Strasburg, 22 stycznia 2008 r.

Szanowna Pani!

W dniu 16 marca 2005 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej dotyczącą zaproszenia do składania wniosków o numerze referencyjnym „FP6-2002 – Mobilność-6”, wydanego w ramach programu stypendiów Marie Curie w kategorii „Międzynarodowe stypendia wyjazdowe”.

W dniu 29 kwietnia 2005 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 31 sierpnia 2005 r. Tego samego dnia przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 9 września 2005 r.

W dniu 23 stycznia 2007 r. zwróciłem się do Komisji o udzielenie dalszych informacji w związku z Pańską skargą i wyznaczyłem termin jej złożenia na dzień 28 lutego 2007 r.

W dniu 2 marca 2007 r. Komisja wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu na przedstawienie opinii do dnia 31 marca 2007 r. W dniu 12 marca 2007 r. poinformowałem służby Komisji, że przychyliłem się do tego wniosku. Został Pan o tym poinformowany pismem z tego samego dnia.

W dniu 23 kwietnia 2007 r., w związku z brakiem odpowiedzi ze strony służb Komisji, poinformowałem Pana, że zwróciłem się do służb Komisji o jak najszybsze przesłanie odpowiedzi na mój wniosek o udzielenie dalszych informacji, najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2007 r. Komisja przesłała mi swoją odpowiedź w dniu 21 maja 2007 r.

W dniu 23 maja 2007 r. przekazałem Panu odpowiedź Komisji wraz z wezwaniem do przedstawienia uwag do dnia 30 czerwca 2007 r. W wyznaczonym w tym celu terminie nie otrzymano od Pana żadnych uwag.

Przy okazji rozmowy telefonicznej z podległymi mi służbami w dniu 8 listopada 2007 r. poinformował je Pan, że nie ma żadnych dodatkowych uwag do opinii Komisji i że nie chce Pan dalej zajmować się kwestiami poruszonymi w Pana skardze.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty przedstawiały się w skrócie następująco:

Skarżący jest francuskim naukowcem pracującym w CNRS (1).

W dniu 17 grudnia 2002 r. Komisja Europejska ogłosiła zaproszenie do składania wniosków o nr ref. FP6-2002- Mobility-6 (zwane dalej „zaproszeniem do składania wniosków”) dotyczące wyjazdowych stypendiów międzynarodowych Marie Curie („OIF”). Termin składania wniosków upłynął 12 lutego 2004 r.

W dniu 12 lutego 2004 r. skarżąca złożyła wniosek o stypendium Marie Curie w ramach wspomnianego zaproszenia do składania wniosków.

Pismem z dnia 7 września 2004 r. Komisja poinformowała skarżącą, że jej wniosek został pozytywnie oceniony przez jej służby i że zamierza przystąpić do negocjacji umowy w odniesieniu do jej wniosku. Według skarżącego wystąpiło opóźnienie w procedurze Komisji.

W dniu 21 lutego 2005 r.(2) skarżąca została poinformowana, że nie kwalifikuje się do stypendium, ponieważ nie spełnia warunków kwalifikowalności określonych w nowym programie prac opublikowanym przez Komisję w dniu 29 stycznia 2004 r. Skarżący podkreślił, że ten nowy program prac został opublikowany dopiero dwa tygodnie przed ostatecznym terminem składania wniosków o wyjazdowe stypendia międzynarodowe.

W nowych warunkach kwalifikowalności określono, co następuje:

„W przypadku działań zindywidualizowanych naukowcy muszą posiadać co najmniej czteroletnie doświadczenie badawcze w dniu, w którym upływa odpowiedni termin składania wniosków (…)”.

Skarżąca wskazała ponadto, że w momencie składania wniosku osoba odpowiedzialna na szczeblu krajowym za rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji składanych przez wnioskodawców zapewniła ją, że jej wniosek spełnia warunki kwalifikowalności, ponieważ od września 2004 r. będzie miała czteroletnie doświadczenie badawcze.

Skarżąca kilkakrotnie odwołała się do Komisji od decyzji o odrzuceniu jej wniosku o OIF. Jej wysiłki nie odniosły sukcesu.

W dniu 8 marca 2005 r. zorganizowano spotkanie między członkiem Departamentu Zasobów Ludzkich CNRS a urzędnikiem służby Komisji ds. stypendiów indywidualnych. Po tym spotkaniu skarżąca została poinformowana przez Komisję w wiadomości e-mail z dnia 16 marca 2005 r., że musi podtrzymać swoją decyzję o odrzuceniu jej wniosku, ponieważ nie spełnia ona warunku kwalifikowalności określonego w pkt 2.5.3 nowej wersji programu prac dla działań zindywidualizowanych. W tym e-mailu Komisja poinformowała skarżącą, że otrzyma „formalne pismo, w którym w odpowiednim czasie odnotuje to stanowisko”.

W dniu 16 marca 2005 r. skarżąca ponownie skierowała do Komisji pismo, w którym zwróciła się do Komisji o ponowne rozważenie decyzji o odrzuceniu jej wniosku o stypendium zagraniczne.

W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżąca twierdziła, że: i) Komisja nie poinformowała jej należycie o zmianie warunków kwalifikowalności określonych w nowym programie prac opublikowanym w dniu 29 stycznia 2004 r., czyli zaledwie dwa tygodnie przed ostatecznym terminem składania wniosków. Twierdziła ponadto, że (ii) nastąpiło opóźnienie w rozpatrywaniu jej wniosku przez Komisję.

Skarżąca twierdziła, że jej wniosek o OIF w ramach zaproszenia do składania wniosków należy uznać za kwalifikowalny. Ponadto twierdziła, że w przypadku gdyby jej wniosek został uznany za niekwalifikowalny, należy jej przyznać odszkodowanie.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Podsumowując, Komisja wydała następującą opinię w sprawie skargi:

W odniesieniu do stanu faktycznego

Skarżący złożył wniosek o OIF Marie Curie w ramach zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w kontekście szóstego programu ramowego. Termin zakończenia wspomnianego zaproszenia do składania wniosków upłynął dnia 12 lutego 2004 r.

OIF Marie Curie jest programem, którego celem jest pomoc doświadczonym naukowcom. Zgodnie z zasadami określonymi w programie prac opublikowanym w styczniu 2004 r. wnioskodawcy musieli być:

„naukowcy posiadający co najmniej czteroletnie doświadczenie badawcze (ekwiwalent pełnego czasu pracy) od czasu uzyskania dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego ich do podjęcia studiów doktoranckich (dyplom musi uprawniać posiadacza do podjęcia studiów doktoranckich, bez konieczności zdobywania dalszych kwalifikacji) w kraju, w którym uzyskano dyplom lub naukowcy posiadający już tytuł doktora, niezależnie od czasu poświęconego na jego uzyskanie.

W przypadku działań zindywidualizowanych naukowcy muszą posiadać co najmniej 4-letnie doświadczenie badawcze w dniu upływu odpowiedniego terminu składania wniosków lub uzyskać stopień doktora nie później niż osiem miesięcy po upływie odpowiedniego terminu składania wniosków.”;

W chwili upływu terminu składania wniosków skarżąca nie posiadała jeszcze tytułu doktora (który zgodnie z przekazanymi przez nią informacjami miał zostać przyznany w dniu 15 września 2004 r.) ani nie posiadała czteroletniego doświadczenia badawczego (które jej zdaniem zostanie osiągnięte do września 2004 r.).

W swoim wniosku skarżąca odniosła się do zasad kwalifikowalności określonych w programie prac z lipca 2003 r., w którym zgodnie z definicjami zawartymi w sekcji 2.5.3 doświadczeni naukowcy zostali zdefiniowani jako:

„naukowcy posiadający co najmniej 4-letnie doświadczenie badawcze (ekwiwalent pełnego czasu pracy) od czasu uzyskania dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego ich do podjęcia studiów doktoranckich (dyplom musi uprawniać posiadacza do podjęcia studiów doktoranckich, bez konieczności zdobywania dalszych kwalifikacji) w kraju, w którym uzyskano dyplom lub naukowcy posiadający już tytuł doktora, niezależnie od czasu poświęconego na jego uzyskanie.

