Kontekst skargi

1. Skarżący, grupa doradcza, prowadziła program w Demokratycznej Republice Konga (DRK). Program był finansowany w ramach 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju[1] (EFR) i miał na celu przyczynienie się do reformy wymiaru sprawiedliwości poprzez poprawę zarządzania i wzmocnienie sądownictwa.

2. Program należy do kategorii prywatnych pośrednich operacji zdecentralizowanych, w ramach których Komisja przekazała zarządzanie programem krajowemu urzędnikowi zatwierdzającemu[2] w DRK. Krajowy urzędnik zatwierdzający jest wspierany i reprezentowany przez COFED[3], który wdraża i monitoruje programy i projekty finansowane z EFR.

3. Krajowy urzędnik zatwierdzający z kolei przekazał odpowiedzialność za realizację programu skarżącemu. W tym celu krajowy urzędnik zatwierdzający i skarżący podpisali umowę o świadczenie usług.[4] Zgodnie ze swoimi zobowiązaniami umownymi[5] skarżący wyznaczył „administratora rachunków zaliczkowych” (administratora)[6] oraz „księgowego rachunków zaliczkowych” (księgowego)[7] do działania w jego imieniu.

4. Administrator i księgowy otworzyli następnie rachunek bankowy dla środków w lokalnym banku w DRK, zgodnie z wymogami praktycznego przewodnika Komisji.[8] Praktyczny przewodnik określa i wyjaśnia zasady i procedury mające zastosowanie do wszystkich programów finansowanych w ramach 10. EFR.

5. Program trwał od 28 kwietnia 2014 r. do 27 kwietnia 2016 r. W dniu 5 kwietnia 2016 r. księgowy skontaktował się z delegaturą UE w DRK i COFED. Powiedział, że krążą pogłoski o możliwym bankructwie lokalnego banku. Stwierdził, że wykonanie pozostałych zadań[9] w ramach programu zajmie około dwóch miesięcy, i zwrócił się o zezwolenie na zmianę banku w drodze wyjątku.

6. Dwa dni później delegatura UE odpowiedziała, że zgadza się z sugestią przeniesienia pozostałych środków do innego banku, ale zwróciła się do księgowego o sprawdzenie, czy byłoby to wykonalne zgodnie z prawem DRK, oraz o złożenie formalnego wniosku o zezwolenie COFED przed przystąpieniem do takiego przeniesienia. Skarżący zrobił to następnego dnia.

7. W dniu 12 kwietnia 2016 r. COFED odpowiedział, że środki powinny zostać przekazane na rachunek bankowy Komisji w Brukseli. Dwa dni później administrator i księgowy zlecili lokalnemu bankowi zamknięcie rachunku i przekazanie salda Komisji. Bank nie udzielił jednak odpowiedzi i pod koniec maja 2016 r. został objęty administracją publiczną. Pomimo wielokrotnych próśb skarżącego nie przekazał on niewykorzystanych środków z powrotem do Komisji.

8. W 2017 r., po zakończeniu programu, został on poddany audytowi, a w maju 2018 r. audytorzy wydali końcowe sprawozdanie z audytu. Chociaż program został pomyślnie zrealizowany, audytorzy poczynili trzy uwagi: 1) niewykorzystane środki nie zostały zwrócone na koniec programu[10]; (2) zamówienie na usługi o wartości 17 550 EUR nie powinno było zostać udzielone bezpośrednio, lecz dopiero po przeprowadzeniu procedur udzielania zamówień publicznych; oraz 3) wystąpiła niewyjaśniona rozbieżność w wysokości 674 EUR między sprawozdaniem finansowym a zadeklarowanymi kosztami.

