Okoliczności powstania skargi

1. Artykuł 45a regulaminu pracowniczego odnosi się do tzw. procedury certyfikacji. Przewiduje on, że pod pewnymi warunkami urzędnicy Unii należący do grupy funkcyjnej AST mogą zostać powołani na stanowisko w grupie funkcyjnej AD. W tym celu zainteresowany urzędnik musi, w sumie, zostać wybrany przez organ powołujący do udziału w obowiązkowym programie szkolenia określonym przez ten organ, ukończyć program szkolenia, a następnie zdać egzamin ustny i pisemny wykazujący, że z powodzeniem wziął w nim udział [1].

2. Przed rozpoczęciem procesu certyfikacji organ powołujący określa liczbę kandydatów, którzy będą uprawnieni do udziału w programie szkoleniowym w kolejnym roku. Opracowanie i organizację międzyinstytucjonalnego programu szkoleniowego powierzono Europejskiej Szkole Administracji (EAS)[2]. Egzaminy ustne i pisemne są ustalane i organizowane przez EAS i Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO).

3. W [DATA] skarżący, który zajmował stanowisko AST w Komisji Europejskiej, wziął udział w procedurze certyfikacyjnej […] („certyfikacja”), rozpoczętej przez Komisję na rok [DATA]. Ukończył program szkoleniowy i przystąpił do wymaganych czterech egzaminów.

4. W dniu [DATA] EPSO poinformowało skarżącego, że uzyskał "PASS" w dwóch egzaminach, a "FAIL" w dwóch pozostałych (tj. egzaminach […] i […]). W związku z tym jego nazwisko nie zostało umieszczone na liście urzędników, którzy zdali egzaminy.

5. W dniu [SEVERAL DATES] skarżący skontaktował się z EPSO, prosząc o „informacje zwrotne” na temat uzasadnienia wyników „FAIL”. Twierdził on szczegółowo, że jego zdaniem wyniki te wynikały z błędu w ocenie i ewentualnie z dyskryminacji.

6. EPSO odpowiedziało na zastrzeżenia skarżącego w dniu [SEVERAL DATES]. Komisja odrzuciła podejrzenia skarżącego o dyskryminację i błędy w ocenie oraz przekazała mu (i) arkusz oceny egzaminu certyfikacyjnego, (ii) kopię scenariusza egzaminu pisemnego […] oraz (iii) zestawienie jego wyników egzaminów […] i […], odzwierciedlające ogólne oceny i oceny przyznane przez komisję egzaminacyjną dla każdego kryterium oceny. EPSO nie przedstawiło mu obrad komisji egzaminacyjnej ani szczegółowego uzasadnienia jego negatywnych wyników, stwierdzając, że „takie informacje stanowią integralną część wewnętrznych obrad komisji” i są poufne.

7. W dniu 12 [MIESIĄCA] skarżący złożył zażalenie na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego („zażalenie na podstawie art. 90 ust. 2”) do Dyrekcji Generalnej ds. Zasobów Ludzkich Komisji („DG ds. Zasobów Ludzkich”).

8. W dniu 13 [MIESIĄC+6] skarżący skontaktował się z DG ds. Zasobów Ludzkich w celu uzyskania informacji na temat wyniku jego skargi i stwierdził, że „termin udzielenia odpowiedzi w dużej mierze upłynął”. DG ds. Zasobów Ludzkich odpowiedziała w dniu 15 [MONTH+6] i poinformowała skarżącego, że ponieważ nie jest uprawniona do rozpatrzenia jego skargi na podstawie art. 90 ust. 2, przekazała ją EPSO w dniu 12 [MONTH]. DG ds. Zasobów Ludzkich zaleciła skarżącemu skontaktowanie się w tej sprawie z EPSO.

9. Skarżący skontaktował się z EPSO w dniu 15 [MIESIĄC+6]. Następnego dnia EPSO poinformowało go, że skontaktuje się z nim jak najszybciej.

10. W dniu 27 [MONTH+6] EPSO poinformowało skarżącego, że nie było w stanie znaleźć pisma DG ds. Zasobów Ludzkich, w którym przekazano mu skargę z art. 90 ust. 2. EPSO otrzymało skargę wniesioną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 dopiero w dniu 15 [MONTH+6] r., a jako datę rejestracji wskazało datę pierwotnego złożenia skargi do DG ds. Zasobów Ludzkich, tj. 12 [MONTH]. W związku z tym EPSO uznało, że skargę złożoną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 należy uznać za odrzuconą w sposób dorozumiany od dnia 13 [MONTH+4], ponieważ w momencie, w którym EPSO faktycznie ją otrzymało, upłynął czteromiesięczny termin na udzielenie odpowiedzi na jego skargę.

11. EPSO wskazało skarżącemu, że w związku z tym termin do wniesienia skargi do Sądu do spraw Służby Publicznej na tę dorozumianą decyzję odmowną rozpoczął bieg w dniu 13 [MONTH+4] r. i że jest on terminem bezwzględnym. Z tego powodu wyraźna, spóźniona decyzja EPSO, którą EPSO zamierzało w każdym razie przekazać skarżącemu, nie mogła przedłużyć tego terminu po jego wygaśnięciu.

12. W dniu 16 [MONTH+9] EPSO wystosowało pismo do skarżącego, w którym podtrzymało stanowisko wyrażone we wcześniejszej korespondencji w odniesieniu do skarg skarżącego. EPSO stwierdziło, że – jak ogłoszono w piśmie z dnia 27 [MONTH+6] – brak odpowiedzi na skargę złożoną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 w ustawowym terminie oznacza, że została ona odrzucona w sposób dorozumiany od dnia 13 [MONTH+4]. W związku z tym jej pismo z dnia 16 [MONTH+9] stanowiło jedynie potwierdzenie decyzji o dorozumianym oddaleniu jej zażalenia, które nie mogło być przedmiotem skargi do Sądu do spraw Służby Publicznej. Nie mógł on również przedłużyć terminu do wniesienia skargi na dorozumianą odmowę. EPSO odpowiedziało skarżącemu jedynie „w trosce o dobrą administrację”.

13. W dniu 4 marca 2011 r. skarżący złożył skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich [3].

Przedmiot dochodzenia

14. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie następującego zarzutu i roszczenia [4].

Zarzut:

EPSO niewłaściwie rozpatrzyło skargę złożoną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2.

Roszczenie:

EPSO powinno uznać, że skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 została wniesiona w dniu, w którym EPSO faktycznie ją otrzymało.

