WSTĘP DO SKARGI

1. Niniejsza sprawa dotyczy domniemanego niewłaściwego administrowania w odpowiedzi Komisji Europejskiej na informacje i zapytania dotyczące domniemanych braków technicznych w zaworach wprowadzonych na rynek UE/EOG przez południowokoreańskiego producenta zaworów. Zawory zostały wyprodukowane, aby zapobiec przedostawaniu się płomieni do zbiorników ładunkowych w tankowcach. Sam skarżący działał w imieniu duńskiego producenta takich zaworów. "Zawory" to typ modelu składający się z kilku numerów modeli, takich jak "NEW-ISO-HV-65" i "NEW-ISO-HV-80" (zwane dalej "zaworami"/"zaworami spornymi").

2. Na początku 2000 r. skarżący stwierdził, że zawory nie są zgodne z odpowiednimi normami technicznymi, i poinformował o tym Komisję i Duński Urząd Morski. Następnie w lutym 2004 r. Komisja otrzymała pismo od Duńskiego Urzędu Morskiego informujące ją, że podjęto środki w odniesieniu do zaworów w związku z nieprzestrzeganiem norm technicznych. Duński Urząd Morski postanowił zakazać stosowania zaworów i nakazać usunięcie takich zaworów już zainstalowanych na statkach pływających pod banderą duńską.

3. Wyżej wymienione informacje, przesłane Komisji przez władze duńskie w 2004 r., zostały przekazane w ramach tzw. "procedury klauzuli ochronnej". Procedurę tę określono w art. 13 dyrektywy UE w sprawie wyposażenia morskiego [1], który stanowi w skrócie, że państwa członkowskie, które uznają, że dane wyposażenie morskie może zagrażać zdrowiu, bezpieczeństwu lub środowisku, podejmują środki tymczasowe (takie jak zakaz lub ograniczenie rynku) i informują o tym Komisję, która następnie ustala, czy środki te są uzasadnione. Środek wprowadzony przez władze duńskie w niniejszej sprawie obejmował zakaz i usunięcie z rynku spornych zaworów.

4. W odpowiedzi na informacje otrzymane od Duńskiego Urzędu Morskiego w 2004 r. Komisja przyjęła opinię w dniu 9 czerwca 2005 r. („opinia z 2005 r.”, opublikowana w Dzienniku Urzędowym). Stwierdzając, że środki przyjęte przez Duński Urząd Morski były „odpowiednie i proporcjonalne do ochrony bezpieczeństwa morskiego, a zatem uzasadnione”, Komisja zaakceptowała dowody potwierdzające przedstawione przez duński organ jedynie częściowo. W szczególności Komisja stwierdziła, że dostarczone jej wyniki badań i sprawozdania z inspekcji statków dotyczące zaworów objętych środkami tymczasowymi były „w dużej mierze sprzeczne”. Ponadto Komisja podkreśliła „niepewność co do okoliczności badań, między innymi w odniesieniu do stanu badanych zaworów, które zostały usunięte ze statków, obiektów badawczych, w których przeprowadzono badania, oraz kalibracji wykorzystywanych przyrządów.” Ponadto zauważyła, że „wydaje się, że badania te przeprowadzono na różnych stanowiskach badawczych ze względu na różne interpretacje mających zastosowanie norm ISO 15364, które odnoszą się do „uznanej normy krajowej lub międzynarodowej”. ... Do celów dyrektywy 96/98/WE »uznaną normę krajową lub międzynarodową« należy uznać za normę EN 12874:2001, która określa dokładne warunki montażu do celów badania przedmiotowych urządzeń.”;

5. Na zakończenie swojej opinii Komisja sformułowała następujące zalecenia:

„2. Komisja zaleca, aby Państwa Członkowskie zapewniły, że zawory modelu NEW-ISO-HV-80, na których znak określony w art. 11 dyrektywy 96/98/WE (zwany dalej "znakiem") został umieszczony przed dniem 1 stycznia 2003 r., zostaną usunięte z ich rynków.

3. Komisja zaleca, aby w przypadku gdy zawory, o których mowa w ust. 2, są instalowane na statkach pływających pod ich banderą, państwa członkowskie zapewniły ich usunięcie.

4. Komisja zaleca ponadto, aby państwa członkowskie zapewniły jak najszybsze zbadanie wszystkich zaworów modelu NEW-ISO-HV-80 produkowanych przez TANKTECH Co. Ltd, na których znak został umieszczony po dniu 1 stycznia 2003 r. i które zostały zainstalowane na statkach pływających pod ich banderą, w celu stwierdzenia ich zgodności z typem. Jeżeli w wyniku badania okaże się, że zawory te nie są zgodne z typem, Komisja zaleca ich usunięcie oraz zgłoszenie sprawy Komisji i pozostałym państwom członkowskim.

Jeżeli zawory modelu NEW-ISO-HV-80 produkowane przez TANKTECH Co. Ltd nieposiadające znaku otrzymały świadectwo równoważności zgodnie z art. 8 ust. 3 dyrektywy 96/98/WE, ust. 2–4 stosuje się odpowiednio.

6. Komisja zaleca, aby strony wspólnie przeprowadziły w rozsądnym terminie, który zwykle nie powinien przekraczać sześciu miesięcy, nowe badanie na reprezentatywnej próbce nowych zaworów modelu NEW-ISO-HV wszystkich rozmiarów we wspólnie uzgodnionym laboratorium zgodnie z mającymi zastosowanie normami badań, w tym w szczególności normą europejską EN12874:2001, w celu ustalenia, czy dany typ spełnia mające zastosowanie minimalne wymagania w normalnych warunkach eksploatacji statku. Państwa członkowskie powinny niezwłocznie przekazać wyniki Komisji i państwom członkowskim.”

6. Skarżący w niniejszej sprawie nie uznał jednak, że istniał jakikolwiek powód lub możliwość (ponownego) zbadania zgodności spornych zaworów. W następstwie opinii Komisji z 2005 r. skarżący kilkakrotnie zwracał się do Komisji, aby wykazać zasadniczo, że sporne zawory wyraźnie nie spełniały minimalnych norm określonych w odpowiednich przepisach technicznych oraz że dalsze stosowanie spornych zaworów było wyraźnie niezgodne z prawem. Skarżący odniósł się do wyników badań przeprowadzonych przez różne europejskie instytuty badawcze.

7. Ponadto skarżący zakwestionował działania Komisji podjęte po wydaniu opinii z 2005 r. i wynikające z niej oraz zapytał, czy Komisja zezwoliła producentowi spornych zaworów na zrekompensowanie (domniemanych) braków technicznych jedynie poprzez zapewnienie starannej instalacji zaworów [2]. Odnosząc się do pisma, które producent spornych zaworów skierował do swoich klientów, skarżący zwrócił się z następującymi pytaniami:

„Wydaje się, że Komisja Europejska zdecydowała, że wykorzystanie ... NEW-ISO-HV jest bezpieczny, jeżeli "niezbędne informacje zostały dostarczone przez [producenta] i odpowiednio zastosowane podczas projektowania i budowy końcowej instalacji przez użytkownika".

