Strasburg, 21 lutego 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 12 grudnia 2005 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Europolowi dotyczącą wniosku o dostęp do danych Pana dotyczących. W dniu 21 stycznia 2006 r. przesłał mi Pan dalsze dokumenty związane z Pana skargą.

W dniu 6 marca 2006 r. przekazałem skargę dyrektorowi Europolu. W dniu 20 marca 2006 r. dyrektor Europolu poinformował mnie, że moje pismo z dnia 6 marca 2006 r. zostało przekazane wspólnemu organowi nadzorczemu Europolu. Wspólny organ nadzorczy przekazał mi angielską wersję swojej opinii w dniu 3 maja 2006 r. oraz francuskie tłumaczenie w dniu 30 maja 2006 r.

W dniu 9 czerwca 2006 r. przesłał mi Pan kolejne pismo dotyczące Pana skargi. W dniu 19 czerwca 2006 r. przekazałem Panu opinię wspólnego organu nadzorczego Europolu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 7 lipca 2006 r. W dniu 17 września 2006 r. przesłał mi Pan kolejne pismo dotyczące Pana skargi.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty są, w skrócie, następujące:

W dniu 10 stycznia 2004 r. skarżący skierował pismo do francuskiej Komisji Ochrony Danych Osobowych („CNIL”), w którym zwrócił się do niej o sprawdzenie, czy dotyczące go dane są przechowywane przez Europol. W dniu 26 lutego 2004 r. CNIL przekazała to pismo Europolowi.

Pismem z dnia 14 czerwca 2004 r. Europol poinformował skarżącego, że sprawdził jego akta i że Europol nie posiada żadnych danych dotyczących skarżącego, do których miał on prawo dostępu zgodnie z art. 19 ust. 1 konwencji o Europolu w związku z mającym zastosowanie ustawodawstwem Francji.

W dniu 4 lipca 2004 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Europolu z dnia 14 czerwca 2004 r.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. komitet odwoławczy wspólnego organu nadzorczego Europolu utrzymał w mocy decyzję Europolu z dnia 14 czerwca 2004 r. Komisja odwoławcza odniosła się w szczególności do art. 9 ust. 2 Konwencji Rady Europy z dnia 28 stycznia 1981 r. o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych, który przewiduje trzy wyjątki od prawa dostępu. Stwierdził on ponadto, że zgodnie z art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu prawo dostępu powinno być wykonywane zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym dochodzi się tego prawa, w tym przypadku Francji. Komisja odwoławcza uznała, że w świetle prawa i praktyki we Francji w odniesieniu do prawa dostępu do danych przetwarzanych przez Europol decyzja z dnia 14 czerwca 2004 r. została podjęta zgodnie z art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu.

W swojej skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący stwierdził, że żaden z trzech wyjątków przewidzianych w art. 9 ust. 2 Konwencji Rady Europy z dnia 28 stycznia 1981 r., na którym Europol oparł swoją decyzję, nie ma zastosowania do jego sprawy. Stwierdził, że interpretacja tego artykułu przez Europol stanowi nadużycie władzy. Skarżący stwierdził ponadto, że skontaktował się już z CNIL i innymi właściwymi władzami francuskimi oraz że odmówiły one udzielenia informacji na temat dotyczących go danych.

W dniu 21 stycznia 2006 r. skarżący przesłał Rzecznikowi kolejne pismo dotyczące jego skargi. W piśmie tym twierdził ponadto, że Europol nie rozpatrzył prawidłowo jego odwołania do komitetu odwoławczego z dnia 4 lipca 2004 r., ponieważ francuskie tłumaczenie jego odpowiedzi dotyczyło innego wnoszącego odwołanie.

Na podstawie skargi i kolejnego pisma skarżącego z dnia 21 stycznia 2006 r. okazało się, że skarżący przedstawił następujące zarzuty:

1. Europol niesłusznie odmówił udzielenia informacji o danych dotyczących skarżącego i udzielenia mu dostępu do tych danych. Stanowiło to nadużycie władzy.
2. Europol nie rozpatrzył starannie odwołania skarżącego z dnia 4 lipca 2004 r. do komitetu odwoławczego, ponieważ francuskie tłumaczenie jego odpowiedzi zostało skierowane do innego wnoszącego odwołanie.