15. W swoich uwagach z dnia 31 sierpnia 2011 r. skarżący stwierdził, że przydatne byłoby zwrócenie się do EPSO o opinię dotyczącą istoty jego sprawy, a mianowicie decyzji komisji egzaminacyjnej o uznaniu skarżącego za nieskutecznego w procesie certyfikacji. Następnie odniósł się do domniemanej dyskryminacji oraz do innych merytorycznych aspektów procesu certyfikacji. Biorąc pod uwagę, że Rzecznik Praw Obywatelskich zdecydował już, że nie ma podstaw, aby uwzględnić te aspekty w swoim obecnym dochodzeniu [5], nie było możliwe zaspokojenie woli skarżącego. Ponadto jego argumenty dotyczące kwestii innych niż proceduralne rozpatrywanie jego skargi na podstawie art. 90 ust. 2 nie są przedmiotem niniejszego dochodzenia i nie zostaną rozpatrzone w decyzji.

W przedmiocie dochodzenia

16. W dniu 13 maja 2011 r. Rzecznik przekazał skargę dyrektorowi EPSO i zwrócił się do tego organu o wydanie opinii w sprawie powyższego zarzutu i roszczenia. W szczególności Rzecznik zwrócił się do EPSO o bardziej szczegółowe wyjaśnienie (i) powodów, dla których przekazanie skargi do EPSO przez DG ds. Zasobów Ludzkich Komisji trwało tak długo, oraz (ii) powodów, dla których EPSO uznało, że skarga skarżącego została złożona w dniu jej wysłania do wspomnianej dyrekcji generalnej Komisji, a nie w dniu, w którym faktycznie dotarła do EPSO.

17. Tego samego dnia Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował Komisję o swoim dochodzeniu i zwrócił się do niej o wyjaśnienie (i) kiedy przekazał EPSO skargę złożoną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 oraz czy istnieją jakiekolwiek zapisy dotyczące tego przekazania, (ii) czy poinformował skarżącego o przeniesieniu, a jeśli tak, to kiedy, oraz (iii) czy w przeszłości zajmował się skargami przeciwko EPSO na podstawie art. 90 ust. 2, a jeśli tak, to kiedy to nastąpiło. Rzecznik wyraźnie poinformował Komisję, że skarżący złożył skargę jedynie przeciwko EPSO i że jego skarga nie dotyczyła postępowania mediatora pracowniczego w jego sprawie. Poinformował również o tym mediatora pracowniczego.

18. EPSO przekazało swoją opinię Rzecznikowi Praw Obywatelskich w dniu 22 czerwca 2011 r. Komisja odpowiedziała na pytania Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 26 lipca 2011 r. Oba dokumenty zostały przesłane skarżącemu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Skarżący uczynił to w dniu 31 sierpnia 2011 r.

19. W dniu 14 grudnia 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił EPSO dwa projekty zaleceń zgodnie z art. 3 ust. 6 swojego statutu [6]. Rzecznik przesłał również kopię projektu zaleceń do wiadomości Komisji Europejskiej. W dniu 29 marca 2012 r. EPSO przesłało szczegółową opinię na temat projektu zaleceń Rzecznika Praw Obywatelskich, którą przekazano skarżącemu w celu przedstawienia ewentualnych uwag. Skarżący nie przedstawił żadnych informacji.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

A. Zarzut dotyczący niewłaściwego rozpatrzenia przez EPSO skargi skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 i związanego z nią roszczenia

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

Argumenty skarżącego

20. Wraz ze skargą z dnia 4 marca 2011 r. skarżący przedłożył Rzecznikowi kopię pisma skierowanego do EPSO z tą samą datą. W piśmie tym skarżący podkreślił, że jego skarga z art. 90 ust. 2, złożona w DG ds. Zasobów Ludzkich Komisji w dniu [MONTH] i wysłana przez wspomnianą DG do EPSO tego samego dnia „została utracona do dnia 15 [MONTH+6]” i ostatecznie zarejestrowana w dniu 15 [MOIS+6], z datą przedłożenia jej Komisji, tj. 12 [MONTH].

21. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem EPSO wyrażonym w piśmie z dnia 27 [MONTH+6], że ewentualna wyraźna decyzja EPSO dotycząca jego zażalenia na podstawie art. 90 ust. 2 nie przedłuży terminu na złożenie odwołania. Skarżący odniósł się do art. 91 ust. 3 regulaminu pracowniczego, który stanowi, że wyraźna decyzja o odrzuceniu zażalenia podjęta po dorozumianym odrzuceniu, ale nadal w terminie na wniesienie odwołania, powoduje, że termin ten biegnie na nowo. Pomiędzy dniem 27 [MIESIĄC + 6] r., kiedy EPSO wysłało pismo do skarżącego, a połową [MIESIĄC + 7] r., kiedy upłynął termin na wniesienie odwołania do Trybunału, wyraźna decyzja ze strony EPSO skutkowałaby ponownym biegiem terminu i umożliwiłaby skarżącemu odpowiednie przygotowanie wniosku. W związku z tym oświadczenie EPSO było zwodnicze i skutkowało utratą przez EPSO jednej z trzech dostępnych mu szans na zdanie nieudanych egzaminów [7]. Skarżący twierdził, że udzielając odpowiedzi po upływie terminu na złożenie odwołania, EPSO naruszyło jego zaufanie.

Wyjaśnienia Komisji

22. Komisja przyznała, że otrzymała skargę wniesioną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 w dniu 12 [MIESIĄCA] r. i przesłała mu tego samego dnia automatyczne potwierdzenie odbioru. Ponieważ Komisja nie była właściwa do rozpatrzenia skargi, przekazała ją EPSO drogą elektroniczną. Komisja „nie zachowała niestety żadnego śladu” po przeniesieniu i nie „zamartwiała się dalszym rozpatrywaniem skargi przez EPSO”.

23. Komisja uznała, że EPSO prześle skarżącemu potwierdzenie odbioru. Żałuje, że nie otrzymał żadnych wiadomości o swojej sprawie do 15 [MIESIĄCA + 6].

24. Po utworzeniu EPSO jako niezależnego biura Komisji Komisja przez pewien czas rozpatrywała skargi na decyzje EPSO na podstawie art. 90 ust. 2. Dokonano tego we współpracy z dyrektorem EPSO, który jest organem powołującym i któremu służby Komisji przedłożyły do podpisu projekty odpowiedzi. EPSO zaczęło jednak rozpatrywać tego rodzaju skargi od dnia 15 października 2009 r. na podstawie porozumienia między dyrektorem EPSO a dyrektorem generalnym Komisji ds. zasobów ludzkich. Do dnia 11 grudnia 2009 r. Komisja nadal zapewniała wsparcie logistyczne, w szczególności w odniesieniu do rejestracji skarg na podstawie art. 90 ust. 2.  W tym dniu EPSO stało się całkowicie niezależne w rozpatrywaniu takich skarg.