9. W następstwie audytu Komisja przesłała „pismo wstępne”, w którym poinformowała skarżącego o zamiarze odzyskania ponad 420 000 EUR, na które składają się głównie niewykorzystane środki zatrzymane przez bank oraz niektóre koszty niekwalifikowalne w ograniczonej kwocie[11]. Komisja wezwała skarżącego do przedstawienia uwag. Nie otrzymawszy odpowiedzi, w 2019 r. wydała dwie noty debetowe: jedną notę debetową dotyczącą odzyskania niewykorzystanych środków[12] oraz jedną notę debetową dotyczącą odzyskania kosztów niekwalifikowalnych określonych w ustaleniach drugiego i trzeciego sprawozdania z audytu[13].

10. Skarżący sprzeciwił się obu notom debetowym, argumentując w szczególności, że nie miał możliwości wyrażenia swojego stanowiska i że nie mógł zostać pociągnięty do odpowiedzialności za sytuację finansową banku. Skarżący zapłacił jednak noty debetowe i zwrócił się do Komisji o zwolnienie gwarancji finansowej[14].

11. Komisja potwierdziła notę debetową dotyczącą niewykorzystanych środków, ale częściowo anulowała notę debetową dotyczącą kosztów niekwalifikowalnych.[15] Zwolniła gwarancję finansową i zwróciła skarżącemu kwotę po częściowym anulowaniu noty debetowej. Z ponad 3 000 000 EUR wydatków zweryfikowanych przez audytorów tylko 674 EUR uznano za niezgodne z obowiązującymi przepisami.

12. Skarżący ponownie sprzeciwił się nocie debetowej dotyczącej niewykorzystanych środków, a następnie zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w lutym 2020 r.

13. W październiku 2020 r. bank przeszedł z administracji publicznej na likwidację.

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania

14. Rzecznik zauważył, że skarżący miał możliwość wyrażenia swojej opinii w trakcie postępowania w sprawie odzyskania pomocy. Nie jest jasne, czy w trakcie postępowania audytowego COFED nie przekazał uwag skarżącego audytorom, czy też audytorzy nie wzięli ich pod uwagę. Niemniej jednak w następstwie zastrzeżeń skarżącego do not debetowych Komisja częściowo anulowała jedną z nich i dokonała zwrotu na rzecz skarżącego.

15. Rzecznik nie był przekonany argumentem Komisji, że skarżący spóźnił się z zamknięciem programu i powinien był przekazać środki z powrotem do Komisji przed objęciem banku zarządem.

16. Rzecznik uznał, że stanowisko Komisji, zgodnie z którym to skarżący ponosi ryzyko niewypłacalności banku, spowodowało szczególnie uciążliwe obciążenie skarżącego. Zauważyła, że nie jest jasne, w jaki sposób zasada należytego zarządzania finansami zostanie wzmocniona poprzez nałożenie na skarżącego obciążenia, na które nie ma on wpływu. Rzecznik nie był przekonany, że Komisja działała zgodnie z zasadami dobrej administracji. W związku z tym zaproponowała jako rozwiązanie, aby Komisja ponownie rozważyła swoją decyzję, zgodnie z którą skarżący ponosi ryzyko niewypłacalności lokalnego banku w Demokratycznej Republice Konga [16].

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu propozycji rozwiązania

Odpowiedź Komisji

17. Komisja nie zgodziła się z oceną Rzecznika Praw Obywatelskich. Utrzymywał, że skarżący dopuścił się zaniedbania. Twierdził on, że skarżący spóźnił się z podjęciem inicjatywy przeniesienia środków do innego banku i z zamknięciem programu. Ponadto skarżący nie podjął żadnych działań (prawnych) w celu odzyskania środków od banku. Komisja uznała, że w tamtym czasie dla obywateli Konga było jasne, że bank miał trudności. Już w lutym 2016 r.w lokalnej prasie pojawiły się doniesienia [17], że bank znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

18. Komisja stwierdziła, że spoczywający na skarżącym obowiązek zwrotu niewykorzystanych środków wynika z cech programu i postanowień umownych. Program jest prywatną pośrednią zdecentralizowaną operacją, w ramach której DRK przekazała skarżącemu uprawnienia administracji publicznej. W związku z tym skarżący zaakceptował związane z tym ryzyko.

