Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

Ilment 1140/2008/WP

1. Fil-21 ta' April 2008, l-Ombudsman irċieva lment kontra l-Kummissjoni Ewropea (ilment 1140/2008/WP). Dan l-ilment kien jikkonċerna l-mod li bih il-Kummissjoni kienet qed tittratta lment li jallega ksur tad-dritt tal-UE mill-Awstrija (ilment ta’ ksur 2006/4959). L-ilment lill-Ombudsman tressaq minn avukat Awstrijak li indika li kienet qed taġixxi f'isem 27 inizjattiva taċ-ċittadini li jiġġieldu kontra l-konsegwenzi negattivi tal-espansjoni tal-ajruport ta' Vjenna ("il-kwerelanti").

2. Mill-1999, l-infrastruttura fl-ajruport ta’ Vjenna kienet għaddejja minn titjib u estensjoni permezz ta’ serje ta’ proġetti ta’ bini, li ġew awtorizzati mill-awtoritajiet Awstrijaċi. Meta nġibdet l-attenzjoni tagħha għal dawn ix-xogħlijiet, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li kellha ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali ("VIA") skont id-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE tas-27 ta' Ġunju 1985 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent.[2] Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-għan tad-Direttiva 85/337 ma setax jintlaħaq fejn il-kunsens għall-iżvilupp kien ingħata mingħajr ma tkun twettqet VIA u fejn, bħal f'dan il-każ, il-proġetti kienu diġà twettqu jew fejn il-kostruzzjoni kienet waslet biex titlesta. F’dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni qablet f’negozjati mal-Awstrija li tastjeni milli tkompli ssegwi l-proċedura ta’ ksur filwaqt li, min-naħa tagħha, l-Awstrija telabora “VIA ex post” li tissimula bl-aħjar mod possibbli VIA ex ante u tippermetti valutazzjoni sħiħa tal-impatt ambjentali tal-proġetti rilevanti.

3. L-ilmentaturi sostnew li l-Kummissjoni kisret l-istandards minimi tal-istat tad-dritt billi tbiegħdet mill-proċeduri ta’ ksur standard b’mod li kien ta’ vantaġġ kbir għal naħa waħda u kien ta’ żvantaġġ għall-oħra. Huma kkritikaw il-fatt li l-Kummissjoni kienet inkludiet lil Flughafen Wien AG (il-kumpanija li tmexxi l-ajruport ta' Vjenna) bħala parti de facto fin-negozjati tagħha, filwaqt li kienet ċaħdet status simili għalihom. L-ilmentaturi nnutaw li ma oġġezzjonawx kategorikament għall-approċċ adottat mill-Kummissjoni iżda argumentaw li l-implimentazzjoni tiegħu wriet li kellu l-għan li jaqdi l-interessi ta’ Flughafen Wien AG u tal-gvern Awstrijak u li jgħinhom jittrattaw il-ksur tagħhom bl-aktar mod faċli possibbli. Skont l-ilmentaturi, l-imġiba tal-Kummissjoni ma kinitx konformi mad-Direttiva 85/337 u mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (“il-Qorti tal-Ġustizzja”) fil-Kawża C-2/07 [3].

4. L-ilmentaturi sostnew li l-Kummissjoni għandha jew tara li titwettaq VIA ex post xierqa, li fi kwalunkwe każ kellha tipprevedi monitoraġġ xieraq li fih kellhom ikunu involuti l-ilmentaturi, jew li għandha tressaq il-kwistjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

5. Fl-ilment tagħhom lill-Ombudsman, l-ilmentaturi ddikjaraw li fid-9 ta' April 2008 kienu kitbu lill-Kummissarju għall-Ambjent fir-rigward tal-każ tagħhom.

6. Peress li kienu għaddew inqas minn ġimagħtejn bejn id-data li fiha ntbagħtet dik l-ittra u ż-żmien meta l-ilmentaturi rrikorrew għand l-Ombudsman, dan tal-aħħar kien tal-fehma li l-ilmentaturi ma kinux ikkonformaw mal-Artikolu 2(4) tal-Istatut tiegħu. Skont din id-dispożizzjoni, ilment lill-Ombudsman jeħtieġ li jkun preċedut minn approċċi xierqa minn qabel lill-istituzzjoni jew lill-korp tal-UE kkonċernat. Dan ma jfissirx biss li jridu jsiru approċċi bħal dawn iżda wkoll li l-istituzzjoni jew il-korp tal-UE kkonċernat irid jingħata perjodu ta’ żmien raġonevoli biex jirreaġixxi.

7. L-Ombudsman għalhekk informa lill-ilmentaturi li dak iż-żmien ma setax jittratta l-ilment tagħhom iżda li setgħu jġeddu l-ilment tagħhom jekk il-Kummissjoni tonqos milli tipprovdi tweġiba sodisfaċenti għall-ittra tad-9 ta' April 2008 f'perjodu ta' żmien raġonevoli.

