Strasburgu, 17 ta' Diċembru 2007

Għażiża R.,

Fis-7 ta' Ġunju 2006, f'isem l-NGO Pollakka Polska Zielona Siec (il-kwerelant), inti ssottomettejt ilment lill-Ombudsman Ewropew kontra l-Bank Ewropew ta' l-Investiment ("BEI") dwar il-finanzjament mill-Bank ta' proġetti ta' trasport fil-Polonja.

Fis-6 ta’ Lulju 2006, għaddejt l-ilment lill-President tal-BEI.

Fis-17 ta’ Ottubru 2006, il-BEI bagħat opinjoni, li jiena bgħattlek bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet.

Fit-23 ta’ Novembru 2006, irċevejt l-osservazzjonijiet tiegħek.

Fis-27 ta’ Marzu 2007, tlabt lill-BEI għal aktar spjegazzjonijiet.

Fil-15 ta' Mejju 2007, il-BEI bagħat ir-risposta tiegħu għat-talba tiegħi ta' hawn fuq li jiena bgħattlek flimkien ma' l-istedina biex tissottometti osservazzjonijiet. Ma waslet l-ebda osservazzjoni mingħandek.

Sadanittant, fl-14 ta’ Mejju 2007, is-servizzi tiegħi wettqu spezzjoni tal-fajl fl-uffiċċji tal-BEI fil-Lussemburgu, u, fil-5 ta’ Lulju 2007, intbagħtu kopji tar-rapport dwar dik l-ispezzjoni lilek u lill-BEI, għal skopijiet ta’ informazzjoni.

Fl-10 ta' Lulju 2007, inti bgħattli dokumenti addizzjonali dwar l-ilment tiegħek, li għaddejt lill-BEI, għall-informazzjoni.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

L-ilmentatur huwa NGO Pollakka li tittratta kwistjonijiet ambjentali.

L-ilment jista’ jinġabar fil-qosor kif ġej:

Fl-1 ta’ Ottubru 2001, fil-Polonja daħal fis-seħħ Att Pollakk ġdid dwar il-Protezzjoni Ambjentali tas-27 ta’ April 2001 (“il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001”). Skont l-Artikolu 40 tiegħu, il-proġetti kollha ta’ pjanijiet u programmi li jikkonċernaw it-trasport li huma soġġetti għat-tħejjija u/jew l-adozzjoni minn awtorità fil-livell nazzjonali jew reġjonali u li huma meħtieġa minn dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi, jeħtieġu t-twettiq ta’ valutazzjoni ambjentali (“VAS”).

Fil-5 ta' Mejju 2004, il-Bord tad-Diretturi tal-BEI adotta d-"Dikjarazzjoni Ambjentali" tiegħu. Skont dik id-Dikjarazzjoni, il-BEI jenħtieġ li (i) jappoġġa investimenti li jipproteġu u jtejbu direttament l-ambjent, (ii) għalhekk jivvaluta bir-reqqa l-impatt ambjentali tagħhom, u (iii) b’mod partikolari, jiżgura li l-proġetti ffinanzjati mill-Bank jenħtieġ li jikkonformaw mal-prinċipji u l-istandards stabbiliti kemm mil-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE kif ukoll minn dik nazzjonali, inklużi r-rekwiżiti li jikkonċernaw is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Meta liġijiet differenti jimponu livelli differenti ta’ rekwiżiti, id-Dikjarazzjoni tirrikjedi li għandha tiġi applikata l-liġi aktar stretta.

F'Lulju 2004, daħlet fis-seħħ id-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Ġunju 2001 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti pjanijiet u programmi fuq l-ambjent (1) (id-"Direttiva SEA").

Fl-4 ta' Jannar 2005, il-Programm tal-Fond Nazzjonali tat-Toroq 2005/2006 ("NRFP") magħmul minn skemi ta' investiment differenti (toroq individwali u skemi ta' kostruzzjoni ta' awtostradi) ġie adottat fil-Polonja.

Fl-20 ta’ Settembru 2005, il-BEI qabel li jiffinanzja parti mill-iskemi ta’ investiment tal-NRFP (“il-Proġett”). L-awtorità amministrattiva governattiva Pollakka "Direttorat Ġenerali għat-Toroq u l-Awtostradi Nazzjonali" ġiet innominata bħala l-promotur tal-Proġett ("il-Promotur").

L-ilmentatur kien tal-fehma li l-NRFP ta’ hawn fuq jissodisfa r-rekwiżiti kollha li għandhom jiġu sottomessi lil SEA skont il-liġi Pollakka, anki jekk tali SEA dehret li ma kinitx meħtieġa mid-Direttiva SEA. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-liġi Pollakka timponi rekwiżiti ambjentali aktar stretti fir-rigward tal-investimenti fit-trasport mid-Direttiva VAS.

Madankollu, għall-kuntrarju tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, ma twettqitx SEA fuq l-NRFP ta’ hawn fuq u, fl-1 ta’ Diċembru 2005, l-ilmentatur ikkuntattja lill-Promotur tal-Proġett dwar din il-kwistjoni. Il-Promotur wieġeb li l-NRFP (u għalhekk il-Proġett) ma kienx jeħtieġ SEA skont il-liġi Pollakka minħabba li l-Programm kien ġie adottat bħala ordinanza.

L-ilmentatur ma qabilx mal-opinjoni ta’ hawn fuq u kien tal-fehma li l-forma tal-att li bih ġie adottat il-Programm ma kellha l-ebda rilevanza fir-rigward tar-rekwiżit skont il-liġi Pollakka li titwettaq VAS fir-rigward tal-proġetti kollha ta’ pjanijiet, strateġiji u programmi li jikkonċernaw it-trasport.

Fis-6 ta’ Diċembru 2005, meta l-Proġett kien għadu qed jiġi evalwat, il-kwerelant ikkuntattja lill-BEI għall-ewwel darba. Hija talbet lill-BEI bil-miktub biex jiżgura li l-Proġett li kellu jikkofinanzja jkun konformi mal-liġi Pollakka u mad-Direttiva VAS. L-ilmentatur informa wkoll lill-BEI li, fil-fehma tiegħu, il-Proġett kiser id-dispożizzjonijiet legali msemmija hawn fuq. Fl-aħħar nett, huwa talab lill-BEI aċċess għall-analiżi tal-BEI tal-konformità tal-NRFP mad-Direttiva VAS.

Fil-31 ta’ Jannar 2006, il-BEI wieġeb lill-kwerelant. Hija ddikjarat li l-proġetti li jinsabu fl-NRFP kienu kollha stabbiliti qabel il-bidu tal-2002. It-tħejjijiet formali kollha biex jitwettaq dan l-NRFP bdew mill-inqas fl-2002 u, fil-każijiet kollha, qabel ma daħlet fis-seħħ id-Direttiva SEA. Għalhekk, skont il-BEI, id-Direttiva VAS ma kinitx applikabbli għall-NRFP fil-Polonja, inkluż il-Proġett li għandu jiġi kofinanzjat mill-BEI, u għalhekk ma saret l-ebda analiżi kif mitlub mill-ilmentatur mill-BEI. Il-BEI ma rreferiex għall-kwistjoni tal-konformità tal-Proġett mal-liġi Pollakka.