Przy założeniu, że wgląd [producenta] w postępowanie jest poprawny, nie rozumiemy pojęcia "niezbędnych informacji" w przeciwieństwie do dokumentacji wymaganej przepisami, w szczególności okólnika IMO MSC/Circ. 677, por. ISO 15364.”

8. W odpowiedzi Komisja poinformowała skarżącego w dniu 20 lipca 2006 r., że „uwzględniła należycie Pana uwagi dotyczące tej sprawy i przekazane informacje, ale nie chce komentować toczącego się postępowania”. Skarżący odpowiedział na to, wyjaśniając bardziej szczegółowo swoją opinię, że „[j]eżeli producent może uniknąć przestrzegania wymaganych marginesów bezpieczeństwa i dostarczyć zawór o niższej wydajności, istnieje bezpośrednia oszczędność kosztów, której inni producenci nie dostrzegają. Z naszego punktu widzenia jest to kwestia kluczowa. Istnieją inne implikacje [dotyczące bezpieczeństwa], ale musi to być kwestia, na którą władze muszą odpowiedzieć w przypadku wystąpienia wypadku." Utrzymywał, że "[s]tanowiska przeprowadzone w Niemczech, Anglii, Niderlandach i Danii, a także pojedynczy test przeprowadzony w Niemczech na zalecenie Komisji, wykazują, że [sporne] zawory kończą się mniejszą wydajnością niż wymagana. " Skarżący przesłał ponadto podobną korespondencję do Komisji w lutym 2007 r., po złożeniu niniejszej skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Komisja odpowiedziała w skrócie w następujący sposób:

9. Po pierwsze, Komisja zauważyła, że skarżący „zwrócił się o potwierdzenie, że dopuszczalne są pewne zdarzenia (odchylenie danych o przepływie, silne oscylacje, retrospekcje i wykorzystanie w przypadku ładunków niezatwierdzonych) i w związku z tym starał się o zezwolenie na „to, co inne są de facto dozwolone w chwili obecnej w ramach rynku wewnętrznego”. Następnie stwierdził on, że:

„W związku z tym należy zauważyć, że w przypadku urządzeń objętych zakresem dyrektywy 96/98/WE zgodność z prawem krajowym transponującym zharmonizowane wymagania określone we wspomnianej dyrektywie musi zostać stwierdzona przez organy zainteresowanego państwa członkowskiego lub zainteresowanych państw członkowskich lub jednostkę notyfikowaną działającą w ich imieniu, zanim takie urządzenia będą mogły zostać wprowadzone do obrotu. Wymóg ten ma zastosowanie do wszystkich producentów, w tym do samych towarów.

Do Komisji nie należy wydawanie świadectw homologacji typu ani zastępowanie organów państw członkowskich w ramach ich wyżej wymienionej odpowiedzialności. W związku z tym zwracam się z prośbą o zwrócenie się z wszelkimi pytaniami dotyczącymi zatwierdzenia Państwa produktów do organów państw członkowskich, na których rynku zamierzają je Państwo wprowadzić do obrotu ... W związku z tym należy oczekiwać, że zarówno organy krajowe, jak i jednostki notyfikowane będą opierać swoją ocenę wyłącznie na badaniu i testowaniu sprzętu, który mogą Państwo przedłożyć do certyfikacji, bez względu na jakiekolwiek względy dotyczące jakości towarów wytwarzanych przez Państwa konkurentów.

Jeżeli chodzi o toczącą się sprawę dotyczącą zaworów produkowanych przez [producenta spornych zaworów], służby Komisji należycie uwzględniły bogatą dokumentację, którą dostarczył Pan w ostatnich latach, i należycie ją rozważyły.

W tym momencie jednak uważam, że konieczne staje się rozwianie tego, co wydaje się być szeregiem powtarzających się nieporozumień:

1. Celem mechanizmu ochronnego ustanowionego w art. 13 dyrektywy 96/98/WE jest uniknięcie sytuacji, w której środki ograniczające podjęte przez państwo członkowskie w odniesieniu do urządzeń certyfikowanych z upoważnienia innego państwa członkowskiego stanowią nieuzasadnione bariery dla swobodnego przepływu takich towarów w ramach rynku wewnętrznego.

2. Nie zwalnia to w żaden sposób państw członkowskich z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa przed podjęciem działań przez Komisję i po ich podjęciu.

3. Rolą Komisji jest ustalenie, czy środki, o których mowa w tiret pierwszym, są uzasadnione, czy też nie. W wyżej wymienionej sprawie Komisja wywiązała się ze swojego zobowiązania w dniu 9 czerwca 2005 r., przedstawiając szczególnie szczegółowe wyjaśnienie powodów swoich wniosków i zaleceń. Jego opinia została indywidualnie notyfikowana każdemu Państwu Członkowskiemu i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Państwa członkowskie zostały zatem dokładnie poinformowane o późniejszych wydarzeniach.

4. Klauzula ochronna stanowi zatem zasadniczo procedurę między Komisją a państwami członkowskimi, w ramach której dany producent otrzymuje w sposób logiczny instrumenty związane z jego prawem do obrony. Każda sprawa jest rozpatrywana przez Komisję w sposób bezstronny, na podstawie jej własnych osiągnięć, przy pomocy niezależnego doradztwa technicznego i z uwzględnieniem ogólnie obowiązujących zasad prawa, w tym zasad sprawiedliwości i proporcjonalności. Zainteresowane strony są wysłuchane, tak jak Pan to z pewnością uczynił, Komisja nie jest jednak zobowiązana do omawiania z tymi osobami trzecimi kompletności i poprawności ich założeń co do treści akt ani ich spekulacji na temat zamiarów Komisji.”

10. W następstwie niniejszej skargi i na krótko przed przedstawieniem przez Komisję opinii w jej sprawie Komisja wydała w dniu 20 czerwca 2007 r. drugą i ostateczną opinię dotyczącą spornych zaworów (zwaną dalej "opinią z 2007 r."). Poniżej przedstawiono krótki opis niniejszej opinii.

11. W opinii z 2007 r. Komisja przedstawiła szereg uwag. Zauważyła, że nowy model zaworów ("seria U-ISO") zastąpił sporne zawory. Nowy model uzyskał homologację typu od właściwych władz francuskich.

12. W odniesieniu do spornych zaworów („NEW-ISO-HV”) świadectwo homologacji tych zaworów wygasło w dniu 19 marca 2007 r. i nie zostanie odnowione. Komisja zauważyła, że odpowiednie testy spornych zaworów, przeprowadzone zgodnie z jej opinią z 2005 r., nie wykazały „żadnej innej nieodłącznej wady danego modelu”. Testy wykazały jednak znaczący wpływ układu stanowiska badawczego na wyniki, co podkreśla znaczenie prawidłowej instalacji zaworów na pokładzie statków. „Procedura”(określana jako taka) została zatem uzgodniona między stronami („strony zgadzają się”), co oznaczało zindywidualizowane działania następcze w celu zapewnienia bezpieczeństwa, a także mechanizm składania sprawozdań przez producenta Komisji i pozostałym stronom.

