Kontekst skargi

1. Skarżący był kandydatem w procedurze naboru pracowników zorganizowanej przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) w celu zatrudnienia funkcjonariuszy Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej ^[1]. Frontex korzystał z usług zewnętrznego wykonawcy w celu sprawdzenia znajomości języka angielskiego przez kandydatów.

2. Frontex poinformował skarżącego, że nie zdał ustnego etapu egzaminu z języka angielskiego. W związku z tym został wykluczony z procedury naboru.

3. Po uprzednim zwróceniu się do Fronteksu o dodatkowe informacje na temat wyników testu skarżący złożył skargę administracyjną na podstawie „regulaminu pracowniczego UE”^[2], twierdząc, że nie popełnił błędów wskazanych przez wykonawcę w sprawozdaniu z oceny.

4. Niezadowolony z odpowiedzi Fronteksu na skargę administracyjną skarżący zwrócił się do Rzecznika w dniu 28 października 2020 r.

W przedmiocie dochodzenia

5. Rzecznik wszczął dochodzenie w następujących kwestiach:

1) W jaki sposób Frontex zweryfikował twierdzenie skarżącego, że nie popełnił błędów wskazanych przez wykonawcę w sprawozdaniu z oceny.

2) W jaki sposób Frontex ogólnie rozpatruje wnioski o przegląd lub skargi administracyjne dotyczące błędów popełnionych przez wykonawcę.

6. W trakcie dochodzenia Rzecznik otrzymał odpowiedź Fronteksu na skargę oraz uwagi skarżącego na temat odpowiedzi Fronteksu. Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał również zapisy odpowiedzi skarżącego w teście ustnym i tabeli oceny.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

przez Frontex

7. W odpowiedzi skierowanej do Rzecznika Frontex stwierdził w skrócie, że po otrzymaniu skargi administracyjnej zwrócił się do wykonawcy o przeprowadzenie weryfikacji wyników skarżącego. Jednocześnie Frontex dokładnie przeanalizował twierdzenia skarżącego i porównał je z dostępnymi dowodami, w szczególności nagraniami z testu. Chociaż Frontex wskazał, że nie jest właściwy do oceny poziomu znajomości języków kandydatów, odniósł się jednak do błędów skarżącego wskazanych przez wykonawcę, stwierdzając, że przeprowadza kontrole jakości w ramach swoich kompetencji. 

8. Frontex stwierdził ponadto, że wykonawca stosuje „podejście holistyczne” przy ocenie wyników kandydatów. Metodologia ta jest powszechnie stosowana, a Frontex nie może jej kwestionować. Konkretne uwagi przedstawione przez wykonawcę w sprawozdaniu z oceny skarżącego nie miały stanowić kompleksowego zestawu powodów oceny wyników skarżącego, lecz raczej przykładowe przykłady wyników skarżącego w teście. Całkowity wynik nie został określony na podstawie liczby błędów wskazanych w sprawozdaniu z oceny. Nagrania skarżącego zawierały więcej błędów niż te wymienione w sprawozdaniu z oceny. Ponadto w niektórych przypadkach nie można było usłyszeć tego, co skarżący powiedział ze względu na swój akcent.

9. Frontex opisał swoją procedurę przeglądu w następujący sposób: Jeżeli kandydat uważa, że jego wynik oceny jest niesprawiedliwy, zespół językowy Fronteksu potwierdza otrzymanie obaw kandydata i rozpoczyna proces ustalania faktów.

10. Zespół językowy Fronteksu gromadzi wszystkie dostępne informacje istotne dla obaw i przedstawia je zespołowi rekrutacyjnemu stałej służby Fronteksu w celu podjęcia decyzji. Zespół ds. rekrutacji stałej służby Fronteksu bierze pod uwagę ustalone fakty i podejmuje decyzję, czy uwzględnić skargę, a jeżeli ma zostać podjęte jakiekolwiek działanie, informuje kandydata o swojej decyzji.

11. Jeżeli kandydat nie jest usatysfakcjonowany decyzją podjętą przez zespół rekrutacyjny stałej służby Fronteksu, może złożyć skargę administracyjną.

przez skarżącego

12. Podsumowując, skarżący twierdzi, że Frontex nie odniósł się do jego obaw, że jego wyniki w teście nie zostały prawidłowo ocenione. Skarżący wymienia 12 błędów, które uważa za popełnione przez oceniającego.

