Għażiż F.,
fl-20 ta’ Jannar 1997 inti ressaqt ilment quddiem l-Ombudsman Ewropew kontra l-Kummissjoni Ewropea. Inti allegajt li l-Kummissjoni naqset milli tissottometti fi żmien xieraq abbozz ta' miżuri biex tipposponi d-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni fuq l-ittestjar fuq l-annimali għall-prodotti kożmetiċi inizjalment prevista għall-1 ta' Jannar 1998, kif meħtieġ mid-Direttiva 93/35/KEE (1).
Fit-2 ta' Lulju 1997 il-Kummissjoni Ewropea bagħtet l-opinjoni tagħha li jiena bgħattlek.
Fil-5 ta’ Awwissu 1997 inti bgħatt l-osservazzjonijiet tiegħek dwar il-kummenti sottomessi mill-Kummissjoni Ewropea.

Il-komponent

Int enfasizzajt fl-ittri tiegħek l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 1, paragrafu sub 3, punt (i) tad-Direttiva 93/35/KEE (2), fejn id-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni fuq l-ittestjar fuq l-annimali ta' ingredjenti użati fi prodotti kosmetiċi, inizjalment prevista għall-1 ta' Jannar 1998 (3), jista' jiġi pospost biss jekk: (i) ma kienx hemm biżżejjed progress fl-iżvilupp ta’ metodi sodisfaċenti biex jissostitwixxu l-ittestjar fuq l-annimali, u (ii) kieku l-Kummissjoni kienet issottomettiet abbozz ta’ miżuri għal dak il-għan sal-1 ta’ Jannar 1997.
Fil-fehma tiegħek, peress li l-Kummissjoni ma kienet issottomettiet l-ebda proposta biex temenda tali skadenza saż-żmien tal-ewwel ittra tiegħek (20 ta' Jannar 1997), inti tlabt li l-Ombudsman Ewropew jiżgura konformità sħiħa mad-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni għall-ittestjar fuq l-annimali.

L-Inkwantu

Fl-opinjoni tagħha,
il-Kummissjoni Ewropea indikat li:
L-Artikolu 4, il-punt (i) tad-Direttiva 76/768 /KEE kif modifikata bid-Direttiva 93/35/KEE introduċa projbizzjoni fuq il-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti li fihom ingredjenti jew kombinazzjoni ta’ ingredjenti li kienu ġew ittestjati fuq l-annimali. Il-projbizzjoni għandha tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1998, għalkemm il-Kummissjoni tista' tipposponi din l-iskadenza għal mill-inqas sentejn, jekk ma jinstabux metodi alternattivi ta' ttestjar.
Matul l-1996 il-Kummissjoni sabet li ma kien qed isir l-ebda progress suffiċjenti lejn l-iżvilupp ta' metodi alternattivi ta' ttestjar. Din il-pożizzjoni kienet ġustifikata u elaborata fir-"Rapport tal-1996 dwar l-iżvilupp, il-validazzjoni u l-aċċettazzjoni legali ta' metodi alternattivi għall-esperimenti fuq l-annimali fil-qasam tal-kożmetiċi" tal-Kummissjoni.
Waqt laqgħa informali tal-"Grupp ta' Ħidma għall-prodotti kożmetiċi" (forum informali bil-parteċipazzjoni ta' rappreżentanti mill-Istati Membri, organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, NGOs għall-protezzjoni tal-annimali, u l-industrija) li saret fil-5 ta' Novembru 1996, il-Kummissjoni spjegat is-sitwazzjoni u l-intenzjoni tagħha li tfittex dewmien għad-data tad-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni.
Għal dak il-għan, fl-20 ta' Marzu 1997, il-Kummissjoni bagħtet abbozz ta' proposta lill-"Kumitat Xjentifiku dwar il-Kożmetoloġija". Għalkemm, kif stabbilit mid-Direttiva 93/35/KEE, proposta biex tiġi posposta d-data tal-projbizzjoni kellha ssir sal-1 ta’ Jannar 1997. Il-Kummissjoni ġġustifikat id-dewmien tagħha minħabba l-ħtieġa li jiġu vvalutati xi problemi legali, b’mod partikolari l-kompatibbiltà bejn dawn ir-regoli Komunitarji mad-dispożizzjonijiet eżistenti tal-liġi internazzjonali.
Wara l-parir pożittiv mill-Kumitat Xjentifiku fis-17 ta' April 1997, il-Kummissjoni adottat id-Direttiva 97/18/KE li tipposponi d-data li warajha t-testijiet fuq l-annimali huma pprojbiti għal ingredjenti jew kombinazzjonijiet ta' ingredjenti ta' prodotti kożmetiċi (4).
L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur
L-osservazzjonijiet tiegħek dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni huma kif ġej:
Fil-fehma tiegħek, ir-raġunijiet mogħtija mill-Kummissjoni biex tiġġustifika d-dewmien fis-sottomissjoni ta’ abbozz ta’ direttiva biex jiġi pospost id-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni (“eżami ta’ problemi legali”) huma inammissibbli. Id-Direttiva 93/35/KE ppermettiet biss li l-projbizzjoni tiġi posposta permezz ta' proposta mill-Kummissjoni li għandha tiġi ppreżentata "sal-1 ta' Jannar 1997".
Għalkemm il-Kummissjoni kienet infurmat bl-intenzjoni tagħha li tipposponi d-data tal-projbizzjoni matul il-laqgħa tal-5 ta' Novembru 1996 tal-"Grupp ta' Ħidma għall-prodotti kosmetiċi", din il-proċedura ma tikkorrispondix ma' dik stabbilita fid-Direttiva 93/35/KE.
Ir-Rapport tal-Kummissjoni´s tal-1996 dwar l-iżvilupp, il-validazzjoni u l-aċċettazzjoni legali ta' metodi alternattivi għall-esperimenti fuq l-annimali fil-qasam tal-kożmetiċi bilkemm seta' jiġġustifika l-miżuri adottati fid-Direttiva 97/18/KE, peress li din id-data kienet is-17 ta' April 1997, filwaqt li r-Rapport ġie ppubblikat fil-5 ta' Mejju 1997.
B'kont meħud tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inti tlabt li l-Ombudsman jifformula rakkomandazzjoni biex tiġi annullata d-Direttiva 97/18/KE, sabiex tinżamm id-data oriġinali għad-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni fuq l-ittestjar fuq l-annimali.