13. Na zakończenie swojej opinii Komisja stwierdziła, że „strony podjęły odpowiednie działania następcze w związku z opinią wydaną przez Komisję w dniu 9 czerwca 2005 r. i podjęły odpowiednie środki w celu ochrony bezpieczeństwa”. Następnie wydała następujące zalecenia:

„1. Wszelkie incydenty zidentyfikowane przez producenta, które mogą wskazywać na nieprawidłowe działanie zaworów modeli NEW-ISO-HV i U-ISO umieszczonych już na statkach, są niezwłocznie zgłaszane nie tylko Komisji i innym stronom, zgodnie z ustaleniami, ale także państwu bandery, niezależnie od bandery statku.

2. Państwa członkowskie przeprowadzają podobną weryfikację w odniesieniu do statków pływających pod ich banderą i wyposażonych w ciśnieniowe/próżniowe zawory nadmiarowe tego samego rodzaju, niezależnie od ich marki, oraz badają wszelkie takie przypadki w celu ustalenia najbardziej prawdopodobnej przyczyny.”;

14. Dalsze istotne informacje i uwagi dotyczące niniejszej opinii z 2007 r. zostały wymienione i omówione poniżej w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich.

PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

15. W dniu 21 marca 2007 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie następującego zarzutu i roszczenia:

Komisja nie zajęła się należycie kwestiami podniesionymi przez skarżącego w odniesieniu do wymiany handlowej spornego zaworu i uczciwej konkurencji.

Skarżący twierdzi, że Komisja powinna podjąć odpowiednie działania w związku ze sprawą, o której mowa powyżej.

16. Skarżący zasadniczo powtórzył swoje rozumienie, o którym mowa powyżej, związanych z tym kwestii faktycznych, proceduralnych i prawnych, a mianowicie, że (i) sporne zawory produkowane przez konkurenta jego przedsiębiorstwa nie spełniały odpowiednich minimalnych wymogów oraz że Komisja nie przedstawiła wyjaśnień ani dowodów rozwiązujących ten pogląd, oraz (ii) Komisja zezwoliła producentowi spornych zaworów na zrekompensowanie (domniemanych) usterek technicznych poprzez staranną instalację zaworów lub poprzez „program kontroli” nieprzewidziany w odpowiednich przepisach i nie wyjaśniła skarżącemu charakteru swoich odpowiednich działań w tej kwestii.

WNIOSEK

17. Rzecznik przesłał skargę do Komisji, która przedstawiła swoją opinię w dniu 5 września 2007 r. Opinia została przekazana skarżącemu, który przedstawił uwagi w dniu 30 listopada 2007 r. W dniu 24 września 2008 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił propozycję rozwiązania polubownego. Propozycja polubownego rozwiązania zawierała w skrócie dwie części, w których zachęcano Komisję do przekazania skarżącemu bardziej szczegółowych istotnych informacji. Komisja przekazała swoją opinię w sprawie tego wniosku w dniu 29 kwietnia 2009 r. Opinia została przekazana skarżącemu, który przedstawił uwagi w dniu 26 czerwca 2009 r.

ANALIZA I WNIOSKI RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH

Uwagi wstępne

18. W swojej opinii w sprawie propozycji polubownego rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja wyraziła obawę, że zasada, zgodnie z którą skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich powinny być poprzedzone odpowiednim uprzednim podejściem administracyjnym do instytucji, nie jest w tym przypadku odpowiednio egzekwowana. W szczególności pierwsza część propozycji polubownego rozwiązania, a mianowicie zachęta do udzielenia skarżącemu konkretnych informacji, nie została poprzedzona odpowiednim wyraźnym żądaniem udzielenia informacji przez skarżącego.

19. Rzecznik pragnie przede wszystkim podkreślić, że zasada, na którą powołuje się Komisja, pozostawia duży margines swobody w indywidualnych przypadkach. Odpowiedni przepis statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, art. 2 ust. 4, odnosi się jedynie do „odpowiednich” uprzednich podejść administracyjnych. Nie oznacza to na przykład, że skarżący ma obowiązek wyczerpania wszystkich możliwych wcześniejszych kroków przed zwróceniem się do Rzecznika Praw Obywatelskich (zob. art. 2 ust. 8, który zawiera tak rygorystyczny wymóg w odniesieniu do skarg dotyczących stosunków pracy z instytucjami), ani też z definicji nie uniemożliwia skarżącym składania skarg przed zakończeniem powiązanej procedury administracyjnej. Prawdą jest, że z dość oczywistych powodów sam Rzecznik zasadniczo woli, aby instytucja miała już możliwość ustosunkowania się do kwestii podniesionych przez skarżącego. Pomaga to Rzecznikowi w podjęciu decyzji, czy należy wszcząć dochodzenie, czy też nie, i zapewnia lepszą podstawę oceny w przypadku wszczęcia dochodzenia. W przedmiotowej sprawie Komisja i skarżący wymienili się bardzo dużą ilością korespondencji. Ostatnia wymiana informacji przed wszczęciem dochodzenia przez Rzecznika nie sugerowała, że komunikacja między obiema stronami stanie się bardziej konstruktywna i otwarta. Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca na to uwagę, nie chcąc wyrażać żadnej krytyki ani wobec Komisji, ani wobec skarżącego, oraz dostrzegając, w jaki sposób korespondencja może ewoluować w przypadku wielokrotnego wyrażania przez obie strony silnego sporu zarówno w kwestiach proceduralnych, jak i merytorycznych. W świetle powyższego Rzecznik uznał jednak, że dalsze działania skarżącego wobec Komisji prawdopodobnie nie będą owocne. Ten sam kontekst należy zauważyć w odniesieniu do szerokiego sformułowania zarzutu podniesionego w celu przeprowadzenia dochodzenia w niniejszej sprawie.

20. W szczególności w odniesieniu do kwestii informacyjnej podniesionej w pierwszej części wniosku w sprawie polubownego rozwiązania Rzecznik przypomina, że zidentyfikowana kwestia, na temat której można było udzielić skarżącemu więcej informacji, miała zasadnicze znaczenie dla obaw wyrażonych w korespondencji skarżącego do Komisji. W rzeczywistości, gdyby skarżący został poinformowany o technicznym stanowisku Komisji w odpowiednich kwestiach na wczesnym etapie (i oczywiście zaakceptował to stanowisko), główna podstawa skarg skarżącego przestałaby istnieć. W tym zakresie stosowność wyeliminowania tej luki informacyjnej była nierozerwalnie związana ze sprawą i miała duże znaczenie.

