Kontekst skargi

1. Skarżący jest irlandzką organizacją pozarządową prowadzącą kampanię na rzecz dobrostanu zwierząt. W styczniu 2024 r. organizacja złożyła do Komisji Europejskiej skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Irlandii. Skarżący twierdził, że nie zapewniając odpowiednich warunków transportu nieodsadzonych cieląt [1] z Irlandii do Europy kontynentalnej, Irlandia narusza maksymalne odstępy czasu między karmieniami [2] określone w rozporządzeniu w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań („rozporządzenie”)[3]. Skarżący dowiedział się o tej kwestii za pomocą sprawozdania [4] w następstwie audytu przeprowadzonego przez samą Komisję w celu oceny ochrony nieodsadzonych cieląt podczas długotrwałych przewozów.

2. Skarżący wskazał, że na podstawie ustaleń zawartych w sprawozdaniu nieodsadzone cielęta przewożone samochodami ciężarowymi na promach typu ro-ro nie mogą być karmione przez kilka godzin podczas rejsu morskiego. To z kolei powoduje ich niepotrzebne cierpienie.

3. Następnie Komisja zarejestrowała skargę pod numerem referencyjnym CPLT(2024)00104.

4. W listopadzie 2024 r. skarżący skontaktował się z Komisją i zwrócił się o aktualne informacje na temat stanu zaawansowania postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W styczniu 2025 r. Komisja poinformowała skarżącego, że nie jest w stanie podjąć decyzji w terminie jednego roku od daty rejestracji skargi, jak stanowi ogólna zasada określona w komunikacie Komisji pt. „Prawo Unii: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu [5]. Wynikało to z faktu, że w skardze poruszono kwestie wymagające dalszej analizy, która była nadal w toku. Komisja obiecała również poinformować skarżącego po zakończeniu analizy i podjęciu decyzji w sprawie działań następczych.

5. Niezadowolony z czasu, jaki upłynął, w kwietniu 2025 r. skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich i skarżył się na opóźnienie i brak aktualizacji ze strony Komisji.

6. W czerwcu 2025 r. Komisja poinformowała skarżącego, że sprawa jest nadal w toku. Przekazała ona również skarżącemu informacje na temat swoich działań i przyczyn upływu czasu. W rezultacie w lipcu 2025 r. Rzecznik zamknął sprawę, stwierdzając, że na tym etapie dalsze dochodzenia nie były uzasadnione.

7. W lutym 2026 r. skarżący złożył nową skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, uznając, że Komisja nie oceniła skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w rozsądnym terminie. Skarżący stwierdził, że minęły już ponad dwa lata, a Komisja nie podjęła żadnych znaczących działań w tej sprawie.

Dochodzenie

8. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie czasu potrzebnego Komisji na rozpatrzenie skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

9. W trakcie dochodzenia zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich przeprowadził inspekcję akt Komisji dotyczących tej sprawy.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

10. Skarżący twierdził, że Komisja nie rozpatrzyła jego skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w rozsądnym terminie. Podniosła ona, że Komisja nie podjęła żadnych konkretnych działań, i wniosła o niezwłoczne wydanie decyzji, biorąc pod uwagę wagę rzekomego ciągłego wykorzystywania młodych i wrażliwych zwierząt.

11. Skarżący podkreślił, że przejście morskie z Irlandii do Europy kontynentalnej trwa co najmniej 18 godzin i że zasadniczo nie jest możliwe karmienie cieląt podczas tego przejścia. W lipcu 2025 r. Komisja została również wyraźnie poinformowana o nieudanym wyniku badania z udziałem ciężarówki z pokładowym systemem karmienia w 2023 r. Do tej pory nie znaleziono rozwiązania problemu.

12. Skarżący zauważył, że po spotkaniu z komisarzem odpowiedzialnym we wrześniu 2025 r. skarżący miał wrażenie, że zostaną podjęte działania, ale nie poczyniono żadnych postępów. W piśmie wysłanym do Rzecznika Praw Obywatelskich w sierpniu 2026 r. skarżący stwierdził, że w międzyczasie uzyskał protokół niedawnego spotkania Komisji z władzami irlandzkimi, co jego zdaniem sugeruje, że Komisja nadal odkłada decyzję w tej sprawie w drodze dialogu, opierając się na trwających badaniach nad systemem żywienia, który nadal znajduje się na etapie eksperymentalnym. Skarżący stwierdził, że przedstawił również Komisji dodatkowe dowody naukowe, ale bezskutecznie.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

13. Rzecznik zauważa, że UE zobowiązała się do przestrzegania wysokich standardów dobrostanu zwierząt. Znaczenie dobrostanu zwierząt zostało nawet uznane w pierwotnym prawie UE, ponieważ zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Unia i państwa członkowskie muszą w pełni uwzględniać wymogi w zakresie dobrostanu zwierząt, które są istotami zdolnymi do odczuwania [6]. Znaczenie dobrostanu zwierząt powinno zatem znaleźć odzwierciedlenie w sposobie, w jaki Komisja rozpatruje skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczące takich kwestii.