Għalhekk, fit-13 ta’ Frar 2006, il-kwerelant bagħat ilment lill-BEI. L-ewwel nett, hija enfasizzat li l-NRFP ġie approvat fil-5 ta’ Jannar 2005. It-tieni nett, hija qieset li, skont id-dritt Pollakk, l-NRFP kien jissodisfa r-rekwiżiti kollha sabiex jiġi ppreżentat lil SEA skont id-dritt Pollakk. Madankollu, sal-lum għadha ma saritx SEA bħal din. Għalhekk, l-ilmentatur enfasizza li SEA, minkejja li tista’ ma tkunx meħtieġa skont id-Direttiva SEA, kienet tabilħaqq meħtieġa f’termini tal-liġi Pollakka u li, skont id-Dikjarazzjoni Ambjentali tal-BEI, il-proġetti kollha ffinanzjati minnu għandhom jikkonformaw mhux biss mal-leġiżlazzjoni Ewropea iżda wkoll mal-leġiżlazzjoni nazzjonali.

Fit-12 ta’ April 2006, il-BEI ddikjara bi tweġiba li l-proġetti kollha magħżula mill-BEI għall-finanzjament għandhom ikunu aċċettabbli f’termini ambjentali iżda promotur ta’ proġett għandu r-responsabbiltà sħiħa li jiżgura l-konformità mal-politiki u l-liġi tal-UE, kif ukoll mal-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti. Il-BEI ddikjara li kien se jinforma lill-Promotur tal-Proġett dwar l-ilment tal-ilmentatur u, barra minn hekk, jistaqsi lill-awtoritajiet Pollakki jekk SEA tal-NRFP kinitx meħtieġa mil-liġi Pollakka u jekk iva, meta tali SEA kellha titwettaq u jekk le, x’kienet il-bażi legali ta’ tali deċiżjoni. Il-BEI ddikjara wkoll li kien se jinforma lill-ilmentatur bit-tweġiba tal-awtoritajiet Pollakki.

Madankollu, sad-data tal-ilment tal-ilmentatur lill-Ombudsman, il-BEI ma kienx ikkomunikalu t-tweġibiet li kien irċieva mill-awtoritajiet Pollakki. F’dan ir-rigward, l-ilmentatur innota wkoll li, fis-26 ta’ Jannar 2006, huwa kkuntattja lill-Ministeru tal-Ambjent Pollakk fir-rigward tal-konformità tal-NRFP mal-liġi Pollakka u, sad-data tal-ilment, ma kienx irċieva tweġiba.

F’Mejju 2006, il-BEI kkonkluda kuntratt ta’ self mal-Promotur.

Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur allega li, minkejja li kien infurmat dwar in-nuqqas ta' konformità tal-Proġett mal-liġi Pollakka, il-BEI aċċetta li jikkofinanzjah, għall-kuntrarju tal-linji gwida tiegħu stess, jiġifieri, id-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu.

L-ilmentatur allega wkoll li l-BEI naqas milli jinfurmah dwar it-tweġiba tal-awtoritajiet Pollakki.

Hija sostniet li l-BEI għandu jissospendi l-finanzjament tiegħu sakemm jiġi ċċarat l-istatus legali tal-Proġett.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-BEI

L-opinjoni tal-BEI tista' titqassar kif ġej:

Fit-13 ta’ Frar 2006, l-ilmentatur ressaq ilment lis-Segretarju Ġenerali tal-BEI, li fih iddikjara li l-NRFP kien jeħtieġ SEA skont il-liġi Pollakka. Fit-12 ta’ April 2006, il-BEI wieġeb li kien informa lill-promotur tal-proġett bl-ilment u talab lill-awtoritajiet Pollakki sabiex jikkummentaw dwaru. Sussegwentement, il-Ministeru Pollakk tat-Trasport u l-Kostruzzjoni informa lill-BEI "b'ittra u b'kuntatti diretti" li, għall-kuntrarju tal-fehma tal-ilmentatur, il-liġi Pollakka rilevanti ma kinitx tirrikjedi li l-NRFP jgħaddi minn VAS. L-ewwel nett, skont dak il-Ministeru, l-NRFP kien jikkostitwixxi biss pjan finanzjarju li ppreżenta s-sorsi ta’ finanzjament għall-investimenti fit-toroq u kien maħsub biex jappoġġa t-twettiq tal-politiki, il-programmi u l-istrateġiji adottati għas-settur tat-toroq, bħall-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-toroq għall-2004-2006 u s-snin sussegwenti kif ukoll l-iskeda għall-kostruzzjoni ta’ awtostradi u toroq li jgħaqqdu bliet direttament u bil-ħeffa għall-2005-2013. It-tieni, skont l-istess Ministeru, fiż-żmien meta nħarġu l-pjan ta’ strateġija ġenerali u l-iskeda ta’ żmien imsemmija hawn fuq għall-NRFP, il-liġi Pollakka ma kinitx teħtieġ SEA.

Wara kuntatti mal-Ministeru Pollakk tat-Trasport u l-Kostruzzjoni u reviżjoni estensiva tal-każ li qed jiġi lmentat, il-BEI, permezz ta’ ittra tat-28 ta’ Ġunju 2006, informa lill-ilmentatur bir-raġunijiet għaliex qies li ttieħdu l-passi kollha meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-konformità mad-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu. Il-BEI hemeż kopja ta’ din l-ittra mal-opinjoni tiegħu. Fl-ittra tiegħu tat-28 ta’ Ġunju 2006, il-BEI informa wkoll lill-ilmentatur li, “skont l-għarfien tiegħu”, diversi programmi fil-lista ta’ investimenti inklużi fl-NRFP kienu inizjalment definiti qabel il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 kienu jeħtieġu li l-programmi jiġu ppreżentati lil SEA (jiġifieri, qabel l-1 ta’ Ottubru 2001). Hija ddikjarat li, mill-informazzjoni li waslet matul l-evalwazzjoni, kien ċar li, minkejja li l-ħmistax-il skema li jikkostitwixxu parti mill-Proġett jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu parti minn programm(i) akbar, il-proċess ta’ ppjanar inizjali għal dawn l-iskemi beda qabel ma daħlet fis-seħħ il-liġi Pollakka li tirrikjedi li l-iskemi ta’ investiment iffinanzjati minn self tal-BEI għandhom ikunu soġġetti għal SEA. Barra minn hekk, f'dik l-ittra, il-BEI stieden lill-kwerelant biex jiltaqa' mar-rappreżentanti tal-BEI f'Varsavja u jiddiskuti l-kwistjoni aktar fil-każ li huwa "jemmen li l-Bank [] mhux qed jindirizza b'mod sodisfaċenti l-pretensjoni tiegħu." Il-BEI tenna l-istess argumenti fl-ittra l-oħra tiegħu tat-13 ta' Ottubru 2007 mibgħuta lill-kwerelant bi tweġiba għall-ittra l-oħra ta' dan tal-aħħar tal-25 ta' Lulju 2006.

Il-BEI ddikjara li l-ilmentatur ma weġibx għal dik l-istedina.