25. Komisja przeprosiła skarżącego za to, że nie poinformował go niezwłocznie, iż z jednej strony nie jest uprawniona do rozpatrzenia jego skargi na podstawie art. 90 ust. 2, a z drugiej strony przekazała jego skargę EPSO, które było właściwe do rozpatrzenia tej skargi.

Opinia EPSO

26. W swojej opinii skierowanej do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich EPSO stwierdziło, że pomimo poszukiwań nie udało mu się znaleźć żadnego śladu skargi złożonej przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2, która została mu przekazana przez DG ds. Zasobów Ludzkich. EPSO zwróciło się do Komisji (DG ds. Zasobów Ludzkich) o dostarczenie mu kopii arkusza transmisyjnego, ale DG ds. Zasobów Ludzkich nie była w stanie go dostarczyć. W związku z tym skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 dotarła do EPSO dopiero w dniu 15 [MONTH+6], kiedy DG ds. Zasobów Ludzkich skontaktowała się z EPSO w celu uzyskania informacji na temat jej wyniku i przekazała mu kopię skargi wniesionej przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2.

27. Jeśli chodzi o datę zarejestrowania zażalenia na podstawie art. 90 ust. 2, EPSO powołało się na przepisy art. 90 ust. 2 [8] i podkreśliło, że zgodnie z tymi przepisami, aby takie zażalenie było dopuszczalne, musi ono zostać złożone w terminie trzech miesięcy od wydania decyzji negatywnie wpływającej na skarżącego. EPSO stwierdziło, że gdyby uznało, iż skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 została złożona w momencie jej faktycznego otrzymania, w dniu 15 [MONTH+6] r., musiałoby uznać ją za niedopuszczalną, ponieważ termin trzech miesięcy w dużej mierze upłynął.

28. Ponadto EPSO uznało, że gdyby zarejestrowało zażalenie w dniu 15 [MONTH+6], skarżący mógłby uznać, że termin na wszczęcie postępowania sądowego rozpocząłby bieg dopiero po podjęciu przez EPSO decyzji w tej sprawie. Terminy określone w art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego stanowią kwestie porządku publicznego, które są niezależne od woli stron i które muszą zostać podniesione przez sąd z urzędu [9]. W związku z tym w takim przypadku skarga skarżącego do Sądu do spraw Służby Publicznej zostałaby uznana za niedopuszczalną, ponieważ jego zażalenie na podstawie art. 90 ust. 2 z dnia 12 [MIESIĄCA] uznaje się za odrzucone w sposób dorozumiany od dnia 13 [MIESIĄCA + 4] ze względu na fakt, że organ powołujący nie podjął decyzji w tej sprawie w granicach ustawowych.

29. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy skarżącego, EPSO uznało, że właściwsze jest ostrzeżenie go, że: (i) brak odpowiedzi na skargę złożoną na podstawie art. 90 ust. 2 oznaczał, że została ona w sposób dorozumiany odrzucona; (ii) bieg terminu na wszczęcie postępowania sądowego w rozumieniu art. 91 regulaminu pracowniczego nie został przerwany ani zawieszony; oraz (iii) może zwrócić się do Sądu do spraw Służby Publicznej. W ten sposób EPSO starało się chronić uzasadnione interesy skarżącego. Ponadto w trosce o dobrą administrację EPSO odpowiedziało ostatecznie w dniu 16 [MONTH+9] na wszystkie kwestie poruszone przez skarżącego w skardze złożonej na podstawie art. 90 ust. 2 i wyjaśniło mu, dlaczego nie może zmienić dorozumianej decyzji o odrzuceniu. W tym względzie EPSO wskazało, że zgodnie z orzecznictwem odpowiedź wysłana po upływie terminu stanowi jedynie potwierdzenie wcześniejszego dorozumianego odrzucenia, od którego odwołanie nie jest już możliwe [10].

30. Podsumowując, EPSO uznało, że gdy tylko dowiedziało się o skardze na podstawie art. 90 ust. 2, którą skarżący niesłusznie skierował do DG ds. Zasobów Ludzkich, odpowiednio ją rozpatrzyło i postąpiło zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawowymi i orzecznictwem.

Uwagi skarżącego

31. W swoich uwagach z dnia 31 sierpnia 2011 r. skarżący zauważył, że powody, dla których jego skarga dotarła do EPSO tak późno, nie zostały wyjaśnione.

32. Stwierdził on, że stanowisko EPSO, zgodnie z którym jego wiadomość elektroniczna z dnia 27 [MONTH+6] umożliwiła mu wniesienie skargi do Sądu w terminie, jest sprzeczne z oświadczeniem EPSO zawartym w tej samej wiadomości elektronicznej, zgodnie z którym EPSO prześle skarżącemu odrębną odpowiedź. Chociaż EPSO wspomniało, że taka odpowiedź nie przedłużyła terminów, jej treść stanowiła prawdopodobnie zasadniczy element skargi do Sądu. Ponadto, odpowiadając skarżącemu dopiero po upływie terminu na wniesienie odwołania do sądu, EPSO nie skorzystało z możliwości złagodzenia skutków niewłaściwego rozpatrzenia jego skargi złożonej na podstawie art. 90 ust. 2.

33. Ponadto EPSO „podejmuje formalistyczne i legalistyczne podejście” do sprawy i „ukrywa się za ograniczeniem kalendarzowym”, a mianowicie, że zarejestrowanie skargi na podstawie art. 90 ust. 2 w dniu 15 [MONTH+6] spowodowałoby jej niedopuszczalność. Jednak ani EPSO, ani DG ds. Zasobów Ludzkich nie zaproponowały złagodzenia skutków niewłaściwego rozpatrzenia skargi złożonej na podstawie art. 90 ust. 2.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich prowadząca do opracowania projektu zaleceń

34. Po wejściu w życie traktatu lizbońskiego TFUE zawiera konkretne odniesienie do "administracji europejskiej", wskazując, że oczekuje się, iż będzie ona nie tylko niezależna, ale także otwarta i skuteczna [11]. Ponadto ramom instytucjonalnym Unii Europejskiej wyraźnie powierzono służenie m.in. interesom obywateli Unii [12]. W niektórych przypadkach służenie obywatelom wiąże się ze znacznymi wysiłkami, negocjacjami na wysokim szczeblu lub wyborami politycznymi. W innych przypadkach sprowadza się to po prostu do przestrzegania prostych zasad proceduralnych, które mają zapewnić sprawną interakcję między obywatelami a instytucjami będącymi w ich dyspozycji.