W przypadku działań zindywidualizowanych naukowcy muszą przestrzegać tej zasady najpóźniej osiem miesięcy po upływie odpowiedniego terminu składania wniosków.”;

W momencie składania wniosków Komisja nie zażądała od wnioskodawców żadnego dokumentu potwierdzającego, dotyczącego na przykład czasu trwania doświadczenia badawczego, w celu udowodnienia, że wymogi kwalifikowalności zostały spełnione. W celu uproszczenia i przyspieszenia procedury wyboru przeprowadzono wstępną kontrolę administracyjną wyłącznie na podstawie oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę. Wnioski, które pomyślnie przeszły ocenę przeprowadzoną przez zespół ekspertów zewnętrznych, poddano szczegółowej kontroli w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. Na tym etapie informacje przedstawione przez wnioskodawców w ich wnioskach zostały dokładnie sprawdzone poprzez zapoznanie się z dokumentami uzupełniającymi.

Ponieważ weryfikacja zgodności z kryteriami kwalifikowalności i wszystkimi innymi mającymi zastosowanie przepisami dotyczącymi wniosku jest przeprowadzana na etapie negocjacji, potencjalni wykonawcy zostali poinformowani, że pismo negocjacyjne „w żadnym wypadku nie powinno być traktowane jako formalne zobowiązanie Komisji do udzielenia wsparcia finansowego, ponieważ zależy to od zadowalającego zakończenia negocjacji umowy i wewnętrznego zakończenia formalnego procesu selekcji”.

Wniosek złożony przez skarżącego został pozytywnie oceniony, a w dniu 7 września 2004 r. do instytucji przyjmującej, Centre d’Etudes Biologiques de Chizé CNRS, wysłano zaproszenie do rozpoczęcia negocjacji umowy.

Zgodnie z wymogami Komisji dotyczącymi negocjacji umowy w formularzu przygotowania umowy (zatytułowanym „formularz A3”) wymagane były informacje na temat naukowca od instytucji przyjmującej. Jeżeli chodzi o skarżącego, formularz ten otrzymano w dniu 5 października 2004 r. i wyraźnie wskazano, że doktorat nie został jeszcze przyznany, ale oczekiwano go do dnia 15 września 2004 r. Nie złożono żadnych dalszych oświadczeń dotyczących doktoratu.

W tych okolicznościach i w następstwie decyzji „komitetu ad hoc ds. kwalifikowalności”, powołanego na szczeblu dyrekcji generalnej w celu zbadania tego konkretnego przypadku, służby Komisji musiały poinformować instytucję przyjmującą, że ponieważ warunki dotyczące posiadania doktoratu lub czteroletniego doświadczenia badawczego nie zostały spełnione, negocjacje w sprawie umowy uznano za nieskuteczne.

W odniesieniu do rzekomego braku właściwego poinformowania skarżącego przez Komisję o zmianie warunków kwalifikowalności

Komisja stwierdziła, że zaktualizowane wersje programu prac zostały udostępnione wykonawcom (tj. instytucji przyjmującej) i potencjalnie zainteresowanym stronom (naukowcom, krajowym punktom kontaktowym itp.) poprzez publikację na stronie internetowej wspólnotowego systemu informacji na temat badań i rozwoju („CORDIS”). Wersja programu prac w zakresie zasobów ludzkich i mobilności mająca zastosowanie do obecnej sytuacji została przyjęta w dniu 19 stycznia 2004 r. i opublikowana na stronie internetowej CORDIS w dniu 22 stycznia 2004 r. Kryterium kwalifikowalności związane z doświadczeniem badawczym zostało przeformułowane w celu wyjaśnienia zasady. Treść merytoryczna przepisu pozostała niezmieniona.

Przeformułowanie kryterium kwalifikowalności dotyczącego doświadczenia zawodowego przyjętego w styczniu 2004 r. było konieczne, ponieważ brzmienie poprzedniego wydania programu prac pozostawiało pole do błędnej interpretacji, ponieważ mogło prowadzić do błędnego wniosku, że naukowcy nieposiadający tytułu doktora kwalifikowali się, nawet jeśli nie posiadali czteroletniego doświadczenia badawczego. Mogło zostać błędnie zrozumiane, że warunek dotyczący doświadczenia zawodowego zostałby spełniony, pod warunkiem że mieliby oni czteroletnie doświadczenie badawcze najpóźniej w ciągu ośmiu miesięcy od odpowiedniego terminu składania wniosków.

Wyjaśniona wersja programu prac została opublikowana trzy tygodnie przed złożeniem wniosku przez skarżącego. Zgodnie z tą wersją wymogi kwalifikowalności dotyczące kwalifikacji badawczych miały albo posiadać tytuł doktora (lub uzyskać go najpóźniej w ciągu ośmiu miesięcy od odpowiedniego terminu składania wniosków, tj. nie później niż do dnia 12 października 2004 r., albo uzyskać już w momencie odpowiedniego terminu składania wniosków ekwiwalent pełnego czasu pracy wynoszący cztery lata doświadczenia badawczego liczonego od uzyskania „dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego do podjęcia studiów doktoranckich (dyplom musi uprawniać posiadacza do podjęcia studiów doktoranckich, bez konieczności zdobywania dalszych kwalifikacji) w kraju, w którym uzyskano dyplom/dyplom”.

Wniosek skarżącej był wyraźnie niekwalifikowalny zgodnie z tymi warunkami, ponieważ z powodu wewnętrznych problemów organizacyjnych organu przyznającego jej stopień doktora nie była ona w stanie uzyskać tego stopnia do dnia 12 października 2004 r.; W tym samym dniu, tj. w dniu 12 lutego 2004 r., w którym upływał termin składania wniosków, nie miała ona również czteroletniego doświadczenia badawczego w pełnym wymiarze czasu pracy.

Należy podkreślić, że wniosek skarżącego nie kwalifikowałby się nawet na podstawie wcześniejszego brzmienia wymogów kwalifikowalności określonych w programie prac z lipca 2003 r., ponieważ przeformułowanie nie pociągało za sobą żadnej istotnej zmiany obowiązujących przepisów.

Ponadto, nawet biorąc pod uwagę wcześniejsze brzmienie zasady dotyczącej wymogu doświadczenia badawczego i akceptując (hipotetycznie) nieprawidłową interpretację wyżej wymienionej zasady (tj. możliwość ukończenia przez wnioskodawcę czteroletniego doświadczenia w ciągu ośmiu miesięcy od odpowiedniego terminu na złożenie wniosku), skarżący nie miałby wymaganego czteroletniego doświadczenia badawczego do października 2004 r. (tj. osiem miesięcy po terminie). Zdaniem Komisji skarżąca, najwyraźniej zgodnie z informacjami przekazanymi przez francuski krajowy punkt kontaktowy, uwzględniła czas trwania jej „Diplôme d'Etudes Approfondies”(„DEA”) w ilości doświadczenia badawczego, które należy uwzględnić do celów kwalifikowalności. Jednakże zasady określone w programie prac z lipca 2003 r. przewidywały, że doświadczenie badawcze powinno być liczone od ostatnich kwalifikacji uniwersyteckich dających bezpośredni dostęp do studiów doktoranckich. Zgodnie z francuskim systemem edukacji student musi posiadać DEA, aby rozpocząć studia doktoranckie. W związku z tym w niniejszej sprawie skarżący miałby czteroletnie doświadczenie badawcze dopiero we wrześniu 2005 r., czyli po upływie terminu.

W odniesieniu do rzekomego opóźnienia w rozpatrywaniu wniosku skarżącego

Komisja stwierdziła, że opóźnienia wystąpiły na etapie negocjacji w wyniku przedłożenia przez instytucję przyjmującą niepełnych informacji dotyczących danych bankowych skarżącego. W odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 7 września 2004 r. Komisja otrzymała kompletne i prawidłowe formularze do przygotowania umów dotyczących informacji bankowych. W wyniku tego opóźnienia dalsze postępy w negocjacjach w sprawie wniosku nie stały się możliwe przed grudniem 2004 r.

Na tym etapie służby Komisji stwierdziły, że skarżąca nie uzyskała jeszcze tytułu doktora oraz że warunek dotyczący „czteroletniego doświadczenia badawczego” również nie został spełniony. W związku z tym w dniu 4 lutego 2005 r. zwrócono się o dodatkowe wyjaśnienia w tej kwestii. Zdaniem Komisji ani skarżąca, ani instytucja przyjmująca nie przedstawiły jednak żadnych dowodów dotyczących jej doktoratu.

W międzyczasie zarówno skarżący, jak i naukowiec odpowiedzialny za projekt w CNRS skontaktowali się ze służbami Komisji (a mianowicie z urzędnikiem ds. projektu i p.o. kierownikiem działu) pocztą elektroniczną i telefonicznie. Ponadto urzędnik ds. projektu omówił sprawę z „Direction des Ressources Humaines du CNRS national” w ramach specjalnego spotkania z CNRS, które odbyło się w Brukseli w dniu 8 marca 2005 r. W następstwie tego spotkania nawiązano dodatkowe kontakty w sprawie skarżącego.