19. Komisja podniosła ponadto, że spoczywający na skarżącym obowiązek zwrotu środków nie polega na przejęciu ryzyka niewypłacalności banku, lecz na obowiązku zwrotu płatności zaliczkowych. Komisja nie twierdziła, że zasada należytego zarządzania finansami została naruszona.

20. Komisja stwierdziła jednak, że zgodnie z zasadą proporcjonalności jest gotowa dać skarżącemu nową możliwość udzielenia zadowalających i przekonujących odpowiedzi na dwa pytania, co mogłoby umożliwić Komisji zawarcie ugody mającej na celu częściowe rozłożenie ciężaru straty ekonomicznej. W szczególności Komisja zwróciła się do skarżącego o uzasadnienie domniemanych opóźnień w zwróceniu się do banku o przekazanie środków oraz o przedstawienie dowodów na to, że podjął on działania w celu odzyskania środków pieniężnych i ograniczenia szkód.

Uwagi skarżącego 

21. Skarżący twierdził, że zarówno Rzecznik Praw Obywatelskich, jak i Komisja nie uwzględniły faktu, że NAO jest posiadaczem rachunku bankowego i w związku z tym odpowiada za odzyskanie niewykorzystanych środków.

22. Skarżący utrzymywał ponadto, że nie miał możliwości wyrażenia swojej opinii w trakcie postępowania audytowego. Twierdził on, że nie można wykluczyć, iż audytorzy doszliby do innego wniosku, gdyby pozwolono im wyjaśnić swoje stanowisko i sprzeciwić się ich stwierdzeniu, że niewykorzystane środki należy uznać za niekwalifikowalne. Ponieważ Komisja oparła swoją decyzję o odzyskaniu środków na sprawozdaniu z audytu, nie można wykluczyć, że doszłaby do innego wniosku, gdyby skarżący mógł wyrazić swoją opinię w trakcie procedury audytu.

23. Skarżący odrzucił zarzut Komisji, że przez niedbalstwo opóźniła wniosek o przesunięcie środków. Utrzymywał on, że nie ma wiarygodnego źródła ani żadnych solidnych dowodów na poparcie pogłosek o upadłości banku. W odniesieniu do sprawozdania prasowego, do którego odniosła się Komisja, skarżący wskazał, że jest ono bardzo ogólne. Artykuł donosi, że niektórzy klienci banków powiedzieli, że nie są w stanie wypłacić pieniędzy, podczas gdy inna klientka powiedziała, że nie zauważyła żadnych trudności. Artykuł nie dostarcza rozstrzygających dowodów na to, że skarżący byłby w stanie odzyskać środki, gdyby działał tego dnia. Wręcz przeciwnie, skarżący uznał, że artykuł sugeruje, iż w tym momencie było już za późno. Poinformował, że bank już ustalił pułap wypłat. Wielkość depozytu skarżącego sprawia, że jeszcze bardziej nieprawdopodobne jest, aby bank był w stanie przenieść niewykorzystane środki do innego banku. Ponadto skarżący twierdził, że nadal był w stanie dokonywać przesunięć środków związanych z programem z rachunku w kwietniu 2016 r. Przesunięcia te wyniosły ponad 45 000 EUR. Skarżący uznał, że w związku z tym w marcu lub nawet kwietniu 2016 r. nie miał wyraźnych przesłanek wskazujących na to, że bank znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

24. Skarżący utrzymywał, że na mocy umowy o świadczenie usług nie ma obowiązku podejmowania żadnych wysiłków w celu odzyskania należności. Skarżący twierdził, że chociaż NAO przyznał mu prawa i obowiązki, nic w ramach umownych nie sugerowało, że skarżący przejął uprawnienia publiczne i jest odpowiedzialny za niezdolność lokalnego banku do wypłaty niewykorzystanych środków. Ponadto skarżący uznał, że nie ma dowodów na to, że takie próby odzyskania doprowadziłyby do częściowego lub pełnego odzyskania środków. Skarżący podjął jednak poważne i kosztowne starania w celu odzyskania środków. W 2019 r. zleciła odzyskanie środków lokalnej kancelarii prawnej, a w 2020 r. podjęła niezbędne kroki w celu przystąpienia do postępowania likwidacyjnego. Pod koniec 2020 r. likwidacja została jednak zawieszona i od tego czasu nie postępuje. Zgodnie z ostatnim sprawozdaniem kancelarii prawnej nie było i nadal nie ma perspektyw odzyskania środków EFR w perspektywie krótko- lub nawet średnioterminowej.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

