Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

L-isfond tal-inkjesta fuq inizjattiva proprja

1. L-Artikolu 228 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jagħti s-setgħa lill-Ombudsman Ewropew biex twettaq inkjesti fuq inizjattiva tagħha stess fir-rigward ta' każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni.

2. L-ilment [2] li wassal lill-Ombudsman biex jiftaħ din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja tressaq minn ċittadin Ċek. Dan kien relatat ma’ wieħed mir-rekwiżiti li jikkonċernaw l-esperjenza professjonali u l-għarfien lingwistiku inklużi fl-Avviż tal-Kompetizzjoni Miftuħa EPSO/AD/229/11 organizzat mill-EPSO f’isem id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni – EuropeAid (DĠ DEVCO). Il-kompetizzjoni ġiet organizzata bil-għan li jiġu rreklutati uffiċjali fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp.

3. L-ilmentatur allega li r-rekwiżit li tinkiseb parti mill-esperjenza professjonali rilevanti permezz ta’ ħidma fuq proġett jew programm fil-qasam f’pajjiż li qed jiżviluppa kien kontradittorju, mhux raġonevoli u diskriminatorju, peress li ma qiesx l-esperjenza miksuba fil-livell internazzjonali jew f’pajjiżi fi tranżizzjoni. Skont l-ilmentatur, dan ma kienx raġonevoli u kontradittorju peress li l-ħidma fil-livell internazzjonali jew f’pajjiżi fi tranżizzjoni tista’ essenzjalment tinvolvi l-istess kompiti bħall-ħidma f’pajjiż li qed jiżviluppa. L-ilmentatur argumenta wkoll li l-EPSO naqas milli jqis l-importanza li għadd ta’ dokumenti uffiċjali tal-UE rabtu mal-esperjenza miksuba f’pajjiżi ta’ tranżizzjoni għall-politika ta’ żvilupp tal-UE.

4. Fit-30 ta’ Novembru 2011, l-Ombudsman fetaħ inkjesta dwar l-ilment u talab lill-EPSO biex jippreżenta opinjoni. L-Ombudsman talbet ukoll lill-EPSO speċifikament biex jispjega jekk, meta vvaluta l-esperjenza professjonali meħtieġa, ħax inkunsiderazzjoni l-fatt li ċerti dokumenti uffiċjali tal-UE jiddikjaraw li l-esperjenza miksuba f'pajjiżi fi tranżizzjoni hija ta' vantaġġ għall-politika ta' żvilupp tal-UE.

5. Fl-opinjoni tiegħu, l-EPSO argumenta li jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Bord tas-Selezzjoni li jivvaluta r-rilevanza reali tal-esperjenza professjonali ta’ kandidat. L-EPSO żied li konsegwentement ma kienx f’pożizzjoni li jesprimi xi fehmiet dwar jekk l-esperjenza miksuba fil-livell internazzjonali jew f’pajjiżi fi tranżizzjoni tistax tkun rilevanti. Għall-istess raġunijiet, ma setgħetx twieġeb il-mistoqsija speċifika tal-Ombudsman. L-EPSO enfasizza wkoll li r-responsabbiltà tiegħu kienet limitata għall-pubblikazzjoni tal-Avviż, filwaqt li l-kontenut kien kompletament definit mill-Kummissjoni, li kienet talbitha torganizza l-kompetizzjoni.

6. Fid-deċiżjoni tal-4 ta’ April 2013 li għalqet l-investigazzjoni dwar l-ilment, l-Ombudsman ikkonstata li l-kriterji ta’ eliġibbiltà u ta’ għażla kienu jirriflettu b’mod ġenerali d-deskrizzjoni tad-dmirijiet għall-pożizzjonijiet li kellhom jimtlew u li dawn kienu ġġustifikati u mhux diskriminatorji. Madankollu, fir-rigward tar-rekwiżit li wieħed ikun kiseb esperjenza professjonali waqt li jkun qed jaħdem f'pajjiż li qed jiżviluppa, l-Ombudsman ma kienx kuntent li l-EPSO kien irrifjuta li jwieġeb il-mistoqsija tal-Ombudsman. L-Ombudsman qies li kien impossibbli li tintlaħaq konklużjoni dwar jekk l-imsemmi kriterju ta' eliġibbiltà kienx kontradittorju, mhux raġonevoli u diskriminatorju. Peress li l-EPSO kien indika li l-Kummissjoni kienet responsabbli għall-Avviż ta' Kompetizzjoni rilevanti, li l-ilmentatur kien aċċetta l-argument tal-EPSO u li hija kienet talbet lill-Ombudsman jeżamina l-imġiba tal-Kummissjoni, l-Ombudsman sabet li ma kien hemm l-ebda raġuni għal aktar inkjesti dwar l-ilment kontra l-EPSO u ħabbret l-intenzjoni li tiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja kontra l-Kummissjoni.

7. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, fis-16 ta' April 2013, l-Ombudsman fetaħ din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja.

L-inkjesta

8. L-inkjesta fuq inizjattiva proprja tal-Ombudsman kienet tikkonċerna l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin.

Allegazzjoni

Meta talbet lill-EPSO jorganizza l-Kompetizzjoni Miftuħa EPSO/AD/229/11, il-Kummissjoni speċifikat kriterji ta’ eliġibbiltà rigward l-esperjenza professjonali li huma kontradittorji, mhux raġonevoli jew diskriminatorji.

Argument ta’ sostenn

Ir-rekwiżit li wieħed ikun kiseb erbgħa mis-sitt snin meħtieġa ta’ esperjenza professjonali billi jaħdem fuq proġett jew programm f’pajjiż li qed jiżviluppa ma jqisx l-esperjenza miksuba fil-livell internazzjonali jew f’pajjiżi fi tranżizzjoni.

Pretensjoni

Fil-futur, il-Kummissjoni għandha żżomm lura milli tispeċifika l-kriterji ta' eliġibbiltà msemmija qabel.

9. Matul l-inkjesta, l-Ombudsman irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni u, sussegwentement, il-kummenti tal-ilmentatur fl-ilment 2074/2011/ER dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni. Fit-twettiq tal-inkjesta, l-Ombudsman qieset l-argumenti u l-opinjonijiet imressqa mill-Kummissjoni u mill-ilmentatur.

Allegatament kriterji ta’ eliġibbiltà kontradittorji, mhux raġonevoli jew diskriminatorji fir-rigward tal-esperjenza professjonali

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

10. Il-Kummissjoni argumentat li l-kriterju ta’ eliġibbiltà li tinkiseb minimu ta’ erba’ snin ta’ esperjenza professjonali permezz ta’ ħidma fuq proġett jew programm f’pajjiż li qed jiżviluppa (i) kien ġie definit bi qbil mad-DĠ DEVCO, u (ii) kien kompletament konformi mal-interess tas-servizz meta jitqies li l-għan tal-kompetizzjoni kien li jiġi rreklutat persunal b’esperjenza wiesgħa f’pajjiżi li qed jiżviluppaw.

11. Barra minn hekk, il-Kummissjoni enfasizzat li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-ewwel nett, l-istituzzjonijiet għandhom setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex jiddeċiedu dwar il-kriterji ta’ kapaċità meħtieġa għall-pożizzjonijiet li għandhom jimtlew, it-tieni nett, il-Bord tal-Għażla huwa marbut bl-Avviż tal-Kompetizzjoni li jistabbilixxi l-qafas legali għad-deċiżjoni tiegħu, u t-tielet nett, il-Bord tal-Għażla għandu setgħa diskrezzjonali sabiex jevalwa l-esperjenza preċedenti tal-kandidati.

12. Il-Kummissjoni spjegat ukoll li l-Avviż ta’ Kompetizzjoni rilevanti (i) ma ddefinixxiex il-kunċett ta’ “esperjenza [...] miksuba f’ħidma fuq proġett jew programm f’pajjiż li qed jiżviluppa”, (ii) ma eskludiex it-teħid inkunsiderazzjoni tal-esperjenza li kandidat kien kiseb meta kien qed jaħdem f’organizzazzjoni internazzjonali, u (iii) inkariga lill-Bord tas-Selezzjoni biex jivvaluta l-esperjenza tal-kandidati, irrispettivament minn jekk kinux qed jgħixu f’pajjiż li qed jiżviluppa, f’pajjiż ta’ tranżizzjoni jew xi mkien ieħor waqt li kienu qed jaħdmu fuq proġett jew programm f’pajjiż li qed jiżviluppa. Barra minn hekk, il-Kummissjoni enfasizzat li l-esperjenza miksuba f’organizzazzjoni internazzjonali (kemm jekk relatata mal-ġestjoni ta’ tali proġett jew programm kif ukoll jekk le) kienet tikkostitwixxi wieħed mill-kriterji tal-għażla elenkati fl-Avviż tal-Kompetizzjoni u għalhekk tqieset mill-Bord tal-Għażla.

13. Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni indikat li l-Avviż ta’ Kompetizzjoni kien redatt bl-uniku għan li jidentifika l-kandidati magħżula li jissodisfaw il-bżonnijiet tas-servizz u li jkunu immedjatament operattivi. Għaldaqstant, il-kriterju ta’ eliġibbiltà inkwistjoni ma kienx kontradittorju u diskriminatorju. Għall-kuntrarju, dan kien raġonevoli u ġġustifikat.

14. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur esprima t-tama li l-Ombudsman jitlob lill-Kummissjoni tiftaħ mill-ġdid il-proċedura tal-għażla inkwistjoni sabiex tippermetti lill-kandidati li ma kinux applikaw għall-kompetizzjoni minħabba l-allegati kriterji kontradittorji, mhux raġonevoli u diskriminatorji jipparteċipaw fiha.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman li twassal għal abbozz ta' rakkomandazzjoni

15. L-Avviż tal-Kompetizzjoni EPSO/AD/229/11 jiddeskrivi l-esperjenza professjonali meħtieġa kif ġej:

"3. Esperjenza professjonali

Minimu ta' 6 snin esperjenza professjonali fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp f'wieħed jew aktar mis-setturi li ġejjin: il-makroekonomija, il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, ir-riforma tas-settur pubbliku, is-settur privat, il-kummerċ, l-integrazzjoni reġjonali, l-ambjent u r-riżorsi naturali, it-tibdil fil-klima, l-enerġija, l-infrastruttura, it-trasport, l-ilma, l-iżvilupp rurali, is-sigurtà tal-ikel, it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, l-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd, il-governanza, id-drittijiet tal-bniedem, l-elezzjonijiet, il-parlament, il-ġudikatura, is-saħħa, l-edukazzjoni, il-koeżjoni soċjali, il-ġeneru, it-tfal, il-popli indiġeni, id-deċentralizzazzjoni u l-awtoritajiet lokali.

Mill-inqas 4 mis-6 snin ta' esperjenza jridu jkunu nkisbu permezz ta' ħidma fuq proġett jew programm f'pajjiż li qed jiżviluppa, inklużi sentejn bħala kap ta' tim.

[...]".

16. Abbażi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Awtorità tal-Ħatra tgawdi minn diskrezzjoni wiesgħa fid-determinazzjoni tar-regoli u l-kundizzjonijiet li taħthom tiġi organizzata kompetizzjoni abbażi tal-kriterji tal-kapaċità meħtieġa għall-karigi li jridu jimtlew u l-interessi tas-servizz [3]. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni sostniet li l-kriterju ta’ eliġibbiltà inkwistjoni kien konformi mal-interessi tas-servizz, peress li l-għan tal-kompetizzjoni kien li tirrekluta immedjatament persunal operattiv li jkollu esperjenza wiesgħa fil-ġestjoni ta’ proġett jew programm relatat mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw.

17. Barra minn hekk, il-Kummissjoni sostniet li l-kriterju tal-għażla rilevanti ppermetta lill-Bord tas-Selezzjoni jqis l-esperjenza relatata mal-ġestjoni ta’ proġett jew programm f’pajjiż li qed jiżviluppa irrispettivament mill-post tal-impjieg u tar-residenza ta’ kandidat. L-Ombudsman mhuwiex konvint li dan l-argument jindirizza l-problema mqajma f'din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja b'mod sinifikanti.

