Il-qafas għall-komponent

1. Fl-1997, l-ilmentatur ipparteċipa fil-kompetizzjoni arkitettonika internazzjonali għall-Kwartier Ewropew fi Brussell intitolata "Concours international d'Architecture - Aménagement de l'espace public dans le Quartier Européen de Bruxelles". Il-kompetizzjoni ssemmiet ukoll bħala l-"Les sentiers de l'Europe". Din il-kompetizzjoni internazzjonali ġiet organizzata fuq l-inizjattiva tal-Ministru tax-Xogħlijiet Pubbliċi tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell, u tas-Sur Erkki Liikanen, li dak iż-żmien kien Kummissarju Ewropew. Ir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell u l-Unjoni Ewropea kkontribwew 50 % tal-finanzjament għall-proġett kull wieħed. Is-Société Centrale d'Architecture de Belgique (SCAB) ġiet fdata bl-organizzazzjoni ġenerali tal-kompetizzjoni, li ġiet organizzata f'żewġ stadji. Fl-24 ta' April 1998, SCAB ħabbret ir-riżultati tal-kompetizzjoni, li wasslet għall-iffirmar ta' kuntratt mal-offerent rebbieħ ("ir-rebbieħ"). Il-proposta tal-ilmentatur ġiet ikklassifikata fit-tielet post. Fil-5 ta’ Ġunju, fis-16 ta’ Ġunju u fit-8 ta’ Lulju 1998, l-ilmentatur kiteb lill-Kummissarju Liikanen dwar ir-riżultat.

2. Fit-8 ta’ Lulju 1998, l-ilmentatur issottometta lment ta’ ksur lid-Direttorat Ġenerali XV tal-Kummissjoni (il-predeċessur tad-Direttorat Ġenerali għas-Suq Intern, DĠ MARKT). Waħda mill-allegazzjonijiet li għamel kienet li l-awtoritajiet Belġjani kisru d-Direttiva tal-Kunsill 92/50/KEE li tirregola l-koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti ta' servizz pubbliku [1] ("id-Direttiva"). L-argument ewlieni tal-ilmentatur kien li l-kriterji ta' evalwazzjoni u l-kompożizzjoni tal-ġurija tal-kompetizzjoni ("il-ġurija") kisru r-regoli ġenerali tal-kompetizzjoni.

3. Fil-21 ta' Settembru 1998, l-ilmentatur ressaq ilment quddiem l-Ombudsman Ewropew (1021/1998/OV) kontra l-Kunsill tal-UE, il-Kummissjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew. Huwa allega li d-Direttiva u r-regoli ġenerali tal-kompetizzjoni arkitettonika nkisru mill-Unjoni Ewropea fir-rwol tagħha bħala Awtorità Kontraenti, u mill-membri tal-Ġurija. Huwa allega wkoll li xi membri tal-Ġurija kienu rappreżentanti tal-istituzzjonijiet Ewropej. L-ilmentatur sostna li l-kompetizzjoni għandha tiġi annullata u li għandu jiġi kkumpensat. Fis-27 ta' Ottubru 1998, l-Ombudsman informa lill-kwerelant li l-ilment tiegħu kien inammissibbli minħabba li ma kinux saru l-approċċi amministrattivi xierqa minn qabel. Barra minn hekk, huwa spjega li ma setax jittratta l-ilment minħabba li s-servizzi tad-DĠ XV tal-Kummissjoni kienu fil-proċess li jwettqu l-investigazzjoni tagħhom dwar l-ilment ta' ksur tiegħu tat-8 ta' Lulju 1998.

4. Fis-7 ta' Diċembru 1998, il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet l-ilment tal-kwerelant tat-8 ta' Lulju 1998, u infurmatu li l-ilment tiegħu kien ġie rreġistrat mis-Segretarjat Ġenerali tagħha taħt in-numru ta' referenza 98/5025. Il-Kummissjoni fetħet proċedura ta’ ksur dwar l-allegazzjonijiet tal-ilmentatur. Fl-4 ta’ Novembru 1999, l-istituzzjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill-awtoritajiet Belġjani abbażi tal-ex Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE, li issa sar l-Artikolu 258 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. L-ittra ta’ intimazzjoni kienet tikkonċerna l-allegat ksur tal-Artikolu 13(6)[2] tad-Direttiva, jiġifieri, li l-anonimità tal-kandidati parteċipanti kienet tneħħiet fit-tieni stadju tal-kompetizzjoni. Fl-4 ta’ Frar 2000, wara mistoqsija parlamentari bil-miktub dwar l-indipendenza u l-imparzjalità tal-membri tal-ġurija fir-rigward tal-kandidati, il-Kummissjoni bagħtet talba ġdida għal informazzjoni addizzjonali lill-awtoritajiet Belġjani.

5. Fit-12 ta' April 2000, l-ilmentatur ressaq it-tieni lment lill-Ombudsman (505/2000/(OV)SM). Huwa allega li (i) ma rċieva l-ebda informazzjoni mill-Kummissjoni dwar ir-riżultat tal-ilment ta’ ksur tiegħu tat-8 ta’ Lulju 1998; (ii) il-Kummissjoni ma kinitx wieġbet għal erbgħa mill-ittri tiegħu; u (iii) id-Direttiva u r-regoli ġenerali tal-kompetizzjoni nkisru mill-Kummissjoni u mir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell f’żewġ aspetti. L-ewwel nett, il-membri tal-Ġurija ma kinux indipendenti u imparzjali, u t-tieni nett, id-deċiżjoni li tagħti l-kuntratt ma ġietx ikkomunikata lilu fi żmien 15-il jum mid-deċiżjoni tal-Ġurija. Fit-18 ta’ Mejju 2000, l-Ombudsman fetaħ investigazzjoni fir-rigward tal-ewwel żewġ allegazzjonijiet. L-Ombudsman informa wkoll lill-ilmentatur li, peress li s-suġġett tat-tielet allegazzjoni tiegħu kien qed jiġi investigat mill-Conseil d'Etat Belġjan, huwa ma kellu l-ebda setgħa li jittrattaha minħabba l-fatt li dak li kien l-Artikolu 195 tat-Trattat KE, li issa sar l-Artikolu 228 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, jipprevedi li l-Ombudsman għandu jwettaq inkjesti "ħlief fejn il-fatti allegati huma jew kienu s-suġġett ta' proċedimenti legali". Fit-30 ta' Awissu 2001, l-Ombudsman għalaq l-inkjesta tiegħu u informa lil min għamel l-ilment bid-deċiżjoni tiegħu li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni dwar l-ewwel u t-tieni allegazzjonijiet ta' min għamel l-ilment.

6. Permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Jannar 2001, il-Kummissjoni informat lil min għamel l-ilment li, fil-21 ta’ Diċembru 2000, ittieħdet deċiżjoni li tintbagħat opinjoni motivata lill-awtoritajiet Belġjani, peress li qieset li l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva kien inkiser. B’mod partikolari, il-Kummissjoni indikat li l-Awtorità Kontraenti kisret l-obbligu li tiżgura l-anonimità tal-proġetti. Barra minn hekk, il-Ġurija naqset milli tibbaża d-deċiżjoni tagħha esklużivament fuq il-kriterji stabbiliti fl-avviż (u d-dokumenti tal-kompetizzjoni), u fuq il-ponderazzjoni indikata. Barra minn hekk, l-obbligu li tiġi żgurata l-indipendenza tal-Ġurija ma ġiex irrispettat. Fir-rigward ta' dan l-aħħar aspett, il-Kummissjoni indikat li deher li kien hemm rabtiet ekonomiċi diretti bejn il-President tal-Ġurija u t-tieni rebbieħ, kif ukoll bejn membru ieħor tal-Ġurija u r-rebbieħ rebbieħ. L-opinjoni motivata tal-Kummissjoni ntbagħtet lill-awtoritajiet Belġjani fid-9 ta' Frar 2001.