25. Mimo że Komisja nie zgodziła się z oceną Rzecznik, która doprowadziła do przedstawienia przez nią propozycji rozwiązania, Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje gotowość Komisji do zawarcia ugody.

26. Składająca petycję uważa, że skarżący w zadowalający sposób odniósł się do dwóch kwestii przedstawionych przez Komisję w odpowiedzi na propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

27. Komisja uznała, że skarżący powinien był podjąć działania, gdy po raz pierwszy usłyszał pogłoski i udostępnił dwa artykuły prasowe. Uznał on, że w tym czasie dla obywateli Konga było już jasne, że bank znajduje się w poważnych trudnościach.

28. Rzecznik zauważa, że artykuł przedstawiony przez Komisję został opublikowany w dniu 30 marca 2016 r. Artykuł ten stanowi, że niektórzy klienci nie byli w stanie wypłacić pieniędzy z bankomatów banku. Nie jest jasne, ilu klientów miało trudności z wypłatą pieniędzy i ile pieniędzy próbowali wypłacić. Artykuł ten stanowi następnie, że od kilku dni pojawiają się doniesienia o trudnościach finansowych banku i że bank ograniczył wypłaty swoich klientów. W tym samym artykule stwierdzono jednak również, że w wyniku niedawnego audytu stwierdzono, że fundamenty banku były solidne, a wielkość działalności i baza klientów stale rosły.

29. Drugi artykuł przekazany przez Komisję został opublikowany w dniu 6 czerwca 2016 r., czyli po objęciu banku administracją publiczną. W artykule poinformowano, że kongijski bank centralny złożył skargę i że bank przeżywa poważny kryzys. Pod koniec lutego bank centralny zawiesił linię kredytową w wysokości 40 mld franków kongijskich. Jednak w artykule poinformowano również, że zaledwie kilka dni wcześniej Ministerstwo Komunikacji stwierdziło w komunikacie prasowym, że bank został poddany audytowi w okresie od czerwca 2015 r. do lutego 2016 r. i że audyt ten potwierdził solidność podstaw banku.

30. Biorąc pod uwagę, że publicznie dostępne informacje nie były jasne oraz że bank nadal dokonał w kwietniu przelewów związanych z projektem na kwotę ponad 45 000 EUR z rachunku, Rzecznik uważa, że skarżący nie zwlekał z wystąpieniem do delegatury UE i COFED o zezwolenie na przekazanie środków. W tym kontekście należy również zauważyć, że odpowiedź na oficjalny wniosek zajęła COFED cztery dni. Ponadto Rzecznik uważa, że jest bardzo wątpliwe, czy bank byłby w stanie przekazać pozostałe środki, nawet gdyby skarżący działał tego dnia.

31. Komisja argumentowała, że skarżący nie podjął żadnych starań w celu odzyskania niewykorzystanych środków. Uznał on, że nie wystarczy zwrócić się pisemnie do administratora banku i kilkakrotnie doradzał skarżącemu podjęcie dalszych działań (prawnych).

32. Chociaż skarżący utrzymywał, że nie ma umownego obowiązku odzyskania środków za pomocą środków prawnych, obecnie przedstawił notę od lokalnej kongijskiej kancelarii prawnej, że skarżący zwrócił się o działanie w jego imieniu. W nocie wskazano, że firma początkowo doradzała skarżącemu znalezienie polubownego rozwiązania z krajowym urzędnikiem zatwierdzającym i delegaturą UE. Ponieważ nie doprowadziło to do żadnego rezultatu, Komisja oceniła szanse powodzenia działań prawnych i w 2020 r. podjęła niezbędne kroki zgodnie z procedurą określoną przez likwidatorów banku. W grudniu 2020 r. likwidacja została jednak zawieszona. Dopiero niedawno, pod koniec 2022 r., opublikowano nowy harmonogram likwidacji. Jednak teraz zarządzono audyt, który najprawdopodobniej ponownie przedłuży likwidację.