Ilment 1532/2008/(WP)GG

8. Fil-25 ta' Mejju 2008, l-ilmentaturi infurmaw lill-Ombudsman li kienu diġà avviċinaw lill-Kummissjoni f'għadd ta' okkażjonijiet iżda li din tal-aħħar ma kinitx lesta tindirizza l-ilmenti tagħhom. Għalhekk, l-ittra tal-ilmentaturi tal-25 ta’ Mejju 2008 ġiet irreġistrata bħala lment ġdid (ilment 1532/2008/(WP)GG).

9. L-ilmentaturi hemżu kopji tal-korrispondenza tagħhom mal-Kummissjoni.

10. Minn din il-korrispondenza, deher li l-ilmentaturi kkritikaw b’mod partikolari li (i) il-Kummissjoni ppermettiet lill-Awstrija tuża l-1999 bħala s-sena li fuqha tibbaża l-valutazzjoni, minkejja li din is-sena kienet rat żieda ta’ 100 % fit-titjiriet meta mqabbla mal-1998 fir-rigward ta’ waħda mir-runways, (ii) ma ġie ppubblikat l-ebda dokument uffiċjali li fih ir-riżultati tan-negozjati dwar il-kunċett tal-VIA ex post, u (iii) il-valutazzjoni ma ġietx immonitorjata kif xieraq.

11. Bi tweġiba, il-Kummissjoni essenzjalment iddikjarat li dejjem kien ċar li l-1999 kellha tkun is-sena ta’ referenza, li l-kunċett għall-VIA kien ġie prodott minn konsulent estern u ppubblikat online u li l-Kummissjoni kienet se ssegwi l-proċedura tal-VIA filwaqt li l-Awstrija kienet se tirrapporta regolarment dwar il-progress. Il-VIA tgħaddi wkoll minn konsultazzjoni pubblika. Il-Kummissjoni ddikjarat li kienet se tipproponi biss l-għeluq tal-proċedura ta’ ksur wara li tkun twettqet il-VIA ex post u jkunu ġew implimentati miżuri ta’ kumpens possibbli, li jistgħu jirriżultaw mill-VIA.

12. L-EO wettaq inkjesta dwar l-allegazzjonijiet li ġejjin u l-affermazzjoni li ġejja:

(1) Il-Kummissjoni naqset milli tmexxi b’mod xieraq il-proċeduri ta’ ksur tagħha kontra l-Awstrija fir-rigward tal-ajruport ta’ Vjenna. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur issottometta li l-Kummissjoni, wara li sabet ksur tal-liġi Komunitarja, (1) iddevjat mill-proċeduri normali billi nnegozjat “VIA ex post” mal-Awstrija, (2) inkludiet lil Flughafen Wien AG bħala parti de facto f’dawn in-negozjati, iżda ma għamlitx l-istess għall-ilmentatur, li b’mod inġust żvantaġġjat lil dan tal-aħħar, u (3) naqset milli tiżgura li l-VIA twettqet kif suppost. Fir-rigward tal-aħħar punt, l-ilmentatur ikkritika b’mod partikolari (i) li l-Kummissjoni ppermettiet b’mod żbaljat lill-Awstrija tibbaża l-valutazzjoni fuq is-sena 1999 bħala sena ta’ referenza, (ii) li ma ġie ppubblikat l-ebda dokument uffiċjali li fih ir-riżultati tan-negozjati dwar il-kunċett tal-VIA ex post u (iii) li l-valutazzjoni ma ġietx immonitorjata kif xieraq.

(2) Il-Kummissjoni (i) kienet qed tagħti trattament preferenzjali lill-Awstrija billi ma ressqitx azzjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, minkejja li kienet sabet ksur manifest tad-dritt Komunitarju u (ii) kienet qed tipprova tipproteġi lill-Awstrija u tgħatti l-ksur.

L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni għandha jew tara li titwettaq VIA ex post xierqa, li fi kwalunkwe każ kellha tinkludi mekkaniżmu ta’ monitoraġġ li fih l-ilmentatur kellu jkun involut jew, jekk dan ma jkunx possibbli, tressaq il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

13. Fit-2 ta’ Diċembru 2009, l-EO għalaq l-inkjesta tiegħu.

14. Fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tal-ilmentatur, il-Kummissjoni spjegat li, f'dawk il-każijiet fejn Stat Membru naqas milli jwettaq VIA skont id-Direttiva 85/337 qabel ma ta kunsens għall-iżvilupp, kienet il-prattika tiegħu għal snin sħaħ li jfittex soluzzjoni permezz ta' "VIA ex post". L-Ombudsman qieset dawn l-ispjegazzjonijiet bħala raġonevoli.

