jeśli chodzi o krytykę skarżącego, że niektóre z otrzymanych przez niego dokumentów nie były kompletne, należy wziąć pod uwagę fakt, że jest to logiczna konsekwencja, w przypadku gdy na podstawie art. 4 ust. 6 rozporządzenia 1049/2001 można udzielić jedynie częściowego dostępu do dokumentu. Kwestia, czy Komisja działała prawidłowo, gdy odmówiła pełnego dostępu do przedmiotowych dokumentów, stanowi część kwestii podniesionych w skardze, które zostaną zbadane poniżej.

31. Wynika z tego, że pierwszy, drugi i trzeci aspekt zarzutu skarżącego są bezzasadne.

32. Jeżeli chodzi o terminy rozpatrywania wniosków skarżącego o dostęp do dokumentów, Rzecznik zauważa, że wyraźnie wystąpiły opóźnienia w rozpatrywaniu wstępnych wniosków skarżącego dotyczących zarówno drugiego, jak i trzeciego wniosku o dostęp do dokumentów. Biorąc jednak pod uwagę, że art. 7 ust. 4 rozporządzenia 1049/2001 upoważnia obywatela, w przypadku gdy instytucja nie dotrzyma terminów udzielenia odpowiedzi na pierwotny wniosek, do złożenia ponownego wniosku, Rzecznik skoncentruje się na rozpatrywaniu przez Komisję ponownych wniosków skarżącego.

33. Jeśli chodzi o rozpatrywanie drugiego wniosku o dostęp do dokumentów, Rzecznik zauważa, że ponowny wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2007 r. został zarejestrowany w dniu 12 grudnia 2007 r. Był to również dzień, w którym Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie C-64/05 P. Rzecznik zauważa, że Komisja poinformowała skarżącego pismem z dnia 14 stycznia 2008 r., że przedłużyła termin rozpatrzenia ponownego wniosku skarżącego o kolejne 15 dni roboczych. Chociaż ani Komisja, ani skarżący nie dostarczyli Rzecznikowi kopii pisma z dnia 14 stycznia 2008 r., wydaje się, że dopiero w dniu 4 lutego 2008 r. Komisja poinformowała skarżącego, że jej zdaniem konieczne jest ponowne skonsultowanie się z władzami austriackimi w świetle wyroku w sprawie C-64/05 P.

34. Rzecznik rozumie, że wyrok Trybunału mógł skłonić Komisję do ponownego rozważenia swojego stanowiska. Nie zmienia to jednak faktu, że Komisja pozostała zobowiązana do rozpatrzenia ponownego wniosku skarżącego w terminach przewidzianych w rozporządzeniu 1049/2001 [6]. W tym kontekście Rzecznik zauważa, że w piśmie z dnia 4 lutego 2008 r. Komisja odniosła się do art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001, gdy zwróciła się do skarżącego o zaakceptowanie dalszego opóźnienia. Przepis ten umożliwia instytucji, do której skierowano wniosek o udzielenie dostępu dotyczący bardzo długiego dokumentu lub bardzo dużej liczby dokumentów, nieformalne rozmowy z wnioskodawcą w celu znalezienia sprawiedliwego rozwiązania. Rzecznik uważa za oczywiste, że przepis ten, który dotyczy wstępnych wniosków o udzielenie dostępu, nie może być powoływany w celu uzasadnienia przedłużenia terminu rozpatrywania ponownego wniosku. Jest tak tym bardziej, że art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 wyraźnie przewiduje możliwość przedłużenia tego terminu o kolejne 15 dni roboczych w wyjątkowych okolicznościach. W niniejszej sprawie Komisja odpowiedziała na ponowny wniosek skarżącego dopiero w dniu 16 maja 2008 r., czyli długo po upływie dodatkowego terminu 15 dni roboczych.