35. Dwa z tych prostych, lecz podstawowych przepisów proceduralnych są zawarte w art. 15 [13] i art. 24 [14] Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego (zwanego dalej "EWGA"), które na szczeblu UE kodyfikują, choć nie mają mocy wiążącej, podobne przepisy zawarte w krajowych przepisach administracyjnych. Zgodnie z art. 15 ECGAB pismo otrzymane przez służby, które nie są właściwe do jego rozpatrzenia, musi zostać niezwłocznie wysłane do właściwego organu, informując jednocześnie autora tego przekazania i odpowiedzialnego urzędnika. Artykuł ten nie rozróżnia, czy dane usługi należą do tej samej instytucji, czy do różnych, ponieważ w każdym razie, nawet w tym ostatnim przypadku, przepis ten jest uzasadniony istnieniem współpracy międzyinstytucjonalnej. Art. 24 ECGAB wymaga, aby instytucje przechowywały odpowiednie rejestry poczty przychodzącej i wychodzącej, otrzymanych dokumentów oraz podjętych środków.

36. W projekcie zaleceń Rzecznik zauważył, że w niniejszej sprawie przepisy te nie były przestrzegane. Nawet jeśli Komisja twierdziła w swoich wyjaśnieniach, że przekazała EPSO skargę złożoną przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2, ponieważ nie była uprawniona do jej rozpatrzenia, nie było dowodów na to. Zarówno EPSO, jak i Komisja zgodziły się bowiem co do braku zapisu tego przekazania, to znaczy braku rejestracji poczty wychodzącej, braku informacji dla skarżącego w tym względzie oraz braku dowodów na to, że EPSO otrzymało tę wiadomość. Podsumowując, we własnych słowach Komisji nie ma "śladu".

37. W niniejszej sprawie uchybienie to nie było zwykłym niedopatrzeniem administracyjnym o ograniczonych konsekwencjach, które można złagodzić poprzez szczere przeprosiny. Wręcz przeciwnie, wskazane powyżej uchybienia administracyjne umożliwiły „utratę” skargi złożonej przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2, gdzieś pomiędzy Komisją a EPSO, z [MIESIĄCEGO] na 15 [MIESIĄC +6]. Obiektywnie sytuacja ta nie stanowi dobrej praktyki administracyjnej. W wyniku tego niepowodzenia skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 dotarła do EPSO, organu właściwego do jej rozpatrzenia, dopiero sześć miesięcy później. Okoliczność ta, poza decyzją EPSO o uznaniu zażalenia za wniesione w dniu, w którym w rzeczywistości nie otrzymało ono zażalenia, znacznie ograniczyła prawo skarżącego do skutecznego zaskarżenia aktu niekorzystnego, ponieważ skróciła z trzech miesięcy do mniej niż jednego miesiąca czas, jakim dysponował na przygotowanie ewentualnego wniosku do Sądu do spraw Służby Publicznej.

38. Jeżeli chodzi o utratę skargi skarżącego złożonej na podstawie art. 90 ust. 2 między [MIESIĄCEM] a 15 [MIESIĄCEM +6], w przeciwieństwie do tego, co pierwotnie wynikało ze skargi, wina za tę utratę nie spoczywa na EPSO, lecz na Komisji. Ten ostatni przyznał to w swoich wyjaśnieniach. Rzecznik nie mógł jednak dokonać przeglądu postępowania Komisji w ramach niniejszego dochodzenia, ponieważ zgodnie z wolą skarżącego nie zostało ono wszczęte przeciwko tej instytucji, lecz przeciwko EPSO. W związku z tym Rzecznik skoncentrował swoją ocenę na zachowaniu EPSO po otrzymaniu od Komisji skargi złożonej przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2.

Zachowanie EPSO od 15 [MIESIĄC+6]

39. Niewątpliwie skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 dotarła do EPSO w dniu 15 [MONTH+6]. Od tej daty skarga stała się dokumentem "administracyjnie rozpatrzonym", podczas gdy wcześniej była "administracyjnie nieistniejąca". W istocie w okresie od 12 [MIESIĄCA] do 15 [MIESIĄCA + 6] ani Komisja, ani EPSO nie zajmowały się tym problemem: Komisji, ponieważ nie była do tego uprawniona, i uznała, że wysłała ją do EPSO i EPSO, ponieważ nawet nie wiedziała o jej istnieniu. Wynika z tego, że jedynym dniem, w którym skarga wniesiona przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 stała się przedmiotem stosownego postępowania administracyjnego, jest 15 [MONTH+6].

40. W tych okolicznościach Rzecznik nie mógł zgodzić się z EPSO, że skarga skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 została odrzucona w sposób dorozumiany od dnia 13 [MONTH+4]. W rzeczywistości Rzecznikowi trudno było zrozumieć, w jaki sposób i przez kogo skarga mogłaby zostać odrzucona, choć w sposób dorozumiany, gdyby nikt się nią nie zajmował. Celem „dorozumianej decyzji” przewidzianej w art. 90 ust. 2 akapit ostatni jest ochrona pracowników przed nadmiernymi opóźnieniami w rozpatrywaniu ich skarg przez organy UE, ponieważ umożliwia im ona zwrócenie się do sądów Unii po przekroczeniu terminu uznanego przez prawodawcę za rozsądny. Wymaga to jednak istnienia organu, który jest zobowiązany do podjęcia decyzji i który z jakiegokolwiek powodu nie jest w stanie tego uczynić lub nie uważa tego za konieczne. Było oczywiste, że w niniejszej sprawie taki organ faktycznie istniał dopiero od 15 [MIESIĄCA + 6].

41. Wniosek ten znajduje również potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który orzekł, że skarga jest "złożona" nie w chwili jej przesłania do instytucji, lecz w chwili jej otrzymania [15]. Ponadto w wyroku w sprawie Lacroix przeciwko Komisji [16] Trybunał wyraźnie orzekł, że „data, w której administracja może zostać powiadomiona o zażaleniu, jest jedyną datą, którą można wziąć pod uwagę”[17], właśnie dlatego, że nie można żądać od instytucji rozpatrzenia zażalenia, a czteromiesięczny termin na wydanie decyzji nie może być od niej biegnący, dopóki zażalenie nie dotrze do niej. Wynika to również wyraźnie z niedawnego orzecznictwa Sądu do spraw Służby Publicznej [18], który orzekł, że taka wykładnia musi mieć pierwszeństwo, „ponieważ jest to jedyny sposób, w jaki administracja może znać moment, w którym ustala się bieg terminu, w którym musi powiadomić o swojej uzasadnionej decyzji w odpowiedzi na zażalenie”.

42. Rzecznik wskazał następnie, że w niniejszej sprawie skargę należało uznać za formalnie złożoną w dniu 15 [MONTH+6], a czteromiesięczny termin, w którym EPSO musiało podjąć decyzję, zaczął biec od tej daty.

43. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby do dwóch absurdalnych i niedopuszczalnych wniosków. Z jednej strony instytucja, która nie jest właściwa do rozpatrywania [19] skargi na podstawie art. 90 ust. 2, może w rzeczywistości podjąć decyzję w sprawie jej wyniku, nie przekazując jej właściwemu organowi w odpowiednim czasie. Z drugiej strony niewłaściwe postępowanie administracyjne instytucji Unii mogłoby pozbawić pracowników wszelkich środków odwoławczych od decyzji, którą zamierzają zaskarżyć. W istocie, gdyby skarżący zwrócił się do Sądu do spraw Służby Publicznej przeciwko domniemanej „dorozumianej decyzji” z dnia 13 [MONTH+4], jak sugerowało EPSO, jego skarga mogłaby zostać odrzucona na tej podstawie, że nie wniósł on skargi poprzedzającej wniesienie skargi do właściwego organu.

44. Ponadto Rzecznik zdecydowanie nie zgodził się z opinią EPSO, że uznanie skargi za złożoną w dniu 15 [MONTH+6] oznaczałoby uznanie jej za niedopuszczalną, ponieważ została złożona po upływie obowiązujących terminów. Wniosek ten nie tylko nie był uzasadniony: była całkowicie niesprawiedliwa w stosunku do skarżącego.

45. Po pierwsze, chociaż EPSO dowiedziało się o skardze dopiero w tym dniu, nie można zaprzeczyć, że skarżący wywiązał się ze swoich obowiązków i złożył ją w administracji Unii w wyznaczonym terminie, to znaczy w dniu 12 [MIESIĄCA] (podczas gdy termin upłynął w dniu 16 [MIESIĄCA]). Skarżący nie miał żadnych powodów, by wątpić, że jego skarga trafiła do administracji, ponieważ tego samego dnia otrzymał od Komisji pokwitowanie odbioru.

46. Po drugie, chociaż można by twierdzić, że skarżący powinien był złożyć skargę do EPSO, a nie do Komisji, jego zachowanie jest zrozumiałe. Z jednej strony w tym czasie pracował on dla Komisji i to ta instytucja wybrała go do udziału w procesie certyfikacji zgodnie z procedurą opisaną w pkt 1 niniejszej decyzji. Również w ramach tej instytucji poszukiwałby on stanowiska AD, gdyby pomyślnie przeszedł tę procedurę certyfikacji. Z drugiej strony z wyjaśnień Komisji wynika, że w momencie złożenia przez skarżącego skargi na podstawie art. 90 ust. 2 EPSO było niezależne od Komisji w rozpatrywaniu tych skarg jedynie przez […]miesiące. Poprzednia praktyka administracyjna mogła zatem przyczynić się do zachowania skarżącego.

47. Niezależnie jednak od powodów takiego zachowania niezaprzeczalne jest to, że (i) skarżący nigdy nie został poinformowany przez Komisję, że nie jest właściwy do rozpatrzenia jego skargi na podstawie art. 90 ust. 2 oraz (ii) jego skarga nie mogła dotrzeć do właściwego organu z powodu nieprzekazania jej przez Komisję. Jak orzekł Sąd w ww. wyroku w sprawie Lacroix przeciwko Komisji, absolutnie niesprawiedliwe byłoby obciążanie skarżącego „ze względu na niezależne od niego czynniki, które mogą opóźnić przekazanie jego pisma w sprawie skargi. W szczególności nie może on ponosić odpowiedzialności za jakiekolwiek braki lub opóźnienia w przekazywaniu komunikatów z jednego departamentu do drugiego [...]”[20].

48. Rzecznik uznał zatem, że EPSO błędnie uznało w piśmie z dnia 27 [MONTH+6], że: (i) termin na podjęcie decyzji w sprawie skargi złożonej przez skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 rozpoczął bieg od dnia 12 [MIESIĄCA] r.; (ii) skarga została w sposób dorozumiany odrzucona w dniu 13 [MONTH+4] r.; oraz (iii) termin do wniesienia skargi do Sądu do spraw Służby Publicznej rozpoczął bieg w dniu wydania tej dorozumianej decyzji.

49. Ponadto Rzecznik zauważył, że nawet gdyby zajął powyższe stanowisko, EPSO nadal mogłoby złagodzić szkody wyrządzone skarżącemu przez niewłaściwe postępowanie administracyjne, po prostu podejmując wyraźną decyzję w sprawie jego skargi na podstawie art. 90 ust. 2 w rzekomo pozostałym terminie na wniesienie odwołania do sądu. W takim przypadku skarżący zostałby w pełni przywrócony do przysługującego mu uzasadnionego prawa do zaskarżenia decyzji, która wywarła na niego negatywny wpływ, ponieważ art. 91 ust. 3 regulaminu pracowniczego przewiduje, że spóźniona, wyraźna decyzja podjęta w terminie na zwrócenie się do sądu powoduje, że termin na wniesienie odwołania biegnie na nowo. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznał, że termin podjęcia przez EPSO decyzji w tym scenariuszu byłby napięty. Było to jednak równie trudne dla skarżącego, gdyby postanowił wszcząć postępowanie sądowe przeciwko domniemanej dorozumianej decyzji odmownej, a szanse powodzenia takiej skargi, zwłaszcza pod względem dopuszczalności, były niepewne.

50. Działając w sposób opisany w pkt 48 i 49, EPSO nie postąpiło uczciwie w stosunku do skarżącego i nie podjęło żadnych wysiłków w celu złagodzenia szkody już wyrządzonej skarżącemu w wyniku niewłaściwego postępowania administracyjnego w związku z jego skargą. Stanowiło to przypadek niewłaściwego administrowania.

51. EPSO nie miało już możliwości usunięcia uchybień stwierdzonych w poprzednim punkcie i ustosunkowania się do zastrzeżeń skarżącego, ponieważ w każdym razie w dużej mierze upłynął termin, w którym skarżący mógł zwrócić się do Sądu do spraw Służby Publicznej. W związku z tym nie było właściwe, aby Rzecznik przedstawił propozycję polubownego rozwiązania zgodnie z art. 3 ust. 5 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

52. Sytuacja opisana w niniejszej sprawie mogłaby jednak zostać powtórzona w przyszłych sprawach, ponieważ EPSO, jako organ międzyinstytucjonalny, organizuje konkursy i egzaminy certyfikacyjne dla innych organów Unii. Sytuacja ta ma zatem ogólne implikacje. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił projekty zaleceń przedstawione poniżej, zgodnie z art. 3 ust. 6 swojego statutu.

53. Rzecznik zwrócił jednak uwagę, że przekazując skarżącemu wyraźną decyzję w sprawie jego skargi, mimo że uznał, że została ona już w sposób dorozumiany odrzucona, EPSO zachowywało się zgodnie z powtórzonym stanowiskiem Rzecznika, zgodnie z którym decyzje dorozumiane, mimo że są zgodne z prawem, nie stanowią dobrej praktyki administracyjnej.