33. W związku z tym Rzecznik uważa, że skarżący udzielił zadowalających i przekonujących odpowiedzi na dwie kwestie poruszone przez Komisję w odpowiedzi na propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika. Składająca petycję proponuje zatem, aby Komisja wszczęła postępowanie ugodowe ze skarżącym.

34. W odniesieniu do innych podniesionych kwestii skarżący twierdził, że NAO jest posiadaczem rachunku bankowego. Skarżący twierdził, że zarządzał jedynie rachunkiem krajowego urzędnika zatwierdzającego oraz że pieczęć na „formularzu identyfikacji finansowej”[18] wskazywałaby, że krajowy urzędnik zatwierdzający jest posiadaczem rachunku.

35. Praktyczny przewodnik stanowi, że formularz identyfikacji finansowej jest wypełniany i podpisywany przez administratora, księgowego i przedstawiciela banku. Podpis lub pieczęć krajowego urzędnika zatwierdzającego nie są wymagane ani przewidziane. Ponadto krajowy urzędnik zatwierdzający częściowo przekazał swoje uprawnienia skarżącemu. To częściowe przekazanie uprawnień było uzależnione od otwarcia lokalnego rachunku bankowego, który podlega podpisom zarówno administratora, jak i księgowego[19].

36. Rzecznik nie może zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego. W tym kontekście Rzecznik zauważa, że praktyczny przewodnik stanowi, że rachunek musi zostać otwarty w banku w kraju, w którym realizowany jest program. Sama Komisja uznała jednak, że trudności finansowe banków stanowią zwykłe i przewidywalne ryzyko, w szczególności w krajach rozwijających się. Praktyczny przewodnik stanowi ponadto, że tylko w wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach można otworzyć rachunek w banku w kraju danego partnera projektu. Biorąc pod uwagę gwarancje prawne mające zastosowanie do środków przechowywanych na rachunkach w bankach w UE, w których skarżący ma siedzibę, oczywiste jest, że partnerzy projektów w programach EFR mogliby korzystać z rachunków bankowych mających siedzibę w ich siedzibie. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawi w tym celu sugestię. Niemniej jednak nie jest oczywiste, dlaczego przekazanie uprawnień publicznych skarżącemu miałoby pociągać za sobą, jak twierdzi Komisja, odpowiedzialność skarżącego za środki, które stały się niedostępne z powodu niewypłacalności banku.

37. Skarżący twierdził, że audytorzy mogliby dojść do innego wniosku, gdyby skarżący był w stanie wyrazić swoją opinię w trakcie postępowania audytowego. Zgodnie z orzecznictwem Unii[20] adresaci niekorzystnych dla nich decyzji powinni mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Trybunał orzekł, że naruszenie „prawa do bycia wysłuchanym” skutkowałoby stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdyby przewidzenie przesłuchania mogło doprowadzić do innego rezultatu lub gdyby skarżący mógł lepiej się bronić.