35. Rzecznik stwierdza zatem, że Komisja nie rozpatrzyła ponownego wniosku dotyczącego drugiego wniosku skarżącego o udzielenie dostępu w terminach przewidzianych w rozporządzeniu 1049/2001. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

36. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że Komisja w piśmie z dnia 16 maja 2008 r. przeprosiła skarżącego za wszelkie niedogodności, jakie mogło to spowodować. Rzecznik uważa, że zazwyczaj nie ma potrzeby podejmowania dalszych kroków z jego strony, jeżeli instytucja wspólnotowa szczerze przeprasza za wszelkie opóźnienia w rozpatrywaniu wniosku o udzielenie dostępu na mocy rozporządzenia 1049/2001. Rzecznik uważa, że nie jest konieczne rozstrzyganie, czy sformułowanie użyte przez Komisję w piśmie z dnia 16 maja 2008 r. stanowi jednoznaczne przeprosiny. W każdym razie jasne jest, że przeprosiny mają sens tylko wtedy, gdy administracja przyznaje, że popełniła błąd. W swojej opinii w sprawie niniejszej skargi Komisja uznała jednak, że opóźnienie w rozpatrzeniu ponownego wniosku skarżącego było poza jej kontrolą i odpowiedzialnością. Wobec braku rzeczywistych przeprosin ze strony Komisji Rzecznik uważa, że konieczne jest przedstawienie uwagi krytycznej poniżej.

37. W odniesieniu do trzeciego wniosku o dostęp do dokumentów Komisja otrzymała w dniu 18 kwietnia 2008 r. ponowny wniosek skarżącego. Komisja zakończyła etap ponownego wniosku pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. Biorąc pod uwagę termin 15 dni roboczych przewidziany w art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1049/2001, oczywiste jest, że Komisja przekroczyła odpowiedni termin. W swojej opinii w sprawie skargi Komisja nie przedstawiła żadnych argumentów mających na celu wyjaśnienie lub uzasadnienie tego opóźnienia. W każdym razie użyteczne wydaje się wskazanie, że ten ponowny wniosek dotyczył trzech wewnętrznych dokumentów Komisji. Decyzja o udzieleniu lub odmowie udzielenia dostępu do tych dokumentów nie wymagała konsultacji ze stronami trzecimi. W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że nierozpatrzenie przez Komisję tego ponownego wniosku w odpowiednim terminie stanowi przypadek niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich również zwróci uwagę krytyczną na tę kwestię.

38. W swoim wniosku skarżący zwrócił się o pełny dostęp do akt sprawy Stadtzentrum Köflach. Aby podjąć decyzję w sprawie wniosku skarżącego, Rzecznik Praw Obywatelskich musiałby zweryfikować przedstawione przez Komisję uzasadnienie, dlaczego skarżącemu nie można było udzielić dostępu do żądanych dokumentów lub ich części. Warto zauważyć, że w odniesieniu do drugiego wniosku skarżącego o udzielenie dostępu Komisja odmówiła udzielenia pełnego dostępu do sześciu dokumentów na podstawie wyjątku dotyczącego ochrony interesów handlowych, zgodnie z art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001. W odniesieniu do trzeciego wniosku o udzielenie dostępu Komisja odmówiła ujawnienia dwóch dokumentów wewnętrznych na podstawie wyjątków dotyczących ochrony jej wewnętrznego procesu decyzyjnego i ochrony opinii prawnych, określonych odpowiednio w art. 4 ust. 3 akapit drugi i art. 4 ust. 2 tiret drugie.

39. Zdaniem Rzecznika stanowisko Komisji nie wydaje się na pierwszy rzut oka nieuzasadnione, przynajmniej w odniesieniu do niektórych odnośnych dokumentów. Dotyczy to w szczególności niektórych lub wszystkich dokumentów dostarczonych przez władze austriackie.