7. B'ittra tat-12 ta' April 2001, l-awtoritajiet Belġjani informaw lis-servizzi tal-Kummissjoni bl-impenji li kienu ħadu b'risposta għall-opinjoni motivata tal-Kummissjoni tad-9 ta' Frar 2001. Fl-14 ta’ Ġunju 2001, il-Kummissjoni talbet kjarifiki. Permezz ta’ ittra datata l-24 ta’ Settembru 2001, l-awtoritajiet Belġjani wieġbu, u komplew jiċċaraw l-impenji tagħhom. Fit-12 ta' Ottubru 2001, saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti mir-Reġjun Kapitali ta' Brussell. Fis-6 ta’ Novembru 2001, l-awtoritajiet Belġjani bagħtu ittra oħra lill-Kummissjoni dwar is-segwitu ta’ l-opinjoni motivata.

8. B'ittra tas-6 ta' Novembru 2001, id-DĠ MARKT informa lill-kwerelant li, matul id-diskussjonijiet li saru fit-12 ta' Ottubru 2001, ir-rappreżentanti tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell kienu rrikonoxxew b'mod espliċitu li t-tħassib tal-Kummissjoni, kif espress fl-opinjoni motivata tagħha tad-9 ta' Frar 2001, kien fondat. L-ittra infurmat ukoll lill-ilmentatur li “r-rappreżentanti tal-awtoritajiet Belġjani indikaw ukoll li, wara l-opinjoni motivata tal-Kummissjoni, il-ministri responsabbli kienu ddeċidew li jtemmu b’mod definittiv il-kuntratt inkwistjoni u li ma jagħtux aktar ordni għal servizzi fil-qafas ta’ dan il-kuntratt”[3]. Id-DĠ MARKT spjega li, għalhekk, ma qiesx li kien xieraq li jressaq il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, u li għalhekk kien se jipproponi lill-Kummissjoni li l-każ jingħalaq. Wara din l-ittra ta’ qabel l-għeluq tas-6 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni għalqet il-proċedura ta’ ksur fl-24 ta’ April 2002.

9. Fit-30 ta’ Ottubru 2002, l-ilmentatur kiteb lill-Kummissjoni fejn argumenta li l-awtoritajiet Belġjani ma kinux irrispettaw l-impenji li ħadu fl-2001. Huwa rrileva li, fit-22 ta’ Marzu 2001, kien ġie konkluż il-ħames addendum għall-kuntratt inkwistjoni bejn ir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell u r-rebbieħ, li kien jinvolvi somma ta’ madwar BEF 6 miljun. Dan l-addendum kien relatat ma’ xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni f’Parc Léopold, li jinsab fil-kwartier Ewropew ta’ Brussell. L-ilmentatur indika li s-sit tax-xogħlijiet f’Parc Léopold kien imdawwar b’pannelli li juru l-isem tar-rebbieħ.

10. Permezz ta’ ittra tal-21 ta’ Novembru 2002, il-Kummissjoni wieġbet lill-persuna li għamlet l-ilment. Hija ddikjarat li "permezz ta ' ittra tat-12 ta ' April 2001, hija kienet ġiet infurmata bl-intenzjoni tal-awtoritajiet Belġjani li jtemmu l-kuntratt inkwistjoni"[4]. Barra minn hekk, bi tweġiba għal talba ta ' kjarifika magħmula mis-servizzi tal-Kummissjoni, l-awtoritajiet Belġjani, permezz ta ' ittra tal-24 ta ' Settembru 2001, effettivament "ikkjarifikaw li l-ministri responsabbli kienu impenjaw ruħhom li ma jibqgħux jagħtu ordnijiet ġodda għal servizzi fil-qafas tal-kuntratt inkwistjoni"[5]. Il-Kummissjoni kkonkludiet li, fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkostanzi, l-awtoritajiet Belġjani kienu effettivament ikkonformaw mal-opinjoni motivata anki jekk, għall-ewwel, ma kinux qablu magħha. Hija indikat ukoll li l-pannelli li juru l-isem tar-rebbieħ rebbieħ fis-sit tax-xogħlijiet ma wrewx li l-awtoritajiet Belġjani kienu ħarġu ordnijiet ġodda għal servizzi wara li ħadu l-impenn formali tagħhom li jastjenu milli jagħmlu dan fl-ittri tagħhom tat-12 ta’ April u tal-24 ta’ Settembru 2001. Il-Kummissjoni kkonkludiet l-ittra tagħha billi ddikjarat li l-awtoritajiet Belġjani kienu infurmawha li l-missjoni fdata lir-rebbieħ kienet se titqies bħala kompletament mitmuma u magħluqa, ladarba dan tal-aħħar kien għen lir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell fir-riċeviment tax-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni ta’ Parc Léopold. Għalhekk, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, l-iffirmar tal-addendum nru 5 għall-kuntratt ma kienx kuntrarju għall-impenji meħuda mill-awtoritajiet Belġjani.

11. Erba’ snin wara, fl-4 ta’ Diċembru 2006, il-kwerelant ressaq ilment ġdid lill-Kummissjoni, fejn allega li l-awtoritajiet Belġjani ma kinux irrispettaw l-impenji li ħadu fl-2001. B'mod partikolari, huwa allega li l-ministri responsabbli kienu naqsu milli jikkonformaw mal-opinjoni motivata tal-Kummissjoni tad-9 ta' Frar 2001 minħabba li, minflok ma interrompew il-kuntratt inkwistjoni, huma kienu fil-fatt żiedu l-valur tiegħu b'EUR 226 779.41, jiġifieri, minn EUR 491 689.63 għal EUR 718 469.05 (bħala riżultat tal-addenda nri 1 sa 6), li jirrappreżentaw żieda ta' 45 % fil-valur tal-kuntratt. L-ilmentatur allega wkoll li l-awtoritajiet Belġjani kisru l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva [6] billi taw kuntratt li qabeż il-valur limitu ta' EUR 200 000, meta suppost kellhom joqogħdu lura milli joħorġu ordnijiet ġodda konnessi mal-kuntratt. L-ilmentatur, għalhekk, talab lill-Kummissjoni terġa’ tiftaħ l-ilment ta’ ksur preċedenti tiegħu 98/5025, u tressaq il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fis-27 ta' Diċembru 2006, il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet din l-ittra.

12. Fid-19 ta' Jannar 2007, is-servizzi tal-Kummissjoni talbu lill-kwerelant biex jitlob aktar informazzjoni. Permezz ta' ittri tat-8 u l-15 ta' Frar 2007, il-kwerelant ipprovda lill-Kummissjoni b'aktar dettalji. Fl-ittra tiegħu tal-15 ta' Frar 2007, huwa indika wkoll li kien impossibbli għalih li jemmen li l-Kummissjoni, fid-dawl tad-diskussjonijiet tagħha mal-awtoritajiet Belġjani, setgħet taċċetta l-ħruġ ta' ordnijiet ta' xogħol ġodda, li jirrappreżentaw 45 % tal-valur inizjali tal-kuntratt, fil-kuntest ta' dan l-istess kuntratt.