Służby Komisji skonsultowały się nie tylko ze służbami doradztwa prawnego w ramach dyrekcji, ale również powołały w dniu 11 marca 2005 r. „komitet ad hoc ds. kwalifikowalności” na szczeblu dyrekcji generalnej w celu omówienia sprawy skarżącego. Po szeroko zakrojonych dyskusjach potwierdzono jednak niekwalifikowalność wniosku skarżącego.

Komisja zbadała wszystkie możliwe rozwiązania problemu związanego z wnioskiem skarżącego. W celu zapewnienia sprawiedliwego traktowania wszystkich kandydatów nie było jednak możliwe uznanie wniosku za kwalifikowalny. W rzeczywistości cztery inne podobne przypadki musiały zostać uznane za niekwalifikowalne, a negocjacje musiały zostać wstrzymane.

Okazało się również, że niedokładne informacje i nieprawidłowe dokumenty dostarczone przez wykonawcę na etapie negocjacji odegrały decydującą rolę w powstawaniu opóźnień, które wystąpiły podczas oceny wniosku. Zdaniem Komisji nie było podstaw do przyznania skarżącemu rekompensaty ekonomicznej, ponieważ podjęto wszelkie możliwe starania, aby pomóc skarżącemu, a jednocześnie zapewnić prawidłowe wdrożenie przepisów.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżąca podtrzymała skargę i przedstawiła w skrócie następujące dalsze uwagi:

Przygotowując wniosek o OIF Marie Curie, skontaktowała się z osobą odpowiedzialną na szczeblu krajowym za udzielanie informacji na temat tych stypendiów oraz z osobą odpowiedzialną za stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Paryskim VI. Skarżącą poinformowano, że do celów kwalifikowalności czas trwania jej DEA można uwzględnić w jej doświadczeniu badawczym. Zdaniem skarżącej decyzja o nieuwzględnieniu jej rocznego DEA w ilości doświadczenia badawczego została podjęta podczas spotkania w marcu 2005 r., czyli prawie rok po upływie terminu składania wniosków. Ponadto na stronie internetowej CORDIS nie udostępniono żadnych informacji na ten temat. Skarżąca nie broniła swojego doktoratu przed upływem terminu 12 października 2004 r., ponieważ na podstawie informacji dostarczonych przez osobę odpowiedzialną za udzielanie informacji na szczeblu krajowym na temat stypendiów Marie Curie oraz na podstawie informacji dostarczonych przez osobę odpowiedzialną za stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Paryskim VI uznała, że jej wniosek jest kwalifikowalny.

Skarżący stwierdził, że aktualizacja wersji programu prac na 2003 r. nie stanowiła wyjaśnienia, lecz raczej zmianę zasad dotyczących kwalifikowalności zgłoszeń kandydatów. Zmiana ta nastąpiła trzy tygodnie przed ostatecznym terminem zgłaszania kandydatur, czyli okresem, w którym kandydaci byli zajęci opracowywaniem projektów naukowych.

Zdaniem skarżącego Komisja nie sprawdziła dokładnie kwalifikowalności kandydatur w okresie negocjacji. Zgodnie z przewodnikiem dotyczącym stypendiów Marie Curie okres negocjacji musiał rozpocząć się około trzech miesięcy po ostatecznym terminie składania wniosków, tj. około 12 maja 2004 r. Jednakże w dniu 7 września 2004 r. do instytucji przyjmującej wysłano zaproszenie do negocjacji umowy. W związku z tym Komisja wystąpiła już z czteromiesięcznym opóźnieniem w procedurze dotyczącej zaproszenia do składania wniosków w 2004 r. Zdaniem skarżącej nie mogła ona ubiegać się o zaproszenie do składania wniosków z 2005 r. (do którego jej wniosek był wyraźnie kwalifikowalny, biorąc pod uwagę, że uzyskała doktorat w dniu 15 grudnia 2004 r.) ze względu na opóźnienie Komisji w poinformowaniu jej o niekwalifikowalności jej wniosku o zaproszenie do składania wniosków z 2004 r.

Skarżąca wskazała, że opóźnienia w okresie negocjacji wynikały nie tylko z niepełnych informacji dotyczących danych bankowych skarżącej, ale również z faktu, że napotkała trudności w skontaktowaniu się z urzędnikiem Komisji odpowiedzialnym za jej wniosek, który przebywał na zwolnieniu chorobowym.

Dalsze dochodzenia Wniosek
o udzielenie informacji skierowany do Komisji

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się zatem do Komisji o przekazanie mu informacji na temat następujących kwestii:

1. Czy Komisja może wyjaśnić, dlaczego uważa, że nie nastąpiły żadne zmiany w odniesieniu do warunków kwalifikowalności oraz że skarżący został odpowiednio poinformowany o tych warunkach?
2. W swojej opinii Komisja stwierdziła, że jej służby wykryły, że skarżący nie spełniał warunków kwalifikowalności, gdy otrzymał informacje przekazane przez instytucję przyjmującą w dniu 5 października 2004 r. Skarżącą poinformowano jednak dopiero w dniu 21 lutego 2005 r., czyli ponad cztery i pół miesiąca później, że nie kwalifikuje się do udziału w postępowaniu. Sekcja 4 podręcznika stanowi, że „[w]eryfikacje wiarygodności mogą również odbywać się po przeprowadzeniu oceny naukowej, co może prowadzić do odrzucenia na późniejszym etapie. Te kryteria kwalifikowalności zostaną sprawdzone na podstawie informacji podanych przez wnioskodawcę we wniosku. Jeżeli na późniejszym etapie okaże się, że kryterium kwalifikowalności nie zostało spełnione (na przykład z powodu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji zawartych we wniosku), natychmiast doprowadzi to do odrzucenia wniosku”(podkreślenie dodane przez Rzecznika Praw Obywatelskich). Czy Komisja może wyjaśnić, dlaczego poinformowanie skarżącej o jej niekwalifikowalności zajęło tyle czasu?
3. Odpowiednie przepisy stanowią, że stopień doktora może również otworzyć drogę do stypendium oraz że stopień doktora uzyskany najpóźniej osiem miesięcy po terminie jest wystarczający. Skarżąca uzyskała doktorat w grudniu 2004 r. W swoich uwagach wskazała, że nie przesunęła tej daty, ponieważ założyła, że jej wniosek i tak kwalifikuje się do rozpatrzenia. Nie można zatem wykluczyć, że skarżąca mogłaby uzyskać doktorat najpóźniej osiem miesięcy po upływie terminu i w ten sposób kwalifikować się, gdyby Komisja poinformowała ją w odpowiednim czasie, że nie spełnia innego warunku kwalifikowalności, a mianowicie wymogu posiadania czteroletniego doświadczenia zawodowego. Czy Komisja może się wypowiedzieć na ten temat?
4. W swojej skardze i w swoich uwagach skarżąca wskazała, że opóźnienie Komisji w poinformowaniu jej o niekwalifikowalności jej wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2004 było związane przyczynowo z faktem, że nie złożyła ona wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2005. Wydaje się, że Komisja nie skomentowała tej kwestii w swojej opinii. Czy Komisja może się wypowiedzieć na ten temat?

Odpowiedź Komisji

W replice Komisja pokrótce stwierdziła, co następuje:

W odniesieniu do pierwszej kwestii, dotyczącej rzekomej zmiany warunków kwalifikowalności i rzekomego braku odpowiedniego poinformowania skarżącego

Komisja wskazała, że wersja programu prac opublikowana w dniu 22 stycznia 2004 r. zawierała nieznaczne przeformułowanie kryterium kwalifikowalności dotyczącego doświadczenia badawczego. Przeformułowanie to nie zmieniło treści i znaczenia przedmiotowego kryterium i zostało przyjęte w kontekście wysiłków mających na celu zapewnienie stałego doskonalenia programu prac. Zmiana brzmienia nie miała jednak żadnego wpływu na obowiązującą zasadę kwalifikowalności, która pozostała niezmieniona.

Komisja zauważyła, że wprowadzające w błąd informacje nie zostały dostarczone przez służby Komisji, lecz przez podmioty krajowe. W tym kontekście Komisja odniosła się do wiadomości e-mail wysłanej przez skarżącego w dniu 9 lutego 2005 r.