40. Rzecznik uważa, że w tych okolicznościach skarżący musiałby wyjaśnić, dlaczego nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez Komisję. Takie wyjaśnienia byłyby tym bardziej właściwe w niniejszej sprawie, że Komisja zajęła ostateczne stanowisko w przedmiocie drugiego i trzeciego wniosku skarżącego o udzielenie dostępu dopiero w dniach 16 maja i 16 czerwca 2008 r., czyli po złożeniu niniejszej skargi. Jednakże, pomimo dwóch wezwań ze strony Rzecznika, skarżący postanowił nie przedstawiać żadnych uwag na temat opinii Komisji. Ponadto Rzecznik zauważa, że w dniu 27 czerwca 2008 r., czyli po wszczęciu niniejszego dochodzenia, skarżący skierował do Komisji nowy wniosek o udzielenie dostępu dotyczący dokumentów będących przedmiotem jego drugiego i trzeciego wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów. Skarżący nie przekazał Rzecznikowi żadnych informacji na temat rozwoju sytuacji w następstwie tego czwartego wniosku o dostęp do dokumentów.

41. W świetle tych okoliczności Rzecznik uważa, że obecnie nie ma podstaw do dalszych dochodzeń w sprawie roszczenia skarżącego. Skarżący może ponownie złożyć skargę dotyczącą podstawy prawnej odmowy przez Komisję udzielenia mu dostępu do dokumentów, które nie zostały jeszcze ujawnione, pod warunkiem że wyjaśni, dlaczego nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez Komisję.

C. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującymi wnioskami:

Dobrą praktyką administracyjną jest rozpatrywanie wniosków o dostęp do dokumentów na podstawie rozporządzenia 1049/2001 w terminach określonych w niniejszym rozporządzeniu. Rzecznik stwierdza, że Komisja nie rozpatrzyła drugiego i trzeciego wniosku skarżącego o dostęp do dokumentów w odpowiednich terminach określonych w rozporządzeniu 1049/2001. Niepowodzenia te stanowią dwa przypadki niewłaściwego administrowania.

Nie stwierdzono niewłaściwego administrowania w odniesieniu do pierwszego, drugiego i trzeciego aspektu zarzutu skarżącego.

Nie ma podstaw do dalszego prowadzenia dochodzenia w sprawie roszczenia skarżącego.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Sporządzono w Strasburgu dnia 22 grudnia 2009 r.

[1] Dz.U. L 145, s. 43.

[2] W skardze podniesiono kwestie poruszone merytorycznie w skardze 3570/2005/WP. W związku z tym Rzecznik stwierdził, że nie ma podstaw do wszczęcia dalszego dochodzenia.

[3] Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie C-64/05 P Królestwo Szwecji przeciwko Komisji, Zb.Orz. 2007, s. I-11389.

[4] Sześć pozostałych dokumentów, do których odmówiono dostępu, to następujące załączniki przedłożone przez władze austriackie wraz z ich uwagami przedłożonymi Komisji w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego: (1) Umowa sprzedaży nieruchomości EZ 1019, (2) pozwolenie na budowę przejścia ratuszowego z centrum handlowym na nieruchomości EZ 1019, (3) umowa najmu nieruchomości EZ 1019, (4) uzupełnienie umowy najmu, (5) wykaz całkowitych kosztów inwestycji oraz (6) opcja sprzedaży nieruchomości EZ 1019.

[5] Projekt odpowiedzi dla skarżącego, przygotowany w języku angielskim i załączony do opinii Komisji, miał następujące brzmienie: "Szczerze przepraszam za wszelkie niedogodności, jakie mogło spowodować to opóźnienie".

[6] W wyroku w sprawie C-64/05 P, pkt 86, Trybunał orzekł, że: „[...] instytucja, która otrzymuje wniosek o udzielenie dostępu do dokumentu pochodzącego od państwa członkowskiego i to państwo członkowskie, po powiadomieniu państwa członkowskiego o tym wniosku przez tę instytucję, musi niezwłocznie rozpocząć rzeczywisty dialog dotyczący ewentualnego zastosowania wyjątków przewidzianych w art. 4 ust. 1–3 rozporządzenia nr 1049/2001, zwracając szczególną uwagę na konieczność umożliwienia instytucji zajęcia stanowiska w terminie, w którym art. 7 i 8 tego rozporządzenia nakładają na nią obowiązek podjęcia decyzji w sprawie wniosku o udzielenie dostępu”.