18. L-ilmentatur, li l-ilment tiegħu wassal għal din l-inkjesta, interpreta l-kriterju msemmi hawn fuq li jfisser li l-kandidati kellhom jiksbu erba’ mis-sitt snin ta’ esperjenza professjonali rilevanti f’pajjiż li qed jiżviluppa. Huwa minnu li l-kliem tal-kriterju jippermetti wkoll li l-kliem "f ' pajjiż li qed jiżviluppa" jirreferu għat-terminu "proġett jew programm" aktar milli għall-post fejn inkisbet l-esperjenza. Madankollu, l-Ombudsman iqis li din mhijiex l-aktar interpretazzjoni ovvja tal-kriterju rilevanti. B’mod partikolari, mhuwiex faċli li wieħed jara kif persuna tista’ taġixxi b’mod utli bħala “kap tat-tim” jekk ma tkunx preżenti fil-pajjiż fejn jitwettaq il-proġett jew il-programm. Fi kwalunkwe każ, avviż ta' kompetizzjoni għandu jkun ifformulat b'mod ċar kemm jista' jkun sabiex il-kandidati potenzjali jkunu jistgħu jiddeċiedu jekk għandhomx japplikaw jew le. Anki jekk l-ispjegazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-klawżola rilevanti kellha tiġi aċċettata, huwa ċar li din il-formulazzjoni tkun teħtieġ li tiġi ċċarata f'avviżi futuri ta' kompetizzjoni. Madankollu, il-Kummissjoni sfortunatament ma indirizzatx din il-kwistjoni.

19. Aktar importanti minn hekk, fl-ittra li fetħet din l-inkjesta, l-Ombudsman talbet b'mod espliċitu lill-Kummissjoni biex tispjega jekk il-fatt li ċerti dokumenti uffiċjali tal-UE jiddikjaraw li l-esperjenza miksuba f'pajjiżi ta' tranżizzjoni hija ta' vantaġġ għall-politika ta' żvilupp tal-UE ġiex ikkunsidrat. Il-Kummissjoni naqset milli tindirizza din il-kwistjoni. Dan bilkemm seta’ kien sorveljanza. L-Ombudsman huwa għalhekk imwassal biex jassumi li, meta talbet lill-EPSO jorganizza l-kompetizzjoni li fiha ħa sehem l-ilmentatur, il-Kummissjoni ma qisitx kif xieraq il-fatt li ċerti dokumenti uffiċjali tal-UE jiddikjaraw li l-esperjenza miksuba f'pajjiżi ta' tranżizzjoni hija ta' vantaġġ għall-politika ta' żvilupp tal-UE. Dan jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. Fin-nuqqas ta' kwalunkwe spjegazzjoni mill-Kummissjoni dwar din il-kwistjoni, l-Ombudsman ma jistax jikkonkludi li l-kriterju rilevanti ma kienx jikkontradixxi l-pożizzjoni adottata fid-dokumenti uffiċjali tal-UE li għalihom irrefera l-ilmentatur.

20. L-Ombudsman iqis li, minħabba l-mogħdija taż-żmien, ma jagħmilx sens li l-Kummissjoni tintalab terġa' tiftaħ din il-kompetizzjoni. Madankollu, l-Ombudsman tqis li, meta tippjana kompetizzjonijiet futuri, il-Kummissjoni għandha tqis kif xieraq il-kwistjonijiet diskussi hawn fuq.

L-abbozz ta' rakkomandazzjoni

Abbażi tal-inkjesta dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel l-abbozz ta' rakkomandazzjoni li ġej lill-Kummissjoni:

Meta tispeċifika l-kriterji ta’ eliġibbiltà li għandhom jiġu inklużi fl-avviżi ta’ kompetizzjoni li jħabbru kompetizzjonijiet miftuħa fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni għandha tqis il-fatt li d-dokumenti uffiċjali tal-UE jqisu l-esperjenza miksuba f’pajjiżi fi tranżizzjoni bħala vantaġġ fit-twettiq tal-programmi ta’ żvilupp tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tiddeskrivi b’mod ċar u mhux ambigwu liema esperjenza l-kandidati huma meħtieġa li jkollhom.

Il-Kummissjoni u l-ilmentatur se jiġu infurmati b’dan l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni. Skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, il-Kummissjoni għandha tibgħat opinjoni dettaljata sat-30 ta' Settembru 2014. L-opinjoni dettaljata tista’ tikkonsisti fl-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ rakkomandazzjoni u deskrizzjoni ta’ kif ġie implimentat.

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Magħmul fi Strasburgu fis-27 ta' Ġunju 2014

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] Ilment 2074/2011/ER.

[3] Il-Kawżi T-132/89 Gallone vs il-Kunsill [1990] Ġabra II-549, il-paragrafu 27; u T-207/95 Ibarra Gil vs Il-Kummissjoni [1997] ĠabraSP I-A-13 u II-31, punt 66.