Skarżący twierdził, że powinien uzyskać dostęp do dotyczących go danych będących w posiadaniu Europolu i organów krajowych.

WNIOSEK

Podejście Rzecznika
Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć dochodzenie w sprawie skarżącego. Rzecznik poinformował jednak skarżącego, że podjął decyzję o uznaniu go za niedopuszczalnego i zgodnie z art. 2 ust. 1 swojego statutu zamknął jego wniosek o udzielenie dostępu do dotyczących go danych znajdujących się w posiadaniu organów krajowych, ponieważ ten aspekt sprawy nie był skierowany do instytucji lub organu wspólnotowego.

Biorąc pod uwagę, że skarżący wskazał w swojej skardze, że skontaktował się już w tej sprawie z CNIL i innymi właściwymi władzami francuskimi, skarżącemu zalecono przekazanie sprawy francuskiemu krajowemu rzecznikowi praw obywatelskich.

Rzecznik przekazał skargę Europolowi, zwracając się do niego o opinię.

Pismo dyrektora Europolu do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 20 marca 2006 r.

W dniu 20 marca 2006 r. dyrektor Europolu poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich, że biorąc pod uwagę, iż „skarżący zakwestionował ustalenia wspólnego organu nadzorczego Europolu i sposób rozpatrzenia przez ten organ jego odwołania od decyzji Europolu dotyczącej jego prawa dostępu do danych, które go dotyczą i które mogą być przechowywane przez Europol” oraz że „wspólny organ nadzorczy, zgodnie z art. 24 ust. 1 konwencji o Europolu, jest niezależny od Europolu”, pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 marca 2006 r. z prośbą o opinię w sprawie skargi zostało przekazane wspólnemu organowi nadzorczemu.

Opinia JSB

Podsumowując, opinia wspólnego organu nadzorczego w sprawie skargi była następująca:

Uwagi ogólne dotyczące przekazania wspólnego organu nadzorczego pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 marca 2006 r. oraz statusu komitetu odwoławczego

Dzięki utworzeniu Europolu utworzono europejską platformę wymiany danych osobowych i postępowania z nimi. W związku z tym w jednym z motywów konwencji o Europolu wspomniano, że szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę praw osób fizycznych, a w szczególności na ochronę ich danych osobowych. Z tego powodu art. 14 konwencji o Europolu odnosi się do standardu ochrony danych odpowiadającego zasadom Konwencji Rady Europy z dnia 28 stycznia 1981 r. o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych („konwencja 108”) oraz do zalecenia nr R (87) Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 17 września 1985 r. („zalecenie 87”), regulującego wykorzystywanie danych osobowych w sektorze policji. Uwzględniając te zasady, w konwencji o Europolu utworzono specjalny system ochrony danych dla Europolu.

Zgodnie z tymi zasadami ochrony danych w art. 24 konwencji o Europolu ustanowiono wspólny organ nadzorczy jako niezależny organ nadzorczy, którego zadaniem jest dokonywanie przeglądu działań Europolu w celu zapewnienia, aby przetwarzanie danych osobowych będących w jego posiadaniu nie naruszało praw osób fizycznych. Prawa te są określone w konwencji o Europolu, a w szczególności w art. 19, który dotyczy prawa dostępu do danych i ich kontroli przez Europol, oraz w art. 20 ust. 4, który dotyczy prawa do sprostowania lub usunięcia danych.

W celu ochrony praw osób fizycznych konwencja o Europolu zapewniła również osobom fizycznym prawo do zwrócenia się do wspólnego organu nadzorczego o zapewnienie, aby sposób przetwarzania danych osobowych przez Europol był zgodny z prawem i dokładny.

Wspólny organ nadzorczy przyjął regulamin wewnętrzny, który zgodnie z art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu został jednogłośnie zatwierdzony przez Radę.