Il-BEI indika wkoll li, fil-fehma tiegħu, ċerti rekwiżiti tad-Direttiva ESEA, li daħlet fis-seħħ fil-21 ta’ Lulju 2001, ġew trasposti fid-dritt Pollakk permezz tad-dritt ambjentali Pollakk tal-2001. Il-BEI kompla jinnota li, fl-2005, ġew promulgati aktar emendi għal dik il-liġi Pollakka. Skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva SEA, l-obbligu li titwettaq SEA japplika għal pjanijiet u programmi li l-ewwel att preparatorju formali tagħhom tħejja wara l-21 ta’ Lulju 2004. Il-pjanijiet u l-programmi li għalihom l-ewwel att preparatorju formali huwa datat qabel il-21 ta’ Lulju 2004 jeħtieġu wkoll SEA sakemm l-Istat Membru kkonċernat ma jiddeċidix li dan mhuwiex fattibbli u jinforma lill-pubbliku b’dan.

Il-BEI kkonkluda li “peress li ma ra l-ebda ksur tal-liġi Komunitarja jew nazzjonali dwar l-EIA u kien jemmen li segwa l-Linji Gwida Ambjentali tiegħu”, il-kuntratt ta’ self ġie ffirmat fil-11 ta’ Mejju 2006.

Barra minn hekk, fit-13 ta' Ġunju 2006, il-Bord tad-Diretturi tal-BEI approva t-tieni self "Awtostradi tal-Polonja", li jiffinanzja wkoll skemi individwali ta' awtostradi taħt l-NRFP.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:

L-ilmentatur beda billi "enfasizza [li ] l-ilment tiegħu huwa bbażat direttament fuq il-leġiżlazzjoni Pollakka - speċifikament in-nuqqas ta' konformità mal-Artikolu 40(1) tal-Att Pollakk dwar il-Liġi tal-Protezzjoni tal-Ambjent (...) u mhux mad-Direttiva 2001/42/KE."

L-ilmentatur tenna l-fehma tiegħu li l-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 kienet tapplika rekwiżiti aktar stretti mid-Direttiva VAS sussegwenti u indika li "l-BEI uża d-Direttiva VAS biex idgħajjef ir-rekwiżiti tal-[liġi ambjentali Pollakka tal-2001], sabiex jevita valutazzjoni strateġika tal-impatt ambjentali." L-ilmentatur innota li kull Stat Membru jista' jadotta rekwiżiti ambjentali aktar stretti minn dawk li jinsabu fil-politiki Ewropej.

Fil-qosor, l-ilmentatur sostna l-fehma tiegħu li l-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 kienet tirrikjedi li l-NRFP jgħaddi minn SEA.

L-ilmentatur ma qabilx mad-dikjarazzjoni tal-BEI li l-NRFP ma kienx jeħtieġ SEA minħabba li dan il-programm kien “biss pjan finanzjarju li jippreżenta s-sorsi ta’ finanzjament għall-investimenti fit-toroq u kien maħsub biex jappoġġa t-twettiq tal-politiki, il-programmi u l-istrateġiji adottati għas-settur tat-toroq.” L-ilmentatur enfasizza li l-NRFP innifsu huwa sors ta’ finanzjament u l-għanijiet tiegħu huma li jistabbilixxi prijoritajiet għall-finanzjament; li jidentifika attivitajiet u proġetti; li jipprovdi l-oqfsa għall-investimenti fit-toroq; li jiddeskrivi s-sorsi esterni ta’ finanzjament; u li jindika l-attivitajiet legali jew amministrattivi meħtieġa għall-implimentazzjoni tiegħu.

L-ilmentatur fakkar li l-Artikolu 40(1) tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 jipprevedi speċifikament li l-politika, l-istrateġiji, il-pjanijiet u l-programmi tas-settur tat-trasport li huma soġġetti għat-tħejjija u/jew l-adozzjoni minn awtorità fil-livell nazzjonali jirrikjedu li titwettaq VAS. Minn dan isegwi, għalhekk, li n-natura tal-NRFP kienet tfisser li kienet meħtieġa SEA.

L-ilmentatur iddikjara wkoll li ma kien jaf bl-ebda politika, programm, strateġija jew pjan fis-settur tat-trasport adottati wara li daħlet fis-seħħ il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 li għaliha twettqet SEA.

L-ilmentatur innota wkoll li l-BEI rrefera għall-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-toroq għall-2004-2006 u s-snin sussegwenti, u għall-iskeda ta’ żmien għall-kostruzzjoni ta’ awtostradi u toroq li jgħaqqdu bliet direttament u bil-ħeffa għall-2005-2013. Skont l-ilmentatur, din l-istrateġija tħejjiet fl-2003 u nħarġet f’Awwissu 2003, jiġifieri sentejn wara li daħlet fis-seħħ il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001.

Fir-rigward tad-dikjarazzjoni tal-BEI li l-iskemi ta' investiment tal-Proġett ġew definiti qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, l-ilmentatur innota li l-BEI ma pprovda l-ebda eżempju b'appoġġ għall-fehma tiegħu.

L-ilmentatur laqa' l-istedina tal-BEI biex jiltaqa' magħha. Madankollu, l-ilmentatur iddeċieda li jkun aktar konvenjenti għalih li jesprimi t-tħassib kollu tiegħu bil-miktub u li jibgħathom lill-BEI. Dan huwa dak li għamel l-ilmentatur.

Fir-rigward tad-dikjarazzjoni tal-BEI li naqas milli jidentifika ksur tal-liġi Komunitarja jew nazzjonali fil-każ inkwistjoni, l-ilmentatur iddikjara li, filwaqt li l-BEI approva t-tieni self bit-triq f'Ġunju 2006 (2), il-Kummissjoni Ewropea fetħet proċedura ta' ksur kontra l-Polonja rigward in-nuqqas ta' traspożizzjoni tad-Direttivi ambjentali rilevanti. L-ilmentatur hemeż kopja tal-ittra ta' intimazzjoni tal-Kummissjoni indirizzata lill-awtoritajiet Pollakki, bid-data tat-28 ta' Ġunju 2006 (3). Skont l-ilmentatur, dan kien ifisser li l-proġetti tal-BEI fil-Polonja ma kinux konformi mad-direttivi ewlenin ambjentali u għalhekk mad-Dikjarazzjoni Ambjentali tal-BEI.

L-ilmentatur iddikjara li l-"ordinanza tal-gvern Pollakk imsemmija mill-BEI fl-opinjoni tiegħu, li [hija] datata l-15 ta' Mejju 2004 (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2004 w sprawie sieci autostard i dróg ekspresowych, - DZU. 128, poz. 1334) hija kompletament differenti mill-ordinanza tas-[sic] ta' l-4 ta' Jannar 2005 li permezz tagħha ġie approvat il-Programm Nazzjonali tal-Fond tat-Toroq għall-2005-2006. L-ordinanza tal-15 ta’ Mejju 2004 mhijiex pjan finanzjarju kif jiddikjara l-BEI iżda tispeċifika biss liema awtostradi u toroq li jgħaqqdu bliet direttament u bil-ħeffa jikkostitwixxu l-mira tal-NRFP (Wykaz autostrad i dróg expresowych w RP. Układ docelowy)."