13. Skarżący twierdzi, że chociaż Frontex korzysta z usług wykonawcy w celu oceny znajomości języka angielskiego przez kandydatów, Frontex pozostaje odpowiedzialny za zapewnienie sprawiedliwej oceny kandydatów.

14. Skarżący nie jest przekonany argumentem, że wykonawca nie ocenia kandydatów na podstawie konkretnych błędów, ale stosuje „podejście holistyczne”, ponieważ oznaczałoby to, że ocena różniłaby się w zależności od oceniającego.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

15. W przypadku gdy agencja lub organ UE, taki jak Frontex, korzysta z usług wykonawcy w celu wykonywania niektórych swoich zadań, powinien zachować szczególną czujność, aby zapewnić prawidłowe wykonywanie tych zadań.^[3] W szczególności w przypadku gdy ocena wykonawcy jest wykorzystywana do wykluczenia kandydatów z procedury naboru pracowników, Frontex musi być w stanie zapewnić skuteczny mechanizm przeglądu.

16. Frontex opisał swoją procedurę rozpatrywania wniosków o dokonanie przeglądu i skarg administracyjnych w związku z oceną znajomości języka przeprowadzoną przez jego wykonawcę. Procedury te wydają się w dużej mierze adekwatne do zakładanych celów. Aby jednak zapewnić pełną skuteczność, wykonawca musiałby dostarczyć Fronteksowi wystarczająco szczegółowe informacje na temat swojej oceny, aby umożliwić Fronteksowi wykrycie, na podstawie obaw zgłoszonych przez kandydata, oznak błędów merytorycznych. Rzecznik nie jest przekonany, że tak jest obecnie.

17. Uwagi wykonawcy zawarte w sprawozdaniu z oceny dotyczące wyników skarżącego, oparte na kryteriach oceny wyników, są bardzo zwięzłe. Ponadto wykonawca przedstawił jedynie orientacyjne przykłady błędów. Mając do dyspozycji tak ograniczone informacje, Frontexowi trudno jest przeprowadzić skuteczny przegląd.

18. Rzecznik zauważa jednak, że w tym przypadku Frontex przeprowadził przegląd w możliwym zakresie, biorąc pod uwagę ograniczone informacje zawarte w sprawozdaniu z oceny. W tym kontekście Frontex wysłuchał nagrań i uznał, że co najmniej jeden z błędów wskazanych przez wykonawcę można interpretować. Frontex stwierdził również na przykład, że ustalenie wykonawcy, zgodnie z którym skarżący „często” się powtarzał i poprawiał, było zbyt mocne. Ponieważ jednak nagrania wykazały większą liczbę błędów niż błędy wymienione przez wykonawcę jako przykłady, Frontex zaakceptował rozumowanie przedstawione przez wykonawcę, co było uzasadnione zastosowaną metodyką.

19. Rzecznik uważa, że podejście Fronteksu jest uzasadnione w danym kontekście, chociaż mogło zostać przekazane skarżącemu w jaśniejszy sposób. Jak jednak wskazano w poprzednim punkcie, warunki przeglądu nie były idealne.

20.  W związku z powyższym Rzecznik zamyka dochodzenie, stwierdzając, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione. Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponuje Frontexowi ulepszenie procedury przeglądu.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Dalsze dochodzenie w sprawie tej skargi nie jest uzasadnione.

Skarżący oraz Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Propozycja poprawy

Frontex powinien zlecić swoim wykonawcom odpowiedzialnym za ocenę umiejętności językowych kandydatów przedstawienie bardziej szczegółowego uzasadnienia w odniesieniu do kryteriów oceny wyników. Dzięki temu Frontex będzie mógł lepiej przeglądać wyniki testów w przypadku odwołań lub wniosków o przegląd, na przykład poprzez monitorowanie niespójności w rozumowaniu wykonawcy.

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 28.10.2021 r.

[1] Stały korpus funkcjonariusza Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – poziom zaawansowany (RCT-2019-00070), dostępny: https://microsite.frontex.europa.eu/en/recruitments/RCT-2019-00070

[2] Zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego urzędników i warunków zatrudnienia innych pracowników Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01962R0031-20140501

[3] Zob. decyzja w sprawie 1646/2017/MMO dotycząca sposobu przeprowadzenia przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu procedury naboru w celu zatrudnienia asystentów prawnych [https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/110847]