Id-Deċiżjoni

Abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-ilmentatur u l-osservazzjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni Ewropea, l-Ombudsman wasal għall-konklużjonijiet li ġejjin:
1 Dewmien fil-preżentazzjoni ta' proposta biex tiġi posposta l-projbizzjoni fuq l-ittestjar fuq l-annimali
1.1. Skont l-Artikolu 4, il-paragrafu 1, it-taqsima (i) tad-Direttiva 76/768/KEE, l-Istati Membri kienu meħtieġa jipprojbixxu t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti kożmetiċi li fihom ingredjenti jew il-kombinazzjonijiet tagħhom ittestjati fuq l-annimali wara l-1 ta’ Jannar 1998.
1.2. Wara l-emenda ta’ din id-dispożizzjoni bid-Direttiva 93/35/KE, ġiet introdotta klawżola ġdida li permezz tagħha l-Kummissjoni ngħatat is-setgħa li tippreżenta abbozz ta’ miżuri bil-ħsieb li tipposponi d-data tal-projbizzjoni, li kieku ma kienx hemm biżżejjed progress fl-iżvilupp ta’ metodi sodisfaċenti biex jissostitwixxu l-ittestjar fuq l-annimali. Il-Kummissjoni kellha, madankollu, tissottometti kull proposta f'dan ir-rigward sa l-1 ta' Jannar 1997.
1.3.Skont id-dispożizzjonijiet ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni kellha tevalwa jekk il-kundizzjonijiet tekniċi relatati mal-implimentazzjoni ta’ metodi sodisfaċenti biex jissostitwixxu l-ittestjar fuq l-annimali kinux ġew żviluppati jew le. Abbażi ta’ dawk is-sejbiet, u b’konsultazzjoni mal-Kumitat Xjentifiku dwar il-kożmetoloġija, l-istituzzjoni mbagħad kellha tiddeċiedi dwar il-proċedura leġiżlattiva adegwata.
1.4 Wara li evalwat dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni ddeċidiet li tuża s-setgħat leġiżlattivi tagħha u tressaq abbozz ta' miżuri biex tipposponi d-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni. Din l-azzjoni tidher li taqa' kompletament taħt il-mandat tal-´s tal-Kummissjoni. Kif sostniet b'mod konsistenti l-Qorti tal-Ġustizzja, f'każijiet bħal dan li jinvolvu l-valutazzjoni ta' sitwazzjoni xjentifika u ekonomika kumplessa, il-Kummissjoni tgawdi minn marġni wiesa' ta' diskrezzjoni (5).
1.5 Madankollu, meta tuża s-setgħat tagħha, il-Kummissjoni għandha tirrispetta r-regoli Komunitarji rilevanti kollha. L-Ombudsman Ewropew diġà ddikjara li każ ta' amministrazzjoni ħażina jseħħ b'mod ċar meta istituzzjoni jew korp Komunitarju jonqos milli jaġixxi skont it-Trattati u l-atti Komunitarji li jorbtuh (6).
F'dan il-każ, id-Direttiva 93/35/KEE imponiet diversi rekwiżiti fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni´s, b'mod partikolari l-ħtieġa li l-abbozz tal-miżuri jiġi ppreżentat f'perjodu ta' żmien fiss, jiġifieri sal-1 ta' Jannar 1997. Madankollu, il-Kummissjoni ppreżentat il-proposta tagħha biss fl-20 ta' Marzu 1997.
1.6 Billi naqset milli taġixxi b'konformità ma' obbligu legali li jorbotha, l-azzjoni tal-Kummissjoni ma segwietx il-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba. Barra minn hekk, dan in-nuqqas seta’ kellu konsegwenzi negattivi għal ħafna individwi u operaturi ekonomiċi li, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe inizjattiva mill-Kummissjoni fl-1 ta’ Jannar 1997, wasslu biex jemmnu li l-ebda ttestjar fuq l-annimali għall-prodotti kożmetiċi ma kellu jkun permess mill-bidu tal-1998.
Il-Kummissjoni għalhekk ikkontribwixxiet sabiex toħloq sitwazzjoni fejn l-effett tal-leġiżlazzjoni Komunitarja ma kienx ċar u kien imprevedibbli għal dawk li kienu suġġetti għaliha, u b’hekk ippreġudikat l-osservanza tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
2 Dikjarazzjoni mill-Ombudsman Ewropew li tannulla d-Direttiva 97/18/KE
2.1 Ir-rwol primarju ta' l-Ombudsman Ewropew huwa li "jkopri amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet ta' l-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji"(7). Huwa għalhekk lil hinn mill-mandat tal-Ombudsman li jistabbilixxi l-illegalità ta' Direttiva, jew il-merti ta' danni possibbli lil partijiet terzi.
Il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja biss, bħala l-ogħla awtorità dwar kwistjonijiet tal-liġi Komunitarja, ingħatat is-setgħa mit-Trattati li tistħarreġ il-legalità u l-effetti fuq partijiet terzi tal-atti adottati mill-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji.
3 Konklużjoni
Abbażi tal-inkjesti tal-Ombudsman Ewropew dwar dan l-ilment, jidher li huwa meħtieġ li jsiru l-kummenti kritiċi li ġejjin:

Fl-użu tas-setgħat tagħha, il-Kummissjoni għandha tirrispetta r-regoli Komunitarji rilevanti kollha. Id-Direttiva 93/35/KEE kienet tirrikjedi li kwalunkwe inizjattiva mill-Kummissjoni biex tipposponi l-projbizzjoni fuq l-ittestjar fuq l-annimali kellha tiġi sottomessa sal-1 ta’ Jannar 1997. Madankollu, il-Kummissjoni ppreżentat il-proposta tagħha biss fl-20 ta' Marzu 1997.

Billi naqset milli taġixxi f’konformità ma’ dan l-obbligu legali, il-Kummissjoni ma segwietx il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba. Barra minn hekk, dan in-nuqqas seta’ kellu konsegwenzi negattivi għal ħafna individwi li ġew imġiegħla jemmnu li l-ebda ttestjar fuq l-annimali għall-prodotti kożmetiċi ma kellu jkun permess mill-bidu tal-1998.

Peress li dawn l-aspetti tal-każ jikkonċernaw proċeduri relatati ma’ avvenimenti speċifiċi fil-passat, mhuwiex xieraq li tinstab soluzzjoni bonarja għall-kwistjoni. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.
Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.
Dejjem tiegħek,
Jacob SÖDERMAN

---

(1) Id-Direttiva tal-Kunsill 93/35/KEE ta' l-14 ta' Ġunju 1993 li temenda għas-sitt darba d-Direttiva 76/768/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mal-prodotti kosmetiċi (ĠU L 151 tat-23.6.93, p. 32).

(2) "[...] jekk ma jkunx hemm biżżejjed progress fl-iżvilupp ta' metodi sodisfaċenti biex jissostitwixxu l-ittestjar fuq l-annimali (...) Il-Kummissjoni għandha, sa l-1 ta' Jannar 1997, tissottometti abbozz ta' miżuri biex tipposponi d-data ta' l-implimentazzjoni ta' din id-dispożizzjoni, għal perijodu suffiċjenti, u fi kwalunkwe każ għal mhux inqas minn sentejn, skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 10 (...)".

(3) Art. 4 tad-Direttiva 76/768/KEE (ĠU L 262, 27.9.2976, p. 169).

(4) Id-Direttiva tal-Kummissjoni 97/18/KE tas-17 ta' April 1997 (ĠU L 114 ta' l-1.5.1997, p.43).

(5) Ara, fost l-oħrajn, il-Kawża 55/75, Balkan-Import Export [1976] Ġabra 19; Kawża 29/77 Roquettes Frères [1977] Ġabra 1853; u l-Kawża 138/79 Roquettes Frères vs il-Kunsill [1980] Ġabra 3333.

(6) Ir-Rapport Annwali tal-1995, p. 17.

(7) L-Artikolu 2(1) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew (ĠU L 113, 4.5.1994, p. 15).