Għażiż Sur X,

Qed nikteb biex naqsam il-fehmiet preliminari tagħna f’dan il-każ u nittama li dawn ikunu jistgħu jitqiesu mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni konfermatorja tagħha.

Il-każ jikkonċerna r-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għall-abbozz tal-valutazzjoni tal-impatt imwettaq fil-kuntest tar-reviżjoni tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel lill-Konsumaturi (FIC)[1] u għall-minuti relatati ma’ “laqgħa upstream” bejn il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju (RSB) u d-DĠ SANTE dwar din il-kwistjoni.

Fl-istadju inizjali, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għal dawn id-dokumenti fl-intier tagħhom, bl-argument li l-iżvelar idgħajjef serjament proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li għadu għaddej peress li l-proposta leġiżlattiva rilevanti kienet għadha ma ġietx adottata [2].

L-ilmentatur imbagħad għamel applikazzjoni konfermatorja, fejn sostna, fost affarijiet oħra, li hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. Fin-nuqqas ta’ tweġiba fil-limitu ta’ żmien preskritt, li skada fl-4 ta’ Jannar 2024, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

Fis-7 ta’ Frar 2024, l-Uffiċċju tagħna talab lill-Kummissjoni toħroġ tweġiba għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur sal-1 ta’ Marzu 2024. Aħna tlabna wkoll li nispezzjonaw id-dokumenti inkwistjoni u tajna lill-Kummissjoni l-opportunità li tagħmel kummenti.

Bi tweġiba, il-Kummissjoni qasmet kopja tad-dokumenti mal-Uffiċċju tagħna. Madankollu, il-Kummissjoni ma pprovdietx kummenti u, sal-lum, għadha ma adottatx deċiżjoni konfermatorja.

It-tim tal-inkjesta spezzjona l-abbozz tal-valutazzjoni tal-impatt u l-minuti tal-laqgħa inkwistjoni. Fuq il-bażi tar-reviżjoni tagħna tad-dokumenti, m'aħniex konvinti li jistgħu jiġu miżmuma b'mod leġittimu, u ċertament mhux fl-intier tagħhom.

L-Ombudsman reċentement għamlet proposta għal soluzzjoni fl-inkjesta tagħha dwar in-nuqqas ta’ divulgazzjoni tal-opinjoni tal-RSB dwar l-abbozz tal-valutazzjoni tal-impatt inkwistjoni hawnhekk (każ 2347/2023/MIK). Fil-proposta tagħha, l-Ombudsman esponiet ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li r-raġunament tal-Kummissjoni f’dan il-każ ma jiġġustifikax ir-rifjut ta’ aċċess għall-opinjoni tal-RSB. B’mod speċifiku, l-opinjoni tal-RSB tikkostitwixxi “dokument leġiżlattiv”, li għalih japplikaw l-ogħla standards ta’ trasparenza.[3] Il-Kummissjoni ma wrietx li l-opinjoni tal-RSB kienet partikolarment sensittiva u għalhekk li hemm “riskju speċifiku, attwali u raġonevolment prevedibbli” li l-iżvelar jimmina serjament it-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, kif meħtieġ mill-ġurisprudenza tal-UE [4].

Ftit jiem wara li l-Ombudsman ikkondividiet il-proposta tagħha għal soluzzjoni, il-Kummissjoni ħarġet deċiżjoni konfermatorja li tikkonferma d-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess bis-sħiħ. Filwaqt li aċċettat li l-opinjoni tal-RSB hija dokument leġiżlattiv, hija argumentat li s-sentenza Client Earth imsemmija hawn fuq "ma tipprovdix dritt inkondizzjonat ta' aċċess dirett għal kwalunkwe dokument ta' valutazzjoni tal-impatt." Minflok, hija qalet, l-istituzzjoni għandha twettaq valutazzjoni każ b'każ.  

Fir-rigward tal-każ inkwistjoni, il-Kummissjoni qalet li kellha bżonn lok għal riflessjoni dwar ir-reviżjoni tar-Regolament dwar l-FIC u li kien hemm “differenza qawwija” bejn il-fehmiet tal-Istati Membri, li kien ifisser li dan it-teħid ta’ deċiżjonijiet kien partikolarment sensittiv.

Kif stabbilit fil-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni fil-każ 2347/2023/MIK, kunsiderazzjonijiet ġenerali, bħall-ħtieġa li jiġu kkunsidrati għażliet ta’ politika differenti u li jiġi ppreservat “il-lok għar-riflessjoni u għad-diskussjoni interna”, japplikaw għal kwalunkwe fajl leġiżlattiv u ma juru l-ebda riskju speċifiku li jinvolvi d-divulgazzjoni ta’ dokument leġiżlattiv speċifiku. Fil-fatt, hija n-natura stess ta’ valutazzjoni tal-impatt li tippreżenta l-għażliet ta’ politika differenti li qed jiġu kkunsidrati u huwa għal din ir-raġuni li l-Qorti qieset li l-aċċess għal tali dokumenti jrid jiġi pprovdut fi stadju bikri, jiġifieri, filwaqt li t-teħid ta’ deċiżjonijiet relatat għadu għaddej.

Barra minn hekk, il-fatt li r-reviżjoni ppjanata tal-leġiżlazzjoni hija kontroversjali jew partikolarment sensittiva, ma jistax bħala tali jiġġustifika n-nuqqas ta' żvelar ta' dokument leġiżlattiv speċifiku.[5] Pjuttost, huwa l-kontenut tad-dokument speċifiku, li għalih qed jintalab l-aċċess, li huwa deċiżiv għall-kwistjoni dwar jekk jistax jingħata aċċess. 

Għalhekk, filwaqt li huwa minnu li l-istituzzjoni kkonċernata għandha twettaq valutazzjoni każ b’każ ta’ kull dokument mitlub, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta’ Ottubru 2023 ma hijiex biżżejjed u l-intenzjoni tagħha li tippubblika l-valutazzjoni tal-impatt finali flimkien mal-proposta leġiżlattiva, ladarba l-proposta tiġi ffinalizzata, ma hijiex biżżejjed biex tissodisfa l-istandard meħtieġ ta’ trasparenza.

Fid-dawl tad-dewmien sinifikanti diġà mġarrab f’dan il-każ, għalhekk inħeġġeġ lill-Kummissjoni tadotta deċiżjoni konfermatorja mingħajr aktar dewmien, filwaqt li tqis il-punti ta’ hawn fuq.

Dejjem tiegħek,

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 15/05/2024

[1] Ir-Regolament 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ ikel

informazzjoni lill-konsumaturi, ĠU L 304/18.

[2] Skont l-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu tar-Regolament 1049/2001.

[3] Skont it-Trattati tal-UE, iċ-ċittadini għandhom id-“dritt li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-Unjoni” (l-Artikolu 10 tal-

It-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, it-TUE). Għalhekk, id-deċiżjonijiet kollha tal-UE jridu jittieħdu “b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib

iċ-ċittadini" (l-Artikoli 1 u 10(3) tat-TUE). Skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, għandu jkun hemm aċċess usa’

mogħtija lil "dokumenti leġiżlattivi" (l-Artikolu 12(2) u l-Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001).

[4] Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16 P: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=2BDC1E2E6333EC140C778466AFEC9767?text=&docid=205322&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=96111.

[5] Ara, pereżempju, is-sentenza tal-Qorti tat-8 ta’ Ġunju 2023, Il-Kunsill vs Pech, C-408/21 P, il-paragrafu 88: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=274436&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4725359.