Zarówno konwencja 108, jak i zalecenie 87 przewidywały środek zaradczy w przypadku niezastosowania się do wniosku osoby fizycznej. Zasada 6.6 zalecenia 87 wyraźnie wspomina o prawie do odwołania się do organu nadzorczego. Ponieważ konwencja o Europolu nie daje osobom fizycznym możliwości wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, a także w celu zapewnienia danej osobie prawnej procedury odwoławczej od decyzji Europolu, art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu nakazuje wspólnemu organowi nadzorczemu powołanie specjalnego komitetu. To jest Komitet Odwoławczy JSB.

Osoby fizyczne mogą odwołać się do komitetu odwoławczego wspólnego organu nadzorczego od decyzji Europolu w sprawie wniosku a) o dostęp do danych, b) o sprawdzenie tych danych lub c) o poprawienie lub usunięcie danych. Zgodnie z art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu decyzje komitetu odwoławczego są ostateczne w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych stron.

Konwencja o Europolu i szczegółowe przepisy regulaminu wewnętrznego wyraźnie tworzą zatem niezależny i konkretny przepis prawny umożliwiający osobie fizycznej odwołanie się od decyzji Europolu.

Aby podkreślić niezależny status komitetu odwoławczego, Rada, zatwierdzając jednomyślnie regulamin wewnętrzny, przyjęła deklarację dotyczącą członkostwa w komitecie odwoławczym.

Uwagi dotyczące zarzutów i argumentów skarżącego

Co się tyczy pierwszego zarzutu skarżącego, po otrzymaniu decyzji Europolu w sprawie jego wniosku o sprawdzenie, czy dotyczące go dane były przechowywane przez Europol, skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. komisja odwoławcza stwierdziła, że decyzja Europolu została podjęta zgodnie z art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu. Decyzja ta była wiążąca dla wszystkich zainteresowanych stron.

Ponieważ komitet odwoławczy miał być uważany za niezależny komitet zapewniający osobom fizycznym środki odwoławcze od decyzji Europolu, wspólny organ nadzorczy Europolu założył, że „wyjątek określony w art. 195 zdanie drugie ust. 1 Traktatu WE ma zastosowanie do postępowań sądowych w ramach komitetu odwoławczego pełniącego funkcję sądową.

Jeżeli chodzi o drugi zarzut skarżącego, w dniu 12 grudnia 2005 r. komisja odwoławcza wydała dwie decyzje w dwóch różnych sprawach. Z załączników do skargi wynikało, że pierwsza strona francuskiego tłumaczenia decyzji w sprawie odwołania skarżącego została przypadkowo zastąpiona pierwszą stroną francuskiego tłumaczenia w drugiej decyzji. Chociaż procedury robocze w sekretariacie miały na celu bardzo staranne zajęcie się postępowaniami sądowymi i decyzjami komitetu odwoławczego, najwyraźniej popełniono błąd. Konsultacje z sekretariatem ds. ochrony danych odpowiedzialnym za procedury administracyjne nie dostarczyły żadnych innych wyjaśnień tego godnego ubolewania błędu ludzkiego. Było jasne, że taki błąd nie powinien mieć miejsca, a wspólny organ nadzorczy przeprosi skarżącego za ten błąd.

Pismo skarżącego z dnia 9 czerwca 2006 r.

Pismem z dnia 9 czerwca 2006 r. skarżący poinformował Rzecznika, że po swojej interwencji otrzymał od wspólnego organu nadzorczego przeprosiny za błąd dotyczący jego nazwiska w decyzji komitetu odwoławczego. Załączył odpowiednie pismo wspólnego organu nadzorczego z dnia 29 maja 2006 r.

Uwagi skarżącego

W uwagach do opinii wspólnego organu nadzorczego, złożonych w dniu 7 lipca 2006 r., skarżący podtrzymał skargę. Podniósł on również, że doszło do naruszenia praw podstawowych, ponieważ decyzje komisji odwoławczej były wiążące dla wszystkich zainteresowanych stron. Skarżący wskazał ponadto, że opinia wspólnego organu nadzorczego była nieprawidłowa z prawnego punktu widzenia, ponieważ jej strony nie były ponumerowane i ponieważ ostatnia strona nie została podpisana.

