Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Fir-rebbiegħa tal-2022, il-Kummissjoni Ewropea flimkien mal-gvern tal-Istati Uniti (U.S.) stabbiliet it-Task Force UE-U.S. dwar is-Sigurtà tal-Enerġija.[1] L-għan tat-Task Force huwa li tiddiversifika l-provvista tal-enerġija tal-Ewropa u li tnaqqas id-domanda ġenerali tagħha għall-enerġija. Għal dan il-għan, it-Task Force torganizza laqgħat u tinvolvi ruħha ma’ diversi partijiet ikkonċernati, inkluż is-settur privat.

2. F’Mejju 2022, l-ilmentatur, organizzazzjoni ambjentali, għamel talba [2] għal aċċess pubbliku għad-dokumenti lill-Kummissjoni dwar it-Task Force.[3] B’mod speċifiku, l-ilmentatur talab aċċess għal dokumenti li fihom

(i) lista tal-Membri tat-Task Force,

(ii) is-suġġetti diskussi matul il-laqgħat tiegħu, u

(iii) informazzjoni dwar l-involviment tat-Task Force (permezz ta’ rakkomandazzjonijiet) fi kwalunkwe leġiżlazzjoni jew deċiżjoni tal-UE.

3. F’Lulju 2022, wara li ma rċeviex tweġiba sostantiva fil-limitu ta’ żmien preskritt, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni impliċita tagħha li tirrifjuta l-aċċess (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”).

4. F’Settembru 2022, il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur.

5. Fir-rigward tal-punt (i) tat-talba għall-aċċess tal-ilmentatur, il-Kummissjoni qalet li ma għandhiex lista ta’ membri maħtura tat-Task Force. Madankollu, hija pprovdiet lill-ilmentatur bl-ismijiet u l-pożizzjonijiet tar-rappreżentanti tal-UE/tal-Istati Uniti li kienu ħadmu bħala l-presidenti/mexxejja tal-laqgħat li t-Task Force kienet organizzat sa mit-twaqqif tagħha.

6. Fir-rigward tal-punt (ii), il-Kummissjoni identifikat ħames dokumenti, jiġifieri żewġ “aġendi tal-laqgħat” u tliet “aġendi tekniċi ta’ konvokazzjoni”. Hija żvelat iż-żewġ aġendi tal-laqgħat bis-sħiħ u tat lill-ilmentatur aċċess għal partijiet kbar tal-aġendi tekniċi ta’ tlaqqigħ, filwaqt li redatt l-ismijiet tal-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet li kienu pparteċipaw fil-laqgħat rispettivi. Meta rrifjutat l-aċċess, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-ħtieġa li jiġi protett l-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali u fuq il-ħtieġa li jiġu protetti l-interessi kummerċjali tal-entitajiet ikkonċernati (li l-ismijiet tagħhom kienu redatti).[4]

7. Fir-rigward tal-punt (iii), il-Kummissjoni qalet li t-Task Force kienet ta’ natura politika u strateġika u li ma toħroġ l-ebda konklużjoni jew rakkomandazzjoni. Hija żiedet li t-Task Force ma kinitx involuta fl-abbozzar jew fit-tħejjija tal-leġiżlazzjoni jew tad-deċiżjonijiet tal-UE. Għalhekk, il-Kummissjoni ma identifikat l-ebda dokument relatat ma’ dan l-aspett tat-talba għal aċċess tal-ilmentatur.

8. Peress li ma kienx sodisfatt bl-aċċess mogħti, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Novembru 2022. B’mod partikolari, l-ilmentatur jixtieq li l-Kummissjoni tiżvela l-ismijiet tal-kumpaniji li pparteċipaw fil-laqgħat inkwistjoni, u b’hekk tagħti aċċess għat-tliet aġendi tekniċi ta’ tlaqqigħ fl-intier tagħhom.

L-inkjesta

9. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għal partijiet mit-tliet aġendi tekniċi ta’ konvokazzjoni.

10. Matul l-investigazzjoni, it-tim ta’ investigazzjoni tal-Ombudsman irreveda t-tliet dokumenti inkwistjoni.

Argumenti ppreżentati

11. Il-Kummissjoni argumentat li l-iżvelar tal-ismijiet tal-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet li pparteċipaw fil-laqgħat tat-Task Force jimmina l-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali. B’mod speċifiku, id-divulgazzjoni tiżvela kontenut minn negozjati kunfidenzjali li għaddejjin bejn l-UE u l-Istati Uniti li għandhom l-għan li jiżguraw malajr il-provvista tal-gass lill-UE.