Fil-fehma tal-ilmentatur, l-ordinanza tal-15 ta' Mejju 2004 għandha titqies bħala komplementari għall-ordinanza tal-4 ta' Jannar 2005 u, bħala tali, tkun soġġetta għal SEA skont il-liġi Pollakka.

L-ilmentatur jiddikjara li bħalissa għaddejja jew dan l-aħħar tlestiet valutazzjoni tal-impatt ambjentali ("VIA") għal proġetti individwali.

Fl-aħħar nett, l-ilmentatur informa lill-Ombudsman li, "[f'] dan il-każ, il-konformità ta' [l-NRFP] mal-Artikolu 40(1) tal-[liġi Pollakka dwar l-ambjent tal-2001 ] qed tiġi investigata wkoll mill-Ombudsman Pollakk."

Aktar inkjesti

Wara kunsiderazzjoni bir-reqqa tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-osservazzjonijiet u l-ittri addizzjonali tal-ilmentatur, deher li kienu meħtieġa aktar inkjesti.

L-ittra ta' l-Ombudsman lill-Kummissjoni bid-data tas-27 ta' Marzu 2007

L-ewwel nett, l-Ombudsman talbet lill-BEI biex iwieġeb għall-osservazzjoni tal-ilmentatur dwar id-dikjarazzjoni tal-BEI li diversi skemi ta' investiment tal-Proġett ġew definiti qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-liġi Pollakka rilevanti u li l-BEI ma pprovda l-ebda eżempju b'appoġġ għall-fehma tiegħu.

It-tieni nett, l-Ombudsman staqsa lill-BEI x'mezzi u metodi ta' valutazzjoni jintużaw mill-BEI f'sitwazzjonijiet fejn l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet nazzjonali, il-promoturi u l-aġenziji ta' implimentazzjoni tal-proġetti ffinanzjati mill-BEI u minn sorsi oħra tissuġġerixxi li l-proġett rilevanti mhuwiex, prima facie, konformi mal-liġi nazzjonali jew Ewropea. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman talab lill-BEI biex jikkummenta dwar l-osservazzjoni tal-ilmentatur li l-Bank approva t-tieni self għat-toroq f'Ġunju 2006 u, fl-istess ħin, il-Kummissjoni talbet lill-Gvern Pollakk għal spjegazzjoni rigward in-nuqqas ta' traspożizzjoni ta' Direttiva ambjentali rilevanti.

It-tielet nett, l-Ombudsman iddikjara li huwa kkunsidra li spezzjoni tad-dokumenti rilevanti fil-fajl tal-BEI tkun utli.

It-tweġiba tal-BEI tal-15 ta’ Mejju 2007

L-ewwel nett, il-BEI rrefera għall-iżvilupp kronoloġiku tas-sistema tat-toroq Pollakka, li beda mis-snin tletin.

Il-BEI indika, fil-qosor, li l-iskemi ta’ investiment fit-trasport li għandhom jiġu ffinanzjati huma ddeterminati fid-digriet tal-Kunsill tal-Ministri Pollakk, li jista’ jkopri perijodu ta’ bejn sena u sitt snin. L-aħħar digriet tal-Kunsill tal-Ministri li jistabbilixxi netwerk ta’ awtostradi, toroq espress u toroq ta’ importanza strateġika huwa ddatat id-29 ta’ Settembru 2001, u għalhekk jippreċedi l-liġi ambjentali Pollakka tal-2001. Fi Frar 2001, il-Gvern Pollakk approva l-Programm li jipprevedi l-adattament, sal-2015, tan-netwerk ewlieni tat-toroq Pollakk għall-istandards tal-UE.

Fl-4 ta' Jannar 2005, il-Gvern Pollakk adotta u, fis-6 ta' Jannar 2006, emenda Riżoluzzjoni dwar il-Programm għall-investimenti fis-settur tat-toroq li għandu jiġi ffinanzjat mill-NRFP. L-investimenti huma għażla ta’ skemi li qabel kienu ddeterminati fl-ordinanzi msemmija hawn fuq. Il-Programm, li jikkwalifika bħala pjan finanzjarju, jagħti dettalji dwar l-awtostradi, l-expressways u l-bypasses tal-proġetti kif ukoll is-sorsi ta’ finanzjament tagħhom li għandhom jiġu implimentati matul dan il-perjodu.

Il-Proġett iffinanzjat mill-BEI kien jinkludi 15-il skema individwali ta’ investiment fit-toroq, li kienu mxerrda fil-Polonja kollha. VAS ma kinitx meħtieġa skont il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 jew skont id-Direttiva VAS minħabba li (i) l-iskemi jikkostitwixxu investimenti komplementari għall-proġetti li għaddejjin li diġà qed jirċievu finanzjament mill-UE u mill-BEI; (ii) l-iskemi huma konsistenti mal-objettivi prijoritarji tal-UE kif definiti fl-Artikolu 267(a) u (c) tat-Trattat tal-KE, u (iii) l-approvazzjoni tal-Proġett bdiet qabel id-dħul fis-seħħ tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001. Madankollu, minħabba l-importanza mogħtija lill-ambjent, il-ħtieġa għal VIA kienet kundizzjoni ta’ żborż għal kull waħda mill-15-il skema individwali.

Il-BEI jirrispetta l-obbligu tiegħu ta’ diliġenza dovuta fil-valutazzjoni tiegħu tat-talbiet għal self billi jibbaża fuq l-evidenza disponibbli, inklużi l-awtorizzazzjonijiet u l-permessi meħtieġa maħruġa f’konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali u Ewropea xierqa. Għal proġetti li jinsabu fl-UE, il-BEI japplika preżunzjoni ta’ legalità u, fejn xieraq, preżunzjoni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tikkonforma mal-leġiżlazzjoni tal-UE. "Sa fejn ikun meħtieġ", il-BEI jivverifika l-konformità sabiex jiżgura li l-fondi tiegħu jintużaw b'mod razzjonali. Għal proġetti barra mill-UE, il-BEI japplika wkoll il-preżunzjoni tal-legalità. Dan huwa bbażat fuq l-awtorizzazzjonijiet meħtieġa biex jinbena u jitħaddem il-proġett u huwa appoġġat minn evidenza oħra disponibbli, il-valutazzjoni tagħha stess u l-patti ta’ self. Soġġett għall-kundizzjonijiet u l-liġi lokali, kull proġett għandu, tal-anqas, jikkonforma mal-prinċipji u l-istandards stabbiliti mill-politiki tal-UE. Għall-proġetti kollha, il-promotur huwa responsabbli għall-konformità filwaqt li l-kompiti regolatorji u ta’ infurzar huma r-responsabbiltà tal-awtoritajiet kompetenti. Huwa xieraq u xieraq b'mod ċar li l-BEI jiddependi fuq l-Istati Membri tal-UE jew l-awtoritajiet rilevanti fl-Istati Membri sabiex jiddetermina l-konformità mal-istandards ambjentali rilevanti u li l-BEI jaċċetta d-dokumentazzjoni ta' Stat Membru bħala evidenza tal-konformità tagħhom. F’ċirkostanzi fejn il-proċess ta’ approvazzjoni ambjentali fl-Istat Membru jkun għadu ma tlestiex, il-kundizzjonijiet xierqa għall-iżborż se jiġu mehmuża mal-kuntratt ta’ finanzjament.