DECYZJA

1 Zakres dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich

1.1 W dniu 10 stycznia 2004 r. skarżący wystosował pismo do francuskiej Komisji Ochrony Danych ("CNIL"), w którym zwrócił się do niej o sprawdzenie, czy dotyczące go dane są przechowywane przez Europol. W dniu 26 lutego 2004 r. CNIL przekazała to pismo Europolowi. Pismem z dnia 14 czerwca 2004 r. Europol poinformował skarżącego, że sprawdził jego akta i że w Europolu nie były przetwarzane żadne dane dotyczące skarżącego, do których zgodnie z art. 19 ust. 1 konwencji o Europolu w połączeniu z mającym zastosowanie ustawodawstwem Francji miał on prawo dostępu. W dniu 4 lipca 2004 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Europolu z dnia 14 czerwca 2004 r. Decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. komisja odwoławcza utrzymała w mocy decyzję Europolu z dnia 14 czerwca 2004 r. W późniejszej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz w kolejnym piśmie z dnia 21 stycznia 2006 r. skarżący twierdził, że Europol niesłusznie odmówił udzielenia informacji na temat dotyczących go danych oraz udzielenia mu dostępu do tych danych. Zdaniem skarżącego stanowiło to nadużycie władzy. Skarżący twierdził ponadto, że Europol nie rozpatrzył starannie jego odwołania z dnia 4 lipca 2004 r. do komisji odwoławczej, ponieważ francuskie tłumaczenie jego odpowiedzi zostało skierowane do innego wnoszącego odwołanie. Skarżący twierdził, że powinien uzyskać dostęp do dotyczących go danych będących w posiadaniu Europolu i organów krajowych.

1.2 W odpowiedzi z dnia 6 marca 2006 r. rzecznik poinformował skarżącego, że postanowił uznać za niedopuszczalne i na podstawie art. 2 ust. 1 swojego statutu zamknąć wniosek o udzielenie dostępu do dotyczących go danych znajdujących się w posiadaniu organów krajowych, ponieważ ten aspekt sprawy nie był skierowany do instytucji lub organu europejskiego.

1.3 Niniejsza decyzja dotyczy zatem wyłącznie zarzutów i twierdzeń skarżącego skierowanych do Europolu.

1.4 Biorąc pod uwagę, że skarga była początkowo skierowana przeciwko Europolowi, Rzecznik przekazał ją dyrektorowi Europolu i zwrócił się do Europolu o wydanie opinii w tej sprawie. Jednakże w dniu 20 marca 2006 r. dyrektor Europolu poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich, że biorąc pod uwagę, iż „skarżący zakwestionował ustalenia i sposób rozpatrywania przez wspólny organ nadzorczy Europolu jego odwołania od decyzji Europolu dotyczącej jego prawa dostępu do danych, które go dotyczą i które mogą być przechowywane przez Europol” oraz że „wspólny organ nadzorczy, zgodnie z art. 24 ust. 1 konwencji o Europolu, jest niezależny od Europolu”, pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 marca 2006 r. z prośbą o opinię w sprawie skargi zostało przekazane wspólnemu organowi nadzorczemu Europolu.

1.5 Z powyższego wynika, że Europol twierdzi, iż zarówno wspólny organ nadzorczy, jak i komitet odwoławczy są od niego niezależne. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że ocena ta wydaje się prawidłowa, biorąc pod uwagę, że art. 24 ust. 1 konwencji o Europolu stanowi, co następuje: „Powołuje się niezależny wspólny organ nadzorczy, którego zadaniem jest dokonywanie przeglądu, zgodnie z niniejszą konwencją, działań Europolu w celu zapewnienia, aby prawa osoby fizycznej nie były naruszane przez przechowywanie, przetwarzanie i wykorzystywanie danych będących w posiadaniu Europolu. (...) Podczas wykonywania swoich obowiązków członkowie wspólnego organu nadzorczego nie otrzymują instrukcji od żadnego innego organu”. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu wspólny organ nadzorczy powołuje komitet odwoławczy, komitet ten należy również uznać za niezależny od Europolu.