12. Barra minn hekk, il-Kummissjoni sostniet li l-iżvelar jippreġudika l-interessi kummerċjali tal-kumpanniji u tal-assoċjazzjonijiet ikkonċernati. Hija qalet li tirriskja li tinfluwenza l-pożizzjoni kompetittiva tagħhom vis-à-vis kumpaniji oħra, u, konsegwentement, tirriskja li xxekkel ir-rieda tagħhom li jikkooperaw mal-UE biex jiżguraw il-provvista tal-gass.

13. Il-Kummissjoni qieset ukoll li ma kienx hemm interess pubbliku superjuri fl-iżvelar.

14. L-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni għandha tiżvela l-ismijiet tal-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet ikkonċernati peress li għandhom interessi diretti fis-settur tal-enerġija u/jew jibbenefikaw minn deċiżjonijiet tal-UE dwar il-provvista tal-enerġija.

15. L-ilmentatur żied li, filwaqt li t-Task Force tista’ ma tkunx involuta direttament fl-abbozzar u fit-tħejjija tal-leġiżlazzjoni jew tad-deċiżjonijiet tal-UE, id-diskussjonijiet politiċi u strateġiċi li jsiru matul il-laqgħat tagħha jistgħu madankollu jinfluwenzaw il-proposti leġiżlattivi jew il-politika tal-enerġija tal-UE.

16. L-ilment qies ukoll li hemm interess pubbliku prevalenti li wieħed ikun jaf liema kumpaniji jagħtu pariri lill-UE fir-rigward ta’ u għandhom rwol fid-definizzjoni tal-politika tagħha dwar il-provvista tal-enerġija. Fil-fehma tal-ilmentatur, l-għarfien tal-identità tal-kumpaniji kkonċernati huwa dritt demokratiku fundamentali u jgħin biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess possibbli.  

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

17. Il-qrati tal-UE rrikonoxxew li l-istituzzjonijiet tal-UE jgawdu minn diskrezzjoni wiesgħa meta jiddeterminaw jekk il-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali tistax tiġi mminata mill-iżvelar ta' ċerta informazzjoni [5].

18. Minkejja dan, kwalunkwe rifjut ta' aċċess pubbliku għal dokument, jew partijiet minn dokument, irid ikun appoġġat minn raġunament li juri li l-għoti ta' aċċess jista' speċifikament u effettivament jimmina interess protett skont l-Artikolu 4 tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (ir-Regolament 1049/2001).[6]

19. Il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni tal-ismijiet tal-kumpaniji li pparteċipaw fil-laqgħat tat-Task Force timmina r-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE (preżumibbilment mal-Istati Uniti), peress li tiżvela kontenut minn negozjati kunfidenzjali li għaddejjin.

20. Abbażi ta’ spezzjoni tad-dokumenti inkwistjoni, l-Ombudsman tinnota li l-Kummissjoni żvelat il-kontenut tal-laqgħat tat-Task Force inkwistjoni, inkluż li kemm il-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet tal-UE kif ukoll tal-Istati Uniti pparteċipaw f’dawk il-laqgħat u li huma “ppreżentaw l-offerta/il-potenzjal tas-suq tagħhom u pprovdew rakkomandazzjonijiet ta’ politika.”

21. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda indikazzjoni li l-awtoritajiet tal-Istati Uniti oġġezzjonaw għall-iżvelar tal-ismijiet tal-kumpaniji (tal-Istati Uniti) ikkonċernati, li jista’ possibbilment jiġġustifika l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni kkonċernata. Fir-rigward tal-ismijiet tal-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet parteċipanti tal-UE, mhuwiex ċar faċilment kif l-iżvelar tagħhom jista’ jaffettwa r-relazzjonijiet internazzjonali, jew ma’ min. Fid-dawl ta’ dan, l-Ombudsman ma ssibx li l-argument tal-Kummissjoni li l-iżvelar tal-ismijiet tal-kumpaniji jimmina r-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE huwa sostanzjat biżżejjed.

22. Meta rrifjutat l-aċċess għall-ismijiet tal-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet ikkonċernati, il-Kummissjoni bbażat ruħha wkoll fuq il-ħtieġa li tipproteġi l-interessi kummerċjali ta’ dawn l-entitajiet. B’mod speċifiku, il-Kummissjoni argumentat li l-iżvelar ta’ isimhom jista’ jimmina l-pożizzjoni kompetittiva tagħhom.

23. Għal darba oħra, għadu mhux ċar kif speċifikament u effettivament il-pożizzjoni kompetittiva tal-entitajiet ikkonċernati tista’ tiġi affettwata billi tiġi żvelata l-parteċipazzjoni tagħhom fil-laqgħat.