38. W tym kontekście Rzecznik zauważa, że w samym sprawozdaniu z audytu nie wymieniono niewykorzystanych środków w pozycji „koszty niekwalifikowalne”. Audytorzy zauważyli jedynie, że płatności zaliczkowe nie zostały wypłacone Komisji, i uznali, że należało tego dokonać do dnia 27 kwietnia 2016 r. Należy również zauważyć, że Komisja nie nazwała niewykorzystanych środków „kosztami niekwalifikowalnymi” ani we wstępnym piśmie informacyjnym[21], ani w nocie debetowej. Audytorzy nie zaklasyfikowali niewykorzystanych środków jako niekwalifikowalnych. Ponadto ze sprawozdania z audytu wynika również, że audytorzy uznali niektóre koszty związane z zamówieniem na usługi za niekwalifikowalne pomimo uwagi Komisji, że to zamówienie na usługi zostało nałożone przez krajowego urzędnika zatwierdzającego. Były to koszty, które Komisja zwróciła po sprzeciwie skarżącego w trakcie postępowania w sprawie odzyskania pomocy. Rzecznik nie jest zatem przekonany, że skarżący nie był w stanie skutecznie wyrazić swojej opinii, przynajmniej na późniejszym etapie. Rzecznik uważa jednak, że byłoby lepiej, gdyby skarżący miał bezpośredni sposób przedstawienia uwag na temat ustaleń audytorów, a nie sposób, w jaki uczyniono to w tej sprawie, a mianowicie za pośrednictwem COFED, co doprowadziło do niepewności faktycznej co do tego, czy uwagi zostały rzeczywiście zgłoszone lub otrzymane. W tym celu przedstawi propozycję.

39. Rzecznik Praw Obywatelskich jest zdania, że dalsze dochodzenia nie przyniosłyby skarżącemu bardziej satysfakcjonującego wyniku, i zamyka sprawę. Aby uniknąć podobnych sytuacji pojawiających się w przyszłości, przedstawia trzy sugestie dotyczące poprawy.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Dalsze dochodzenia nie są uzasadnione.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Propozycje ulepszeń

1) Komisja Europejska powinna rozpocząć postępowanie ugodowe ze skarżącym w celu częściowego podziału obciążenia ekonomicznego związanego z utratą środków.

2) Komisja powinna zbadać, w jakich okolicznościach uczciwe i sprawiedliwe byłoby, gdyby wykonawcy znajdujący się w sytuacji takiej jak skarżący ponosili ryzyko niewypłacalności banku. Jeżeli Komisja stwierdzi, że jest to uzasadnione, powinna zwrócić większą uwagę na ryzyko związane z rachunkami bankowymi w krajach, które są beneficjentami Europejskiego Funduszu Rozwoju, oraz na możliwe środki mające na celu złagodzenie tego ryzyka. Komisja powinna również rozważyć umożliwienie wykonawcom otwierania rachunków bankowych w UE, w przypadku gdy istnieją bardziej kompleksowe przepisy dotyczące gwarancji depozytów niż w wielu innych krajach.

3) Komisja powinna zapewnić, aby wykonawcy znajdujący się w sytuacji takiej jak skarżący mieli możliwość wyrażenia swoich opinii w postępowaniach audytowych bezpośrednio, a nie tylko za pośrednictwem pośredników.

 

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 29 marca 2023 r.

 

[1] EFR został ustanowiony na mocy umowy międzynarodowej między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z drugiej strony. EFR jest finansowany przez państwa członkowskie, ale zarządza nim Komisja. EFR finansuje programy, które przyczyniają się do rozwoju gospodarczego, społecznego lub kulturalnego krajów AKP.

[2] Krajowy urzędnik zatwierdzający jest osobą prawną na szczeblu ministerialnym.

[3] COFED to akronim francuskiej nazwy jednostki: „Cellule d’appui à l’ordonnateur du fonds européen de developmentpement”. COFED jest ustanawiany przez władze DRK, ale jest częściowo finansowany przez UE i działa w ścisłej koordynacji z lokalną delegaturą UE. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://cofed.cd/qui-sommes-nous/

[4] Zob. art. 102 rozporządzenia 215/2008, rozporządzenie finansowe mające zastosowanie do 10. EFR.

[5] Zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowy urzędnik zatwierdzający musiał podpisać umowę o świadczenie usług przed przekazaniem realizacji programu skarżącemu. Umowa o świadczenie usług określa zadania powierzone skarżącemu oraz sposób zarządzania programem i jego realizacji.

[6] Administrator wdraża komponent zaliczkowy programu i jest odpowiedzialny za wszystkie zobowiązania związane z wydatkami, zezwolenia na płatności i kwoty odzyskane.