15. Fir-rigward tal-aspett (1) tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentaturi, l-Ombudsman qies li l-approċċ tal-Kummissjoni li titlob lill-Awstrija twettaq VIA ex post, li tevalwa b'mod oġġettiv l-impatt ambjentali tal-proġett skont il-kriterji stabbiliti fid-Direttiva 85/337 u tagħmilha possibbli li jiġi ddeterminat fuq bażi xjentifika jekk kellhomx jittieħdu miżuri kumpensatorji, kien kemm xieraq kif ukoll raġonevoli fil-prinċipju.

16. Fir-rigward tal-aspett (2) ta' din l-allegazzjoni, l-Ombudsman ikkonkluda li ma setax jitqies li ġie stabbilit li l-Kummissjoni kienet inkludiet lil Flughafen Wien AG bħala parti de facto fin-negozjati tagħha mal-awtoritajiet Awstrijaċi, peress li l-ilmentaturi ma kienu ppreżentaw l-ebda evidenza biex jiċħdu l-argumenti tal-Kummissjoni.

17. Fir-rigward tal-aspett (3) ta' din l-allegazzjoni, l-Ombudsman innota li l-ilmentaturi ma kkontestawx id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li ma kien hemm l-ebda dokument uffiċjali li fih ir-riżultati tan-negozjati tagħha mal-awtoritajiet Awstrijaċi.

18. Fir-rigward tal-bqija ta' din l-allegazzjoni, l-Ombudsman wasal għall-konklużjonijiet li ġejjin:

- L-awtoritajiet Awstrijaċi rreferew b’mod konsistenti għal “Umweltverträglichkeitsbericht” (rapport dwar l-impatt ambjentali) aktar milli għal “Umweltverträglichkeitsprüfung” (valutazzjoni tal-impatt ambjentali). Kien diffiċli li wieħed jara x'kien iżomm lill-awtoritajiet Awstrijaċi milli jużaw it-terminu 'VIA ex post'. (Punti 80-81 tad-deċiżjoni tal-Ombudsman)

- L-awtorità li ġiet fdata bil-VIA ex post kienet il-Ministeru Federali Awstrijak għat-Traffiku, l-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (“BMVIT”). Il-Kummissjoni ma kkontestatx li dan il-Ministeru kien ħareġ xi wħud mill-permessi għall-proġetti kkonċernati. Peress li (a) id-Direttiva 85/337 tipprovdi li tali permessi għandhom jingħataw biss jekk tkun twettqet VIA, fejn tali VIA tkun meħtieġa, u (b) il-Kummissjoni qablet li VIA kellha titwettaq f’dan il-każ, minn dan isegwi li l-VIA ex post ġiet fdata lil awtorità li inizjalment kienet tidher li naqset milli taċċerta li d-Direttiva 85/337 ġiet irrispettata. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-argument tal-ilmentaturi li l-involviment tal-BMVIT wassal għal kunflitt ta’ interess evidenti mal-ewwel daqqa t’għajn deher li kien fondat. (Punti 83-85 tad-deċiżjoni tal-Ombudsman)

- Kien ikun aktar loġiku li l-1998 tintgħażel bħala s-sena ta’ referenza f’dan il-każ, jiġifieri s-sena immedjatament qabel il-bidu tal-proġett. L-Ombudsman għalhekk ikkunsidra li l-Kummissjoni ma kinitx spjegat biżżejjed għaliex kien xieraq li tintuża s-sena 1999 minflok is-sena 1998 bħala s-sena ta' referenza. (Punt 86 tad-deċiżjoni tal-Ombudsman)

- Il-Kummissjoni kienet iddikjarat li l-EIA ex post kellha titwettaq skont l-Artikoli 5 sa 10 tad-Direttiva 85/337. Fil-fehma tal-ilmentaturi, madankollu, kellu japplika wkoll l-Artikolu 10a (dwar l-aċċess għal proċedura ta' rieżami għall-membri tal-pubbliku b'interess fil-VIA). Il-Kummissjoni spjegat li ma fittxitx assigurazzjonijiet espliċiti mill-Awstrija dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 meta aċċettat li kellha titwettaq VIA ex post, peress li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi liġi sostantiva u ma setgħetx tkun is-suġġett ta’ ftehim mal-Istati Membri. L-Ombudsman ma rnexxilux jifhem dan l-argument. Irrispettivament minn jekk l-Artikolu 10a jikkostitwixxix liġi sostantiva jew proċedurali, kien diffiċli li wieħed jara x’seta’ jipprevjeni lill-Kummissjoni milli tfittex assigurazzjoni espliċita mill-awtoritajiet Awstrijaċi li din id-dispożizzjoni tkun rispettata, sakemm kienet applikabbli f’dan il-każ. (Punti 87-92 tad-deċiżjoni tal-Ombudsman)

19. Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, l-Ombudsman kien tal-fehma li, f’dak iż-żmien, huwa ma setax jikkonkludi li l-Kummissjoni kienet żgurat li l-VIA ex post twettqet kif suppost u li għalhekk kienet wettqet b’mod xieraq il-proċeduri ta’ ksur tagħha kontra l-Awstrija fir-rigward tal-ajruport ta’ Vjenna.