21. Rzecznik pragnie wreszcie uznać, że na rozpatrywanie tej sprawy przeznaczono znaczne środki, co w pierwszej kolejności doprowadziło do określenia obowiązków informacyjnych i ewentualnych powiązanych kwestii. Należy zauważyć, że po wszczęciu tego dochodzenia Rzecznik w coraz większym stopniu stosuje tzw. „rozszerzoną procedurę telefoniczną”, która pozwala na stosunkowo szybkie i mniej biurokratyczne rozpatrywanie w szczególności spraw dotyczących kwestii informacyjnych i ewentualnych powiązanych kwestii lub nieporozumień w korespondencji instytucji z obywatelami. Elementy podobne do tych w niniejszej sprawie mogłyby ewentualnie, w porównywalnych przyszłych sprawach, zostać rozpatrzone w ramach wspomnianej procedury, którą Rzecznik Praw Obywatelskich uznaje za cenioną i dobrze przyjętą w Komisji Europejskiej.

A. Zarzut, że Komisja nie zajęła się we właściwy sposób kwestiami podniesionymi przez skarżącego w odniesieniu do handlu spornym zaworem i uczciwej konkurencji: a) kwestia zgodności oraz b) kwestia "rekompensaty" za niezgodność

Uwagi wstępne

22. W swojej propozycji polubownego rozwiązania Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił w podsumowaniu następującą uwagę wstępną do celów swojej analizy.

Komisja wskazała, że skarżący nie był, pod względem prawnym, stroną procedury ochronnej na podstawie art. 13 dyrektywy w sprawie wyposażenia morskiego. Wydawało się to prawidłowe, w związku z czym skarżący nie korzystał z praw jako strona w tym postępowaniu administracyjnym.

Komisja ma jednak pewne obowiązki, wynikające z ogólnego obowiązku dobrej administracji, polegającego na przekazywaniu informacji obywatelom [3]. Zakres tego obowiązku może się różnić w zależności od przypadku, w zależności od istotnych okoliczności. W odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy Rzecznik zauważa, co następuje:

Przedsiębiorstwo skarżącego jest producentem tego samego rodzaju produktu, który stanowi przedmiot niniejszej sprawy. W związku z tym ma ona konkretne i uzasadnione obawy dotyczące wprowadzania do obrotu takich produktów, z którymi konkuruje. Wydaje się, że Komisja w pełni to uznaje [4]. W niniejszym dochodzeniu Komisja przedstawiła różne informacje na temat zaangażowania skarżącego w „sprawę” dotyczącą spornych zaworów, jego korespondencji ze skarżącym oraz postępowania z materiałami przedłożonymi mu przez skarżącego. Z opinii Komisji wynika, że uznaje ona związek między dowodami pierwotnie uzyskanymi przez skarżącego a wszczęciem postępowania w sprawie środków ochronnych przez władze duńskie w 2004 r. Skarżący uzyskał ten materiał od profesjonalnych osób trzecich (instytutów badawczych) jako dowód w odniesieniu do kwestii związanych ze sprawą. Ponadto wydaje się, że Komisja w rzeczywistości zbadała te dowody, a także późniejsze materiały dostarczone jej bezpośrednio przez skarżącego, w ramach odpowiedniej oceny technicznej, w odniesieniu do których, jak zauważono, wnioski zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym. Skarżący sam stwierdził, że nie jest jasne, jakie dodatkowe dowody techniczne mógłby ewentualnie przedstawić w celu wykazania swojego stanowiska w tej sprawie.

W świetle powyższego zasadne jest uznanie, że w niniejszej sprawie Komisja była zobowiązana do wypełnienia ogólnego obowiązku udzielenia informacji ze szczególną starannością i uwagą w odniesieniu do kwestii technicznych podniesionych przez skarżącego oraz do udzielenia żądanych wyjaśnień i informacji w możliwie najszerszym zakresie.

Część a) – kwestia zgodności

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

23. Podsumowując, skarżący i Komisja przedstawili następujące argumenty i punkty.

24. Jeśli chodzi o kwestię zgodności spornych zaworów z wymogami technicznymi, głównym problemem skarżącego było to, że sporne zawory produkowane przez jego konkurenta nie spełniały jego zdaniem odpowiednich wymogów technicznych i że w związku z tym powinny zostać zakazane. Skarżący stwierdził, że kilka europejskich instytutów badawczych przeprowadziło badania wykazujące jednoznaczne i konsekwentne nieprzestrzeganie odpowiednich wymogów przez sporne zawory. Przedstawił on szczegółowe argumenty i dowody w tym zakresie. Zdaniem skarżącego Komisja nie zajęła się tą kwestią, nie dostarczając informacji na temat powodów, dla których uznała wyżej wymienione wyniki testów za nieistotne.

25. W swojej opinii Komisja najpierw wyjaśniła kluczowe aspekty przedmiotowej dyrektywy w sprawie wyposażenia morskiego. Stwierdził, że dyrektywa ma dwojaki cel: po pierwsze, zapewnienie swobodnego przepływu sprzętu we Wspólnocie, a po drugie, zwiększenie bezpieczeństwa. Zgodnie z zasadą pomocniczości dyrektywa w sprawie wyposażenia morskiego nie pociąga za sobą żadnych zmian w zobowiązaniu każdego państwa członkowskiego do zapewnienia bezpieczeństwa statków podnoszących ich banderę, ponieważ kompetencje w tym zakresie mają charakter krajowy. W dyrektywie w sprawie wyposażenia morskiego określono wymagania techniczne dotyczące wyposażenia objętego zakresem jej stosowania oraz zharmonizowany system homologacji typu i oznakowania zgodności, a także procedurę ochronną określoną w art. 13. Przy wydawaniu międzynarodowego certyfikatu bezpieczeństwa państwo członkowskie musi sprawdzić: i) że statek posiada cały sprzęt wymagany przez odpowiednie konwencje międzynarodowe; (ii) że sprzęt objęty dyrektywą w sprawie wyposażenia morskiego został należycie zatwierdzony; oraz (iii) inne wyposażenie uzyskało homologację typu zgodnie z ustawodawstwem samego państwa członkowskiego lub innego państwa członkowskiego. W odniesieniu do wymagań technicznych dotyczących urządzeń wprowadza się rozróżnienie między wymaganiami dotyczącymi jakości i funkcjonalności urządzeń z jednej strony a obowiązkowymi normami badań z drugiej strony. Pierwsze z nich są ustanawiane w odniesieniu do odpowiednich konwencji międzynarodowych, a drugie w odniesieniu do obu tych konwencji oraz do norm przyjętych przez międzynarodowe i europejskie organy normalizacyjne.

26. Celem niniejszej klauzuli jest: (i) zapewnienie, aby środki ograniczające przyjęte przez państwo członkowskie w odniesieniu do urządzeń certyfikowanych przez inne państwo członkowskie nie stanowiły ukrytych barier dla swobodnego przepływu towarów; oraz (ii) umożliwienie drugiemu państwu członkowskiemu udzielenia odpowiedniej odpowiedzi.

27. Kiedy Komisja została powiadomiona o decyzji władz duńskich o zakazie i nakazie usunięcia z rynku spornych zaworów, skonsultowała się ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i dokładnie przeanalizowała każdy z dokumentów przesłanych jej przez skarżącego. Komisja zwróciła się również o opinię do Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA), która skonsultowała się z ekspertami w tej dziedzinie. W ocenie Komisji szczególną wagę przywiązano do opinii technicznej EMSA.