13. Permezz ta' ittra tal-20 ta' April 2007, il-kwerelant talab lill-Kummissjoni biex tirreġistra uffiċjalment l-ilment tiegħu u twieġeb għall-korrispondenza tiegħu. Fit-12 ta' Ġunju 2007, is-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni informa lill-ilmentatur li l-ilment ta' ksur tiegħu kien ġie rreġistrat taħt in-numru ta' referenza 2007/4421, u li kien se jiġi infurmat bir-riżultati tal-investigazzjoni li kienet se titwettaq mis-servizzi tal-Kummissjoni.

14. Permezz ta' ittra tas-26 ta' Jannar 2008, il-kwerelant talab lill-Kummissjoni biex tinfurmah dwar is-sitwazzjoni attwali rigward il-każ tiegħu.

15. Fit-23 ta' Frar 2008, il-kwerelant ressaq dan l-ilment (603/2008/OV) lill-Ombudsman.

16. B'ittra tat-3 ta' Marzu 2008, id-DĠ MARKT informa lill-kwerelant li kien bagħat ittra ta' qabel l-Artikolu 226 lill-awtoritajiet Belġjani fit-18 ta' Frar 2008. Fit-28 ta’ Marzu 2008, l-awtoritajiet Belġjani wieġbu billi sostnew li huma ma kinux kisru l-impenji meħuda fl-2001.

17. Permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Marzu 2008, li kopja tagħha ntbagħtet ukoll lill-Ombudsman, il-kwerelant talab lill-Kummissjoni biex tikkumpensah għad-danni li huwa qies li kien ġarrab. Il-Kummissjoni ma weġbitx. Għalhekk, fit-23 ta' Mejju 2008, l-ilmentatur kiteb lill-Ombudsman, fejn tenna t-talba tiegħu għal kumpens. Permezz ta' ittra tat-23 ta' Mejju 2008, il-Kummissjoni wieġbet għall-ittra tal-kwerelant tas-27 ta' Marzu 2008, fejn ċaħdet it-talba tiegħu għal kumpens.

18. Fis-26 ta’ Ġunju 2008, id-DĠ MARKT bagħat ittra ta’ qabel l-għeluq lill-ilmentatur. Hija infurmat lill-ilmentatur li, skont il-preambolu tal-addendum nru 6, l-objettiv tagħha kien li tiddefinixxi l-missjoni tal-perit (jiġifieri, ir-rebbieħ rebbieħ) f'aktar dettall, jew li testendiha f'ċerti limiti. L-awtoritajiet Belġjani rrimarkaw li l-addendum ma tawwalx il-kuntratt inkwistjoni, li kien imur kontra l-impenji li kienu ħadu, iżda, pjuttost, stabbilixxa kif id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kellhom jiġu solvuti fid-dawl tat-terminazzjoni tal-kuntratt. Id-DĠ MARKT issottometta li l-addendum nru 6 ma introduċax modifiki sostanzjali għall-kuntratt inkwistjoni, u indika li l-estensjoni tax-xogħol li jikkonċerna l-fażi nru 8, li kienet relatata ma’ Parc Léopold, baqgħet fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-addenda nru 1 sa 5, li tfasslu qabel l-impenji meħuda mill-awtoritajiet Belġjani fl-2001. Hija enfasizzat ukoll li l-valur totali tal-kuntratt, jiġifieri EUR 869 347.58, ma kienx jaqbeż iċ-ċifra massima ta’ EUR 870 612.17, kundizzjoni li l-awtoritajiet Belġjani impenjaw ruħhom għaliha fl-2001. Id-DĠ MARKT iddikjara wkoll li, skont l-informazzjoni tiegħu, minn meta daħlu għall-impenji li kienu ħadu fl-2001, l-awtoritajiet Belġjani ma kienu taw l-ebda kuntratt ta’ servizz pubbliku b’valur stmat li jaqbeż il-limitu msemmi fid-Direttiva. Hija ġibdet ukoll l-attenzjoni tal-ilmentatur għall-fatt li l-kuntratt inkwistjoni deher li tlesta. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, id-DĠ MARKT ikkonkluda li l-informazzjoni għad-dispożizzjoni tiegħu ma kinitx biżżejjed biex tiġġustifika l-ftuħ ta’ proċedura ta’ ksur, u li, għalhekk, jipproponi li l-Kummissjoni għandha tagħlaq il-każ ta’ ksur, sakemm l-ilmentatur ma jkunx issottometta informazzjoni ġdida fi żmien erba’ ġimgħat.

19. Fl-20 ta’ Lulju 2008, il-kwerelant wieġeb f’ittra, fejn argumenta li l-Kummissjoni ma kinitx aġixxiet malajr biex tikkoreġi l-ksur tad-Direttiva. Fit-13 ta’ Awwissu 2008, id-DĠ MARKT wieġeb, u ddikjara li kien hemm żewġ raġunijiet għall-għeluq tal-ilment ta’ ksur Nru 98/5025. Minn naħa, l-awtoritajiet Belġjani kienu rrikonoxxew il-ksur u, min-naħa l-oħra, huma kienu ddeċidew li jxolju l-kuntratt inkwistjoni. Hija indikat ukoll li kienet saret taf dwar il-konklużjoni ta' l-addendum nru 6 biss permezz ta' l-ilment il-ġdid ta' min għamel l-ilment, li kien ippreżentat fl-4 ta' Diċembru 2006. Hija ddikjarat li kienet analizzat dan l-addendum u kkonkludiet li ma kien hemm l-ebda element li jiġġustifika l-ftuħ ta’ proċedura ta’ ksur. Għalhekk, id-DĠ MARKT iddeċieda li jipproponi li l-każ jingħalaq.

20. Fit-18 ta’ Settembru 2008, il-Kummissjoni għalqet il-każ ta’ ksur.

Is-suġġett tal-marka ta' l-individwu

21. Fit-23 ta' Frar 2008, il-kwerelant ilmenta mal-Ombudsman. Huwa għamel l-allegazzjonijiet li ġejjin.

1. Il-Kummissjoni ma imponietx fuq l-awtoritajiet Belġjani l-implementazzjoni stretta u immedjata ta’ l-opinjoni motivata tagħha tad-9 ta’ Frar 2001. F'dan ir-rigward, il-kwerelant indika li l-addendum nru 6, li jinvolvi s-somma ta' EUR 202 709.40, ġie konkluż f'Diċembru 2002, u, fil-15 ta' Ottubru 2003, ix-xogħol kien għadu għaddej f'Parc Léopold.
2. Il-Kummissjoni kienet żbaljata meta aċċettat li l-awtoritajiet Belġjani taw lir-rebbieħ miżati supplimentari fl-ammont ta’ EUR 226 779.41.
3. Il-Kummissjoni kienet żbaljata meta aċċettat li l-awtoritajiet Belġjani taw lir-rebbieħ il-fażi addizzjonali nru 8, (suġġett tal-addendum nru 6) għal Parc Leopold, mingħajr ma nediet l-ebda proċedura.
4. Il-Kummissjoni żbaljat meta qieset li ma kienx neċessarju li l-Istat Belġjan jiġi mfittex quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
5. Il-Kummissjoni approvat kompetizzjoni irregolari, u kkofinanzjatha billi ħallset 50 % tal-ispejjeż. L-obbligu li tiġi żgurata l-anonimità tal-proġetti nkiser.
6. Il-Kummissjoni hija mħallef u parti f’din il-kwistjoni u għalhekk ma tistax tiddefendi lill-ilmentatur b’mod ġust.
7. Il-Kummissjoni naqset milli tniedi mill-ġdid il-kompetizzjoni arkitettonika internazzjonali.