Projekt zaleceń Rzecznika Praw Obywatelskich

1. W przypadkach takich jak w niniejszej sprawie, gdy skarga, o której mowa w art. 90 ust. 2, przeznaczona zasadniczo dla EPSO jako organu powołującego, (i) zostaje złożona w terminie przewidzianym w art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, (ii) w instytucji, organie, urzędzie lub agencji, które nie są właściwe do rozpatrzenia danej sprawy, (iii) nie zostaje skutecznie i niezwłocznie przekazana EPSO przez organ otrzymujący skargę zgodnie z art. 14 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego oraz (iv) organ otrzymujący skargę nie informuje skarżącego niezwłocznie o tym, że nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi, EPSO powinno uznać, że skarga została złożona w dniu jej faktycznego otrzymania, oceniając jej dopuszczalność pod względem przestrzegania terminów na podstawie daty złożenia skargi organowi niewłaściwemu.

2. EPSO powinno dążyć do podnoszenia świadomości instytucji, organów i jednostek organizacyjnych UE na temat znaczenia natychmiastowego przekazywania mu skarg na podstawie art. 90 ust. 2, zapewniając identyfikowalność takich przekazów i odpowiednio informując skarżących. Wysiłki EPSO powinny być skierowane w szczególności do tych instytucji, dla których EPSO organizuje procedury certyfikacji, w których ryzyko pomylenia organów powołujących jest większe.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich po jego projektach zaleceń

54. W odniesieniu do pierwszego zalecenia EPSO powołało się w szczegółowej odpowiedzi na wyrok Trybunału w sprawie Lacroix przeciwko Komisji [21], zgodnie z którym terminy przewidziane w art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego mają na celu zapewnienie pewności prawa. Stanowią one zatem bezwzględną przeszkodę procesową i nie mogą być pozostawione uznaniu stron ani Trybunału. EPSO podkreśliło, że zgodnie z tym orzecznictwem zażalenie w rozumieniu art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego jest składane w momencie jego doręczenia instytucji przyjmującej, co odpowiada również czasowi, w którym administracja może zapoznać się z zażaleniem. W związku z tym przy ocenie, czy zażalenie zostało złożone w terminie trzech miesięcy, o którym mowa w art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego [22], należy wziąć pod uwagę datę otrzymania zażalenia w placówce pocztowej instytucji, do której jest ono skierowane.

55. W związku z powyższym EPSO „niestety nie było w stanie zastosować się” do pierwszego zalecenia Rzecznika.

56. W odniesieniu do drugiego zalecenia EPSO zgodziło się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich co do konieczności podniesienia świadomości wśród instytucji i innych organów UE na temat znaczenia natychmiastowego przekazywania skarg na podstawie art. 90 ust. 2 do jego biura w celu rozpatrzenia ich przez dyrektora, który jest organem powołującym. Ponadto instytucje powinny zapewnić identyfikowalność takich przekazów i odpowiednio informować skarżących.

57. EPSO uznało, że w niniejszej sprawie niefortunne opóźnienie w rozpatrzeniu skargi administracyjnej nie wynikało z braku wiedzy DG ds. Zasobów Ludzkich Komisji na temat ciążącego na niej obowiązku natychmiastowego przekazania skargi EPSO. Przeciwnie, DG ds. Zasobów Ludzkich przekazała skargę EPSO niezwłocznie po jej otrzymaniu. Problem polegał na tym, że z nieznanych powodów skarga nie dotarła szybko do EPSO.

58. EPSO natknęło się już na przypadki, w których skargi wchodzące w zakres jego kompetencji są błędnie składane w innym urzędzie. Jednak według wiedzy EPSO jest to jedyny przypadek, w którym taka skarga nie dotarła do niego szybko. EPSO uznało zatem, że instytucje i urzędy UE są wystarczająco świadome tej kwestii. Jednakże zgodnie z drugim projektem zalecenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich EPSO zobowiązało się do zbadania korzyści płynących z regularnego wysyłania upomnień w tym zakresie do biur, z którymi współpracuje.

59. W każdym razie EPSO wspomniało, że od 2012 r. w ogólnym dokumencie informacyjnym przeznaczonym dla kandydatów ubiegających się o certyfikację wyraźnie stwierdza się, że organem powołującym odpowiedzialnym za rozpatrywanie skarg dotyczących procedur certyfikacji jest dyrektor EPSO.

60. Skarżący nie przedstawił żadnych uwag dotyczących szczegółowej opinii EPSO.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu projektu zaleceń

61. Rzecznik z aprobatą odnotowuje starania EPSO mające na celu uczynienie procedury przewidzianej w art. 90 ust. 2 jaśniejszą dla kandydatów, którzy, podobnie jak skarżący, mogą w pewnym momencie mieć wątpliwości co do tożsamości organu powołującego w takich przypadkach. Wprowadzenie konkretnych wskazówek w tym zakresie w dokumentach przeznaczonych dla kandydatów do egzaminów certyfikacyjnych stanowi pozytywny i przyjazny dla użytkownika środek, który Rzecznik pochwala. Ponadto jest on w stanie uniknąć sytuacji, która spowodowała, że niniejsza skarga nie powtórzy się w przyszłości.

62. Ponadto Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje pozytywną reakcję EPSO na jego drugi projekt zalecenia oraz jego gotowość do oceny potrzeby i korzyści dalszego podnoszenia świadomości w zakresie terminowego przekazywania mu skarg na podstawie art. 90 ust. 2 wśród instytucji UE, z którymi współpracuje. Stanowi to również odpowiedni środek zapobiegający powtórzeniu się niefortunnej sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący. Rzecznik uważa zatem, że jego drugi projekt zalecenia został przyjęty.

63. Rzecznik może jednak jedynie z żalem zauważyć, że w odniesieniu do istoty skargi EPSO odmówiło uwzględnienia jego argumentów i pierwszego projektu zalecenia. EPSO nadal interpretuje zarówno art. 90, jak i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości w sposób formalistyczny i abstrakcyjny, ignorując ich rzeczywiste znaczenie i cel.

