Wara sensiela ta' skambji mal-Parlament Ewropew dwar ir-riformi etiċi tiegħu ta' wara l-Qatar, l-Ombudsman Ewropew Emily O'Reilly tirrikonoxxi progress sinifikanti fit-tisħiħ tar-regoli iżda għad hemm tħassib dwar l-implimentazzjoni u l-infurzar tagħhom.

Qafas tal-etika kredibbli jeħtieġ riżorsi adegwati, implimentazzjoni rigoruża u infurzar b’saħħtu iżda għadu mhuwiex ċar li dawn l-elementi huma fis-seħħ. L-Ombudsman tħeġġeġ lill-Parlament biex jimplimentahom malajr kemm jista' jkun biex jassigura lill-pubbliku Ewropew qabel l-elezzjonijiet ta' Ġunju li ġej. Peress li l-mudell ta’ awtoregolamentazzjoni għadu fil-biċċa l-kbira intatt, iċ-ċittadini jeħtieġ li jkunu kunfidenti li jista’ jaħdem.

Il-pakkett ta’ riforma jinkludi xi titjib pożittiv bħal definizzjoni aktar dettaljata tal-kunflitt ta’ interess u l-obbligu fuq il-Membri li jippubblikaw il-laqgħat kollha organizzati mal-lobbisti rreġistrati u mar-rappreżentanti diplomatiċi minn pajjiżi mhux tal-UE.

Għad fadal tliet kwistjonijiet ta’ tħassib partikolari:

L-ewwel nett, mhuwiex ċar kif il-Parlament se jimmonitorja u jinforza r-regoli l-ġodda, bħall-perjodu ta' preklużjoni ta' wara l-mandat għall-Membri tal-PE u l-obbligu li jiġu rreġistrati laqgħat mal-lobbisti.

It-tieni nett, għalkemm il-kumitat li jimmonitorja l-konformità tal-Membri tal-PE mal-Kodiċi ta' Kondotta ngħata rwol aktar proattiv, ċerti dettalji għadhom mhumiex ċari inkluż kif fil-prattika l-kumitat se jirċievi u jaġixxi fuq "sinjali" li jikkonċernaw l-allegat għemil ħażin mill-Membri tal-PE.

Fl-aħħar nett, l-Ombudsman innota t-trasparenza inadegwata tal-proċess ta' riforma nnifsu, b'mod partikolari fir-rigward tad-deċiżjonijiet adottati mill-Bureau tiegħu—korp li jistabbilixxi r-regoli għall-Parlament. Fil-futur, il-pubbliku għandu jkun jista' jiskrutinizza deċiżjonijiet interni ta' interess pubbliku sinifikanti.

“L-iskandlu tal-Qatargate dgħajjef ir-reputazzjoni tal-Parlament Ewropew f’għajnejn ħafna ċittadini tal-UE. Qabel l-elezzjonijiet Ewropej tas-sena d-dieħla, il-Parlament issa jrid juri li qed jagħmel dak kollu fis-setgħa tiegħu biex jipproteġi l-integrità u l-kredibbiltà tiegħu.

Ir-regoli l-ġodda dwar l-etika aktar b’saħħithom huma punt tat-tluq tajjeb iżda r-regoli huma tajbin biss daqs l-implimentazzjoni u l-infurzar tagħhom.

L-għan tiegħi huwa li nħeġġeġ lill-Parlament ikompli l-proċess ta’ riforma meħtieġ biex tiġi żgurata kultura etika b’saħħitha u reġim ta’ infurzar li jistħoqqlu l-fiduċja taċ-ċittadini,” qalet l-Ombudsman.

Sfond

L-ewwel rapportat f’Diċembru 2022, l-iskandlu tal-Qatargate jinvolvi allegazzjonijiet li pajjiżi mhux tal-UE ppruvaw jixtru influwenza fil-Parlament.

F’Jannar 2023, l-Ombudsman talbet lill-Parlament għal aktar informazzjoni dwar kif kellha l-ħsieb li tirriforma l-qafas tal-etika u t-trasparenza tagħha wara dan l-iskandlu. Aktar tard ipprovdiet ukoll kontribut dwar il-proposta ta' 14-il punt għal riforma ppreżentata mill-President tal-Parlament, Roberta Metsola.

Il-Parlament adotta diversi bidliet inkluż fir-Regoli ta’ Proċedura tiegħu u fil-Kodiċi ta’ Kondotta tal-Membri f’Settembru 2023. Dawn il-bidliet saħħew ir-regoli dwar it-trasparenza tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi privati tal-Membri tal-PE, il-kunflitti ta’ interess, u d-dikjarazzjonijiet tal-laqgħat mar-rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess. Issa hemm ukoll perjodu ta' preklużjoni ta' sitt xhur għall-ex Membri tal-PE u "paġna web ta' trasparenza" ġdida fuq is-sit web tal-Parlament.

Ara l-valutazzjoni sħiħa tal-Ombudsman.