22. Fl-ilment tiegħu tat-23 ta' Frar 2008, il-kwerelant sostna wkoll li l-Kummissjoni għandha tħallsu d-danni, iżda indika li kien għadu ma kkuntattjax lill-Kummissjoni f'dan ir-rigward.

23. Fl-ittra tiegħu tad-19 ta' Marzu 2008, li fetħet din l-inkjesta, l-Ombudsman ġabar fil-qosor l-ilmenti msemmija hawn fuq fl-allegazzjoni unika li ġejja, li dwarha talab lill-Kummissjoni biex tippreżenta opinjoni: "Il-Kummissjoni naqset milli tiżgura li l-awtoritajiet Belġjani jirrispettaw strettament l-impenn tagħhom li jikkonformaw mal-opinjoni motivata tagħha tad-9 ta' Frar 2001 u li jtemmu b'mod definittiv il-kuntratt kontenzjuż".

24. L-Ombudsman informa lill-ilmentatur li t-talba tiegħu għad-danni kienet inammissibbli, peress li ma kienx għamel approċċi amministrattivi minn qabel lill-Kummissjoni fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ. Fit-23 ta' Mejju 2008, il-kwerelant informa lill-Ombudsman li kien issottometta t-talba tiegħu għad-danni lill-Kummissjoni f'ittra datata s-27 ta' Marzu 2008, iżda li din l-ittra baqgħet mingħajr tweġiba. L-Ombudsman, għalhekk, iddeċieda li jinkludi din it-talba fl-inkjesta tiegħu u kiteb lill-Kummissjoni fit-18 ta' Ġunju 2008, fejn talabha tippreżenta opinjoni wkoll dwar it-talba tal-kwerelant li "l-Kummissjoni għandha tħallas kumpens għad-dannu li sofra li huwa indika li kien jammonta għal EUR 295 654".

L-Inkwantu

25. L-ilment intbagħat lill-Kummissjoni għal opinjoni. Fl-20 ta' Lulju u l-1 ta' Settembru 2008, il-kwerelant bagħat aktar korrispondenza kemm lill-Kummissjoni kif ukoll lill-Ombudsman. L-Ombudsman wieġeb lill-kwerelant fil-11 ta' Settembru 2008.

26. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha fil-25 ta’ Settembru 2008. L-opinjoni ntbagħtet lill-kwerelant, li bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fit-28 ta' Novembru u d-9 ta' Diċembru 2008.

27. Fit-18 ta' Ġunju u s-6 ta' Lulju 2009, is-servizzi tal-Ombudsman wettqu spezzjoni tal-fajls rilevanti fid-DĠ MARKT. Fl-20 ta' Lulju 2009, l-Ombudsman bagħat kopja tar-rapport ta' spezzjoni lill-Kummissjoni u lill-kwerelant. Fis-6 ta' Awwissu 2009, il-kwerelant bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta' spezzjoni.

28. Fit-28 ta' Settembru, it-13, is-16 u l-21 ta' Ottubru 2009, saru konverżazzjonijiet telefoniċi bejn is-servizzi tal-Ombudsman u l-ilmentatur. Fis-7 u t-13 ta' Ottubru 2009, il-kwerelant bagħat lill-Ombudsman korrispondenza ulterjuri. Fl-14 ta’ Ottubru 2009, l-ilmentatur kiteb ukoll lill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), fejn iddikjara li ma kienx irċieva tweġiba motivata mill-Ombudsman dwar l-ilment li ppreżenta fl-1998. Fit-12 ta' Novembru 2009, l-Ombudsman wieġeb għall-ittri tal-ilmentatur tas-7 u t-13 ta' Ottubru 2009. F'din l-ittra huwa rrefera wkoll għall-ittra tal-ilmentatur tal-14 ta' Ottubru 2009 lill-OLAF, u, għalhekk, bagħat ukoll kopja tat-tweġiba tiegħu lill-OLAF.

29. Fid-19 ta' Novembru 2009, il-kwerelant wieġeb għall-ittra tal-Ombudsman tat-12 ta' Novembru 2009. L-ilmentatur hemeż mal-ittra tiegħu ta’ sommarju ta’ 6 paġni tal-fatti li fihom stabbilixxa l-elementi tal-każ li jmorru lura għall-1998 sal-2001. Fil-21 ta’ Novembru 2009, il-kwerelant bagħat lill-Ombudsman kopja ta’ ittra tal-istess data li kien bagħat lill-OLAF. Fl-10 ta' Diċembru 2009, l-Ombudsman wieġeb għall-ittra tal-ilmentatur tad-19 ta' Novembru 2009. Fil-11 ta' Diċembru 2009, il-kwerelant bagħat ittra oħra lill-Ombudsman, li għaliha dan tal-aħħar wieġeb fil-21 ta' Diċembru 2009.

L-analiżi u l-konklużjonijiet ta' l-OMBUDSMAN

A. Osservazzjonijiet preliminari

30. Fl-ittra tiegħu tad-19 ta' Marzu 2008, li fetħet l-inkjesta, l-Ombudsman innota li l-punt 8 tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Ombudsman Ewropew dwar ir-relazzjonijiet mal-kwerelant fir-rigward ta' ksur tal-liġi Komunitarja [7] ("il-Komunikazzjoni") jipprovdi li l-Kummissjoni se tinvestiga lment ta' ksur bil-għan li tasal għal deċiżjoni fi żmien mhux aktar minn sena "mid-data tar-reġistrazzjoni tal-ilment mis-Segretarjat Ġenerali". Huwa indika li l-ilment ta' ksur tal-ilmentatur ġie rreġistrat f'Ġunju 2007, u, għalhekk, din l-iskadenza ma kinitx skadiet f'Marzu 2008, meta l-ilmentatur ressaq l-ilment tiegħu miegħu. L-Ombudsman innota, madankollu, li d-data li fiha l-ilmentatur fil-fatt ressaq l-ilment ta' ksur tiegħu kienet l-4 ta' Diċembru 2006. Din id-data ssemmiet ukoll fl-ittra tal-Kummissjoni tat-12 ta' Ġunju 2007, li tinforma lill-kwerelant li l-ilment tiegħu kien ġie rreġistrat. Fl-ittra tiegħu, l-Ombudsman ġibed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-punt 4 tal-Komunikazzjoni li jipprevedi li għandha tinħareġ konferma tar-riċevuta fi żmien 15-il jum mill-wasla, u li r-reġistrazzjoni ta' lment għandha tiġi rikonoxxuta fi żmien xahar mill-konferma inizjali.

31. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni skużat ruħha mal-ilmentatur għad-dewmien żejjed fir-reġistrazzjoni tal-ilment ta’ ksur tiegħu f’dan il-każ. L-ilmentatur ma kkummentax dwar din il-kwistjoni fl-osservazzjonijiet tiegħu.

32. Peress li l-Kummissjoni rrikonoxxiet id-dewmien żejjed fir-rigward tar-reġistrazzjoni tal-ilment tal-ilmentatur, u li skużat ruħha għal dan id-dewmien, l-Ombudsman tqis li ma hemm bżonn tal-ebda inkjesta ulterjuri fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ.