64. Nie przeprowadzając szczegółowej analizy mającego zastosowanie orzecznictwa, wystarczy przypomnieć, że według Trybunału Sprawiedliwości „jedyną datą, którą można uwzględnić, jest dzień, w którym administracja może zapoznać się ze skargą”[23], ponieważ tylko w ten sposób „administracja może znać moment, w którym rozpoczyna bieg termin, w którym musi powiadomić o swojej uzasadnionej decyzji w odpowiedzi na skargę”[24]. Jedyny rozsądny wniosek z tych oświadczeń jest taki, że dzień, w którym EPSO, jedyna administracja właściwa do skierowania uzasadnionej decyzji do skarżącego, dowiedziała się, że istnieje skarga, którą musi rozpatrzyć, to 15 [MIESIĄC + 6]. W tym dniu skarga skarżącego na podstawie art. 90 ust. 2 została formalnie złożona do organu powołującego i z konieczności musiała zostać uznana za dopuszczalną, pomimo czasu, jaki upłynął od wydania początkowo decyzji negatywnie na niego wpływającej. Wynika to z faktu, że wina za późne "formalne zakwaterowanie" nie leży po jego stronie, ale po stronie samej administracji UE.

65. Ponadto, jak wspomniano w pkt 49 niniejszej decyzji, EPSO miało możliwość naprawienia administracyjnego błędu w rozpatrzeniu złożonej przez skarżącego skargi na podstawie art. 90 ust. 2 i pełnego przywrócenia mu prawa do zaskarżenia decyzji, która wywarła na niego negatywny wpływ. EPSO nie tylko nie skorzystało z tej możliwości, ale nawet nie odniosło się do niej w swojej opinii ani w szczegółowej odpowiedzi. Nie wyraziła ona również żadnego żalu z powodu pozbawienia skarżącego możliwości skorzystania ze środków odwoławczych, które – ekstremalnie rzecz biorąc – mogłaby mu zapewnić.

66. Rzecznik Praw Obywatelskich musi zatem stwierdzić, że pomimo pozytywnej reakcji EPSO na jego drugi projekt zalecenia; nie uwzględniła przypadku niewłaściwego administrowania wskazanego w pkt 50 niniejszej decyzji i nie uwzględniła pierwszego projektu zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich.

67. Rzecznik zauważa, że przedmiotowa sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji, która według słów EPSO do tej pory pozostaje wyjątkowa. Biorąc pod uwagę środki podjęte przez EPSO w celu poinformowania kandydatów do procedur certyfikacyjnych o tożsamości organu powołującego oraz jego zobowiązanie do oceny, czy w tej sprawie konieczna jest dalsza współpraca z innymi instytucjami, jest mało prawdopodobne, aby sytuacja, która doprowadziła do złożenia niniejszej skargi, powtórzyła się w przyszłości. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich nie uważa za stosowne zwracania się do Parlamentu Europejskiego w tej sprawie w drodze sprawozdania specjalnego. W ten sposób zamyka swoje dochodzenie uwagami krytycznymi.

C. Wnioski:

Rzecznik zamyka dochodzenie następującymi uwagami krytycznymi:

EPSO nie postąpiło uczciwie wobec skarżącego i nie podjęło żadnych wysiłków w celu złagodzenia szkód już wyrządzonych skarżącemu w wyniku niewłaściwego postępowania administracyjnego w związku z jego skargą. Stanowiło to przypadek niewłaściwego administrowania.

EPSO nie uznało ponadto tego przypadku niewłaściwego administrowania i nie uwzględniło pierwszego projektu zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich mającego na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu takich przypadków niewłaściwego administrowania w przyszłości.

EPSO i skarżący zostaną poinformowani o tej decyzji. Komisja zostanie również poinformowana ze względu na jej ścisły związek ze sprawą.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 22 października 2012 r.

---

[1] Artykuł 45a regulaminu pracowniczego: „1. Na zasadzie odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. b) i c) urzędnik należący do grupy funkcyjnej AST może zostać powołany z grupy zaszeregowania 5 na stanowisko w grupie funkcyjnej AD, pod warunkiem że:

a) został wybrany zgodnie z procedurą określoną w ust. 2 niniejszego artykułu do udziału w obowiązkowym programie szkoleniowym określonym w lit. b) niniejszego ustępu,

b) ukończył program szkoleniowy określony przez organ powołujący, obejmujący zestaw obowiązkowych modułów szkoleniowych, oraz

znajduje się na sporządzonej przez organ powołujący liście kandydatów, którzy zdali egzamin ustny i pisemny wykazujący, że pomyślnie uczestniczyli w programie szkoleniowym, o którym mowa w lit. b) niniejszego ustępu.  Treść tego badania ustala się zgodnie z art. 7 ust. 2 lit. c) załącznika III.

2. Organ powołujący sporządza projekt listy urzędników AST wybranych do udziału w wyżej wymienionym programie szkoleniowym na podstawie ich okresowych sprawozdań, o których mowa w art. 43, oraz ich poziomu wykształcenia i szkolenia, z uwzględnieniem potrzeb służb.  Projekt ten jest przedkładany do zaopiniowania wspólnemu komitetowi. Komitet ten może wysłuchać urzędników, którzy złożyli wniosek o udział w wyżej wymienionym programie szkoleniowym, oraz przedstawicieli organu powołującego.  Komitet większością głosów wydaje uzasadnioną opinię w sprawie projektu listy zaproponowanego przez organ powołujący. Organ powołujący przyjmuje listę urzędników uprawnionych do udziału w wyżej wymienionym programie szkoleniowym.

3. Mianowanie na stanowisko w grupie funkcyjnej AD nie ma wpływu na grupę zaszeregowania i stopień zajmowane przez urzędnika w momencie mianowania.

4. Liczba powołań na stanowiska w grupie funkcyjnej AD określona w ust. 1–3 niniejszego artykułu nie przekracza 20 % całkowitej liczby powołań dokonanych rocznie zgodnie z art. 30 akapit drugi. 5. Instytucje przyjmują przepisy ogólne w celu wykonania niniejszego artykułu zgodnie z art. 110.”

[2] EAS jest administracyjnie przydzielony do Europejskiego Urzędu Doboru Kadr. Decyzja sekretarzy generalnych Parlamentu Europejskiego, Rady, Komisji, Trybunału Sprawiedliwości, Trybunału Obrachunkowego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów oraz przedstawiciela Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania Europejskiej Szkoły Administracyjnej, Dz.U. L 37 z 2005 r., s. 17.

[3] Była to druga skarga skarżącego do Rzecznika Praw Obywatelskich. W dniu 13 października 2010 r. zwrócił się po raz pierwszy do Rzecznika Praw Obywatelskich i złożył skargę zarejestrowaną pod sygnaturą 2224/2010/AN. W dniu 29 listopada 2010 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zamknął tę skargę, uznając, że nie ma podstaw do wszczęcia dochodzenia w sprawie rozpatrywanej przez mediatora pracowniczego Komisji. W dniu 21 stycznia 2011 r. mediator pracowniczy Komisji Europejskiej zwrócił się pisemnie do EO i poinformował go, że zamknęła sprawę skarżącego.