28. Dokumentacja, którą skarżący przedłożył Komisji i która została dokładnie zbadana w niniejszej sprawie, pochodzi z 2003 r., czyli z roku, w którym skarżący zwrócił się do Komisji o zakazanie spornych zaworów. W tym czasie Komisja wyjaśniła skarżącemu, jak działa procedura ochronna. Argumenty przedstawione następnie przez skarżącego zostały zasadniczo powtórzone przez władze duńskie w korespondencji z 2004 r. skierowanej do Komisji. W następstwie opinii Komisji z 2005 r. skarżący zintensyfikował korespondencję z Komisją. Korespondencję tę można podzielić na trzy kategorie: po pierwsze, kopie kilku sprawozdań z badań spornych zaworów, które zostały przeprowadzone dla skarżącego przez różne laboratoria; po drugie, kopie komunikatów prasowych skarżącego, w których skarżący przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie; i po trzecie, kopie różnych komunikatów, w szczególności pism wysłanych przez skarżącego do EMSA lub Komisji, zawierających wnioski o zezwolenie na sprzedaż zaworów o tych samych (i rzekomo niezgodnych) specyfikacjach technicznych co zawory będące przedmiotem sporu.

29. Ustalenia i wnioski zawarte w opinii Komisji z 2007 r. w tej sprawie zostały sformułowane w świetle: i) opinię techniczną przedłożoną przez EMSA; oraz (ii) dobrowolnych środków podjętych przez producenta spornych zaworów, które zostały uzgodnione przez władze francuskie i duńskie podczas negocjacji prowadzonych pod kierownictwem Komisji. W odniesieniu do opinii technicznej przedłożonej przez EMSA przyjęto ją z należytym uwzględnieniem: i) wyniki badań przeprowadzonych przez strony; (ii) dokumentację przedłożoną przez producenta; oraz (iii) dokumentacji przedłożonej przez skarżącego w niniejszej sprawie.

30. Należy podkreślić, że wyżej wymienione badania, przeprowadzone dla skarżącego w niniejszej sprawie, w żaden sposób nie stanowiły części działań następczych Komisji w związku z jego opinią z 2005 r., ponieważ żadne z zaleceń Komisji zawartych w tej opinii nie zostało skierowane do skarżącego. Badania przeprowadzone w odniesieniu do skarżącego były tego samego rodzaju co badania, których Komisja nie uwzględniła już w swojej opinii z 2005 r., ponieważ badania te nie spełniały odpowiednich warunków wiarygodności. Wyniki testów zostały jednak zbadane w celu sprawdzenia, czy zawierają one przydatne informacje.

31. W szczególności w odniesieniu do kwestii technicznych Komisja stwierdziła już w swojej opinii z 2005 r., że wyniki badań przedłożone jej przez władze duńskie nie mają wystarczającej mocy dowodowej ze względu na warunki badania. W tej kwestii Komisja uważnie zastosowała się do opinii technicznej EMSA. Po wydaniu opinii z 2005 r. Komisja była w stanie zaobserwować bezpośredni wpływ warunków badania na funkcjonowanie zaworów, ponieważ wyniki badań były bardzo różne, w zależności od zastosowanych warunków badania. Ta uwaga, która została w pełni potwierdzona w opinii technicznej EMSA i którą strony zaakceptowały bez zastrzeżeń, została wyraźnie uwzględniona w opinii Komisji z 2007 r.

32. W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący podtrzymał swoją skargę. Przyjął również do wiadomości różne zapewnienia, jakich udzieliła Komisja w odniesieniu do swojej analizy informacji przedłożonych jej przez skarżącego. Zachował jednak wrażenie, że Komisja odmówiła przyjęcia wyników badań z kilku laboratoriów europejskich, i stwierdził, że nie udzielono mu konkretnych informacji, dlaczego tak się stało. Skarżący dodał, że nie jest jasne, jakie dalsze dowody techniczne można przedstawić w celu wykazania, że sporne zawory nie są zgodne z odpowiednimi normami. Skarżący wskazał, że opinia EMSA, do której odniosła się Komisja, nie została mu przekazana.

33. W swojej propozycji polubownego rozwiązania Rzecznik poczynił wstępne uwagi dotyczące złożonego charakteru technicznego przedmiotowych kwestii oraz zakresu swojej oceny. Zwrócił uwagę, że Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie może z oczywistych powodów oceniać złożonych kwestii technicznych w celu potwierdzenia lub zastąpienia swojego wyroku wnioskami technicznymi wyciągniętymi przez strony sprawy. Ponadto przypomniał, że zarzutem podjętym w celu przeprowadzenia dochodzenia nie jest to, że opinia techniczna Komisji jest błędna, ale że Komisja „nie zajęła się należycie” kwestiami podniesionymi przez skarżącego (zob. pkt 22 powyżej).

34. W odniesieniu do istoty powyższej kwestii i po dokładnym zbadaniu materiałów przedłożonych mu w toku dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja w rzeczywistości nie dostarczyła skarżącemu dokładnych informacji ani wyjaśnień dotyczących domniemanej nieistotności wyników badań przedłożonych mu przez skarżącego. Komunikaty Komisji skierowane do skarżącego (oraz jej opublikowane opinie z 2005 r. i 2007 r.) były jasne w odniesieniu do wniosków, z których wynikało, że testy były, ogólnie rzecz biorąc, nieistotne. Wydaje się jednak, że Komisja nie wyjaśniła skarżącemu, jakie wymogi techniczne i dane (dotyczące konkretnych testów) wykorzystała do wyciągnięcia tych wniosków. W świetle okoliczności niniejszej sprawy takie wyjaśnienia byłyby właściwe, biorąc pod uwagę, że kwestie związane z tą sprawą były najbardziej złożone, oraz biorąc pod uwagę fakt, że skarżący najwyraźniej dołożył wszelkich starań, aby uzyskać konkretne alternatywne wyniki badań od wyżej wymienionych europejskich laboratoriów badawczych. Wreszcie Komisja jako taka nie powołała się na żadne szczególne przepisy, które uniemożliwiałyby jej wyjaśnienie skarżącemu konkretnych powodów jej wniosków dotyczących niewiarygodności przedmiotowych testów. W świetle tych ustaleń Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji następującą propozycję polubownego rozwiązania: Komisja mogła poinformować skarżącego, w odniesieniu do każdego z testów, które przedłożył jej jako dowód, dlaczego uważa je za nieistotne. Czyniąc to, Komisja mogłaby dokonać konkretnych odniesień do odpowiednich przepisów dotyczących badań i zgodności.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi po jego propozycji polubownego rozwiązania

35. W swojej opinii Komisja przedstawiła szczegółowe informacje techniczne dotyczące analizy wspomnianych wyników badań. Informacje te zostały przekazane na temat: (i) jednostronicowy opis testów i sposobu, w jaki należy je rozpatrywać, w tym odniesienia do technicznych norm bezpieczeństwa morskiego; oraz (ii) jednostronicowy arkusz z tabelą zawierającą przegląd badań oraz istotne informacje techniczne i ustalenia z nimi związane. Okazało się, że informacje te zostały zatwierdzone przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego.