33. L-Ombudsman jinnota li l-fatti li jiffurmaw il-bażi ta' dan l-ilment imorru lura għall-1997 meta tnediet il-kompetizzjoni arkitettonika. Fl-1998 u fl-2000, l-ilmentatur issottometta żewġ ilmenti lill-Ombudsman dwar l-ewwel ilment ta’ ksur, Nru 98/5025, li ġie ppreżentat lill-Kummissjoni fit-8 ta’ Lulju 1998. L-ilmentatur issottometta dan l-ilment lill-Ombudsman wara li ppreżenta t-tieni lment ta' ksur tiegħu lill-Kummissjoni fl-4 ta' Diċembru 2006. It-tieni lment ta' ksur kien jikkonċerna l-allegat nuqqas tal-Kummissjoni li teżiġi li l-awtoritajiet Belġjani josservaw l-impenji li ħadu fl-2001, wara l-opinjoni motivata maħruġa mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-ewwel ilment ta' ksur. Għalhekk hija din l-allegazzjoni li hija s-suġġett ta’ din l-investigazzjoni. F'Settembru u Ottubru 2009, waqt konverżazzjonijiet telefoniċi mas-servizzi tal-Ombudsman, il-kwerelant issottometta li l-Ombudsman għandu jeżamina l-każ kollu, inklużi l-punti li qajjem fl-ewwel ilment ta' ksur tiegħu. F'dan ir-rigward, il-kwerelant, fl-osservazzjonijiet tiegħu, irrefera wkoll għall-korrispondenza tiegħu mal-Kummissjoni mill-1998 'il quddiem. Fit-13 ta' Ottubru 2009, il-kwerelant bagħat ittra oħra lill-Ombudsman li fiha ġabar fil-qosor il-kontenut tal-korrispondenza skambjata bejnu u l-Kummissjoni matul is-snin 2000 u 2001. L-ilmentatur irrefera wkoll għall-allegazzjonijiet li għamel fiż-żewġ ilmenti preċedenti tiegħu, nri 1021/1998/OV u 505/2000/(OV)SM, u ddikjara li l-ilment preżenti tiegħu kien jikkonċerna l-istess tilwima. Fid-19 ta' Novembru 2009, il-kwerelant bagħat ittra oħra lill-Ombudsman, flimkien ma' sommarju ta' 6 paġni tal-fatti. Huwa reġa’ rrefera għall-kwistjonijiet imqajma fl-ilmenti 1021/98/OV u 505/2000/(OV)SM, u għall-fatti li qamu bejn l-1998 u l-2001. Huwa ddikjara li, abbażi ta' dawn l-elementi, huwa ma setax jaċċetta li l-Kummissjoni kienet aġixxiet f'konformità ma' amministrazzjoni tajba. Bi tweġiba għar-rimarki tal-ilmentatur, l-Ombudsman jirrimarka li din l-inkjesta tiffoka fuq l-allegazzjoni li " l-Kummissjoni naqset milli tiżgura li l-awtoritajiet Belġjani jirrispettaw b'mod strett l-impenn tagħhom li jikkonformaw mal-opinjoni motivata tagħha tad-9 ta' Frar 2001 u li jtemmu b'mod definittiv il-kuntratt kontenzjuż." Sabiex jittratta din l-allegazzjoni, l-Ombudsman ovvjament irid iħares lejn kif l-awtoritajiet Belġjani rreaġixxew għall-opinjoni motivata tal-Kummissjoni tad-9 ta' Frar 2001, u kif il-Kummissjoni wieġbet għas-segwitu tal-opinjoni motivata mill-awtoritajiet Belġjani. Madankollu, din l-analiżi ma tirrikjedix li l-Ombudsman jeżamina mill-ġdid kif il-Kummissjoni ttrattat l-ewwel ilment ta' ksur, Nru 98/5025, jew li jivvaluta l-kontenut tal-korrispondenza tal-ilmentatur mal-Kummissjoni mill-1998 'il quddiem.

34. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur enfasizza li l-problema reali f’dan il-każ kienet tikkonċerna l-fatt li l-Kummissjoni ffinanzjat 50 % tal-ispejjeż ta’ kompetizzjoni arkitettonika li kisret il-liġi Komunitarja. Din kienet waħda mill-allegazzjonijiet li l-ilmentatur għamel fl-ilment tiegħu tat-23 ta' Frar 2008 lill-Ombudsman. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta’ spezzjoni, l-ilmentatur tenna li l-ilment tiegħu kien jikkonċerna mhux biss l-allegazzjoni identifikata mill-Ombudsman, iżda wkoll il-punti 5 sa 7 tal-ilment tiegħu tat-23 ta’ Frar 2008, jiġifieri, l-allegazzjonijiet tiegħu li (i) il-Kummissjoni kienet approvat u kkofinanzjat il-kompetizzjoni allegatament irregolari, (ii) il-Kummissjoni kienet imħallef u parti f’din il-kwistjoni u, għalhekk, ma setgħetx tiddefendi b’mod ġust lill-ilmentatur, u (iii) il-Kummissjoni naqset milli tniedi mill-ġdid il-kompetizzjoni. Meta nfetħet din l-inkjesta, l-Ombudsman ġabret fil-qosor l-ilmenti tal-ilmentatur f'allegazzjoni waħda, u talbet lill-Kummissjoni għall-kummenti tagħha. L-ilmentatur ma oġġezzjonax għall-approċċ tal-Ombudsman f'dak iż-żmien. Barra minn hekk, fir-rigward tal-kofinanzjament mill-Kummissjoni tal-kompetizzjoni rilevanti, l-Ombudsman jinnota li kien diġà magħruf fl-1997 li l-UE kienet qed tħallas nofs l-ispejjeż tal-kompetizzjoni msemmija, peress li din l-informazzjoni kienet inkluża fid-dokumenti tal-kompetizzjoni. B’mod partikolari, id-daħla għar-regoli ġenerali tal-kompetizzjoni, miktuba mis-Sur Liikanen, li dak iż-żmien kien Kummissarju Ewropew, semmiet li l-kompetizzjoni kienet “financé à concurrence de 50% par les Institutions européennes au même titre que par la Région de Bruxelles-Capitale”. L-Ombudsman jinnota, madankollu, li l-ilmentatur ma għamel l-ebda allegazzjoni fir-rigward ta' dan il-fatt la fl-ilment nru 1021/1998/OV tal-21 ta' Settembru 1998, u lanqas fl-ilment nru 505/2000/(OV)SM tat-12 ta' April 2000. Din il-kwistjoni tqajmet għall-ewwel darba f’dan l-ilment, li tressaq fit-23 ta’ Frar 2008. Madankollu, sa dik id-data, kienu għaddew aktar minn sentejn minn meta l-ilmentatur sar jaf bil-fatt li fuqu kienet ibbażata l-allegazzjoni tiegħu. Din il-kwistjoni ma setgħetx, għalhekk, fi kwalunkwe każ, tiġi inkluża f'din l-inkjesta, peress li l-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman jipprevedi li "ilment għandu jsir fi żmien sentejn mid-data li fiha l-fatti li fuqhom ikun ibbażat ikunu ġew għall-attenzjoni tal-persuna li tressaq l-ilment."