Nowa wersja programu prac została przyjęta w dniu 19 stycznia 2004 r. i opublikowana na stronie internetowej CORDIS w dniu 22 stycznia 2004 r., dzięki czemu została udostępniona wykonawcom, tj. instytucjom przyjmującym, oraz potencjalnie zainteresowanym stronom (naukowcom, krajowym punktom kontaktowym, trzy tygodnie przed terminem składania wniosków. Zdaniem Komisji było to wystarczająco wcześnie, aby poinformować o tym potencjalnych wnioskodawców, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że przeredagowanie nie wiązało się z koniecznością zmiany wniosku.

Zdaniem Komisji aspekty związane z wykładnią zasady kwalifikowalności wydają się mieć mniejsze znaczenie dla sprawy skarżącego.

Skarżąca oświadczyła we wniosku, że spodziewa się uzyskać doktorat w dniu 15 września 2004 r., czyli w ciągu ośmiu miesięcy od dnia 12 lutego 2004 r. W tym 8-miesięcznym okresie (3) nie uzyskała jednak tytułu doktora.

12 lutego 2004 . nie miała wymaganego 4-letniego doświadczenia. W tym względzie skarżąca błędnie uwzględniła okres spędzony na nabyciu „Diplôme d'Etudes Approfondies”(DEA) w celu obliczenia swojego doświadczenia. Jednakże, zgodnie z zasadami określonymi w programie prac z lipca 2003 r., doświadczenie badawcze należy zaliczyć do ostatnich kwalifikacji uniwersyteckich uprawniających do podjęcia studiów doktoranckich. W związku z tym powinna była liczyć doświadczenie zdobyte po uzyskaniu DEA.

W odniesieniu do drugiej kwestii, a mianowicie rzekomego opóźnienia w poinformowaniu skarżącej o niekwalifikowalności jej wniosku

Jeżeli chodzi o czas trwania procedury, Komisja chciała potwierdzić stanowisko wyrażone już w poprzedniej opinii. Ponadto Komisja podkreśliła, że podjęto wszelkie możliwe wysiłki w celu zbadania alternatywnych rozwiązań mających na celu ponowne rozważenie kwalifikowalności wniosku skarżącego w ramach prawnych. Skarżąca sama przyznała to w wiadomości e-mail wysłanej w dniu 18 marca 2005 r.

W odniesieniu do trzeciej kwestii, a mianowicie tego, czy skarżąca mogłaby uzyskać doktorat najpóźniej osiem miesięcy po upływie terminu, gdyby Komisja poinformowała ją w odpowiednim czasie, że nie spełnia innego warunku kwalifikowalności

Komisja stwierdziła, że nie podziela stanowiska skarżącej, zgodnie z którym mogłaby ona uzyskać doktorat w ciągu ośmiu miesięcy od upływu terminu, gdyby została poinformowana o obowiązujących przepisach w odpowiednim czasie. Komisja wskazała, że nie można jej uznać za odpowiedzialną za odroczenie terminu dyskusji nad ostateczną tezą oraz za opóźnienie w przyznaniu jej doktoratu. Ponadto, jak wskazano w wiadomości przesłanej przez skarżącą w dniu 9 lutego 2005 r., jej rozprawa doktorska została odroczona ze względu na niedostępność członków Jury. Okoliczność ta wydawała się wykluczać jakąkolwiek możliwość przedstawienia przez skarżącego rozprawy i przyznania doktoratu w celu dotrzymania terminu.

W odniesieniu do czwartej kwestii, a mianowicie tego, czy rzekome opóźnienie Komisji w poinformowaniu skarżącej o niekwalifikowalności jej wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2004 było związane przyczynowo z faktem, że nie złożyła ona wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2005

Komisja stwierdziła, że przepisy mające zastosowanie do działań „Marie Curie” nie uniemożliwiają potencjalnym wnioskodawcom złożenia wniosku w ramach kolejnego zaproszenia do składania wniosków, nawet jeśli inne zaproszenie było oceniane lub jest obecnie negocjowane. Wręcz przeciwnie, wnioskodawcy często składali wnioski w kolejnych zaproszeniach do składania wniosków w celu zwiększenia możliwości powodzenia.

W niniejszej sprawie skarżąca miała możliwość ponownego złożenia wniosku przed upływem terminu zaproszenia do składania wniosków na 2005 r., ponieważ od dnia 4 lutego 2004 r. została poinformowana przez służby Komisji o problemach związanych z kwalifikowalnością jej wniosku w ramach zaproszenia do składania wniosków na 2004 r. Chociaż informacje te przesłano kilka dni przed terminem kolejnego zaproszenia (12 lutego 2005 r.), należy uznać, że ponowne złożenie wniosku nie wymagało żadnych zmian w pierwotnym wniosku, ponieważ kwestia podniesiona przez Komisję dotyczyła wyłącznie kryterium kwalifikowalności dotyczącego poprzedniego terminu. Innymi słowy, w tym czasie nie były potrzebne żadne dodatkowe działania dotyczące wniosku, aby ponownie złożyć wniosek przed upływem terminu kolejnego zaproszenia.

Komisja stwierdziła, że nie ma podstaw do przyznania skarżącej odszkodowania, ponieważ podjęto wszelkie możliwe starania, aby jej pomóc, zapewniając jednocześnie właściwe wdrożenie zasad negocjacji i poszanowanie zasady równego traktowania wnioskodawców.

Ponadto Komisja skorzystała z okazji, aby poinformować Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, że skarżący złożył ten sam wniosek (ten sam tytuł i treść) w ramach zaproszenia do składania wniosków FP6-2005-Mobilność-6 - Program OIF, z terminem do dnia 19 stycznia 2006 r. Wniosek ten został przyjęty, a skarżąca rozpoczęła stypendium w dniu 1 kwietnia 2007 r.

Dalsze uwagi Skarżącego

W wyznaczonym w tym celu terminie nie otrzymano żadnych uwag od skarżącego.

Dalsze kontakty między służbami Rzecznika Praw Obywatelskich a skarżącym

Przy okazji rozmowy telefonicznej ze służbami Rzecznika w dniu 8 listopada 2007 r. skarżąca poinformowała służby Rzecznika, że nie ma dodatkowych uwag w związku z opinią Komisji i że nie chce dalej zajmować się kwestiami poruszonymi w skardze. Wskazała ona w szczególności, że ze względu na to, iż uzyskała stypendium Marie Curie za rok 2006/2007, nie zamierza dochodzić dalszego roszczenia o odszkodowanie.

Skarżąca przyznała, że Komisja podjęła kroki w celu zaradzenia jej sytuacji. Powtórzyła jednak, że została niesłusznie poinformowana przez francuski krajowy punkt kontaktowy, że może uwzględnić czas trwania swojego DEA w celu obliczenia doświadczenia badawczego.

Skarżący podziękował służbom Rzecznika Praw Obywatelskich za ich interwencję.

DECYZJA

1 Zarzucany brak poinformowania skarżącego przez Komisję o zmianie warunków kwalifikowalności

1.1 W dniu 12 lutego 2004 r. skarżący, francuski naukowiec, złożył wniosek o stypendium Marie Curie Outgoing International Fellowship (OIF) w ramach zaproszenia do składania wniosków nr FP6-2002- Mobility-6 ogłoszonego przez Komisję Europejską w dniu 17 grudnia 2002 r. Termin zakończenia wspomnianego zaproszenia do składania wniosków upłynął dnia 12 lutego 2004 r. W dniu 7 września 2004 r. Komisja poinformowała skarżącą, że jej wniosek został pozytywnie oceniony i że zamierza przystąpić do negocjacji w sprawie umowy dotyczącej jej wniosku. W dniu 21 lutego 2005 r.(4) skarżąca została poinformowana, że nie kwalifikuje się do otrzymania OIF. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżąca twierdziła, że Komisja nie poinformowała jej we właściwy sposób o zmianie warunków kwalifikowalności określonych w nowym programie prac opublikowanym w dniu 29 stycznia 2004 r., czyli zaledwie dwa tygodnie przed ostatecznym terminem składania wniosków.

1.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że zaktualizowana wersja programu prac została przyjęta w dniu 19 stycznia 2004 r. i opublikowana na stronie internetowej CORDIS w dniu 22 stycznia 2004 r. Kryterium kwalifikowalności dotyczące doświadczenia badawczego zostało przeformułowane w zaktualizowanej wersji programu prac w celu wyjaśnienia tej zasady. Komisja argumentowała, że merytoryczna treść przepisu pozostała niezmieniona. Przeformułowanie kryterium kwalifikowalności dotyczącego doświadczenia zawodowego przyjętego w styczniu 2004 r. było konieczne, ponieważ brzmienie poprzedniego wydania programu prac pozostawiało pole do błędnej interpretacji, ponieważ mogło prowadzić do błędnego wniosku, że naukowcy nieposiadający tytułu doktora kwalifikowali się, nawet jeśli nie mieli czteroletniego doświadczenia badawczego.