36. W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący stwierdził, że wyżej wymienione informacje stanowią wyjaśnienie wymagane we wniosku Rzecznika dotyczącym polubownego rozwiązania. W związku z tym wiedział on już o konkretnych technicznych powodach, dla których Komisja nie zaakceptowała wyników badań uzyskanych przez skarżącego z różnych laboratoriów europejskich. Skarżący stwierdził jednak, że Komisja zastosowała niewłaściwą podstawę techniczną przy formułowaniu swoich ustaleń. Uznała, że Komisja musiała źle zrozumieć odpowiednie przepisy dotyczące bezpieczeństwa morskiego, i wyjaśniła ten punkt widzenia w sposób bardziej szczegółowy, odnosząc się zarówno do kwestii technicznych, jak i przepisów dotyczących bezpieczeństwa morskiego.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

37. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje pozytywną reakcję Komisji na pierwszą część jego propozycji polubownego rozwiązania, w której przekazał skarżącemu wyżej wymienione informacje.

38. Rzecznik wyraża ubolewanie, że skarżący, przyznając, że Komisja przekazała obecnie odnośne informacje, nie jest przekonany, że Komisja prawidłowo zinterpretowała przepisy techniczne dotyczące bezpieczeństwa morskiego. Rzecznik zwraca jednak uwagę, że pełna ocena tego aspektu technicznego rozszerzyłaby zakres obecnego dochodzenia. Ocena argumentów przedstawionych obecnie przez skarżącego musiałaby być poprzedzona podejściem do Komisji, która miałaby zatem możliwość udzielenia odpowiedzi w odpowiednim czasie. Ponadto Rzecznik nie jest przekonany, że mógłby przeprowadzić taką ocenę bez pomocy ekspertów zewnętrznych w dziedzinie technicznych norm bezpieczeństwa morskiego. Korzystanie z takiej wiedzy fachowej nie jest jednak częścią zwykłych procedur Rzecznika Praw Obywatelskich i wymagałoby szczególnych okoliczności.

39. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione.

Część b) - kwestia "rekompensaty" za zgodność

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

40. Podsumowując, skarżący i Komisja przedstawili następujące argumenty i punkty.

41. Skarżący odniósł wrażenie, że Komisja zezwoliła producentowi spornych zaworów na zrekompensowanie (domniemanych) braków technicznych poprzez staranną instalację zaworów lub poprzez "program kontroli" nieprzewidziany w odpowiednich przepisach. Ponadto uznał, że Komisja nie wyjaśniła skarżącemu charakteru swoich odpowiednich działań w tej kwestii. Skarżący uznał, że Komisja nie ma podstawy prawnej do angażowania się w takie działania.

42. W swojej opinii w sprawie niniejszej skargi Komisja zwróciła uwagę na swoją ogólną kompetencję, na mocy art. 211 Traktatu WE, do wydawania zaleceń i zauważyła, że jej zalecenia wydane w opinii z 2005 r. zostały poparte starannym uzasadnieniem i były wyraźnie zgodne z zasadą ostrożności i zasadą proporcjonalności. Ponadto wskazał, że prawodawca wspólnotowy, zgodnie z odpowiednim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, ustanowił szereg zasad prawnych, których państwa członkowskie muszą przestrzegać przy wprowadzaniu środków ograniczających ze względów bezpieczeństwa. Komisja uznała za oczywiste, że powinna uwzględnić te zasady przy rozpatrywaniu sprawy takiej jak niniejsza, a także sama je stosować. Artykuł 8 dyrektywy 2001/95/WE [5] w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów zawiera zatem zasady stosowności, proporcjonalności i ostrożności, a ponadto stanowi, że: i) przedmiotowe środki zachęcają i wspierają dobrowolne działania producentów i dystrybutorów; oraz (ii) odzyskanie produktu ma miejsce wyłącznie w ostateczności. Zdaniem Komisji środki dobrowolne są nie tylko w pełni zgodne z dyrektywą w sprawie wyposażenia statków, ale również stanowią rozwiązanie preferowane przez prawodawcę wspólnotowego, ponieważ są w jak największym stopniu zgodne z zasadami stosowności, proporcjonalności i pomocniczości. Komisja uznała, że przyjmując rolę „ułatwiającego” („ułatwiającego”) w przedmiotowej sprawie, działała w sposób prawidłowy i ostrożny.

43. W opinii Komisji w sprawie niniejszej skargi zawarto dalsze odniesienie do opinii z 2007 r., zawierającej ustalenia i zalecenia, które wydają się istotne dla przedmiotowej kwestii. Istotne ustalenia były następujące (pkt 9–11 opinii z 2007 r.):

„W odniesieniu do jednostek wprowadzonych do obrotu na podstawie obecnego świadectwa homologacji typu [tj. spornych zaworów] strony zgadzają się, że przeprowadzone częściowe badania dają ograniczoną pewność w zakresie, w jakim zindywidualizowane działania następcze w odniesieniu do jednostek już umieszczonych na statkach stanowiłyby odpowiedni i proporcjonalny środek w celu zapewnienia pełnego bezpieczeństwa.

Wspomniane zindywidualizowane działania następcze powinny być przeprowadzane niezwłocznie i w taki sposób, aby właściciele mogli zgłaszać i badać wszelkie epizody, które mogą wskazywać na nieprawidłowe działanie, w szczególności szczytowe wartości ciśnienia lub uderzenie młotkiem, w celu ustalenia przyczyny i podjęcia wszelkich niezbędnych środków. Producent zobowiązał się do przeprowadzenia takich działań następczych i do złożenia sprawozdania Komisji i pozostałym stronom; w momencie wydawania niniejszej opinii przyjmuje się, że procedura jest już w toku.

Oprócz zaleceń wydanych przez Komisję państwom członkowskim w opinii z dnia 9 czerwca 2005 r. w odniesieniu do zaworów o rozmiarze 80 produkowanych do dnia 31 grudnia 2002 r., rozsądne jest przeprowadzenie podobnych działań następczych w odniesieniu do innych zaworów modelu NEW-ISO-HV umieszczonych na statkach. Producent zobowiązał się do przeprowadzenia takich działań następczych i do złożenia sprawozdania Komisji i pozostałym stronom; w momencie wydawania niniejszej opinii przyjmuje się, że procedura jest już w toku.”

Odpowiednie zalecenia były następujące:

„Komisja zaleca, aby:

1. Wszelkie incydenty zidentyfikowane przez producenta, które mogą wskazywać na nieprawidłowe działanie zaworów modeli NEW-ISO-HV i U-ISO umieszczonych już na statkach, są niezwłocznie zgłaszane nie tylko Komisji i innym stronom, zgodnie z ustaleniami, ale także państwu bandery, niezależnie od bandery statku.