Fir-rigward tas-self biex ikopri l-Proġett "Awtostradi tal-Polonja" (li l-ilment oriġinali ma rreferiex għalih), il-BEI ddikjara li fiż-żmien tal-valutazzjoni tiegħu kien jaf li l-Kummissjoni kellha riżervi fir-rigward tat-traspożizzjoni tad-Direttiva VIA (4) fil-liġi Pollakka. Bħala riżultat tat-tħassib espress mill-Kummissjoni, ġew imposti għadd ta' kundizzjonijiet ta' żborż fuq il-Kommodatarju (Bank Gospodarstwa Krajowego (5)) sabiex jiġi żgurat li l-proċess segwit fir-rigward tal-iskemi tal-Proġett iffinanzjat minn dak is-self ikun konformi mar-rekwiżiti tad-Direttiva VIA. B'riżultat ta' dan, il-Proġett irċieva n-nuqqas ta' oġġezzjoni formali tal-Kummissjoni fis-27 ta' Ġunju 2006.

Il-BEI kkonkluda billi ddikjara li jiddispjaċih li l-ilmentatur ma aċċettax l-istedina tal-BEI għal laqgħa f'Varsavja. Enfasizza wkoll li "jibqa' dejjem miftuħ għal kooperazzjoni kostruttiva mal-NGOs."

L-osservazzjonijiet tal-kwerelant dwar it-tweġiba tal-EIB´s tal-15 ta' Mejju 2007

L-ilmentatur ma bagħatx osservazzjonijiet.

Fuq l-ispezzjoni tad-dokumenti tal-14 ta’ Mejju 2007

Fl-14 ta’ Mejju 2007, is-servizzi tal-Ombudsman wettqu spezzjoni tal-fajl tal-BEI dwar il-każ, fil-bini tal-BEI. Ir-rapport dettaljat dwar l-ispezzjoni ntbagħat lill-ilmentatur u lill-BEI.

L-ittra addizzjonali tal-kwerelant tal-10 ta’ Lulju 2007

Fl-ittra tiegħu tal-10 ta’ Lulju 2007, l-ilmentatur iddikjara li kien ġibed l-attenzjoni tal-Ombudsman Pollakk dwar il-kwistjoni tan-nuqqas ta’ SEA skont il-liġi Pollakka għall-NRFP lill-Ombudsman Pollakk u li dan tal-aħħar kien ikkonkluda l-investigazzjoni tiegħu dwar dik il-kwistjoni. Skont l-ilmentatur, "l-Ombudsman Pollakk għalaq il-każ bl-opinjoni li l-[NRFP] kellu jkun soġġett għal [] valutazzjoni tal-impatt ambjentali" u li l-opinjoni tiegħu kienet " f ' konformità mal-opinjoni tal-Ministeru tat-Trasport Pollakk" . L-ilmentatur hemeż kopja tat-tweġiba tal-Ombudsman Pollakk u tat-tweġiba tal-Ministeru Pollakk tat-Trasport u l-Kostruzzjoni. Fl-ittra tiegħu datata t-28 ta ' Ġunju 2007 u indirizzata lill-Ombudsman Pollakk, il-Ministeru tat-Trasport u l-Kostruzzjoni ddikjara li " il-Ministeru tal-Ambjent kien tal-fehma li l-lista ta ' pjan finanzjarju ta ' proġetti għall-investimenti fit-toroq li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Fond Nazzjonali tat-Toroq għandha tkun soġġetta għall-proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali, fl-istadju tal-konsultazzjonijiet interministerjali." Fl-ittra tiegħu lill-ilmentatur, l-Ombudsman Pollakk iddikjara li "il-Ministeru tat-Trasport u tal-Ambjent jaqbel mal-opinjoni tal-Ombudsman li l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali għandha titwettaq għall-intrapriżi koperti mill-Fond Nazzjonali tat-Toroq."

L-Ombudsman bagħat lill-BEI, għal skopijiet ta' informazzjoni, l-ittra tal-ilmentatur, flimkien mal-annessi tagħha.

Id-Deċiżjoni

1 Kumment preliminari

1.1 L-Ombudsman Ewropew jinnota li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera għall-fatt li l-Kummissjoni Ewropea kienet fetħet proċedura ta' ksur kontra l-Polonja rigward in-nuqqas ta' traspożizzjoni tad-Direttivi ambjentali rilevanti u ddikjara li "dan ifisser li l-proġetti tal-BEI fil-Polonja ma jikkonformawx mad-Direttiva rilevanti tal-UE dwar il-VIA u b'hekk mad-Dikjarazzjoni Ambjentali tal-BEI tal-2004."

L-Ombudsman jinnota wkoll, madankollu, li, fl-istess osservazzjonijiet, l-ilmentatur enfasizza li " l-ilment tiegħu huwa bbażat direttament fuq il-leġiżlazzjoni Pollakka - speċifikament in-nuqqas ta' konformità mal-Artikolu 40(1) tal-Att Pollakk dwar il-Liġi tal-Protezzjoni tal-Ambjent (...) u mhux id-Direttiva 2001/42/KE."

Fid-dawl tal-enfasi ta' hawn fuq magħmula mill-ilmentatur, l-Ombudsman jifhem li d-dikjarazzjoni tal-ilmentatur ma għandhiex titqies bħala allegazzjoni ġdida li għandha tiġi ttrattata f'din id-deċiżjoni.

2 Valutazzjoni mill-BEI tal-konformità legali tal-Proġett

2.1 L-ilment jikkonċerna self mill-BEI li jkopri 15-il skema ta' investiment relatati mal-kostruzzjoni fil-Polonja ta' awtostradi, expressways u bypasses inklużi fil-Programm tal-Fond Nazzjonali tat-Toroq 2005/2006 ("NRFP") stabbilit mill-gvern Pollakk. Il-15-il skema ta’ investiment ta’ hawn fuq kienu jikkostitwixxu l-proġett tal-BEI intitolat “Il-Modernizzazzjoni tat-Toroq tal-Polonja” li kien jinkludi “it-titjib tal-investimenti fuq l-awtostradi, it-toroq espress u l-bypasses taħt [NRFP]”, minn hawn ’il quddiem “il-Proġett”. Il-Proġett ġie propost għall-finanzjament mill-BEI mill-awtoritajiet Pollakki fl-1 ta' Ġunju 2005 (6). Fis-6 ta’ Diċembru 2005, il-kwerelant avviċina lill-BEI fir-rigward tal-Proġett, li dak iż-żmien kien għadu qed jiġi diskuss. L-ilmentatur ilmenta li, għall-kuntrarju tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, il-valutazzjoni strateġika tal-impatt ambjentali (“SEA”) ma twettqitx fir-rigward tal-NRFP kollu. Bi tweġiba, il-BEI informa lill-ilmentatur li kien indirizza lill-awtoritajiet Pollakki fir-rigward tat-tħassib tal-ilmentatur u li kien se jinfurmah dwar it-tweġiba tagħhom. Madankollu, il-BEI ma informax lil-lanjant b’dik it-tweġiba iżda ddeċieda li jiffinanzja l-Proġett u, fil-11 ta’ Mejju 2006, iffirma s-self u għamel l-ewwel pagament. Imbagħad, fis-6 ta' Ġunju 2006, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-ilmentatur allega li, minkejja li kien infurmat dwar in-nuqqas ta’ konformità tal-Proġett mal-liġi Pollakka, il-BEI, għall-kuntrarju tad-“Dikjarazzjoni Ambjentali” tiegħu, aċċetta li jikkofinanzja dak il-Proġett. Skont dik id-Dikjarazzjoni, il-BEI jiżgura li l-proġetti ffinanzjati mill-Bank għandhom jikkonformaw mal-prinċipji u l-istandards stabbiliti kemm mil-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE kif ukoll minn dik nazzjonali, inklużi r-rekwiżiti li jikkonċernaw is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Id-Dikjarazzjoni tipprevedi wkoll li, meta liġijiet differenti jimponu livelli differenti ta’ rekwiżiti, għandha tiġi applikata aktar stretta (“l-ewwel allegazzjoni”).