1.3 W swoich uwagach skarżąca stwierdziła, że aktualizacja wersji programu prac nie była wyjaśnieniem, lecz zmianą zasad kwalifikowalności. Zmiany dokonano na trzy tygodnie przed ostatecznym terminem zgłaszania kandydatur, czyli w okresie, w którym kandydaci byli zajęci przygotowywaniem projektów.

1.4 W świetle uwag skarżącego i opinii Komisji Rzecznik uznał za stosowne zwrócić się do Komisji o dodatkowe informacje. Rzecznik zwrócił się do Komisji o wyjaśnienie, dlaczego uważa, że przeformułowanie nie stanowi zmiany warunków kwalifikowalności, oraz o wyjaśnienie, czy skarżący został odpowiednio poinformowany o tych warunkach. Rzecznik zwrócił się ponadto do Komisji o przedstawienie uwag w tej kwestii, zgodnie z którymi nie można wykluczyć, że skarżąca mogłaby uzyskać doktorat najpóźniej osiem miesięcy po upływie terminu, a tym samym stać się kwalifikowalna, gdyby Komisja poinformowała ją w odpowiednim czasie, że nie spełnia innego warunku kwalifikowalności, tj. wymogu posiadania czteroletniego doświadczenia zawodowego.

1.5 W swojej dodatkowej odpowiedzi Komisja wskazała, że wersja programu prac opublikowana w dniu 22 stycznia 2004 r. zawierała nieznaczne przeformułowanie kryterium kwalifikowalności dotyczącego doświadczenia badawczego, ale nie zmieniała treści i znaczenia tego kryterium. To przeformułowanie zostało dokonane z wystarczającym wyprzedzeniem, aby poinformować o nim potencjalnych wnioskodawców, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że przeformułowanie nie oznaczało potrzeby zmiany wniosku. Jednakże w przypadku skarżącej aspekty dotyczące wykładni zasady kwalifikowalności wydają się mieć mniejsze znaczenie, ponieważ oświadczyła ona w swoim wniosku, że spodziewa się uzyskać doktorat w dniu 15 września 2004 r., czyli w wymaganym terminie ośmiu miesięcy po upływie odpowiedniego terminu. Komisja wskazała ponadto, że nie można jej uznać za odpowiedzialną za odroczenie terminu obrony pracy dyplomowej i za przyznanie doktoratu. Opóźnienia te były spowodowane niedostępnością członków Jury.

1.6 Rzecznik zauważa, że pierwsza wersja programu prac OIF Marie Curie została opublikowana przez Komisję w lipcu 2003 r. W dniu 22 stycznia 2004 r. na stronie internetowej CORDIS opublikowano zaktualizowaną wersję programu prac. Rzecznik zauważa ponadto, że skarżąca złożyła wniosek o OIF w dniu 12 lutego 2004 r., tj. w dniu, w którym upływa termin składania wniosków, oraz trzy (5) tygodnie po opublikowaniu zaktualizowanej wersji programu prac na stronie internetowej CORDIS.

1.7 Rzecznik zauważa, że sekcja 2.5.3 programu prac z lipca 2003 r. definiuje doświadczonych naukowców w następujący sposób:

„Naukowcy posiadający co najmniej 4-letnie doświadczenie naukowe (ekwiwalent pełnego czasu pracy) od czasu uzyskania dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego ich do podjęcia studiów doktoranckich (dyplom musi uprawniać posiadacza do podjęcia studiów doktoranckich, bez konieczności zdobywania dalszych kwalifikacji) w kraju, w którym uzyskano dyplom lub naukowcy posiadający już tytuł doktora, niezależnie od czasu potrzebnego na jego uzyskanie.

W przypadku działań zindywidualizowanych naukowcy muszą przestrzegać tej zasady najpóźniej osiem miesięcy po upływie odpowiedniego terminu składania wniosków.”(Podkreślenie dodane przez Rzecznika Praw Obywatelskich).

1.8 Rzecznik uważa, że z niniejszej wersji programu prac nie wynika jasno, czy odniesienie do "tego przepisu"w cytowanym powyżej akapicie drugim odnosi się do wymogu dotyczącego doświadczenia badawczego, wymogu dotyczącego stopnia naukowego doktora, czy też do obu wymogów (6). Z tej wersji programu prac nie wynikało zatem jasno, czy czteroletnie doświadczenie badawcze należało uzyskać do dnia złożenia wniosku (tj. do dnia 12 lutego 2004 r.), czy też najpóźniej osiem miesięcy po tej dacie, tj. do dnia 12 października 2004 r. Rzecznik zgadza się zatem z Komisją, że wersja programu prac z lipca 2003 r. rzeczywiście pozostawiała pole do błędnej interpretacji.

Rzecznik uważa zatem, że Komisja powinna wyjaśnić tę kwestię w zaktualizowanej wersji, co uczyniła, gdy opublikowała nową wersję programu prac w styczniu 2004 r.

1.9 Rzecznik zauważa, że odpowiednia część zaktualizowanej wersji została przeredagowana w następujący sposób.

„W przypadku działań zindywidualizowanych naukowcy muszą posiadać co najmniej 4-letnie doświadczenie badawcze w dniu upływu odpowiedniego terminu składania wniosków lub uzyskać stopień doktora nie później niż osiem miesięcy po upływie odpowiedniego terminu składania wniosków.”;

W zmienionej wersji wyraźnie stwierdzono, że czteroletnie doświadczenie badawcze należy uzyskać do dnia złożenia wniosku (tj. do dnia 12 lutego 2004 r.). Stopień doktora można uzyskać najpóźniej osiem miesięcy po upływie odpowiedniego terminu składania wniosków (tj. 12 października 2004 r.).

1.10 Rzecznik zauważa, że sekcja 6.1 "Podręcznika OIF Marie Curie" z maja 2003 r. ("Podręcznik") ma następujące brzmienie:

„Ważne jest, aby pamiętać, że zaproszenia do składania wniosków mogą być zmieniane, a kolejne zaproszenia mogą być publikowane. Należy zawsze zapoznać się z ostatnim terminem na stronie internetowej Marie Curie.” (Podkreślenie dodane przez Rzecznika Praw Obywatelskich)

1.11 Na podstawie tego fragmentu podręcznika Rzecznik zauważa, że zaproszenia do składania wniosków mogą zostać zmienione i że wnioskodawcy powinni zapoznać się z najnowszą wersją zaproszenia na stronie internetowej Marie Curie. Gdyby Komisja była uprawniona do „zmiany” zaproszenia do składania wniosków przed ich złożeniem, mogłaby „wyjaśnić” istniejące zaproszenie do składania wniosków. W tym kontekście nie ma potrzeby dalszego zastanawiania się, czy przeformułowanie określone w wersji programu prac ze stycznia 2004 r. stanowiło „zmianę” lub „wyjaśnienie” zasad kwalifikowalności.

1.12 Rzecznik jest jednak zdania, że w interesie dobrej administracji leży, aby wszelkie zmiany lub wyjaśnienia w zaproszeniu do składania wniosków były dokonywane w sposób uwzględniający uzasadnione interesy obywateli. W szczególności w interesie dobrej administracji należy dołożyć wszelkich rozsądnych starań, aby w odpowiednim czasie wprowadzić wszelkie niezbędne zmiany lub wyjaśnienia. W szczególności wszelkie niezbędne wyjaśnienia powinny być dokonywane na czas, aby dać zainteresowanym stronom czas na podjęcie niezbędnych kroków w celu uwzględnienia takich zmian lub wyjaśnień.

1.13 Jeżeli zmiana lub wyjaśnienie wymagałyby od kandydatów merytorycznej zmiany ich wniosków, z pewnością konieczne byłoby, aby zmiana lub wyjaśnienie zostały podane do wiadomości publicznej znacznie przed upływem terminu zaproszenia do składania wniosków.

1.14 Rzecznik zauważa jednak, że konkretne przeformułowanie, o którym mowa, nie wymagało od kandydatów dokonania żadnych istotnych zmian w swoich wnioskach przed ich złożeniem. W związku z tym fakt, że przeformułowania dokonano zaledwie trzy tygodnie przed terminem składania wniosków, nie przeszkodził w konkretnym przypadku żadnym kandydatom, w tym skarżącemu.