35. Fid-9 ta' Diċembru 2008, il-kwerelant bagħat lill-Ombudsman kopja ta' ittra indirizzata lil SCAB, bid-data tat-22 ta' Ġunju 2000, mis-Sur B., uffiċjal tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, u membru tal-Ġurija. F’din l-ittra, is-Sur B. afferma li ma kienx ġie mmanipulat u li kien aġixxa b’imparzjalità sħiħa fir-rwol tiegħu bħala membru tal-Ġurija. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-valutazzjoni tas-Sur B. ma kinitx aċċettabbli. L-Ombudsman tixtieq tiġbed l-attenzjoni għall-fatt li din l-inkjesta tikkonċerna lill-Kummissjoni, u mhux lill-Kunsill. Jekk l-ilmentatur jixtieq jagħmel allegazzjonijiet kontra l-Kunsill, huwa jista’ jissottometti lment ġdid, wara li jkun għamel approċċi xierqa minn qabel lil dik l-istituzzjoni.

36. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta’ spezzjoni, il-lanjant ikkritika l-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx hemżet mar-rapport ta’ spezzjoni l-korrispondenza tiegħu mal-Kummissarji Liikanen u Monti ta’ Ġunju u Lulju 1998, li, fil-fehma tiegħu, kienet essenzjali għal fehim sħiħ ta’ din il-kawża. L-Ombudsman jixtieq jirrimarka li l-argument tal-ilmentatur jidher li huwa bbażat fuq nuqqas ta' fehim, jiġifieri, li huwa jemmen li r-rapport ta' spezzjoni tfassal mis-servizzi tal-Kummissjoni, u mhux mill-Ombudsman.

37. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur allega li l-Kummissjoni stess kisret il-liġi tal-UE f’dan il-każ, minħabba li l-Awtorità Kontraenti kienet ir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell u l-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni, madankollu, fl-opinjoni tagħha dwar l-ilment, iddikjarat li l-Awtorità Kontraenti kienet ir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell. L-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni spjegat dan lill-kwerelant f'ittra li bagħtet fl-24 ta' Novembru 1998. F’dik l-ittra, il-Kummissjoni rreferiet għall-ittri preċedenti tal-Kummissarju Liikanen lill-ilmentatur, li skonthom ir-rwol tal-Kummissjoni, tal-Kunsill u tal-Parlament f’din il-kompetizzjoni kien limitat għall-parteċipazzjoni fil-finanzjament tagħha u għall-aġir bħala parti mill-Ġurija. L-Ombudsman jinnota li r-regoli ġenerali għall-kompetizzjoni ("règlement du concours") inkwistjoni huma kemxejn ambigwi fir-rigward ta' din il-kwistjoni. Pereżempju, filwaqt li l-punt 2.1.1 tar-regoli ġenerali jissuġġerixxi li l-kompetizzjoni rilevanti kellha titwettaq mir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell, huwa jsemmi wkoll li, għal dan il-għan, ir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell u l-UE ħatru lil SCAB bħala konsulent. Il-punt 2.1.3 isemmi wkoll li kemm ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell kif ukoll l-UE kellhom ikunu l-"pouvoir adjudicateur".[8] Madankollu, m'hemm l-ebda dubju li l-kuntratt ikkontestat ingħata mir-Reġjun Kapitali ta' Brussell, u mhux mill-UE. L-Ombudsman iqis li l-formulazzjoni tar-regoli ġenerali msemmija hawn fuq kienet tirrifletti l-fatt li l-UE, permezz tar-rappreżentanti tagħha fil-Ġurija, effettivament ipparteċipat fid-deċiżjoni dwar liema perit kellu jirbaħ il-kuntratt li issa huwa kkontestat. Madankollu, u kif diġà ssemma, l-UE ma kinitx parti għall-kuntratt li ngħata lir-rebbieħ. Għandu jiġi nnutat ukoll li l-irregolaritajiet li wasslu lill-Kummissjoni biex tikkonkludi li kien hemm ksur tal-liġi tal-UE kienu jinvolvu membri tal-Ġurija li ma kinux rappreżentanti tal-istituzzjonijiet tal-UE. Fuq il-bażi ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, xejn ma jindika li l-Kummissjoni stess kisret ir-regoli tal-Unjoni fil-qasam tal-kuntratti pubbliċi f’dan il-każ.

B. Fuq l-allegat nuqqas tal-Kummissjoni li tiżgura li l-awtoritajiet Belġjani josservaw strettament l-impenn tagħhom li jikkonformaw ruħhom mal-opinjoni motivata tad-9 ta’ Frar 2001

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

38. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura li l-awtoritajiet Belġjani jirrispettaw strettament l-impenn tagħhom li jikkonformaw mal-opinjoni motivata tagħha tad-9 ta’ Frar 2001, u li jtemmu b’mod definittiv il-kuntratt inkwistjoni.

39. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li s-servizzi tagħha investigaw l-ilment il-ġdid ta' ksur tal-ilmentatur u vverifikaw ċerti kwistjonijiet mal-awtoritajiet Belġjani, iżda li din l-investigazzjoni ma kinitx tat raġunijiet biex jiġi konkluż li l-awtoritajiet Belġjani naqsu milli jirrispettaw l-impenji tagħhom.

40. Il-Kummissjoni ddikjarat li l-ewwel ilment ta’ ksur, Nru 98/5025, ingħalaq minħabba li l-awtoritajiet Belġjani rrikonoxxew il-ksur tad-Direttiva u ħadu ċerti impenji. Hija indikat li l-kontenut eżatt tal-impenji tal-awtoritajiet Belġjani kien speċifikat fl-ittri tagħhom tal-24 ta' Settembru u tas-6 ta' Novembru 2001. Huwa ddikjara li, f'dawn l-ittri, l-awtoritajiet Belġjani kienu "wiegħdu li l-kuntratt kontenzjuż kien se jiġi tterminat u li l-ebda kuntratt ieħor għal servizzi ma kien se jingħata skont dan il-kuntratt. F’dawn l-ittri, l-awtoritajiet Belġjani għamluha ċara wkoll lis-servizzi tal-Kummissjoni li huwa biss wara li l-perit ikun għen lir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell fir-riċeviment tax-xogħlijiet fil-Parc Léopold, li l-kuntratt kontenzjuż jiġi tterminat b’mod definittiv”. Il-Kummissjoni kompliet tirrimarka li, minbarra dan, l-awtoritajiet Belġjani semmew ukoll is-somma massima li kellha tintefaq taħt il-kuntratt, jiġifieri, BEF 35 120 401 (EUR 870 612.17), u li l-ebda kuntratt ġdid ma jingħata b’valur li jaqbeż din iċ-ċifra.

41. Madankollu, sussegwentement irriżulta li, wara li l-Kummissjoni għalqet il-proċedura ta’ ksur oriġinali, ġie konkluż ċertu addendum, jiġifieri l-addendum Nru 6 għall-kuntratt. Il-Kummissjoni indikat li, skont il-preambolu ta' dan l-addendum, l-għan tiegħu kien li jispeċifika l-kontenut tal-kompiti tal-perit fir-rigward tar-rinnovazzjoni ta' Parc Léopold, li kienet diġà għaddejja. Skont il-Kummissjoni, l-addendum speċifika xi wħud mill-kompiti tal-perit f'aktar dettall, jew estendahom f'ċerti limiti diġà previsti. Il-Kummissjoni ddikjarat li, skont l-awtoritajiet Belġjani, dan l-addendum ma kienx estensjoni tal-kuntratt, li kien jikkostitwixxi ksur tal-impenji tagħhom, iżda pjuttost il-ħlas tad-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet fid-dawl tat-terminazzjoni tal-kuntratt.