1.6 Rzecznik uważa jednak, że fakt, iż dany organ jest niezależny od innego organu, niekoniecznie oznacza, że należy go uznać za odrębny organ wspólnotowy w rozumieniu art. 195 Traktatu WE. Na przykład Rzecznik Praw Obywatelskich często musi rozpatrywać skargi dotyczące procedur rekrutacji prowadzonych przez Europejski Urząd Doboru Kadr („EPSO”). Chociaż komisje konkursowe odgrywają ważną rolę w takich procedurach rekrutacyjnych i chociaż w zakresie swoich obowiązków są one niezależne od EPSO, Rzecznik zawsze uważał, że skarżącym w takich przypadkach jest EPSO, a nie dana komisja konkursowa. Rzecznik uważa jednak, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby decydowania, czy do celów art. 195 Traktatu WE wspólny organ nadzorczy (lub komitet odwoławczy) należy uznać za organy wspólnotowe, które należy odróżnić od Europolu.

1.7 Rzecznik zauważa, że pierwszy zarzut skarżącego dotyczy decyzji przyjętej przez Europol. Chociaż właściwa decyzja została potwierdzona przez komisję odwoławczą, wydaje się jasne, że pierwszy zarzut dotyczy decyzji Europolu, a nie decyzji komisji odwoławczej. Rzecznik uważa zatem, że należy uznać, iż dochodzenie w sprawie tego zarzutu dotyczy Europolu i że niniejsza decyzja powinna być do niego skierowana. Potencjalne znaczenie decyzji komitetu odwoławczego w tym kontekście zostanie omówione w pkt 2 poniżej.

1.8 Rzecznik zauważa, że drugi zarzut skarżącego dotyczy również Europolu. Należy jednak zauważyć, że zarzut ten dotyczy sposobu, w jaki skarżący został powiadomiony o decyzji komitetu odwoławczego. W rzeczywistości zarzut ten należy zatem rozumieć jako skierowany do komisji odwoławczej.

1.9 Rzecznik zauważa jednak, że w swojej opinii wspólny organ nadzorczy wyjaśnił, iż w dniu 12 grudnia 2005 r. komisja odwoławcza wydała dwie decyzje w dwóch różnych sprawach i że pierwsza strona francuskiego tłumaczenia decyzji w sprawie odwołania skarżących została przypadkowo zastąpiona pierwszą stroną francuskiego tłumaczenia w drugiej decyzji. Wspólny organ nadzorczy stwierdził, że chociaż procedury robocze w jego sekretariacie miały na celu bardzo staranne zajęcie się postępowaniami sądowymi i decyzjami komitetu odwoławczego, najwyraźniej popełniono błąd. Dodał, że konsultacje z sekretariatem ds. ochrony danych odpowiedzialnym za procedury administracyjne nie dostarczyły żadnego innego wyjaśnienia tego godnego ubolewania błędu ludzkiego. Wspólny organ nadzorczy podkreślił, że takie błędy nie powinny wystąpić, i dodał, że przeprosi skarżącego za ten błąd. Rzecznik zauważa, że w piśmie do skarżącego z dnia 29 maja 2006 r. wspólny organ nadzorczy rzeczywiście przeprosił za popełniony błąd.

1.10 W świetle tych okoliczności Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że nawet gdyby wspólny organ nadzorczy lub komitet odwoławczy należało uznać za organ wspólnotowy i odróżnić od Europolu w rozumieniu art. 195 Traktatu WE, w każdym razie nie byłoby podstaw do kontynuowania dochodzenia w tym aspekcie sprawy.

1.11 Rzecznik zauważa ponadto, że w swoich uwagach skarżący stwierdził, że opinia wspólnego organu nadzorczego była nieprawidłowa z prawnego punktu widzenia, ponieważ jego strony nie były ponumerowane i ponieważ ostatnia strona nie została podpisana.

1.12 W tym kontekście należy zauważyć, że wspólny organ nadzorczy przesłał Rzecznikowi swoją opinię najpierw w języku angielskim, a następnie przetłumaczył ją na język francuski (język postępowania). To właśnie to tłumaczenie zostało przekazane skarżącemu przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Biorąc pod uwagę, że odnośny tekst stanowił tłumaczenie oryginału w języku angielskim, nie było potrzeby jego podpisywania. Oryginał opinii wspólnego organu nadzorczego w języku angielskim został należycie podpisany. Do wiadomości skarżącego załączono kopię tego oryginału. Jeśli chodzi o prezentację opinii wspólnego organu nadzorczego, Rzecznik jest zdania, że przydatne byłoby dodanie numerów stron. Rzecznik uważa jednak za oczywiste, że ich brak nie powoduje nieważności opinii.