[7] Księgowy jest odpowiedzialny za weryfikację wydatków oraz realizację odpowiednich płatności i odzyskanych środków.

[8] Sekcja 3.3.7 praktycznego przewodnika stanowi, że rachunek można otworzyć w banku w kraju podmiotu realizującego program jedynie wyjątkowo i w należycie uzasadnionych przypadkach po uzyskaniu zgody szefa delegatury UE. Praktyczny przewodnik jest dostępny pod adresem: https://international-partnerships.ec.europa.eu/system/files/2019-09/practical-guide-programme-estimates-version4-1-2013_en.pdf

[9] Zadania, które pozostały do wykonania, obejmowały (1) płatność na rzecz dwóch dostawców; 2) przedłożyć sprawozdanie końcowe; (3) opuścić wynajęty budynek i zażądać zwrotu kaucji za wynajem; 4) przekazuje saldo rachunku Komisji.

[10] Audytorzy ustalili, że ponieważ etap zamknięcia programu zakończył się w dniu 27 kwietnia 2016 r., niewykorzystane środki powinny były zostać zwrócone najpóźniej w tym terminie zgodnie z pkt 3.1 addendum nr 2 do programu.

[11] Audytorzy zadeklarowali niekwalifikowalność kosztów w ustaleniach 2 i 3 przedstawionych w pkt 8 powyżej.

[12] Nota debetowa podana jako uzasadnienie: „UPRAWNIENIEDO ODZYSKIWANIA ZWOLNIENIA Z TYTUŁU UŻYTKOWANIA”

[13] Nota debetowa podana jako uzasadnienie: „RECOUVREMENT MONTANT DEPENSES INELIGIBLES SUITE AUDIT KPMG”

[14] Praktyczny przewodnik stanowi, że przed dokonaniem płatności zaliczkowej należy przedstawić gwarancję finansową w wysokości wnioskowanej kwoty płatności zaliczkowej. Skarżący udzielił takiej gwarancji w 2014 r.

[15] Komisja anulowała notę debetową w odniesieniu do ustalenia 2. Stwierdził on, że ponieważ krajowy urzędnik zatwierdzający zalecił, aby nie zmieniać konkretnego usługodawcy oraz że świadczone usługi są bardzo specyficzne, należy negocjować bezpośrednio z usługodawcą i nie wszczynać postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

[16] Pełny tekst propozycji rozwiązania jest dostępny pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/157772

[17] Komisja przedstawiła artykuły opublikowane w prasie lokalnej w dniu 30 marca 2016 r., https://www.radiookapi.net/2016/03/30/actualite/societe/des-clients-affluent-dans-les-agences-de-la-biac-pour-retirer-leur#:~:text=De%20nombreux%20clients%20de%20la,%C3%A0%20des%20retraits%20d%27argent; oraz w dniu 6 czerwca 2016 r., https://www.jeuneafrique.com/331252/economie/affaire-biac-banque-centrale-porte-plainte/

[18] Instytucje UE stosują formularze identyfikacji finansowej do rejestrowania danych rachunku bankowego dowolnej osoby (prawnej) przed dokonaniem płatności.

[19] Art. 5.2, 5.3 i 5.6 preliminarza programu stanowią, że program będzie zarządzany i wdrażany przez skarżącego. W tym celu krajowy urzędnik zatwierdzający częściowo przekazuje swoje uprawnienia skarżącemu, który upoważnia administratora i księgowego do działania w jego imieniu. To częściowe przekazanie uprawnień jest uwarunkowane między innymi otwarciem rachunku bankowego, który podlega podpisom zarówno administratora, jak i księgowego.

[20] Sprawa C-462/98 P Mediocurso przeciwko Komisji, pkt 36, dostępna pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=C-462/98 oraz C-418/11, Texdata Software GmbH, pkt 83, dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-418/11&language=EN

[21] Skarżący twierdzi, że nie otrzymał wstępnego pisma informacyjnego.