14. Rola Rzecznika Praw Obywatelskich w obszarze skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego obejmuje administracyjne i proceduralne rozpatrywanie skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przez Komisję, w tym czas i uzasadnienie wszelkich opóźnień. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że Komisja powinna rozpatrywać skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego aktywnie i z należytą starannością [7].

15. Zgodnie z komunikatem Komisji „Prawo Unii: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu [8] Komisja dysponuje orientacyjnym terminem jednego roku od rejestracji skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podjęcie decyzji o skierowaniu do danego państwa członkowskiego wezwania do usunięcia uchybienia lub zamknięciu sprawy. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznał, że komunikat nie nakłada na Komisję bezwzględnego wymogu podjęcia decyzji w terminie jednego roku. Jednakże w przypadku przekroczenia terminu jednego roku zasady dobrej administracji wymagają od Komisji odpowiedniego uzasadnienia czasu potrzebnego na rozpatrzenie sprawy. Jeżeli Komisja tego nie zrobi, może to stanowić niewłaściwe administrowanie [9].

16. W tym przypadku Komisja przekroczyła orientacyjny termin wstępnej oceny, ponieważ skarga w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego została złożona ponad dwa i pół roku temu, a ocena tej kwestii przez Komisję jest nadal w toku. Z punktu widzenia dobrostanu młodych cieląt czas ten można uznać za długi.

17. Kontrola akt Komisji potwierdza jednak, że co najmniej od stycznia 2024 r. Komisja i władze irlandzkie stale i regularnie komunikują się i spotykają w tej sprawie. Średni odstęp czasu między wymianami wynosi kilka miesięcy. Z dokumentacji wynika, że Komisja uważnie śledzi sytuację i że planowane są dodatkowe, konkretne działania następcze.

18. Skarżący zasadniczo krytykuje fakt, że wydaje się, iż Komisja postanowiła zająć się tą sprawą w drodze dialogu z władzami irlandzkimi. W tym względzie Rzecznik przypomina, że Komisja dysponuje szerokim zakresem uznania przy rozpatrywaniu skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego [10]. Swoboda ta rozciąga się również na wybór sposobu rozpatrywania konkretnej skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a do Rzecznika Praw Obywatelskich nie należy powtórne zgadywanie wyborów Komisji w tym zakresie, takich jak termin i sposób prowadzenia dialogu z danym państwem członkowskim. Rzecznik rozumie, że sam charakter skarg o naruszenie przepisów jest taki, że ich rozpatrzenie może wymagać pewnego czasu [11]. W tym przypadku Komisja odpowiednio uzasadniła dotychczasowy czas.

19. Rzecznik zauważa również, że w marcu 2026 r. Komisja wysłała do skarżącego pismo zawierające przydatne informacje na temat aktualnej sytuacji.

20. W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że Komisja nie dopuściła się nieuzasadnionej zwłoki w rozpatrywaniu skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W związku z tym zamyka sprawę stwierdzeniem braku niewłaściwego administrowania.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę, formułując następujący wniosek:

Nie stwierdzono niewłaściwego administrowania w odniesieniu do czasu, jaki Komisja poświęciła na rozpatrzenie skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

Teresa Anjinho
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 12 października 2026 r.

[1] Termin „cielę nieodsadzone” odnosi się do cielęcia, które jest nadal na diecie mlecznej.

[2] Maksymalne odstępy między karmieniami cieląt nieodsadzonych od maciory są określone w rozdziale V pkt 1 ppkt 4 lit. a) załącznika I do rozporządzenia.

[3] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97, dostępne pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2005/1/oj.

[4] Zob. https://ec.europa.eu/food/audits-analysis/audit-report/details/4700.

[5] Sekcja 8 załącznika do komunikatu, dostępna pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.C_.2017.018.01.0010.01.ENG&toc=OJ%3AC%3A2017%3A018%3ATOC.

[6] Zob. tytuł II art. 13 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

[7] Decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 667/2024/AML, dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/205902. Zob. również decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 4/2024/JN, dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/195058.

[8] Zob. przypis 5 powyżej.

[9] Pkt 17 decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach 442/2025/EIS i 691/2025/EIS, dostępnej pod adresem https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/225468.

[10] Wyrok Trybunału z dnia 14 lutego 1989 r. w sprawie 247/87, Starfruit przeciwko Komisji, dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:61987CJ0247.

[11] W tym kontekście zob. decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 787/2024/JN, dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/215289.