2 W odniesieniu do rozpatrywania przez Europol wniosku skarżącego o udzielenie mu informacji na temat dotyczących go danych oraz o udzielenie mu dostępu do tych danych

2.1 Skarżący w skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich twierdził, że Europol niesłusznie odmówił udzielenia informacji na temat dotyczących go danych oraz udzielenia mu dostępu do tych danych. Zdaniem skarżącego stanowiło to nadużycie władzy.

2.2 W swojej opinii wspólny organ nadzorczy wskazał, że po otrzymaniu decyzji Europolu w sprawie jego wniosku o sprawdzenie, czy dotyczące go dane są przez niego przechowywane, skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. komisja odwoławcza stwierdziła, że decyzja Europolu została podjęta zgodnie z art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu. Zdaniem wspólnego organu nadzorczego decyzja komisji odwoławczej była wiążąca dla wszystkich zainteresowanych stron. Ponieważ komitet odwoławczy miał być uważany za niezależny komitet zapewniający osobom fizycznym środki odwoławcze od decyzji Europolu, wspólny organ nadzorczy przyjął, że „wyjątek określony w art. 195 zdanie drugie” ust. 2 Traktatu WE ma zastosowanie do postępowań sądowych w ramach komitetu odwoławczego pełniącego funkcję sądową.

2.3 W swoich uwagach dotyczących opinii wspólnego organu nadzorczego skarżący stwierdził ponadto, że doszło do naruszenia praw podstawowych, ponieważ decyzje komitetu odwoławczego były wiążące dla wszystkich zainteresowanych stron.

2.4 Rzecznik przypomina, że art. 195 ust. 1 traktatu WE ma następujące brzmienie:

„1. Parlament Europejski mianuje Rzecznika Praw Obywatelskich uprawnionego do przyjmowania skarg (...) dotyczących przypadków niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji lub organów wspólnotowych, z wyjątkiem Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji wykonujących swoje funkcje sądowe.

Zgodnie ze swoimi obowiązkami Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi dochodzenia, które uważa za uzasadnione, z własnej inicjatywy lub na podstawie skarg przedłożonych mu bezpośrednio lub za pośrednictwem posła do Parlamentu Europejskiego, z wyjątkiem przypadków, gdy domniemane fakty są lub były przedmiotem postępowania sądowego. (…)".

2.5 Rzecznik jest zdania, że wyjątek określony w art. 195 ust. 1 akapit pierwszy, zgodnie z którym Rzecznik nie może badać sprawy, w której istotne fakty są lub były przedmiotem "postępowania sądowego", ma zastosowanie tylko wtedy, gdy sprawa była lub jest w toku przed sądem. Wykładnię tę potwierdza art. 1 ust. 3 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, który stanowi, że „Rzecznik Praw Obywatelskich nie może interweniować w sprawach toczących się przed sądami ani kwestionować zasadności orzeczenia sądu”.

2.6 Rzecznik dokładnie przeanalizował konwencję o Europolu i regulamin wewnętrzny wspólnego organu nadzorczego (3), a w szczególności regulamin komitetu odwoławczego. Z przepisów tych wydaje się wynikać, że komitet odwoławczy został pomyślany jako niezależny mechanizm kontroli w celu zapewnienia obywatelom środka odwoławczego przeciwko Europolowi w danej dziedzinie. Ponadto wydaje się, że przepisy dotyczące komitetu odwoławczego są do pewnego stopnia podobne do tych, które zwykle znajdują się w przepisach mających zastosowanie do organu sądowego. Rzecznik nie jest jednak przekonany, że komitet odwoławczy należy uznać za organ sądowy w rozumieniu art. 195 Traktatu WE i że w związku z tym fakt, iż zbadał on daną sprawę, powinien uniemożliwić Rzecznikowi przeprowadzenie dochodzenia. W tym kontekście Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa w szczególności, że art. 25 ust. 1 regulaminu wewnętrznego wspólnego organu nadzorczego stanowi, że posiedzenie komitetu odwoławczego jest skuteczne tylko wtedy, gdy uczestniczy w nim cztery piąte jego członków lub ich zastępców. Wydaje się zatem, że decyzje komisji odwoławczej mogą być podejmowane nawet wtedy, gdy niektórzy z jej członków są nieobecni. Ponadto art. 12 ust. 3 niniejszego regulaminu stanowi, że członka komitetu odwoławczego, który nie może uczestniczyć w posiedzeniu, może reprezentować jego zastępca. Wydaje się zatem, że sam skład organu rozpatrującego dane odwołanie nie jest jasno określony na samym początku.