20. Madankollu, l-Ombudsman innota wkoll li la l-VIA ex post u lanqas l-investigazzjoni tal-Kummissjoni ma kienu tlestew f'dak iż-żmien.

21. Fir-rigward tal-investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni, l-Ombudsman innota li, qabel il-ftuħ tal-inkjesta, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentaturi li kienet se tipproponi biss l-għeluq tal-proċedura ta' ksur wara li tkun twettqet il-VIA ex post u jkunu ġew implimentati miżuri ta' kumpens possibbli li jistgħu jirriżultaw mill-VIA. Il-Kummissjoni indikat ukoll li, f’konformità mal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha fil-Kawża C-201/02, hija se ssegwi l-eżitu tal-VIA ex post u l-implimentazzjoni eventwali tagħha. Hija kkonfermat li kienet se tagħlaq il-każ ta’ ksur biss meta kienet sodisfatta li l-impatti rilevanti possibbli mid-diversi estensjonijiet tal-ajruport kienu ġew ivvalutati b’mod adegwat u, b’mod partikolari, li l-Awstrija kienet ħadet il-passi meħtieġa sabiex tagħti effett prattiku lis-sejbiet tal-valutazzjoni tal-impatt.

22. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman qies li, f’dak iż-żmien, ma kien hemm l-ebda raġuni għal aktar inkjesti dwar l-allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tittratta kif xieraq il-proċedimenti ta’ ksur tagħha kontra l-Awstrija fir-rigward tal-ajruport ta’ Vjenna. L-Ombudsman għalhekk għalaq l-inkjesta tiegħu.

23. Madankollu, fid-deċiżjoni tiegħu li tagħlaq l-inkjesta tiegħu, l-Ombudsman indika li kien jafda li l-Kummissjoni kienet se tqis kif xieraq din id-deċiżjoni meta tadotta d-deċiżjoni finali tagħha dwar l-ilment ta' ksur tal-ilmentatur.

Fuq dan l-ilment

24. Fit-30 ta' Novembru 2010, l-ilmentaturi reġgħu lura għand l-Ombudsman. Huma infurmaw lill-Ombudsman li, sa fejn kienu jafu, il-Kummissjoni ma kienet ħadet l-ebda pass ulterjuri biex tkompli l-proċedimenti ta' ksur kontra l-Awstrija minn meta ġiet adottata d-deċiżjoni tal-Ombudsman.

25. Għalhekk, l-ilmentaturi ġeddew l-ilment tagħhom u talbu lill-Ombudsman tiftaħ inkjesta ġdida dwar il-każ.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

26. Fl-ilment tagħhom, l-ilmentaturi indikaw li xtaqu jissottomettu l-istess allegazzjonijiet u pretensjonijiet bħal fl-ilment 1532/2008/(WP)GG.

27. L-Ombudsman kien tal-fehma li, fid-dawl tad-deċiżjoni tiegħu dwar l-ilment 1532/2008/(WP)GG tat-2 ta' Diċembru 2009, ma kienx hemm raġunijiet suffiċjenti għal inkjesta dwar l-allegazzjonijiet tal-ilmentaturi li l-Kummissjoni (1) iddevjat mill-proċeduri normali billi nnegozjat "Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (VIA) ex post" mal-Awstrija, (2) inkludiet l-ajruport ta' Vjenna bħala parti de facto f'dawn in-negozjati, iżda ma għamlitx l-istess għall-ilmentaturi fil-każ, li żvantaġġaw b'mod inġust lil dawn tal-aħħar, (3) tat trattament preferenzjali lill-Awstrija billi naqset milli tressaq azzjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, minkejja li kienet sabet ksur ċar tal-liġi Komunitarja, u (4) kienet qed tipprova tipproteġi lill-Awstrija u tkopri l-ksur.

28. L-Ombudsman għalhekk iddeċieda biss li jinkludi l-allegazzjoni li ġejja u t-talba li ġejja fl-inkjesta l-ġdida tiegħu:[4]

Allegazzjoni:

Il-Kummissjoni naqset milli tmexxi b’mod xieraq il-proċedimenti ta’ ksur tagħha kontra l-Awstrija fir-rigward tal-ajruport ta’ Vjenna, b’mod partikolari billi naqset milli tiżgura li l-VIA twettqet kif suppost.

Pretensjoni:

Il-Kummissjoni għandha jew tara li titwettaq VIA ex post xierqa, inkluż mekkaniżmu ta’ monitoraġġ li fih l-ilmentaturi jkollhom id-dritt li jkunu involuti jew, jekk dan ma jkunx possibbli, tressaq il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

L-inkjesta

29. Fl-20 ta' Diċembru 2010, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni għal opinjoni dwar l-allegazzjoni u t-talba msemmija hawn fuq.