2. Państwa członkowskie przeprowadzają podobną weryfikację w odniesieniu do statków pływających pod ich banderą i wyposażonych w ciśnieniowe/próżniowe zawory nadmiarowe tego samego rodzaju, niezależnie od ich marki, oraz badają wszelkie takie przypadki w celu ustalenia najbardziej prawdopodobnej przyczyny.”;

44. W swoich uwagach skarżący podtrzymał swoje stanowisko, stwierdzając, że dyrektywa w sprawie wyposażenia morskiego odnosi się do wymogów minimalnych. Skarżący stwierdził, że nie rozumie, dlaczego Komisja nie nalegała po prostu na przestrzeganie tych minimalnych wymogów.

45. W swojej ocenie prowadzącej do odpowiedniej części jego propozycji polubownego rozwiązania Rzecznik po pierwsze zauważył, że skarżący nie wydaje się kwestionować kompetencji Komisji do wydawania zaleceń w ramach procedury ochronnej. Chociaż art. 13 dyrektywy UE w sprawie wyposażenia morskiego nie odnosi się wyraźnie do możliwości wydawania zaleceń, wydaje się logicznie wynikać z tego przepisu, że Komisja jest rzeczywiście uprawniona do wydawania zaleceń dotyczących kwestii poruszonych w toku procedury. Skarżący twierdził jednak w szczególności, że Komisja nie jest uprawniona do zalecenia przeprowadzenia nowych badań.

46. Rzecznik uznał, że stanowisko skarżącego nie jest przekonujące. Jak wskazała Komisja, klauzula ochronna zawarta w dyrektywie w sprawie wyposażenia morskiego ma na celu zapobieżenie temu, by środki ograniczające podjęte przez państwo członkowskie w odniesieniu do wyposażenia certyfikowanego z upoważnienia innego państwa członkowskiego stanowiły bariery dla swobodnego przepływu takich towarów w ramach rynku wewnętrznego. Gdyby Komisja musiała opierać się wyłącznie na danych testowych dostarczonych jej przez dane państwo członkowskie (które mogły mieć na celu wprowadzenie nieuzasadnionej bariery w swobodnym przepływie towarów), nie jest jasne, w jaki sposób Komisja mogłaby skutecznie realizować wyżej wymieniony cel dyrektywy. Ponadto skarżący wyraźnie uważa, że Komisja ma swobodę badania i uwzględniania wyników testów dostarczonych jej swobodnie przez podmioty prywatne. Swoboda w tym zakresie nie byłaby zgodna z brakiem kompetencji do zalecania z własnej inicjatywy nowych badań danego produktu.

47. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził jednak, że Komisja mogła lepiej odnieść się do jednej z podstawowych obaw skarżącego, a mianowicie do następujących kwestii: Jeżeli Komisja stwierdziła, jak się wydaje, że sporne zawory są w pełni zgodne z odpowiednimi wymogami technicznymi, nie jest jasne, dlaczego i na jakiej podstawie Komisja wprowadziła (lub pomogła wprowadzić) odrębne procedury następcze w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił następującą propozycję polubownego rozwiązania tej części sprawy:

„Komisja może rozważyć wyjaśnienie, dlaczego po stwierdzeniu, że sporne zawory są zgodne z wymogami technicznymi, wprowadziła (lub pomogła wprowadzić) odrębne procedury następcze w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Komisja mogłaby ponadto wyjaśnić, czy doszła do wniosku, że szczegółowe wymogi techniczne dotyczące badania zaworów i wyposażenia morskiego nie gwarantują wystarczającego poziomu bezpieczeństwa, a jeśli tak, to jakie przepisy lub zasady (jeśli takie istnieją) odnoszące się do tej konkretnej dziedziny pozwalają na wprowadzenie środków lub procedur następczych, które rekompensują taki postrzegany deficyt.”

Argumenty przedstawione Rzecznikowi po jego propozycji polubownego rozwiązania

48. W swojej opinii Komisja wyjaśniła, że w żadnym momencie nie stwierdziła, że wymogi techniczne dotyczące badania zaworów i wyposażenia morskiego nie gwarantują wystarczającego poziomu bezpieczeństwa. Rzecznik uważa, że ponieważ taki wniosek jest warunkiem wstępnym rozpatrzenia drugiej części wyżej wymienionego wniosku, należy ograniczyć pozostałą część niniejszej oceny do pierwszej części wniosku.

49. W odpowiedzi na pierwszą część wyżej wymienionego wniosku Komisja podsumowała następujące istotne kwestie.

50. Jak wcześniej wskazała Komisja, stwierdzono, że sporne zawory spełniają odpowiednie normy i zostały dostarczone wraz z dokumentacją wymaganą do ich instalacji i użytkowania. Pozostało jednak jedno pytanie dotyczące dwóch generacji zaworów. W szczególności, po zmianach i wymianie starego modelu (działania, które zakończyły reakcję na duńskie środki), nadal poszukiwano rozwiązania w odniesieniu do zaworów starego modelu (tj. oprócz tych, które zostały wycofane w wyniku opinii Komisji z 2005 r.), które zostały zainstalowane na statkach przed zmianą modelu, oraz zaworów nowego modelu, które zostały zainstalowane przed certyfikacją. Pytanie brzmiało, czy te dwie generacje zaworów powinny zostać wycofane. Strony i Komisja uznały, że byłoby to całkowicie nieproporcjonalne, biorąc pod uwagę wyniki testów i fakt, że zmiany w zaworze dotyczyły niewielkiego aspektu. Elementami branymi pod uwagę w tym względzie były nie tylko interesy gospodarcze producenta zaworu, ale także ogromne szkody, jakie taki środek wycofania mógłby wyrządzić danej flocie. Strony uznały jednak, że rozważne byłoby przeprowadzenie działań następczych w związku z funkcjonowaniem zaworów na pokładzie statków, a Komisja podzieliła tę opinię.

51. Komisja dodała następujące uwagi. Jeśli jest coś, czego można się nauczyć z tego przypadku, to jest to, że zła instalacja w inny sposób całkowicie odpowiednich zaworów może stwarzać poważne ryzyko. Dotyczy to jednak wszystkich zaworów, w tym zaworów skarżącego. Z tego powodu Komisja sformułowała w swojej opinii z 2007 r. ogólne zalecenie w tym zakresie.

52. W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący zasadniczo podtrzymał pogląd, że instytucja nie wyjaśniła w odpowiedni sposób zasadności działań następczych. Powtórzyła swoje stanowisko, że na rynku wewnętrznym dopuszczalne są różne normy, ponieważ zawory zakazane w Danii (gdzie cała flota musiała dokonać wymiany spornych zaworów) nie były takie w innych państwach członkowskich UE [6]. Stwierdził on, że zakłóciło to konkurencję.

53. Ponadto skarżący zadał szereg pytań, zakwestionował konkretne fakty w opinii Komisji i wyraził obawy dotyczące otwartości działań Komisji (zob. pkt 60 poniżej).