W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że fakt, iż komitet odwoławczy zbadał już stosowną decyzję Europolu, nie zobowiązuje go do zamknięcia dochodzenia ze względu na wyjątek dotyczący postępowania sądowego, o którym mowa w art. 195 ust. 1 akapit drugi Traktatu WE.

2.7 Rzecznik zauważa, że w swojej opinii wspólny organ nadzorczy podkreślił, że decyzje komitetu odwoławczego są wiążące dla wszystkich zainteresowanych stron. Argument ten opiera się na art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu (4), który stanowi, że wspólny organ nadzorczy „(…) powołuje wewnętrznie komitet składający się z jednego wykwalifikowanego przedstawiciela z każdego państwa członkowskiego uprawnionego do głosowania. Zadaniem komitetu jest rozpatrywanie odwołań przewidzianych w art. 19 ust. 7 i art. 20 ust. 4 za pomocą wszelkich odpowiednich środków. Strony, wspomagane przez swoich doradców, jeżeli sobie tego życzą, są na ich wniosek przesłuchiwane przez komitet. Decyzje podjęte w tym kontekście są ostateczne w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych stron”(podkreślenie dodane).

2.8 Rzecznik uważa, że ostatnie zdanie wydaje się mieć na celu zapewnienie, aby decyzja komitetu odwoławczego w sprawie odwołania od decyzji Europolu dotyczącej dostępu do danych lub informacji odnoszących się do takich danych była ostateczna i nie mogła zostać zakwestionowana przez żaden inny organ. Można zatem argumentować, że dotyczy to również Rzecznika Praw Obywatelskich i że nie powinien on być uprawniony do wszczęcia lub kontynuowania dochodzenia w sprawie skargi skierowanej do Europolu, po tym jak komisja odwoławcza rozpatrzyła daną kwestię. Na poparcie takiej wykładni można by w szczególności powołać się na fakt, że konwencja o Europolu stanowi traktat międzynarodowy zawarty przez państwa członkowskie UE w 1995 r., czyli te same umawiające się strony, które również ustanowiły traktat WE. Z drugiej strony przyjęcie (i ratyfikację) takiej konwencji przewidziano w art. 34 ust. 2 lit. d) Traktatu o Unii Europejskiej („TUE”). Postanowienie to stanowi część tytułu VI TUE. Jednakże art. 41 TUE stanowi, że art. 195 Traktatu WE „ma zastosowanie do postanowień odnoszących się do dziedzin, o których mowa w niniejszym tytule”. W świetle tego przepisu wydaje się raczej wątpliwe, czy art. 24 ust. 7 konwencji o Europolu mógłby rzeczywiście ograniczyć mandat Rzecznika Praw Obywatelskich w sposób opisany powyżej.

2.9 Rzecznik uważa jednak, że w niniejszej sprawie nie ma konieczności zajmowania przez niego ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Zdaniem Rzecznika kwestia ta musiałaby zostać rozwiązana tylko wtedy, gdyby istniały jakiekolwiek konkretne przesłanki wskazujące na możliwość niewłaściwego administrowania w niniejszej sprawie.