1.15 Rzecznik jest jednak świadomy, że kandydat, taki jak skarżący, mógł, w związku z przeformułowaniem, podjąć kroki w celu zapewnienia kwalifikowalności swojego wniosku poprzez uzyskanie doktoratu nie później niż do dnia 12 października 2004 r. Skarżący miał otrzymać doktorat we wrześniu 2004 r. Nie można wykluczyć, że skarżąca mogłaby podjąć pewne wysiłki w celu zapewnienia zachowania tej daty, gdyby wiedziała, że brak takiego zachowania skutkowałby odrzuceniem jej wniosku.

W związku z tym ważne było, aby kandydaci zostali poinformowani o przeredagowaniu w odpowiednim czasie, aby skorzystać z tej szansy.

1.16 Rozsądnie jest jednak uznać, że przeformułowanie podane do wiadomości publicznej w styczniu 2004 r. zostało dokonane w czasie wystarczającym, aby kandydaci potencjalnie dotknięci tym przeformułowaniem mogli podjąć wszelkie możliwe środki w celu uzyskania stopnia doktora do października 2004 r. Okoliczność, że skarżąca mogła w rzeczywistości nie dowiedzieć się o zmianie brzmienia programu prac od czasu publikacji zmienionej wersji w styczniu 2004 r., a zatem nie podjąć kroków w celu zapewnienia zachowania początkowej daty obrony jej tezy (wrzesień 2004 r.), nie może być postrzegana jako uchybienie ze strony Komisji. Poza publikacją odpowiedniego podręcznika, programu prac i informacji na swoich stronach internetowych Komisja nie odgrywa bowiem szczególnej roli w zakresie przekazywania informacji konkretnym kandydatom, w tym informacji dotyczących warunków kwalifikowalności (7). Rzecznik zauważa, że instytucje przyjmujące, a w szczególności krajowe punkty kontaktowe, odgrywają szczególną rolę w dostarczaniu informacji poszczególnym kandydatom. Fakt, że mogły tego nie zrobić w przypadku skarżącego, po otrzymaniu zmienionego programu prac w styczniu 2004 r., nie jest zdaniem Rzecznika winą Komisji.

1.17 Niemniej jednak, aby uniknąć podobnych problemów pojawiających się w przyszłości, w przypadku jakiejkolwiek znaczącej zmiany redakcyjnej programu prac w przyszłości, zarówno w odniesieniu do zmian, jak i wyjaśnień, Komisja powinna sporządzić krótki opis zmiany redakcyjnej na odpowiednich stronach internetowych. Ponadto Komisja powinna również wysłać do instytucji przyjmujących i krajowych punktów kontaktowych wersję podręcznika dotyczącą zmian monitorowanych, aby ułatwić im identyfikację i zrozumienie zmian. W tym względzie Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni dalszą uwagę poniżej.

1.18 Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik stwierdza, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego zarzutu.

2 W przedmiocie rzekomego opóźnienia w rozpatrywaniu wniosku skarżącego przez Komisję

2.1 Skarżąca twierdziła, że nastąpiło opóźnienie w rozpatrywaniu jej wniosku, ponieważ dopiero 21 lutego 2005 r. została poinformowana o niekwalifikowalności jej wniosku w ramach zaproszenia do składania wniosków z 2004 r. 2.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że opóźnienia wystąpiły na etapie negocjacji w wyniku przedłożenia niekompletnych informacji dotyczących danych bankowych organizacji przyjmującej. Komisja wskazała ponadto, że po wstępnej kontroli administracyjnej przeprowadzonej wyłącznie na podstawie oświadczeń złożonych przez wnioskodawców, wybrane wnioski zostały poddane szeroko zakrojonej kontroli w oparciu o kryteria kwalifikowalności. W sprawie skarżącego, na wniosek Komisji z dnia 7 września 2004 r., w dniu 5 października 2004 r. otrzymano formularz przygotowania umowy (zatytułowany „A3”), który wymagał informacji na temat naukowca. Formularz wyraźnie wskazywał, że stopień doktora skarżącego nie został jeszcze przyznany, ale oczekiwano go do dnia 7 grudnia 2004 r. Na tym etapie służby Komisji stwierdziły, że skarżąca nie uzyskała jeszcze tytułu doktora i nie posiadała czteroletniego doświadczenia badawczego. Komisja stwierdziła ponadto, że niedokładne informacje i nieprawidłowe dokumenty dostarczone przez wykonawcę na etapie negocjacji odegrały decydującą rolę w opóźnieniu oceny wniosku.

2.3 W swoich uwagach skarżąca podniosła, że Komisja opóźniła się już o cztery miesiące w procedurze dotyczącej zaproszenia do składania wniosków z 2004 r., biorąc pod uwagę, że zaproszenie do negocjacji umowy zostało wysłane do instytucji przyjmującej dopiero w dniu 7 września 2004 r. Twierdziła ponadto, że nie mogła ubiegać się o zaproszenie do składania wniosków na 2005 r. z powodu opóźnienia w rozpatrywaniu jej wniosku o zaproszenie do składania wniosków z 2004 r. przez Komisję.

2.4 W związku z powyższym Rzecznik uznał za stosowne zwrócenie się do Komisji o dodatkowe informacje. W związku z tym zwrócił się do Komisji o wyjaśnienie, dlaczego poinformowanie skarżącej o jej niekwalifikowalności zajęło tak dużo czasu. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się ponadto do Komisji o ustosunkowanie się do faktu, że w swojej skardze i w swoich uwagach skarżąca wskazała, że opóźnienie Komisji w poinformowaniu jej o niekwalifikowalności jej wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2004 było związane przyczynowo z faktem, że nie złożyła ona wniosku o zaproszenie do składania wniosków na rok 2005.

2.5 W swojej dodatkowej odpowiedzi Komisja podkreśliła, że w odniesieniu do czasu trwania procedury podjęto wszelkie możliwe wysiłki w celu zbadania alternatywnych rozwiązań mających na celu ponowne rozważenie kwalifikowalności wniosku skarżącego w ramach prawnych. Skarżąca sama przyznała to w wiadomości e-mail z dnia 18 marca 2005 r. Komisja stwierdziła ponadto, że skarżąca miała możliwość ponownego złożenia wniosku przed upływem terminu wyznaczonego w zaproszeniu do składania wniosków na 2005 r., ponieważ w dniu 4 lutego 2005 r. została poinformowana przez służby Komisji o problemach z kwalifikowalnością w odniesieniu do zaproszenia do składania wniosków.

2.6 Rzecznik uważa po pierwsze, że należy odwołać się do obowiązujących przepisów dotyczących procedury stypendium Marie Curie. Zgodnie z sekcją 1.3 („Jak to działa?”) podręcznika Marie Curie procedura ta podzielona jest na pięć etapów: przygotowanie wniosku, prowadzone w ścisłej współpracy między naukowcem a instytucją przyjmującą; (ii) ocenę wniosku; etap negocjacji i wybór wniosków; (iv) przygotowanie projektu umowy przez Komisję; oraz (v) rozpoczęcie pracy.

W ramach etapu 2 („ocena wniosku”) podręcznik stanowi, że „[p]o upływie terminu składania wniosków przeprowadza się serię kontroli wniosku w celu sprawdzenia, czy spełnia on pewne podstawowe kryteria, takie jak kompletność, kwalifikowalność wnioskodawcy itp.

Rzecznik zauważa ponadto, że sekcja 4 podręcznika stanowi, że „aby móc uczestniczyć w działaniu Marie Curie, należy spełnić szereg kryteriów kwalifikowalności. (…) Po upływie tego terminu złożone wnioski zostaną sprawdzone pod kątem kwalifikowalności. Wnioski, które nie spełniają kryteriów, nie zostaną poddane ocenie naukowej i zostaną odrzucone. Aby kwalifikować się, kryteria muszą być spełnione w momencie upływu terminu składania wniosków.

Kontrole kwalifikowalności mogą również odbywać się po przeprowadzeniu oceny naukowej, co może prowadzić do odrzucenia na późniejszym etapie. Te kryteria kwalifikowalności zostaną sprawdzone na podstawie informacji podanych przez wnioskodawcę we wniosku. Jeżeli na późniejszym etapie okaże się, że kryterium kwalifikowalności nie zostało spełnione (na przykład z powodu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji zawartych we wniosku), natychmiast doprowadzi to do odrzucenia wniosku”.