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

54. Komisja przedstawiła konkretne i konkretne uwagi, które w połączeniu z jej wcześniejszymi oświadczeniami i materiałem sprawy (zob. poniżej) można uznać za odpowiednie w niniejszej sprawie. Ustalenie to jest jednak częściowo oparte na prawdziwości wniosków i domniemań, które Rzecznik Praw Obywatelskich wyciągnął z różnych oświadczeń Komisji (poniżej).

55. Po pierwsze, Rzecznik rozumie, że Komisja przyjęła stanowisko, zgodnie z którym sporne zawory a) nie naruszały na poziomie norm badań odpowiednich przepisów bezpieczeństwa morskiego oraz b) powołanie się przez Komisję na zasadę proporcjonalności dotyczyło zasadniczo standardu oceny stosowanego przy ustalaniu, czy, po pierwsze, sporne zawory w odpowiedni sposób „mogą zagrażać zdrowiu lub bezpieczeństwu załogi, pasażerów lub, w stosownych przypadkach, innych osób lub niekorzystnie wpływać na środowisko morskie”(art. 13 ust. 1 dyrektywy MED, podkreślenie dodane). Innymi słowy, szerokie sformułowanie „może stanowić kompromis” będzie musiało być interpretowane z zastrzeżeniem odpowiednich względów proporcjonalności.

56. Gdyby Komisję należało rozumieć w ten sposób, że w rozumieniu dyrektywy MED sporne zawory „mogą zagrażać” zdrowiu i bezpieczeństwu oraz że względy proporcjonalności mają zastosowanie do kwestii, czy środki, o których mowa w tej dyrektywie, powinny zostać podjęte w pierwszej kolejności, ustalenie musiałoby być inne. Art. 13 dyrektywy MED przewiduje obowiązkowe przyjęcie lub wycofanie środków ograniczających („”) w przypadku stwierdzenia stwierdzonego możliwego zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa. Zasada proporcjonalności musi oczywiście mieć zastosowanie do przyjmowania i wdrażania takich środków, ale nie wydaje się, aby mogła ona w pierwszej kolejności uchylać obowiązek ich przyjęcia [7].

57. Ponadto Komisja podkreśliła dobrowolny i koordynacyjny charakter swojego zaangażowania we wdrażanie odnośnych środków następczych. Działania i oświadczenia Komisji w tym przypadku nie mogą być rozumiane w ten sposób, że środki te rekompensowały jako takie stwierdzone niedociągnięcia w sensie prawnym. Można zatem uznać za racjonalnie wyjaśnione, że te środki następcze można uznać jedynie za dodatkowe środki dobrowolne, które w żadnym wypadku nie zagrażają prawnym obowiązkom i odpowiedzialności żadnego z zaangażowanych podmiotów.

58. W tym względzie można dodatkowo wskazać, że art. 13 dyrektywy MED przewiduje jedynie zgłaszanie wyspecjalizowanemu komitetowi, o którym mowa w art. 18, uchybień w normach badań. Nie przewiduje on formalnego mechanizmu istotnego dla problemów z wdrażaniem stwierdzonych przez Komisję w tym przypadku. Jest to prawdopodobnie zgodne z poglądem Komisji, że jej odpowiednie działania uzupełniające w tym zakresie były odpowiednie do celów sformułowania i wydania dobrowolnych wytycznych/opinii w konkretnym kontekście niniejszej sprawy.

59. W związku z powyższym, zauważając, że stanowisko Komisji nie przekonuje skarżącego, Rzecznik uważa, że odpowiedź Komisji, w rozumieniu powyżej, można uznać za odpowiednią w ramach niniejszej sprawy.

60. Wreszcie Rzecznik zauważa, że w swoich ostatnich uwagach skarżący zadał szereg pytań lub zakwestionował faktyczne poglądy Komisji. Analizę tych pytań i kwestii można było przeprowadzić jedynie w drodze szeroko zakrojonych dalszych dochodzeń, w odniesieniu do których wydaje się, że na tym etapie nie ma uzasadnienia. Ponadto korzystniejsze z proceduralnego punktu widzenia byłoby, gdyby w odniesieniu do niektórych z tych kwestii skarżący zwrócił się bezpośrednio do Komisji lub EMSA z wnioskiem o publiczny dostęp do tych dokumentów, które prawdopodobnie potwierdzają stanowisko Komisji i ustalenia faktyczne [8].

C. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

Rzecznik uważa, że Komisja odpowiednio zareagowała na jego propozycję polubownego rozwiązania. W związku z tym dalsze dochodzenia nie są konieczne.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Sporządzono w Strasburgu dnia 17 grudnia 2009 r.

---

[1] Dyrektywa Rady 96/98/WE z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie wyposażenia statków, Dz.U. 1997, L 46, s. 25.

[2] Pismo z dnia 7 lipca 2006 r. skierowane do Komisji.

[3] Art. 22 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. (kodeks jest dostępny na stronie http://www.ombudsman.europa.eu/code/en/default.htm). Zobacz także pkt 4 kodeksu Komisji, załącznik do decyzji Komisji z dnia 17 października 2000 r. zmieniającej jej regulamin wewnętrzny, Dz.U. L 267, s. 63.

[4] Zob. cytat w ust. 9 powyżej, „[w]strzymaj się od wysłuchania zainteresowanych stron, ponieważ z pewnością byłeś ...”

[5] Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, Dz.U. L 11, s. 4.

[6] Skarżący odniósł się do faktu, że jego przedsiębiorstwo zleciło badania spornych zaworów z własną tabliczką znamionową (tj. zamiast tabliczki znamionowej konkurenta) oraz że jednostki certyfikujące odrzuciły te zawory.

[7] Oprócz ogólnej zasady proporcjonalności Komisja odniosła się w skrócie do względów proporcjonalności i powiązanych zasad mających zastosowanie na mocy dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, Dz.U. 2002, L 11, s. 4. Rzecznik Praw Obywatelskich ma wątpliwości co do możliwości zastosowania dyrektywy w niniejszej sprawie w świetle wyraźnego odniesienia do „konsumentów” w definicji „produktu”: "a)"produkt" oznacza każdy produkt - w tym w kontekście świadczenia usługi - który jest przeznaczony dla konsumentów lub może, w dających się racjonalnie przewidzieć warunkach, być przez nich używany, nawet jeśli nie jest dla nich przeznaczony, i który jest dostarczany lub udostępniany, odpłatnie lub nieodpłatnie, w ramach działalności handlowej oraz niezależnie od tego, czy jest nowy, używany czy odnowiony." Jednakże w świetle odniesienia Komisji do ogólnej zasady proporcjonalności, szczegółowa ocena tej kwestii nie jest w tym przypadku uważana za konieczną.

[8] Przewodnik Komisji dotyczący publicznego dostępu do dokumentów jest dostępny na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/transparency/citguide/index_en.htm

Rozporządzenie w sprawie publicznego dostępu do dokumentów w nim wymienionych ma również zastosowanie do EMSA, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1644/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lipca 2003 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1406/2002 ustanawiające Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego, Dz.U. L 245, s. 10.