30. Il-Kummissjoni ppreżentat l-opinjoni tagħha fis-7 ta' April 2011.

31. Din l-opinjoni ntbagħtet lill-ilmentaturi, li ssottomettew l-osservazzjonijiet tagħhom fil-11, id-19 u l-20 ta’ April 2011.

32. Fis-7 ta' Ġunju 2011, is-servizzi tal-Ombudsman spezzjonaw il-fajl tal-Kummissjoni.

33. Fl-20 ta’ Ġunju 2011, intbagħtet kopja tar-rapport dwar din l-ispezzjoni lill-Kummissjoni. Intbagħtet kopja oħra lill-ilmentaturi, li ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fit-28 ta’ Ġunju 2011.

34. Fil-25 ta' Lulju 2011, l-ilmentaturi ssottomettew aktar informazzjoni dwar dan il-każ.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

A. Allegat nuqqas ta’ twettiq xieraq ta’ proċedimenti ta’ ksur u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

35. L-ilmentaturi tennew il-fehma tagħhom li l-Kummissjoni naqset milli tittratta kif xieraq l-ilment ta’ ksur tagħhom. Huma indikaw li l-BMVIT kienet informathom, fis-26 ta’ Jannar 2010, li r-rapport dwar l-impatt ambjentali ex post kien is-suġġett ta’ evalwazzjoni finali u li l-esperti rilevanti kienu sussegwentement ser jippreżentaw rapport lill-Kummissjoni dwar il-miżuri kumpensatorji li setgħu jsiru neċessarji. L-ilmentaturi żiedu li ppreżentaw opinjoni dwar ir-rapport tal-impatt ambjentali ex post lill-BMVIT iżda ma rċevew l-ebda reazzjoni. L-ilmentaturi kkritikaw li d-dritt tagħhom għal appell skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 kien inkiser.

36. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni tenniet il-fehma tagħha li kien proporzjonat u raġonevoli għaliha li tastjeni milli tkompli ssegwi l-proċedura ta’ ksur filwaqt li l-Awstrija wettqet VIA ex post li tissimula bl-aħjar mod possibbli VIA ex ante.

37. Il-Kummissjoni pprovdiet l-informazzjoni li ġejja dwar il-mod kif twettqet il-VIA ex post:

- L-Awstrija kienet issottomettiet il-kunċett għal VIA ex post lill-Kummissjoni, li kienet ivvalutatha fl-ewwel nofs tal-2008.

- Fis-27 ta’ Marzu 2008, il-kunċett tal-VIA ex post ġie ppubblikat fuq is-sit internet ta’ Flughafen Wien. Ġie ppubblikat ukoll f'għadd ta' gazzetti.

- Fis-26 ta’ Awwissu 2008, inħatar espert estern għall-koordinazzjoni tal-VIA ex post.

- Il-VIA ex post ġiet ippreżentata lill-BMVIT fit-3 ta’ April 2009.

- Wara li sar ċertu titjib, il-VIA ex post ġiet ippubblikata fuq l-Internet fil-15 ta’ Ottubru 2009.

- Sal-iskadenza prevista (3 ta’ Diċembru 2009), waslu 13-il osservazzjoni bil-miktub.

- It-tlestija tal-passi finali ddewmet, prinċipalment minħabba l-fatt li l-osservazzjonijiet li kienu waslu kienu jeħtieġu valutazzjonijiet addizzjonali tal-esperti u rapporti tekniċi.

- Fi Frar 2010 sar meħtieġ ukoll rapport espert ġdid dwar l-istorbju wara li l-“Österreichische Ring für Lärmbekämpfung” (is-Soċjetà Awstrijaka għat-Tnaqqis tal-Istorbju) ikkonkludiet li l-metodi u l-linji gwida li użat għall-kalkolu tal-livelli tal-istorbju ma għadhomx jirriflettu l-“ogħla livell ta’ żvilupp tekniku”.

- Wara l-valutazzjonijiet addizzjonali li rriżultaw, sar titjib ġdid fil-VIA ex post u ġie ppreżentat lill-Ministeru rilevanti fit-30 ta’ Ġunju 2010.

- Fil-15 ta’ Frar 2011, l-Awstrija bagħtet ir-rapport finali dwar il-VIA ex post lill-Kummissjoni.

38. Il-Kummissjoni ddikjarat li se ssegwi l-eżitu tal-VIA ex post u l-implimentazzjoni eventwali tagħha. B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni tivverifika jekk l-impatti ambjentali sinifikanti potenzjali kinux tqiesu b’mod adegwat bil-ħsieb li jittieħdu miżuri ta’ kumpens retroattivi fejn meħtieġ.

39. Il-Kummissjoni tenniet li l-każ ta’ ksur jingħalaq biss ladarba tkun sodisfatta li l-impatti rilevanti possibbli mid-diversi estensjonijiet tal-ajruport kienu ġew ivvalutati b’mod adegwat u, b’mod partikolari, li l-Awstrija kienet ħadet il-passi meħtieġa sabiex tagħti effett prattiku lis-sejbiet tal-valutazzjoni tal-impatt, jiġifieri, wara li jkunu ġew implimentati miżuri ta’ kumpens possibbli li jirriżultaw mill-VIA.