L-ilmentatur allega wkoll li l-BEI naqas milli jinfurmah dwar it-tweġiba li l-awtoritajiet Pollakki kienu bagħtulu ("it-tieni allegazzjoni").

L-ilmentatur sostna li l-BEI għandu jissospendi l-finanzjament tiegħu sakemm jiġi ċċarat l-istatus legali tal-Proġett ("pretensjoni").

2.2 Fil-qosor, il-BEI ddikjara li l-Promotur ta' Proġett, jiġifieri, f'dan il-każ, id-Direttorat Ġenerali Pollakk għat-Toroq u l-Awtostradi Nazzjonali, minn hawn 'il quddiem id-"Direttorat Pollakk", għandu r-responsabbiltà sħiħa li jiżgura l-konformità mal-politiki tal-UE u l-liġi tal-UE u mal-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti. Wara l-ilment tal-ilmentatur, il-BEI kkuntattja lill-awtoritajiet Pollakki li infurmawh li l-liġi Pollakka rilevanti ma kinitx tirrikjedi li l-NRFP jgħaddi minn SEA minħabba li (i) l-NRFP jieħu l-forma ta’ ordinanza tal-Gvern; (ii) l-NRFP huwa pjan finanzjarju biss u (iii) ma jiddefinixxix l-istrateġija ta’ żvilupp u lanqas ma jistabbilixxi qafas għall-implimentazzjoni futura. Barra minn hekk, il-proċess ta’ ppjanar inizjali għal 15-il skema ta’ investiment tal-Proġett, li kienu koperti mis-self tal-BEI u kienu parti mill-NRFP, ġie ddefinit qabel l-1 ta’ Ottubru 2001, jiġifieri, id-data meta daħlet fis-seħħ il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001. Il-BEI kkonferma wkoll li, f’konformità mad-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu, il-verifika tal-konformità legali tal-investimenti tifforma parti integrali mill-proċeduri ta’ evalwazzjoni tiegħu. Il-BEI ddikjara wkoll li jemmen li, f’dan il-każ partikolari, huwa ħa l-passi kollha meħtieġa biex jiżgura tali konformità. Il-BEI kkonkluda billi ddikjara li, peress li ma kienx ikkunsidra li kien hemm xi ksur tal-liġi Komunitarja jew nazzjonali dwar il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali ("VIA") u l-fehma tiegħu li kien segwa d-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu, il-kuntratt ta' self ġie ffirmat fil-11 ta' Mejju 2006.

Fl-opinjoni tiegħu, il-BEI spjega wkoll li, sadanittant, fit-28 ta’ Ġunju 2006, huwa informa lill-ilmentatur, f’ittra separata, dwar il-konklużjonijiet tal-awtoritajiet Pollakki. Dik l-informazzjoni ġiet spjegata f’aktar dettall fl-ittri ulterjuri tal-BEI lill-ilmentatur.

2.3 Mill-bidu nett, l-Ombudsman jinnota li dan l-ilment jirreferi għall-Proġett "Il-Modernizzazzjoni tat-Toroq tal-Polonja" (Proġett tal-BEI numru 20050226), li ġie ffinanzjat permezz ta' self iffirmat mill-BEI fil-11 ta' Mejju 2005, u mhux għall-Proġett "Awtostradi tal-Polonja" (Proġett tal-BEI 20050428), li sussegwentement ġie ffinanzjat mill-BEI.

2.4 Barra minn hekk, l-Ombudsman jirrimarka, għal darb'oħra, li l-ilment jirreferi għan-nuqqas illeġittimu tal-awtoritajiet Pollakki li jikkonformaw mal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, li, skont l-ilmentatur, kienet teħtieġ SEA għall-NRFP kollu. Kif iddikjarat espressament mill-ilmentatur, il-konformità mad-Direttivi Ambjentali Ewropej, inkluża d-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Ġunju 2001 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti pjanijiet u programmi fuq l-ambjent (7) (id-"Direttiva SEA") mhijiex is-suġġett ta' dan l-ilment.

F'dan ir-rigward, l-Ombudsman ifakkar li, skont l-Artikolu 195 tat-Trattat tal-KE, l-Ombudsman Ewropew għandu s-setgħa li jirċievi u jeżamina lmenti dwar amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità. L-ebda azzjoni minn awtorità jew persuna oħra ma tista' għalhekk tkun is-suġġett ta' lment lill-Ombudsman. Għalhekk mhuwiex il-kompitu tal-Ombudsman li jeżamina l-merti tal-leġiżlazzjoni Komunitarja jew nazzjonali u jekk l-awtoritajiet nazzjonali applikawx b'mod korrett il-liġi nazzjonali jew Ewropea.

Għar-raġunijiet ta’ hawn fuq, l-Ombudsman, fl-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, jittratta esklussivament il-possibbiltà ta’ amministrazzjoni ħażina min-naħa tal-BEI.

2.5 Barra minn hekk, l-Ombudsman jinnota li, f'Mejju 2004, il-BEI ħareġ dokument, id-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu, li jiddeskrivi l-approċċ tiegħu għall-kwistjonijiet ambjentali meta jiffinanzja l-proġetti. Il-paragrafu intitolat "Protezzjoni u titjib tal-Ambjent" fih id-dikjarazzjoni li ġejja:

"Fi ħdan il-25 Stat Membru tal-UE u l-Pajjiżi Kandidati, il-proġetti ffinanzjati mill-BEI jikkonformaw mal-prinċipji u l-istandards stabbiliti kemm mill-UE (…) kif ukoll mil-leġiżlazzjoni ambjentali nazzjonali, inklużi r-rekwiżiti dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Meta liġi differenti timponi rekwiżiti differenti, tapplika dik aktar stretta."