42. Il-Kummissjoni argumentat ukoll li l-informazzjoni li waslet mingħand l-ilmentatur, u mingħand l-awtoritajiet Belġjani, uriet li l-ammont totali minfuq skont il-kuntratt, jiġifieri, BEF 35 069 349, jew EUR 869 347.58, kien taħt l-ammont massimu msemmi fl-impenji magħmula mill-awtoritajiet Belġjani fl-2001. Hija indikat ukoll li l-awtoritajiet Belġjani kienu enfasizzaw li dan l-ammont kien ukoll ferm inqas miċ-ċifra ta’ BEF 100 miljun li r-Reġjun Kapitali ta’ Brussell oriġinarjament kellu l-intenzjoni li jonfoq fuq il-kompetizzjoni arkitettonika.

43. Il-Kummissjoni enfasizzat li l-awtoritajiet Belġjani għamluha ċara li l-kuntratt kien se jiġi tterminat b’mod definittiv biss wara li l-perit kien għen lir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell fir-riċeviment tax-xogħlijiet f’Parc Léopold. Hija sostniet li l-kjarifiki tal-kompiti tal-perit li kienu previsti fl-addendum nru 6 ma mmodifikawx il-kuntratt b'mod sostanzjali, u li l-estensjoni tal-kompiti fil-fażi nru 8, fir-rigward ta' Parc Léopold, baqgħet fl-ambitu ta' dak li kien diġà ġie inkluż fl-addenda tal-kuntratt nru 1 u 5, li kienu jippreċedu l-impenji magħmula mill-awtoritajiet Belġjani.

44. Il-Kummissjoni kkonkludiet li ma setgħetx taqbel mal-fehma tal-ilmentatur li l-awtoritajiet Belġjani naqsu milli jirrispettaw l-impenji tagħhom tal-2001. B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni ma setgħet tidentifika l-ebda raġuni għat-teħid ta’ azzjoni ulterjuri. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni indikat ukoll li għandha setgħa diskrezzjonali dwar jekk tibdiex jew le proċedimenti skont dak li qabel kien l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE, issa l-Artikolu 258 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

45. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur insista li l-kompetizzjoni rilevanti kisret id-Direttiva u għalhekk kienet illegali. Huwa żied jgħid li, jekk l-Ombudsman ma japprovax il-pożizzjoni tiegħu, huwa jirrikorri għand l-OLAF għall-arbitraġġ.

46. Fit-18 ta' Ġunju u s-6 ta' Lulju 2009, ir-rappreżentanti tal-Ombudsman wettqu spezzjoni tal-fajls tad-DĠ MARKT dwar ilmenti ta' ksur Nru 98/5025 u 2007/4421. Fost id-dokumenti spezzjonati kien hemm l-opinjoni motivata tal-Kummissjoni tad-9 ta' Frar 2001, l-ittri tal-awtoritajiet Belġjani lill-Kummissjoni tat-12 ta' April, l-24 ta' Settembru u s-6 ta' Novembru 2001, l-addenda tal-kuntratt nru 4, 5 u 6, l-ittra tal-Kummissjoni tat-18 ta' Frar 2008 lill-awtoritajiet Belġjani, u t-tweġiba ta' din tal-aħħar tat-28 ta' Marzu 2008.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

47. L-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tippreżenta opinjoni dwar l-allegazzjoni li hija naqset milli tiżgura li l-awtoritajiet Belġjani jirrispettaw b'mod strett l-impenn tagħhom li jikkonformaw mal-opinjoni motivata tal-istituzzjoni tad-9 ta' Frar 2001, u li jtemmu b'mod definittiv il-kuntratt inkwistjoni.

48. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddeskriviet l-impenji li rċeviet mingħand l-awtoritajiet Belġjani. Fil-fehma tal-Ombudsman, din id-deskrizzjoni tista' tinġabar fil-qosor kif ġej. Il-Kummissjoni ddikjarat li l-awtoritajiet Belġjani wiegħdu li (i) il-kuntratt inkwistjoni se jiġi tterminat b’mod definittiv, (ii) it-terminazzjoni sseħħ biss wara li l-perit (ir-rebbieħ) ikun assista lir-Reġjun Kapitali ta’ Brussell bir-riċeviment tax-xogħlijiet f’Parc Léopold, (iii) l-ebda kuntratt ieħor għal servizzi ma jingħata skont il-kuntratt, u (iv) l-ebda kuntratt ġdid ma jingħata lil hinn mill-valur massimu tal-kuntratt inkwistjoni, li kien ta’ EUR 870 612.17 (BEF 35 120 401). L-opinjoni tal-Kummissjoni tħalli lok għal dubju dwar ir-relazzjoni bejn l-impenji (iii) u (iv) mogħtija mill-awtoritajiet Belġjani. Madankollu, l-Ombudsman jifhem li l-Kummissjoni qed tissuġġerixxi li l-awtoritajiet Belġjani wiegħdu li ma jitolbux lir-rebbieħ biex jipprovdi servizzi addizzjonali "li ma kinux relatati mal-fażijiet diġà ordnati " (il-kliem użat fl-ittra tiegħu tas-26 ta' Ġunju 2008), u li fejn kienu meħtieġa servizzi addizzjonali relatati mal-fażijiet diġà ordnati, ir-remunerazzjoni addizzjonali għal dawn is-servizzi ma taqbiżx il-limitu ta' EUR 870 612.17 (BEF 35 120 401).

49. Wara li spezzjona d-dokumenti fil-fajl tal-Kummissjoni, l-Ombudsman jikkonkludi li l-impenji meħuda mill-awtoritajiet Belġjani setgħu tabilħaqq jiġu interpretati b'mod raġonevoli bil-mod imsemmi hawn fuq.

50. Qabel ma jittratta l-allegazzjoni deskritta fil-paragrafu 47, l-Ombudsman iqis li huwa xieraq li jinnota li l-mod li bih il-Kummissjoni ppreżentat l-impenji tal-awtoritajiet Belġjani lill-ilmentatur fl-2001 u fl-2002 jidher li huwa differenti mid-deskrizzjoni li pprovdiet matul din l-inkjesta. Fl-ittra tagħha tas-6 ta' Novembru 2001, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant li l-awtoritajiet Belġjani kienu "ddeċidew li jtemmu b'mod definittiv il-kuntratt inkwistjoni u li ma jagħtux aktar ordni għal servizzi fil-qafas ta' dan il-kuntratt". Fl-ittra tagħha tal-21 ta' Novembru 2002, il-Kummissjoni infurmat lil min għamel l-ilment dwar " l-intenzjoni ta' l-awtoritajiet Belġjani li jtemmu l-kuntratt in kwistjoni" u dwar il-fatt" li l-ministri responsabbli kienu ntrabtu li ma jagħtux aktar ordnijiet ġodda għal servizzi fil-qafas tal-kuntratt in kwistjoni". L-Ombudsman jinnota, madankollu, li din il-kwistjoni ma taqax fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din l-inkjesta u, għalhekk, ma għandhiex għalfejn tiġi eżaminata hawnhekk.