40. Fl-osservazzjonijiet tagħhom, l-ilmentaturi indikaw li l-Kummissjoni xorta sostniet li rapport tal-impatt ambjentali ex post kien aċċettabbli, minkejja li lanqas mill-bogħod ma kien jikkorrispondi għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali ex post. Il-Kummissjoni kienet qed tinjora l-argumenti kollha li tressqu quddiemha. Hija injorat ukoll ir-referenzi tal-Ombudsman għan-nuqqasijiet tal-proċedura rilevanti.

41. L-ilmentaturi sostnew li l-Kummissjoni ma qisitx il-fatt li l-prosekutur pubbliku fi Vjenna kien fetaħ investigazzjoni dwar it-trażżin ta’ VIA f’dan il-każ. Din l-investigazzjoni kienet diretta lejn il-persuna stess li magħha l-Kummissjoni kellha tittratta fir-rigward tal-VIA ex post. Il-Kummissjoni lanqas ma qieset il-fatt li l-Qorti tal-Awdituri Awstrijaka kienet, f’rapport dwar l-ajruport ta’ Vjenna, waslet għall-konklużjoni li ġejja fir-rigward tal-VIA ex post imwettqa f’dan il-każ: “Fir-rigward tal-possibbiltajiet għaċ-ċittadini li jipparteċipaw u l-possibbiltajiet ta’ protezzjoni legali, din il-proċedura ma tissodisfax l-istandard ta’ proċedura tal-VIA”.

42. L-ilmentaturi argumentaw li l-Kummissjoni aġixxiet bħala l-impjegat tas-settur tal-avjazzjoni. Għal erba’ snin, hija kienet ippermettiet lill-Awstrija testendi illegalment l-ajruport ta’ Vjenna. Il-kostijiet tal-investiment sa issa ammontaw għal madwar EUR 1,5 biljun. Ix-xogħlijiet rilevanti kollha twettqu mingħajr VIA.

43. Fil-fehma tal-ilmentaturi, kien hemm amministrazzjoni ħażina evidenti.

44. Wara li eżamina s-sottomissjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman kien tal-fehma li kien meħtieġ li jiġi spezzjonat il-fajl tal-Kummissjoni.

45. L-ispezzjoni wriet li l-kunċett għall-VIA ex post kien ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fis-17 ta’ Marzu 2008. Hija kkonfermat li l-awtoritajiet Awstrijaċi kienu rrappurtaw lill-Kummissjoni dwar il-progress tal-VIA ex post fit-22 ta’ Settembru 2008, fit-23 ta’ Ġunju 2009, fit-13 ta’ Novembru 2009 u fit-13 ta’ Lulju 2010.

46. L-ispezzjoni wriet ukoll li l-fajl ma kien fih l-ebda korrispondenza sinifikanti oħra bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Awstrijaċi matul il-perjodu meta twettqet il-VIA ex post. B’mod partikolari, ma kien hemm xejn li jissuġġerixxi li r-rappreżentazzjonijiet li l-ilmentatur kien għamel matul dak il-perjodu kienu ġew diskussi bil-miktub mal-awtoritajiet Awstrijaċi. Id-deċiżjoni tal-Ombudsman tat-2 ta' Diċembru 2009 dwar l-ilment 1532/2008 lanqas ma tidher li tat lok għal tali korrispondenza.

47. Bi tweġiba għal mistoqsija f'dan is-sens, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni preżenti waqt l-ispezzjoni spjegaw li d-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent se jagħmel ħiltu biex ilesti l-eżami tiegħu tar-rapport finali ppreżentat mill-awtoritajiet Awstrijaċi qabel il-waqfa tas-sajf. Madankollu, huma ma setgħux jindikaw meta l-Kummissjoni nnifisha kienet se tiddeċiedi dwar il-każ.

48. Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar ir-rapport ta’ spezzjoni, l-ilmentaturi ddikjaraw li l-ispezzjoni kkonfermat li l-argumenti tagħhom jew ma kienu ġew ittrattati xejn jew inkella ma kinux ġew ittrattati kif suppost.

49. L-ilmentaturi nnutaw li kien biss permezz tar-rapport ta’ spezzjoni li huma kienu saru jafu li l-każ issa ġie ttrattat mis-Sur D. Huma enfasizzaw li l-attur ewlieni f’dan il-każ kien is-Sur M., li kien inkarigat mill-każ minn madwar Novembru 2007 sa Novembru 2010. Skont l-ilmentaturi, is-Sur M. ma kien għamel l-ebda sigriet dwar il-fatt li ma kienx interessat fl-argumenti tagħhom. Jekk huwa ttratta dawn l-argumenti, huwa għamel dan biss b'mod ċiniku jew mhux favorevoli. L-ilmentaturi żiedu li, fuq livell personali, is-Sur M. kien sempliċement arroganti u li kien impossibbli li jkun hemm xi diskussjoni raġonevoli tal-każ miegħu.