2.7 Jeśli chodzi o harmonogram dotyczący procedury wyboru, Rzecznik zauważa, że sekcja 2.7 ("Informacje o zaproszeniu do składania wniosków dla OIF Marie Curie na lata 2003 i 2004") programu prac ustanawia harmonogram umowny w odniesieniu do oceny tymczasowej. Zgodnie z tym harmonogramem oszacowano, że wstępna ocena zostanie zakończona w ciągu 4 miesięcy od daty zamknięcia.

2.8 Rzecznik zauważa jednak, że "ocena tymczasowa", o której mowa w sekcji 2.7 programu prac, służy jedynie jako prekursor oceny naukowej i nie obejmuje całej "oceny wniosku", o której mowa w sekcji 1.3 podręcznika. Należy również zauważyć, że wstępna ocena, która zwykle powinna być konkurowana w ciągu czterech miesięcy od daty zamknięcia, niekoniecznie obejmuje całą „ocenę kwalifikowalności”, ponieważ niektóre kryteria kwalifikowalności mogą zostać ocenione po zakończeniu oceny naukowej. Kryterium kwalifikowalności w odniesieniu do uzyskania tytułu doktora do dnia 12 października 2004 r. nie mogło bowiem zostać spełnione w czteromiesięcznym okresie wstępnej oceny.

2.9 Jeśli chodzi o okres, który upłynął między datą złożenia wniosku przez skarżącego (tj. 12 lutego 2004 r.) a datą, w której instytucja przyjmująca została poinformowana o zamiarze rozpoczęcia przez Komisję negocjacji umownych (tj. 7 września 2004 r.), Rzecznik zauważa, że biorąc pod uwagę, iż tymczasowa ocena wniosków powinna była zostać przeprowadzona do 12 czerwca 2004 r., można wywnioskować, że ocena naukowa trwała krócej niż trzy miesiące (od 12 czerwca 2004 r. do 7 września 2004 r.). Okres ten nie jest nierozsądny, biorąc pod uwagę oczywistą złożoność propozycji naukowych.

2.10 Jeśli chodzi o okres, który upłynął między rozpoczęciem negocjacji w sprawie umowy a poinformowaniem skarżącej o niekwalifikowalności jej wniosku, Rzecznik zauważa, że Komisja była uprawniona do przeprowadzenia dogłębnej kontroli kryteriów kwalifikowalności nawet po rozpoczęciu negocjacji w sprawie umowy. Istotnie, jak wspomniano powyżej, Komisja nie byłaby w stanie zająć ostatecznego stanowiska w odniesieniu do kryterium kwalifikowalności do tytułu doktora przed dniem 12 października 2004 r.

2.11 Rzecznik zauważa, że w formularzu kontaktowym A3 otrzymanym przez Komisję w dniu 5 października 2004 r. skarżąca wskazała, że spodziewa się uzyskać doktorat w dniu 7 grudnia 2004 r. Wskazała ponadto, że ma czteroletnie doświadczenie zawodowe. Wydaje się, że te informacje dotyczące doświadczenia zawodowego, które skarżący przedstawił na podstawie błędnej porady otrzymanej od krajowego punktu kontaktowego (8), mogły wprowadzić Komisję w błąd, uznając, że opóźnienie związane z rozprawą skarżącego nie będzie czynnikiem decydującym.

2.12 Rzecznik zauważa, że dopiero w dniu 4 lutego 2004 r. Komisja zwróciła się o dodatkowe informacje dotyczące kwalifikacji skarżącego. Rzecznik zauważa również, że opóźnienia wystąpiły na etapie negocjacji w wyniku przedłożenia przez instytucję przyjmującą niekompletnych informacji dotyczących danych bankowych. W rezultacie, w następstwie wniosku złożonego w dniu 7 września 2004 r., dopiero w grudniu 2004 r. Komisja uzyskała pełne i prawidłowe informacje bankowe, co umożliwiło dalszy postęp w negocjacjach nad wnioskiem. W świetle faktu, że instytucja przyjmująca opóźniła przekazanie tych informacji do grudnia 2004 r., Rzecznik nie uważa za nieuzasadnione, że Komisja zwróciła się o dalsze informacje dotyczące zastrzeżeń skarżącego dopiero w dniu 4 lutego 2005 r.

2.13 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja nie może ponosić odpowiedzialności za opóźnienia w poinformowaniu skarżącej o jej niekwalifikowalności.

2.14 Jeśli chodzi o fakt, że skarżąca nie złożyła wniosku w ramach zaproszenia do składania wniosków z 2005 r., którego termin upływał dnia 12 lutego 2005 r., Rzecznik zauważa, że Komisja stwierdziła, iż skarżąca może ponownie złożyć wniosek przed upływem terminu wyznaczonego w zaproszeniu do składania wniosków z 2005 r. Komisja stwierdziła również, że skarżący został poinformowany przez służby Komisji w dniu 4 lutego 2005 r. o problemach z kwalifikowalnością dotyczących zaproszenia do składania wniosków z 2004 r. Zdaniem Komisji, mimo że informacje te zostały przesłane kilka dni przed upływem terminu kolejnego zaproszenia do składania wniosków (tj. 12 lutego 2005 r.), ponowne złożenie wniosku przed upływem terminu nowego zaproszenia do składania wniosków nie wymagało dodatkowych prac ze strony skarżącego.

2.15 Po dokładnym zbadaniu załączników do skargi Rzecznik zauważa, że w e-mailu z dnia 4 lutego 2005 r. kierownik projektu Komisji odpowiedzialny za stypendia Marie Curie stwierdził, co następuje:

„W odniesieniu do negocjacji umowy w sprawie wyżej wymienionego wniosku wskazują Państwo, że mają Państwo 48-miesięczne doświadczenie badawcze w pełnym wymiarze godzin między ukończeniem studiów a datą końcową składania wniosków dotyczących tego działania (12 lutego 2004 r.)? Biorąc pod uwagę, że data ukończenia studiów jest prawidłowa, nie mogło tak być, proszę wyjaśnić.

Jeżeli nie posiada Pan niezbędnego doświadczenia, czy mógłby Pan przedstawić mi dowody na to, że uzyskał Pan tytuł doktora (lub został oficjalnie zatwierdzony przez organ badający) najpóźniej do dnia 12 października 2004 r.? Jak tylko otrzymam te informacje, możemy przystąpić do negocjacji.

2.16 W związku z powyższym Rzecznik jest zdania, że e-mail ten nie informował wyraźnie skarżącej, że jej wniosek dotyczący zaproszenia do składania wniosków z 2004 r. jest niedopuszczalny, a jedynie budził pewne wątpliwości w odniesieniu do jej wniosku. Rzecznik uważa, że biorąc pod uwagę, iż e-mail ten był jedynie prośbą o wyjaśnienia dotyczące wniosku skarżącej, nadal mogła ona zasadnie sądzić, że jej wniosek o zaproszenie do składania wniosków na rok 2004 był dopuszczalny. Podsumowując, skarżąca mogła nie złożyć wniosku o zaproszenie do składania wniosków w 2005 r., ponieważ nadal miała powody sądzić, że jej wniosek o zaproszenie do składania wniosków w 2004 r. będzie dopuszczalny.

2.17 Rzecznik uważa, że ustanawiając komitet ad hoc ds. kwalifikowalności na szczeblu dyrekcji generalnej w celu zbadania sprawy skarżącego, Komisja podjęła kroki w celu zbadania alternatywnych rozwiązań, w ramach obowiązujących ram prawnych, w odniesieniu do kwalifikowalności wniosku skarżącego. Rzecznik zauważa w tym względzie, że skarżący podziękował Komisji za pomoc pocztą elektroniczną z dnia 18 marca 2005 r.

Rzecznik zauważa również, że skarżący, przy okazji rozmowy telefonicznej ze służbami Rzecznika w dniu 8 listopada 2007 r., przyznał ponadto, że Komisja dołożyła wszelkich starań, aby zaradzić tej sytuacji. Stwierdziła ponadto, że nie zamierza kontynuować swoich zarzutów wobec Komisji.

2.18 W związku z powyższym Rzecznik wyraża uznanie dla Komisji za jej wysiłki na rzecz poprawy sytuacji skarżącego i uważa, że dalsze dochodzenie w sprawie niniejszego zarzutu nie jest konieczne. Rzecznik jest jednak przekonany, że w interesie kandydatów, tj. w interesie obywateli, Komisja dopilnuje, aby w przyszłych wersjach podręcznika zawarto konkretną wzmiankę, że proces oceny może w wyjątkowych okolicznościach trwać dłużej niż jeden rok i że w związku z tym kandydaci mogą uznać, że w ich interesie leży również złożenie wniosku o kolejne zaproszenie do składania wniosków. Ponadto Rzecznik jest również przekonany, że Komisja dopilnuje, aby w celu uniknięcia nieporozumień w podręczniku określono, że wszelkie zgłoszenia kandydatów do kolejnego zaproszenia do składania wniosków nie będą miały negatywnego wpływu na rozpatrywaną aplikację.

