Skarga do instytucji

1. Skarżący jest pracownikiem instytucji UE, który wziął udział w procedurze naboru mającej na celu stałe obsadzenie stanowiska zastępcy kierownika departamentu. Skarżący uczestniczył we wszystkich etapach procedury naboru. Wraz z dwoma innymi kandydatami znalazł się na liście odpowiednich kandydatów, a wśród nich zajął trzecie miejsce. W grudniu 2017 r. organ powołujący postanowił mianować X, który zajął pierwsze miejsce, zastępcą kierownika departamentu. W lutym 2018 r. skarżący wniósł specjalne odwołanie od tej decyzji.

2. W swoim specjalnym odwołaniu skarżący twierdził, że skład komisji selekcyjnej był wadliwy z powodu obecności pana Y, którego bezpośrednim przełożonym odpowiedzialnym za ocenę jego wyników w tym czasie był pan X. W szczególności skarżący twierdził, że stosunek podporządkowania między panami Y i X budził problemy związane z konfliktem interesów i naruszał bezstronność procesu rekrutacji.  

3. Skarżący twierdził również, że ponieważ X został mianowany pełniącym obowiązki zastępcy kierownika departamentu, miał nienależną przewagę w procedurze naboru. W szczególności niektóre z pytań pisemnych zadanych kandydatom dotyczyły kwestii, w której pan X bezpośrednio pracował jako pełniący obowiązki zastępcy kierownika departamentu.

4. Zdaniem skarżącego procedura naboru również nie była przejrzysta, ponieważ nie otrzymał on (i) oceny punktowej w odniesieniu do każdego z wymogów określonych w ogłoszeniu o naborze, (ii) wyników procedury pisemnej ani (iii) informacji dotyczących jego pozycji na liście odpowiednich kandydatów.

Decyzja instytucji

5. W maju 2018 r. instytucja odrzuciła skargę skarżącego jako niedopuszczalną ze względu na brak interesu prawnego. Twierdził on, że ponieważ komisja selekcyjna umieściła skarżącego na liście odpowiednich kandydatów, skarżący nie wykazał, w jaki sposób domniemany konflikt interesów wpłynął na niego niekorzystnie. Skarżący nie wykazał również, w jaki sposób skorzysta na stwierdzeniu nieważności decyzji o powołaniu, ponieważ wiązałoby się to z unieważnieniem listy odpowiednich kandydatów i krótkiej listy, z której mieli zostać zatrudnieni laureaci.

6. Niemniej jednak instytucja odniosła się do istotnych argumentów podniesionych przez skarżącego. Po pierwsze, Komisja odrzuciła rzekome istnienie konfliktu interesów, twierdząc, że staranny przegląd prac komisji selekcyjnej wykazał, iż ani Y, ani komisja nie naruszyły obowiązku bezstronności. Instytucja zauważyła, że Y nie pozostawał w osobistych stosunkach z X, lecz jedynie w stosunkach zawodowych, i podniosła, że istnienie stosunków zawodowych między członkiem komisji selekcyjnej a kandydatem nie oznacza, że członek komisji ma osobisty interes w działaniu na korzyść lub niekorzyść jednego z kandydatów. Instytucja poinformowała również skarżącego, że pan X nie wniósł żadnego wkładu w ocenę pana Y za rok 2017, ponieważ pan Y należał do innego zespołu zarządzanego bezpośrednio przez kierownika departamentu.

7. W tym względzie instytucja dodała, że chociaż skarżący został poinformowany na wczesnym etapie postępowania o składzie komisji selekcyjnej, nie wyraził on żadnych obaw co do obecności Y.

8. Instytucja wskazała, że nawet jeśli tymczasowe wykonywanie obowiązków (pełniący obowiązki zastępcy kierownika wydziału) może zapewnić kandydatowi przewagę podczas przygotowywania się do kolejnego konkursu mającego na celu stałe zajmowanie tego samego stanowiska, nie może to uniemożliwić instytucji tymczasowego obsadzenia stanowiska osobą, którą uważa za najbardziej odpowiednią dla niej. Instytucja przeanalizowała również pytania pisemne i stwierdziła, że X nie korzystał z żadnej wcześniejszej wiedzy w porównaniu z innymi kandydatami. Dodała również, że zdalny test pisemny i jego ocena zostały przeprowadzone anonimowo.

9. Wreszcie instytucja odrzuciła twierdzenie skarżącego, że procedura nie była przejrzysta, stwierdzając, że zasada przejrzystości nie wymaga od instytucji podania informacji o wyniku kandydata w odniesieniu do każdego z wymogów ogłoszenia o naborze. Następnie poinformowała skarżącego o jego końcowej punktacji i rankingu na liście odpowiednich kandydatów. 

10. Skarżący nie był usatysfakcjonowany decyzją instytucji i zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich, argumentując, że istnieje stosunek podporządkowania między panem X a panem Y. Podniósł on, że decyzja instytucji nie odzwierciedla faktu, iż pan X był jednym z dwóch bezpośrednich przełożonych oceniających wyniki pana Y. Twierdził on, że ocena wyników Y została przeprowadzona w tym samym czasie co postępowanie w sprawie naboru oraz że podczas gdy Y oceniał X w ramach postępowania w sprawie naboru, X oceniał wyniki Y za okres od września 2015 r. do sierpnia 2016 r.

Ustalenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich

11. Rzecznik zauważa, że instytucja dokonała przeglądu kwestionowanej procedury wyboru i dokładnie odniosła się do argumentów podniesionych przez skarżącego w jego specjalnym odwołaniu. Jeśli chodzi o ewentualny wzajemny stosunek podporządkowania między Y i X oraz domniemany konflikt interesów, Rzecznik zauważa, że nawet jeśli taki związek istniał, jak wskazała instytucja, test pisemny i jego ocena zostały przeprowadzone anonimowo. W takim przypadku trudno jest zrozumieć, w jaki sposób taki domniemany stosunek podporządkowania mógłby być korzystny dla pana X. Rzecznik zauważa również, że skarżący na żadnym etapie procedury wyboru nie poruszył kwestii domniemanego braku bezstronności lub konfliktu interesów pana Y. W związku z tym Rzecznik uznaje decyzję instytucji za uzasadnioną.

12. Niemniej jednak Rzecznik wyraża ubolewanie, że instytucja nie przekazała skarżącemu informacji dotyczących podziału jego ocen w stosunku do wymogów określonych w ogłoszeniu o naborze. Zauważa, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zawartym we wcześniejszych decyzjach Rzecznika Praw Obywatelskich w tej samej sprawie komisje selekcyjne powinny, działając zgodnie z zasadą dobrej administracji, udzielać indywidualnych wyjaśnień kandydatom, którzy ich wymagają ^[1]. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich powierza instytucji przekazanie skarżącemu żądanych przez niego informacji.

13. Na podstawie informacji dostarczonych przez skarżącego Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania w tej sprawie ^[2].

Lambros Papadias

Kierownik ds. dochodzeń – Dział 3

Strasburg, 17 września 2019 r.

[1] Zob. decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zamykająca dochodzenie z własnej inicjatywy OI/5/2005/PB dotyczące Europejskiego Urzędu Doboru Kadr, pkt 18: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/3706.

[2] Skarga ta została rozpatrzona w ramach procedury delegowanej zgodnie z art. 11 decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przyjęcia przepisów wykonawczych.