50. L-ilmentaturi kkonkludew billi ddikjaraw li huma fdaw li l-Ombudsman kien se jsib modi u mezzi adegwati biex jikkonvinċi lill-Kummissjoni li kellha taġixxi f’konformità mad-dritt tal-UE.

51. Fil-25 ta’ Lulju 2011, il-lanjanti bagħtu lill-Ombudsman it-tweġiba li s-Sinjura B., Ministru Federali għat-Trasport, l-Innovazzjoni u t-Teknoloġija kienet, fit-8 ta’ Lulju 2011, ipprovdiet għal numru ta’ mistoqsijiet li sarulha minn membri tal-parlament Awstrijak. Skont din it-tweġiba, ir-rapport finali kien wasal għall-konklużjoni “li r-rapport tal-impatt ambjentali ex post ippreżentat lill-BMVIT mill-FWAG [Flughafen Wien AG] seta’ jiġi aċċettat bil-kundizzjoni li l-FWAG implimentat il-miżuri ta’ kumpens kollha li kienet ipproponiet hija stess fir-rapport tagħha” u li żiedet 10.45 ettaru oħra maż-żona prevista għall-miżuri ta’ kumpens. Is-Sinjura B. ikkonfermat ukoll li, f’konformità man-natura legali tar-rapport ta’ valutazzjoni ambjentali ex post, ma kien hemm l-ebda rimedju disponibbli skont il-liġi Awstrijaka fir-rigward ta’ dan ir-rapport.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

52. L-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni tenniet li kienet se tagħlaq il-każ ta' ksur biss ladarba tkun sodisfatta li l-impatti rilevanti possibbli mid-diversi estensjonijiet tal-ajruport kienu ġew ivvalutati b'mod adegwat u, b'mod partikolari, li l-Awstrija kienet ħadet il-passi meħtieġa sabiex tagħti effett prattiku lis-sejbiet tal-valutazzjoni tal-impatt.

53. Kienet din ir-riassigurazzjoni li wasslet lill-Ombudsman biex jagħlaq l-ewwel inkjesta tiegħu dwar din il-kwistjoni f'Diċembru 2009.

54. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li, meta ttieħdet din id-deċiżjoni, il-VIA ex post imwettqa mill-awtoritajiet Awstrijaċi kienet għadha għaddejja.

55. F’dan l-istadju, kien għalhekk faċli għall-Kummissjoni li tintervjeni mal-awtoritajiet Awstrijaċi sabiex tindirizza l-kwistjonijiet li kienu tqajmu mill-Ombudsman fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta’ Diċembru 2009. Għandu jitfakkar li, f’din id-deċiżjoni, l-Ombudsman enfasizza erba’ aspetti speċifiċi, li huma miġbura fil-qosor fil-punt 18 ta’ din id-deċiżjoni.

56. Madankollu, l-ispezzjoni tal-fajl tal-Kummissjoni li saret f'Ġunju 2011 uriet li l-Kummissjoni ma kienet ħadet l-ebda azzjoni ulterjuri iżda sempliċiment stenniet li r-rapport finali jiġi ppreżentat lilha mill-awtoritajiet Awstrijaċi.

57. Madankollu, xi wħud mill-kwistjonijiet imqajma mill-Ombudsman kienu jikkonċernaw il-bażi nnifisha tal-VIA ex post. B'mod partikolari, l-Ombudsman kienet indikat li, fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-każ, l-argument tal-ilmentaturi li l-involviment tal-BMVIT wassal għal kunflitt ta' interess evidenti deher li kien fondat mal-ewwel daqqa t'għajn.

58. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta' Diċembru 2009, l-Ombudsman enfasizza l-importanza tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, li jipprevedi li "membri tal-pubbliku" għandhom, soġġett għal ċerti kundizzjonijiet, "jkollhom aċċess għal proċedura ta' reviżjoni quddiem qorti tal-ġustizzja jew korp ieħor indipendenti u imparzjali stabbilit bil-liġi biex jikkontestaw il-legalità sostantiva jew proċedurali ta' deċiżjonijiet, atti jew ommissjonijiet soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva dwar il-parteċipazzjoni pubblika". Barra minn hekk, l-Ombudsman enfasizzat li ma kienx ċert li ċ-ċittadini jkunu jistgħu jagħmlu użu minn proċedura ta' rieżami skont il-liġi Awstrijaka fir-rigward tal-VIA ex post.