3 Twierdzenia skarżącego

3.1 Skarżąca twierdziła, że jej wniosek o zaproszenie do składania wniosków powinien zostać uznany za kwalifikowalny. Twierdziła ponadto, że w przypadku gdy jej wniosek zostanie uznany za niekwalifikowalny, powinna otrzymać odszkodowanie.

3.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że zgodnie z warunkami określonymi w wyjaśnionej wersji zaproszenia do składania wniosków ze stycznia 2004 r. wniosek skarżącej był wyraźnie niekwalifikowalny, ponieważ nie była ona w stanie bronić i uzyskać doktoratu w październiku 2004 r. Komisja podkreśliła, że nawet biorąc pod uwagę wcześniejsze brzmienie zasady dotyczącej wymogu doświadczenia badawczego i akceptując (hipotetycznie) nieprawidłową interpretację wspomnianej zasady, skarżący nie miałby wymaganego czteroletniego doświadczenia badawczego do października 2004 r. Skarżący miałby czteroletnie doświadczenie badawcze dopiero we wrześniu 2005 r., wyraźnie po upływie odpowiedniego terminu.

Jeżeli chodzi o drugi argument skarżącego, Komisja stwierdziła, że zbadała wszystkie możliwe rozwiązania problemu związanego z wnioskiem skarżącego, które były zgodne z jej zobowiązaniami prawnymi, oraz że nie było podstaw do przyznania skarżącemu rekompensaty ekonomicznej, ponieważ podjęto wszelkie możliwe wysiłki, aby pomóc , i jednocześnie zapewnić właściwe wdrożenie zasad negocjacyjnych.

3.3 W odniesieniu do twierdzenia skarżącej, że jej wniosek powinien zostać uznany za kwalifikujący się, Rzecznik zauważa, że zgodnie ze zaktualizowaną wersją odpowiedniego programu prac skarżąca, aby kwalifikować się, musiała albo (i) posiadać co najmniej czteroletnie doświadczenie badawcze w dniu 12 lutego 2004 r. od uzyskania dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego ją do podjęcia studiów doktoranckich, albo (ii) uzyskać doktorat najpóźniej osiem miesięcy po dniu 12 lutego 2004 r., czyli najpóźniej przed dniem 12 października 2004 r.

3.4 W niniejszej sprawie Rzecznik zauważa, że jeśli chodzi o pierwszy warunek, z dokumentu załączonego przez skarżącą wynika, że w dniu 20 września 2001 r. uzyskała ona DEA, dyplom uniwersytecki uprawniający ją do podjęcia studiów doktoranckich. Z sekcji 2.5.3 programu prac wynikało, że biorąc pod uwagę, iż skarżąca nie mogła uwzględnić swojego rocznego DEA przy obliczaniu czteroletniego doświadczenia badawczego, nabyłaby ona te czteroletnie doświadczenie badawcze w dniu 20 września 2005 r., tj. po upływie terminu składania wniosków. Jednakże, jak wspomniano powyżej, skarżąca otrzymała wprowadzające w błąd informacje od francuskiego krajowego punktu kontaktowego i włączyła rok odpowiadający jej DEA do czterech doświadczeń badawczych. Rzecznik uważa zatem, że wydaje się, iż skarżący nie spełnił pierwszego warunku. W odniesieniu do drugiego warunku Rzecznik zauważa, że skarżąca uzyskała doktorat po upływie odpowiedniego terminu. W związku z tym Rzecznik uważa, że stanowisko Komisji, zgodnie z którym wniosek skarżącego nie kwalifikował się, wydaje się rozsądne.

3.5 Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik stwierdza, że Komisja najwyraźniej nie dopuściła się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do pierwszego zarzutu skarżącego.

3.6 Jeśli chodzi o roszczenie odszkodowawcze skarżącego, biorąc pod uwagę jego wniosek o braku niewłaściwego administrowania oraz fakt, że przy okazji rozmowy telefonicznej z dnia 8 listopada 2007 r. skarżący poinformował służby Rzecznika Praw Obywatelskich, że nie chce dalej rozpatrywać swojej skargi, Rzecznik stwierdza, że nie ma potrzeby kontynuowania dochodzenia w tym aspekcie sprawy.

4 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że nie doszło do niewłaściwego administrowania w odniesieniu do pierwszego zarzutu i pierwszego zarzutu skarżącego. W odniesieniu do drugiego zarzutu i twierdzenia skarżącego wydaje się, że nie ma podstaw do dalszych dochodzeń. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca jednak uwagę na następujące kwestie:

Rzecznik jest zdania, że w interesie dobrej administracji leży, aby wszelkie zmiany lub wyjaśnienia w zaproszeniu do składania wniosków były dokonywane w sposób uwzględniający uzasadnione interesy obywateli. W szczególności w interesie dobrej administracji należy dołożyć wszelkich rozsądnych starań, aby w odpowiednim czasie wprowadzić wszelkie niezbędne zmiany lub wyjaśnienia. W szczególności wszelkie niezbędne wyjaśnienia powinny być dokonywane na czas, aby dać zainteresowanym stronom czas na podjęcie niezbędnych kroków w celu uwzględnienia takich zmian lub wyjaśnień.

Jeżeli zmiana lub wyjaśnienie wymagałyby od kandydatów merytorycznej zmiany ich wniosków, z pewnością konieczne byłoby, aby zmiana lub wyjaśnienie zostały podane do wiadomości publicznej znacznie przed upływem terminu zaproszenia do składania wniosków.

Rzecznik uważa, że w przypadku jakiejkolwiek znaczącej zmiany redakcyjnej programu prac w przyszłości, zarówno w odniesieniu do zmian, jak i wyjaśnień, Komisja powinna sporządzić krótki opis zmiany redakcyjnej na odpowiednich stronach internetowych. Ponadto Komisja powinna również przesłać instytucjom przyjmującym i krajowym punktom kontaktowym wersję programu prac opartą na śledzonych zmianach, aby ułatwić im identyfikację i zrozumienie zmian oraz umożliwić im przekazywanie kandydatom dokładnych informacji.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) „Centre national de la Recherche scientifique” w języku francuskim.

(2) Rzecznik nie znalazł w aktach skargi żadnego dokumentu zawierającego tę datę.

(3) Rzecznik zauważa, że w swojej skardze skarżąca oświadczyła, że uzyskała doktorat w dniu 15 grudnia 2004 r.

(4) Zob. przypis 2.

(5) W zależności od daty przyjętej jako data odniesienia: 22 lub 29 stycznia 2004 r.

(6) Rzecznik zauważa, że spośród trzech możliwych interpretacji trzecia możliwa interpretacja, a mianowicie, że odniesienie do „zasady” stosowanej do obu wymogów, jest najbardziej wątła. Gdyby zaplanowano zastosowanie terminu ośmiu miesięcy do obu wymogów, właściwsze byłoby odniesienie się do „tych zasad”, a nie do „niniejszej zasady”.

(7) Rzecznik zauważa, że akta skarżącego zawierają wymianę wiadomości e-mail między skarżącym a francuskim krajowym punktem kontaktowym odpowiedzialnym za rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji dotyczących stypendiów Marie Curie. Rzecznik zauważa, że z wiadomości e-mail z dnia 6 stycznia 2004 r. wynika, że osoba odpowiedzialna na szczeblu krajowym poinformowała skarżącą, że ma możliwość uwzględnienia roku poświęconego na jej DEA w czteroletnim doświadczeniu badawczym wymaganym w zaproszeniu do składania wniosków. Rzecznik przypomina jednak, że zgodnie z pkt 2.5.3 programu prac czteroletni okres rozpoczyna się dopiero po uzyskaniu przez naukowca dyplomu uniwersyteckiego uprawniającego do podjęcia studiów doktoranckich - dyplom musi uprawniać do podjęcia studiów doktoranckich, bez konieczności zdobywania dalszych kwalifikacji. Ponieważ ukończenie DEA uprawnia posiadacza DEA do podjęcia studiów doktoranckich, Rzecznik rozumie uwagi skarżącej, że otrzymała błędne informacje od krajowego punktu kontaktowego.

(8) Zob. przypis 5 powyżej.