24. Il-kumpaniji li magħhom jiltaqgħu uffiċjali għolja tal-UE dwar kwistjonijiet relatati mal-politika tal-UE għandhom normalment jiġu rreġistrati fir-Reġistru tat-Trasparenza tal-UE [7] u l-identità tagħhom għandha tiġi żvelata lill-pubbliku mill-amministrazzjoni tal-UE [8] Il-kumpaniji li jinvolvu ruħhom mal-UE dwar kwistjonijiet ta' politika għandhom għalhekk jistennew li isimhom jiġi żvelat. Ir-rifjut tal-Kummissjoni li tiżvela l-ismijiet tal-kumpaniji kkonċernati jidher li jmur kontra l-impenn tagħha għat-trasparenza fir-rigward tal-laqgħat tagħha mar-rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess.

25. Kif indika l-ilmentatur, il-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet ikkonċernati jsegwu l-interessi kummerċjali tagħhom stess u l-kontributi tagħhom matul il-laqgħat tat-Task Force jistgħu jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet ta’ politika tal-UE. Barra minn hekk, skont l-informazzjoni li ġiet żvelata lill-ilmentatur, il-kumpaniji u l-assoċjazzjonijiet għamlu rakkomandazzjonijiet ta’ politika matul il-laqgħat. F’soċjetà demokratika, huwa għalhekk ta’ importanza kbira li l-pubbliku jkun konxju ta’ min huma dawn il-kumpaniji.

26. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman tinnota li assoċjazzjoni li tippromwovi l-interessi tal-industrija tal-LNG iddikjarat pubblikament li l-istabbiliment tat-Task Force kien xprunat minn ittra li bagħtet lill-amministrazzjoni tal-Istati Uniti fi Frar 2022.[9] Barra minn hekk, diversi kumpaniji qalu pubblikament li kienu involuti fil-ħidma tat-Task Force. Dan ma huwiex rifless fid-dokumenti inkwistjoni. Kif ġie rrilevat fil-punt preċedenti, il-pubbliku għandu d-dritt li jkun jaf liema kumpanniji influwenzaw id-deċiżjonijiet importanti ta’ politika inkwistjoni.

27. Fl-aħħar nett, ir-rieżami tad-dokumenti inkwistjoni wera li l-informazzjoni moħbija f’dokument wieħed (l-aġenda teknika ta’ sejħa tal-20 ta’ April 2022) ma tikkostitwixxix “ismijiet tal-kumpaniji”. Fid-dawl tal-informazzjoni li ġiet żvelata (kemm lill-ilmentatur bi tweġiba għat-talba tiegħu għal aċċess kif ukoll b’mod proattiv fuq is-sit web tal-Kummissjoni), din l-informazzjoni ma tidhirx li hija sensittiva. 

Il-proposta għal soluzzjoni

Abbażi tas-sejbiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea għandha tivvaluta mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha li tirrifjuta l-iżvelar ta' partijiet mit-tliet "aġendi tekniċi ta' konvokazzjoni" inkwistjoni, bil-ħsieb li tagħti aċċess pubbliku miżjud b'mod sinifikanti, jekk mhux sħiħ, għal dawn id-dokumenti.

Il-Kummissjoni hija mistiedna tinforma lill-Ombudsman sat-2 ta’ Mejju 2023 dwar kwalunkwe azzjoni li tkun ħadet fir-rigward tal-proposta għal soluzzjoni msemmija hawn fuq.

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 30/01/2023

[1] Għal aktar informazzjoni, ara d-dikjarazzjoni konġunta mill-President tal-Kummissjoni u mill-President tal-Istati Uniti tal-25 ta’ Marzu 2022: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_22_2041, u l-istqarrijiet għall-istampa maħruġa mill-Kummissjoni wara l-laqgħat tat-Task Force: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/STATEMENT_22_2750,

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/STATEMENT_22_3980 u https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/STATEMENT_22_6582.

[2] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049.

[3] It-talba saret permezz tas-sit web ta’ AskTheEU u hija disponibbli fuq: https://www.asktheeu.org/en/request/identity_of_energy_security_task#incoming-39611.

[4] Skont l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament 1049/2001.

[5] Ara, pereżempju, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-11 ta’ Lulju 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, T-644/16, il-paragrafu 23-25: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=203913&pageIndex=0&doclang=EN&mo%20de=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=46943.

[6] Ibid, paragrafu 22.

[7] Ara https://ec.europa.eu/transparencyregister/public/homePage.do.

[8] Ara l-Ftehim Interistituzzjonali dwar reġistru ta’ trasparenza obbligatorju: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32021Q0611(01). Ara wkoll l-impenn tal-Kummissjoni għat-trasparenza fir-rigward tal-laqgħat mar-rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess: https://commission.europa.eu/about-european-commission/service-standards-and- principles/transparency/transparency-register_en.

[9] Ara http://lngallies.com/energy-security/ u https://lngallies.com/eu-us-energy-security/.