2.10 Należy zauważyć, że decyzja Europolu stanowi, że "zgodnie z procedurą przewidzianą w Konwencji o Europolu i obowiązującym ustawodawstwem krajowym Francji, pragnę poinformować, że na Państwa wniosek dokonano weryfikacji akt Europolu. Zgodnie z art. 19 konwencji o Europolu w połączeniu z mającym zastosowanie ustawodawstwem Francji pragnę Pana poinformować, że w Europolu nie są przetwarzane żadne dane dotyczące Pana/Pani osoby, do których ma Pan/Pani prawo dostępu zgodnie z art. 19 konwencji o Europolu”. W swojej decyzji komitet odwoławczy stwierdził, że „[w] świetle prawa i praktyki we Francji w odniesieniu do prawa dostępu do danych przetwarzanych przez Europol oraz w świetle art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu decyzja Europolu w sprawie wniosku [skarżącego] jest zgodna z art. 19 ust. 3 konwencji o Europolu”. Uzasadnienie zastosowane zarówno przez sam Europol, jak i przez komitet odwoławczy jest zatem dość zwięzłe. Rzecznik uważa jednak, że fakt ten jako taki nie jest zaskakujący, ponieważ Europol i komisja odwoławcza musiałyby w przeciwnym razie ujawnić fakty, które ich zdaniem nie mogłyby zostać ujawnione.

2.11 Rzecznik zauważa jednak, że skarżący nie przedstawił, ani w swojej skardze, ani w swoich uwagach, żadnych konkretnych elementów, które uzasadniałyby jego twierdzenie, że Europol działał niewłaściwie lub niewłaściwie, gdy po sprawdzeniu akt sprawy uznał, że nie ma dotyczących go danych, do których miałby on prawo dostępu zgodnie z art. 19 ust. 1 konwencji o Europolu w połączeniu z mającym zastosowanie ustawodawstwem Francji. Dokładna analiza decyzji komisji odwoławczej z dnia 12 grudnia 2005 r. nie dała również podstaw do podważenia decyzji Europolu. W świetle tych okoliczności Rzecznik uważa, że nie ma podstaw do kontynuowania dochodzenia w sprawie zarzutu skarżącego.

2.12 W swoich uwagach skarżący twierdził, że doszło do naruszenia praw podstawowych, ponieważ decyzje komisji odwoławczej były wiążące dla wszystkich zainteresowanych stron. Nie jest jasne, czy w związku z tym skarżący chciał przedstawić kolejny zarzut. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że każdy taki zarzut w rzeczywistości podważałby postanowienie zawarte w konwencji o Europolu, a mianowicie jej art. 24 ust. 7, który stanowi, że decyzje komitetu odwoławczego są ostateczne w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych stron. W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 swojego statutu Rzecznik Praw Obywatelskich może rozpatrywać wyłącznie skargi dotyczące niewłaściwego administrowania. W związku z tym składający petycję nie jest w stanie rozpatrywać skarg dotyczących zasadności prawodawstwa lub traktatów międzynarodowych. Rzecznik nie byłby zatem w stanie zająć się żadnym zarzutem, który skarżący chciałby podnieść w tym kontekście.

3 Argument skarżącego

3.1 Skarżący domagał się udzielenia mu dostępu do dotyczących go danych będących w posiadaniu Europolu.

3.2 W świetle powyższego i wniosku zawartego w punkcie 2.11 Rzecznik stwierdza, że dalsze dochodzenie w sprawie skargi nie wydaje się konieczne.

4 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że nie ma podstaw do dalszych dochodzeń w tej sprawie. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Dyrektor Europolu zostanie poinformowany o tej decyzji. Kopia niniejszej decyzji zostanie również przesłana do wiadomości dyrektora wspólnego organu nadzorczego.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Rzecznik rozumie, że Europol odnosi się do art. 195 ust. 1 akapit drugi Traktatu WE.

(2) Rzecznik rozumie, że Europol odnosi się do art. 195 ust. 1 akapit drugi Traktatu WE.

(3) Akt nr 1/99 wspólnego organu nadzorczego Europolu z dnia 22 kwietnia 1999 r. ustanawiający jego regulamin wewnętrzny, Dz.U. 1999, C, 149–01).

(4) Konwencja o Europolu jest dostępna na stronie internetowej Europolu (http://www.europol.eu.int/index.asp?page=legalconv).