Barra minn hekk, il-paragrafu intitolat "Organizzazzjoni u Approċċ", fih id-dikjarazzjoni li ġejja:

"L-eżitu tal-valutazzjoni ambjentali tal-BEI jiddetermina l-"aċċettabbiltà" ta' proġett għall-finanzjament. Dan se jkun ibbażat fuq il-bilanċ bejn in-natura u l-firxa tal-impatt ambjentali u l-miżuri meħtieġa biex jiġu evitati, imnaqqsa u, fejn xieraq, ikkumpensati kwalunkwe impatt negattiv kif ukoll kriterji oħra bħal [] konformità legali u ġestjoni ambjentali. Il-Bank ma jaċċettax proġett għall-finanzjament li x'aktarx ikollu impatt ambjentali negattiv sinifikanti u/jew ikun ta' riskju għoli għall-ambjent."

2.6 L-Ombudsman jirrimarka li, għalkemm id-dokument tal-BEI msemmi hawn fuq mhuwiex sors ta' obbligi legali, huwa dikjarazzjoni importanti tal-politika tal-BEI li l-Bank jiddikjara li għandu jikkonforma magħha.

Abbażi tad-dokument ta' hawn fuq, l-Ombudsman jifhem li l-BEI jillimita ruħu li jiffinanzja biss dawk il-proġetti li kienu konformi kemm mal-liġi ambjentali nazzjonali kif ukoll mad-Direttivi Ambjentali ewlenin tal-KE u, fil-każ li l-liġi nazzjonali tkun aktar stretta fir-rigward tar-rekwiżiti biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent, din tal-aħħar għandha tiġi applikata. Jidher li l-BEI jiżgura tali konformità inizjalment billi jiskrinja l-proġetti qabel ma jaċċettahom għall-finanzjament u, sussegwentement, billi jimmonitorjahom matul l-eżekuzzjoni tagħhom.

2.7 Madankollu, l-Ombudsman jirrimarka li, sabiex jaġixxi skont id-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu msemmija hawn fuq, il-BEI jidher li jiddependi ħafna fuq l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet nazzjonali li juża biex jivverifika jekk id-dispożizzjonijiet legali ambjentali ġewx applikati għal kwalunkwe proġett iffinanzjat mill-Bank u li jopera fit-territorju tal-pajjiż ikkonċernat.

2.8 F'dan ir-rigward, l-Ombudsman iqis utli li jfakkar il-prinċipju ta' kooperazzjoni leali impost fuq l-istituzzjonijiet Komunitarji u l-Istati Membri tagħhom mill-Artikolu 10(2) tat-Trattat KE u l-Artikolu 192(2) tat-Trattat Euratom, kif imsemmi mill-Qrati Komunitarji fil-kuntest tal-proċedura ta' ksur taħt l-Artikolu 226 tat-Trattat KE (8). Iż-żewġ Artikoli jipprovdu li l-Istati Membri għandhom jastjenu minn kwalunkwe miżura li tista' tipperikola l-kisba ta' l-objettivi tat-Trattat tal-KE.

2.9 Filwaqt li japplika l-prinċipju ta' hawn fuq b'analoġija għaċ-ċirkustanzi ta' dan il-każ, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-BEI jista' (i) jikkunsidra b'mod leġittimu li l-awtoritajiet Pollakki kkonformaw mad-dispożizzjonijiet legali applikabbli dwar il-protezzjoni tal-ambjent, u (ii) jistenna b'mod leġittimu li l-awtoritajiet Pollakki jipprovdulu informazzjoni affidabbli dwar l-applikazzjoni, min-naħa tagħhom, tal-liġi ambjentali Pollakka rilevanti. Kif iddikjarat mill-BEI fid-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu tal-2004, "(f)jew il-proġetti li jinsabu fl-UE, il-Bank japplika preżunzjoni ta' legalità u li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tikkonforma mal-leġiżlazzjoni tal-UE, fejn xieraq. Il-promotur huwa responsabbli għall-konformità, filwaqt li l-kompiti regolatorji u ta’ infurzar huma r-responsabbiltà tal-awtoritajiet kompetenti.”

2.10 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq u abbażi tal-evidenza dokumentarja miġbura matul l-inkjesta u, b'mod partikolari, matul l-ispezzjoni tal-fajl mis-servizzi tiegħu, l-Ombudsman huwa tal-fehma li ġejja. Jidher li, fl-istadju ta’ evalwazzjoni inizjali tal-Proġett, it-twettiq ta’ SEA fir-rigward tal-NRFP, abbażi tal-Artikolu 40 tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, ma deherx li kien is-suġġett ta’ komunikazzjonijiet bejn il-BEI u l-awtoritajiet Pollakki, filwaqt li l-konformità mad-Direttiva SEA kienet.

2.11 Għalhekk jista' jiġi konkluż li, sas-6 ta' Diċembru 2005, jiġifieri qabel ma l-kwerelant informa lill-BEI li l-NRFP naqas milli jikkonforma ma' l-Artikolu 40 tal-liġi ambjentali Pollakka ta' l-2001 li, skond il-kwerelant, kienet teħtieġ SEA, il-BEI ma kienx konxju ta' tali nuqqas ta' konformità potenzjali.

2.12 L-Ombudsman huwa tal-fehma, madankollu, li wara li jirċievi l-informazzjoni ta' hawn fuq ippreżentata mill-ilmentatur, il-BEI jista', fid-dawl tad-Dikjarazzjoni Ambjentali tiegħu msemmija fil-punt 2.5 hawn fuq, ikun raġonevolment mistenni li jkun partikolarment attent fil-kontroll ta' tali informazzjoni.

2.13 L-Ombudsman jinnota għalhekk li, fis-27 ta' Marzu 2006, il-BEI bagħat ittra lill-Kommodatarju (Bank Gospodarstwa Krajowego (9)) fejn stqarr li "[huwa] rċieva lment (…) li t-Triq Nazzjonali (Fond)Programm (NRFP) għall-2005-2006 kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa biex issir soġġetta għal valutazzjoni ambjentali abbażi ta' l-Artikolu 40 ta' l-Att dwar il-Protezzjoni Ambjentali (...)". Fl-istess ittra, il-BEI talab lill-Kommodatarju jinformah dwar il-pożizzjoni tal-awtoritajiet Pollakki fir-rigward ta' " (1) jekk il-valutazzjoni ambjentali tal-NRFP hijiex meħtieġa mil-liġi Pollakka, u (2) jekk iva, meta se titwettaq tali valutazzjoni jew, (3) jekk mhux x'inhi l-bażi legali ta' tali deċiżjoni. " Il-BEI kkupja dik l-ittra lill-Ministeru tal-Finanzi Pollakk u lill-Ministeru tat-Trasport u l-Kostruzzjoni.

2.14 L-Ombudsman jinnota wkoll li l-Kommodatarju wieġeb l-ittra tal-BEI msemmija hawn fuq fis-7 ta' April 2006. F'dik il-komunikazzjoni, il-Kommodatarju informa lill-BEI li ma kienx kompetenti biex jieħu pożizzjoni dwar il-mistoqsija tal-Bank iżda li kien għaddiha lill-awtoritajiet governattivi għall-kummenti tagħhom.