59. L-Ombudsman għalhekk iqis li kien ikun xieraq li l-Kummissjoni tivvaluta l-kwistjonijiet li kien qajjem fid-deċiżjoni tiegħu dwar l-ilment 1532/2008. Huwa ma jifhimx għaliex il-Kummissjoni ma tidher li ħadet l-ebda azzjoni f'dan ir-rigward. Huwa minnu li, fl-imsemmija deċiżjoni, l-Ombudsman iddikjara li kien jafda li l-Kummissjoni kienet ser tieħu debitament inkunsiderazzjoni din id-deċiżjoni meta tadotta d-deċiżjoni finali tagħha dwar l-ilment ta' ksur tal-lanjant. Madankollu, u minħabba n-natura tal-kwistjonijiet imqajma mill-Ombudsman, il-Kummissjoni bilkemm tista' tinterpreta dan bħala li jfisser li għandha tipposponi t-trattament ta' dawn il-kwistjonijiet sal-aħħar nett.

60. In-nuqqas ta’ azzjoni tal-Kummissjoni huwa partikolarment deplorevoli fir-rigward tan-nuqqas, fir-rigward tar-rapport ex post dwar l-impatt ambjentali, tar-rimedji previsti fl-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337. Peress li r-rapport rilevanti ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fil-15 ta’ Frar 2011, dan irid ikun ġie adottat mill-awtoritajiet Awstrijaċi f’dik id-data jew qabel. Sabiex tkun utli, id-disponibbiltà tar-rimedji previsti mill-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 fir-rigward ta’ dan ir-rapport għalhekk kien ikollha tiġi ċċarata mill-Kummissjoni sa mhux aktar tard mid-data tal-adozzjoni tiegħu.

61. Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jingħad ukoll li d-dubji dwar id-disponibbiltà ta’ mezzi ta’ stħarriġ f’dan il-każ li l-Ombudsman esprima fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta’ Diċembru 2009 sadanittant ġew imsaħħa minn dikjarazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Awdituri Awstrijaka. Kif indikaw l-ilmentaturi, il-Qorti tal-Awdituri Awstrijaka waslet, f’rapport dwar l-ajruport ta’ Vjenna, għall-konklużjoni li ġejja fir-rigward tal-VIA ex post imwettqa f’dan il-każ: “Fir-rigward tal-possibbiltajiet għaċ-ċittadini li jipparteċipaw u tal-protezzjoni legali, din il-proċedura ma tissodisfax l-istandard ta’ proċedura tal-VIA”. L-ilmentaturi ġibdu l-attenzjoni tal-Kummissjoni għal dan ir-rapport f'email tad-19 ta' Jannar 2011, li kopja tagħha ntbagħtet lill-Ombudsman. Fit-tweġiba tagħha tat-8 ta’ Lulju 2011 għal għadd ta’ mistoqsijiet li sarulha minn membri tal-parlament Awstrijak, il-Ministru Federali għat-Trasport, l-Innovazzjoni u t-Teknoloġija ddikjarat b’mod espliċitu li ma hemm l-ebda rimedju disponibbli skont id-dritt Awstrijak fir-rigward tal-VIA ex post jew, kif qalilha l-Ministru, ir-rapport ex post dwar l-impatt ambjentali.

61. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-allegazzjoni tal-ilmentatur li l-Kummissjoni naqset b'mod ċar milli twettaq il-proċedimenti ta' ksur tagħha kontra l-Awstrija fir-rigward tal-ajruport ta' Vjenna hija tabilħaqq fondata.

B. L-abbozz ta' rakkomandazzjoni

Abbażi tal-inkjesti tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel l-abbozz ta' rakkomandazzjoni li ġej lill-Kummissjoni:

Il-Kummissjoni għandha tikkoreġi l-approċċ tagħha fir-rigward tat-trattament tal-ilment ta' ksur tal-ilmentaturi dwar l-ajruport ta' Vjenna, tindirizza n-nuqqasijiet enfasizzati mill-Ombudsman fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta' Diċembru 2009 dwar l-ilment 1532/2008 u tikkonkludi l-valutazzjoni tagħha malajr kemm jista' jkun.

Il-Kummissjoni u l-ilmentaturi se jiġu infurmati b’dan l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni. Skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, il-Kummissjoni għandha tibgħat opinjoni dettaljata sal-31 ta' Ottubru 2011. L-opinjoni dettaljata tista’ tikkonsisti fl-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ rakkomandazzjoni u deskrizzjoni ta’ kif ġie implimentat.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fid-29 ta' Lulju 2011

---

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] ĠU L 175, p. 40. Din id-Direttiva ġiet emendata bid-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Mejju 2003 (ĠU L 156, p. 17) u d-Direttiva 2009/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2009 (ĠU L 140, p. 114).

[3] Kawża C-2/07 Paul Abraham u oħrajn [2008] Ġabra I-1197.

[4] Fl-ittra tiegħu li fetħet l-inkjesta l-ġdida, l-Ombudsman irrefera lill-ilmentatur bħala assoċjazzjoni ta' inizjattivi taċ-ċittadini. Fil-fatt, u bħal fl-ilment 1532/2008, huma l-inizjattivi taċ-ċittadini li huma l-ilmentaturi.