51. Għad irid jiġi aċċertat jekk il-Kummissjoni żguratx li l-awtoritajiet Belġjani rrispettaw l-impenji deskritti fl-opinjoni tal-Kummissjoni, u għalhekk ikkonformawx mal-opinjoni motivata. B'mod partikolari, l-Ombudsman jeħtieġ li tivverifika jekk il-Kummissjoni kellhiex raġun tadotta l-fehma li l-konklużjoni tal-addendum nru 6 kienet konformi ma' dawn l-impenji.

52. L-Ombudsman ikkonkluda li r-riżultati tal-ispezzjoni tal-fajl tal-Kummissjoni jikkonfermaw il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.

53. Matul l-ispezzjoni tagħhom, ir-rappreżentanti tal-Ombudsman eżaminaw b'attenzjoni partikolari l-kontenut tal-addendum nru 6. Abbażi ta’ din l-ispezzjoni, deher li l-addendum ma introduċax bidliet li marru kontra l-impenji deskritti fil-paragrafu 48. Jidher pjuttost li kien il-każ li l-ordni ulterjuri għas-servizzi li tinsab fl-addendum Nru 6 i) kienet tikkonċerna x-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni li kienu għaddejjin ta’ Parc Léopold, u għalhekk kienet relatata mal-fażijiet li kienu ġew ordnati qabel, u (ii) il-valur massimu tal-kuntratt, jiġifieri, EUR 870 612.17, ma nqabiżx.

54. L-Ombudsman jinnota li, fl-opinjoni tiegħu, u fl-ittra tagħha lill-kwerelant tas-26 ta' Ġunju 2008, il-Kummissjoni argumentat ukoll li l-addendum nru 6 ma introduċa l-ebda modifika "sostanzjali" għall-kuntratt inkwistjoni. Madankollu, u kif innutat hawn fuq, l-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-impenji mogħtija mill-awtoritajiet Belġjani ma rreferew għall-ebda impenn li ma jiġux introdotti modifiki "sostanzjali" għall-kuntratt. L-Ombudsman, għalhekk, isibha diffiċli jifhem għaliex il-Kummissjoni madankollu rreferiet għal dan il-kunċett ta' modifiki "sostanzjali". Fil-fehma tal-Ombudsman, dak li l-Kummissjoni setgħet xtaqet twassal f'dan il-kuntest kien li l-ordnijiet addizzjonali magħmula mill-awtoritajiet Belġjani, fil-limiti tal-impenji li kienu daħlu għalihom, fl-ebda każ ma kienu jikkostitwixxu bidla sostanzjali meta mqabbla mal-kuntratt kif kien meta ngħataw dawn l-impenji.

55. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, ma nstab l-ebda każ ta’ amministrazzjoni ħażina fir-rigward tal-allegazzjoni eżaminata hawnhekk.

56. Huwa utli li jingħad ukoll li l-kwerelant jidher li qed jistaqsi jekk il-Kummissjoni kinitx għaqlija li tagħlaq l-ilment ta’ ksur fl-24 ta’ April 2002 fuq il-bażi tal-impenji deskritti fl-opinjoni tagħha f’dan il-każ. Din il-mistoqsija tolqot is-setgħat diskrezzjonali li l-Kummissjoni tista’ teżerċita meta ssib li kien hemm ksur tal-liġi tal-UE. Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi nnotat li din il-kwistjoni ma hijiex koperta minn din l-investigazzjoni.

C. Fuq it-talba għal kumpens

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

57. L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni għandha tikkumpensah għad-danni li sofra bħala riżultat ta’ dan il-każ. Skont l-ilmentatur, id-danni tiegħu ammontaw għal EUR 295 654.

58. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-ittra tagħha tat-23 ta' Mejju 2008 lill-kwerelant rigward it-talba tiegħu għad-danni. F’dik l-ittra, b’referenza għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-UE, il-Kummissjoni spjegat li d-deċiżjoni tagħha li ma tnedix proċedura ta’ ksur skont l-ex Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE, li issa sar l-Artikolu 258 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, ma tistax tagħti lok għal responsabbiltà mhux kuntrattwali min-naħa tal-UE.

59. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur issottometta li kien ħadem u pparteċipa f’din il-kompetizzjoni għalxejn, u li kien sofra preġudizzju speċifiku. Għaldaqstant, huwa żamm it-talba tiegħu għal kumpens.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

60. L-Ombudsman l-ewwel jinnota li, abbażi tal-ġurisprudenza rilevanti tal-qrati tal-UE, l-argument tal-Kummissjoni fir-rigward tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali huwa korrett. L-Ombudsman huwa wkoll tal-fehma li l-ilmentatur, fi kwalunkwe każ, ma ssostanzjax it-talba tiegħu għal kumpens kontra l-Kummissjoni. B'mod partikolari, l-ilmentatur ma spjegax kif, bħala riżultat tal-azzjoni tal-Kummissjoni, seta' sofra dannu, u kif tali dannu jista' jwassal għal talba għad-danni li tammonta għal EUR 295 654.

D. Konklużjonijiet

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Magħmul fi Strasburgu fil-15 ta' Frar 2010

---

[1] Direttiva tal-Kunsill 92/50/KEE, tat-18 ta’ Ġunju 1992, relatata mal-koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 322).

[2] "Il-ġurija għandha tkun magħmula esklussivament minn persuni fiżiċi li huma indipendenti mill-parteċipanti fil-kompetizzjoni. Meta tkun meħtieġa kwalifika professjonali partikolari mill-parteċipanti f’kompetizzjoni, mill-inqas terz tal-membri tagħha jrid ikollhom l-istess kwalifika jew l-ekwivalenti tagħha.

Il-ġurija għandha tkun awtonoma fid-deċiżjonijiet jew fl-opinjonijiet tagħha. Dawn għandhom jintlaħqu fuq il-bażi ta' proġetti sottomessi b'mod anonimu u unikament fuq il-bażi tal-kriterji indikati fl-avviż fis-sens ta' l-Artikolu 15 (3)".

[3] Fil-verżjoni oriġinali bil-Franċiż: "Les représentants des autorités belges ont également indiqué que les ministres compétents avaient décidé, suite à l'avis motivé de la Commission, de mettre définitivement fin au contrat litigieux et de ne plus donner aucun ordre de service dans le cadre de ce contrat".

[4] Fil-verżjoni oriġinali bil-Franċiż: "... la Commission a été informée de l'intention des autorités belges de mettre fin au contrat litigieux par lettre du 12 avril 2001".

[5] Fil-verżjoni oriġinali bil-Franċiż: "... que les dites autorités ont effectivement précisé que les ministres compétents s'étaient engagés à ne pas donner de nouveaux ordres de services dans le cadre du contrat litigieux".

Din id-Direttiva għandha tapplika għal kuntratti ta' servizz pubbliku, li l-valur stmat tagħhom, nett mill-VAT, ma jkunx inqas minn ECU 200000.

[7] COM (2002) 141 finali, ĠU 2002 C 242, p. 5.

[8] Il-punt 2.1.1 tar-regoli ġenerali tal-kompetizzjoni: "Organisateur ta' Pouvoir

Afin d'organiser le Concours d'architecture qu'elle met sur pied, la Région de Bruxelles-Capitale et l'Union européenne ont désigné pour consultant la Société Centrale d'Architecture de Belgique....".

Punt 2.1.3: "Tip de concours

... Le présent règlement fait foi entre le pouvoir adjudicateur (Région de Bruxelles-Capitale et Union européenne) et les parallels" (enfasi miżjuda).