[4] W swojej skardze skarżący twierdził również, że komisja egzaminacyjna błędnie oceniła jego egzaminy E1 i E2 i twierdziła, że należy przedstawić mu należyte uzasadnienie niepowodzenia tych egzaminów, że komisja egzaminacyjna powinna dokonać przeglądu swojej oceny i przyznać mu kwalifikację "PASS" na tych egzaminach. Rzecznik nie znalazł podstaw do prowadzenia dochodzeń w sprawie powyższych zarzutów i roszczeń oraz poinformował o tym skarżącego i EPSO. Rzecznik podkreślił, że wynik jego dochodzenia nie może podważyć tego wniosku ani ponownie otworzyć terminów, w których skarżący może zwrócić się do sądów.

[5] Zob. przypis 4.

[6] Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (94/262/EWWiS, WE, Euratom), Dz.U. L 113, s. 15.

[7] Urzędnicy UE należący do grupy funkcyjnej AST mogą przystąpić do każdego egzaminu z procedury certyfikacji tylko trzy razy w ciągu całej swojej kariery zawodowej. Za każdym razem muszą zdawać tylko te egzaminy, w których nie odnieśli sukcesu na poprzednich posiedzeniach.

[8] "2. Każda osoba, do której stosuje się niniejszy regulamin pracowniczy, może złożyć do organu powołującego zażalenie na niekorzystny dla niej akt, w przypadku gdy organ ten podjął decyzję lub nie przyjął środka przewidzianego w regulaminie pracowniczym. Skargę należy złożyć w terminie trzech miesięcy. Bieg terminu rozpoczyna się:

— w dniu publikacji aktu, jeżeli jest to akt o charakterze ogólnym;

— w dniu powiadomienia zainteresowanej osoby o decyzji, ale w żadnym wypadku nie później niż w dniu, w którym osoba ta otrzymała takie powiadomienie, jeżeli środek dotyczy określonej osoby; jeżeli jednak akt dotyczący określonej osoby może niekorzystnie wpłynąć na inną osobę, bieg terminu w odniesieniu do tej innej osoby rozpoczyna się w dniu, w którym osoba ta została o tym powiadomiona, ale w żadnym przypadku nie później niż w dniu publikacji;

— w dniu upływu terminu na udzielenie odpowiedzi, jeżeli zażalenie dotyczy dorozumianej decyzji oddalającej wniosek, o której mowa w ust. 1. Organ powiadamia zainteresowaną osobę o swojej uzasadnionej decyzji w terminie czterech miesięcy od daty złożenia zażalenia. Jeżeli po upływie tego terminu nie otrzymano odpowiedzi na zażalenie, uznaje się to za dorozumianą decyzję o jego odrzuceniu, od której można wnieść odwołanie na podstawie art. 91.”;

[9] Sprawa F-13/09, wyrok z dnia 12 maja 2010 r., Peláez Jimeno przeciwko Parlamentowi, pkt 18.

[10] Sprawa F-118/07 Marcuccio przeciwko Komisji, pkt 24–28.

[11] Artykuł 298 ust. 1 TFUE: „Wykonując swoje zadania, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii korzystają ze wsparcia otwartej, efektywnej i niezależnej administracji europejskiej.”;

[12] Artykuł 13 ust. 1 TUE: „Unia posiada ramy instytucjonalne, które mają na celu promowanie jej wartości, realizację jej celów, służenie jej interesom, interesom jej obywateli oraz interesom państw członkowskich [...]”.

[13] Artykuł 15, zatytułowany "Obowiązek przeniesienia do właściwych służb instytucji": „1. Jeżeli pismo lub skarga do instytucji są kierowane lub przekazywane do dyrekcji generalnej, dyrekcji lub działu, które nie mają kompetencji do ich rozpatrzenia, ich służby zapewniają niezwłoczne przekazanie akt właściwym służbom instytucji. 2. Służby, które pierwotnie otrzymały pismo lub skargę, powiadamiają autora tego przekazania oraz podają nazwisko i numer telefonu urzędnika, któremu przekazano akta. 3. Urzędnik powiadamia członka społeczeństwa lub organizacji o wszelkich błędach lub pominięciach w dokumentach i zapewnia możliwość ich skorygowania.”

[14] Artykuł 24, zatytułowany "Prowadzenie odpowiedniej ewidencji", stanowi, że "działy instytucji prowadzą odpowiednią ewidencję poczty przychodzącej i wychodzącej, otrzymywanych dokumentów oraz podejmowanych środków".

[15] Sprawa F‑73/06 Van Neyghem przeciwko Komisji, wyrok z dnia 13 grudnia 2007 r., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 43; Sprawa T‑50/09 Ifemy’s Holding GmbH przeciwko OHIM, wyrok z dnia 15 marca 2011 r., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 68.

[16] Sprawa T-54/90 Max Lacroix przeciwko Komisji, Rec. [1991] s. II-749.

[17] Ustęp 29.

[18] Postanowienie Sądu do spraw Służby Publicznej z dnia 24 maja 2007 r. w sprawach połączonych F-27/06 i F-75/06 Alessandro Lofaro przeciwko Komisji, pkt 38.

[19] Należy zauważyć, że jeśli w wyroku w sprawie Lacroix przeciwko Komisji Trybunał uznał, że skarga została złożona, gdy dotarła do departamentu, który nie był właściwy do jej rozpatrzenia, to również dlatego, że departament ten należał do tej samej instytucji co właściwa. W związku z tym, mutatis mutandis, ewentualne dorozumiane odrzucenie musiałoby w każdym razie pochodzić od właściwej instytucji, co jest powodem, dla którego stanowisko Trybunału w tej kwestii nie ma zdaniem Rzecznika zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto przedstawione powyżej ustalenie Trybunału opiera się w każdym razie na założeniu, że niewłaściwa służba przekaże pismo w sprawie skargi właściwemu organowi.

[20] Punkt 30.

[21] Wyżej wymieniony w przypisie 16. Punkt 24 tego wyroku ma następujące brzmienie: „Trybunał uważa zatem, że w celu określenia daty złożenia zażalenia zasada pewności prawa wyklucza możliwość uwzględnienia dwóch różnych dat oraz że datą, w której zażalenie uznaje się w odniesieniu do skarżącego za wniesione do administracji, musi być również data rozpoczęcia biegu terminu, w którym administracja musi udzielić odpowiedzi”.

[22] Wyżej wymieniony w przypisie 16 wyrok w sprawie Lacroix przeciwko Komisji, pkt 27–30.

[23] Wyżej wymieniony w przypisie 16 wyrok w sprawie Lacroix przeciwko Komisji, pkt 29.

[24] Wyżej wymieniony w przypisie 18 wyrok w sprawie Alessandro Lofaro przeciwko Komisji, pkt 38.