Sussegwentement, fis-6 ta’ April 2006, il-Ministeru Pollakk tat-Trasport u l-Kostruzzjoni bagħat l-ewwel tweġiba tiegħu lill-BEI, li fiha spjega li l-NRFP huwa pjan finanzjarju u jindika s-sorsi ta’ finanzi għall-investimenti fit-trasport. Il-Ministeru żied jgħid li l-NRFP huwa biss strument maħsub biex iwettaq il-parti finanzjarja tal-investimenti fit-trasport li jinsabu f’dokumenti governattivi oħra ta’ importanza strateġika għall-qasam tat-trasport. Il-Ministeru spjega li dawn id-dokumenti jinkludu "[l]-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-trasport fis-snin 2004-2006 u s-snin sussegwenti"li ġiet ippubblikata fl-2003 bħala parti mill-Pjan Nazzjonali għall-Iżvilupp. Il-Ministeru rrefera wkoll għad-dokument "[f]l-iskeda ta' żmien għall-kostruzzjoni ta' awtostradi u expressways għas-snin 2005-2013", li ġie ppubblikat f'Ġunju 2005, u li fih ġiet deskritta d-direzzjoni għal aktar żvilupp tan-netwerk tat-toroq fil-Polonja u ġew deċiżi l-kompiti relatati u l-iskeda ta' żmien tagħhom. Fir-rigward ta’ dawn l-“istrateġiji” VAS ma twettqitx minħabba li fiż-żmien tal-abbozzar tagħhom VAS ma kinitx meħtieġa bil-liġi.

Il-Ministeru tat-Trasport u l-Kostruzzjoni indika wkoll li (i) l-NRFP ġie diskuss minn għadd ta’ ministeri, inkluż il-Ministeru tal-Ambjent li “ma kkummentax dwaru”. Għalhekk, il-Ministeru tat-Trasport u l-Kostruzzjoni fehem li ma kien hemm l-ebda obbligu li titwettaq SEA għall-NRFP skont l-Artikolu 40 tal-Att Ambjentali Pollakk. Irrimarkat li (ii) għal kull proġett individwali fi ħdan l-NRFP, inklużi proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati mis-self tal-BEI, il-VIA diġà twettqu jew jinsabu fil-proċess li jitwettqu.

Il-Ministeru kkonkluda li l-proċedura SEA rigward l-effetti tal-implimentazzjoni tal-NRFP kollu, skont it-tifsira tal-Artikolu 40 imsemmi hawn fuq tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, ma kinitx meħtieġa.

2.15 L-Ombudsman jifhem li, fuq il-bażi tal-ispjegazzjonijiet ta' hawn fuq mogħtija mill-awtoritajiet Pollakki, il-BEI kkonkluda li l-konformità tal-Proġett mal-liġi nazzjonali kienet żgurata, minkejja li seta' kien jeħtieġ aktar kjarifika, li t-talba għaliha kienet tinsab fl-ittra tiegħu tal-10 ta' Mejju 2006 (10) indirizzata lill-Ministeru Pollakk.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet tiegħu fil-punti 2.7, 2.8 u 2.9 hawn fuq, l-Ombudsman iqis li din il-konklużjoni hija raġonevoli.

Barra minn hekk, jidher li, fit-tweġibiet tiegħu għat-talba tal-BEI għal kjarifika ulterjuri tal-1 ta' Ġunju 2006 u tat-28 ta' Lulju 2006, il-Ministeru tat-Trasport u l-Kostruzzjoni kkonferma l-fehma inizjali tiegħu u żied li l-Artikolu 40 tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001 ġie emendat, f'konformità mad-Direttiva VAS, u li skont din l-emenda, l-awtoritajiet pubbliċi rilevanti huma obbligati jwettqu VAS għal politiki, strateġiji, pjanijiet u programmi inklużi dawk fil-qasam tat-trasport. Il-Ministeru tenna li, skont l-Artikolu 40 fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel l-emenda, ma kinitx meħtieġa VIA la għall-“istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-trasport fis-snin 2004-2006 u s-snin sussegwenti” u lanqas għall-“Iskeda ta’ żmien għall-kostruzzjoni ta’ awtostradi u expressways għas-snin 2005-2013”.

2.16 L-Ombudsman jinnota wkoll, b'mod partikolari, id-dikjarazzjoni speċifika tal-awtoritajiet Pollakki li tinsab fl-ittra tagħhom tas-6 ta' April 2006 li "għal kull proġett individwali fi ħdan l-NRFP, inklużi proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati mis-self tal-BEI, il-VIA diġà twettqu jew jinsabu fil-proċess li jitwettqu."(11)

L-Ombudsman jifhem li, filwaqt li l-ilmentatur ma jaqbilx mal-opinjoni tal-awtoritajiet Pollakki li l-NRFP ġenerali ma kienx jeħtieġ is-SEA skont il-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, jidher li jaqbel mad-dikjarazzjoni speċifika ta' hawn fuq.

Barra minn hekk, jidher inkontestabbli li l-15-il skema ta’ investiment individwali koperti mis-self tal-BEI ma kinux fl-istadju tal-ippjanar meta s-self beda jiġi diskuss. L-Ombudsman ma jiħux pożizzjoni dwar il-punt l-ieħor, li b’kuntrast ma’ dan huwa kontestabbli, u jikkonċerna d-data eżatta li fiha ġew definiti l-iskemi ta’ investiment individwali koperti mis-self tal-BEI (jiġifieri, il-pjanijiet tagħhom kienu bdew). F’dan ir-rigward, l-Ombudsman ma jifhimx kif VAS tal-iskemi ta’ investiment, jekk titqies bħala parti minn programm jew pjan, tista’ tkun raġonevolment meħtieġa meta l-investimenti kienu diġà bdew u tal-anqas ma kinux għadhom fl-istadju tal-ippjanar. Huwa jinnota wkoll li l-istess punt sar mill-BEI fl-ittra ulterjuri tiegħu mibgħuta lill-kwerelant matul l-inkjesta (fit-23 ta' Ottubru 2006).

Fl-aħħar nett, skont il-BEI, l-iskemi ta' investiment koperti mis-self tal-BEI jikkostitwixxu investimenti komplementari għal proġetti li diġà għaddejjin bil-finanzjament tal-UE u tal-BEI, u huma konsistenti mal-objettivi prijoritarji tal-UE kif definiti fl-Artikolu 267(a) u (c) tat-Trattat tal-KE.

Fid-dawl tal-punti 2.15 u 2.16 hawn fuq, l-Ombudsman jaċċetta r-raġunijiet mogħtija mill-BEI matul l-inkjesta dwar għaliex il-Bank, billi bbaża ruħu fuq l-informazzjoni li kienet disponibbli għalih mill-awtoritajiet Pollakki f'dak iż-żmien, seta' jiffirma s-self fil-11 ta' Mejju 2006. Għalhekk, l-Ombudsman ma jsib l-ebda każ ta’ amministrazzjoni ħażina fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur.

Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-ilmentatur li l-BEI għandu jissospendi l-finanzjament tiegħu sakemm l-istatus legali tal-Proġett jiġi ċċarat ,, l-Ombudsman jirrimarka li jidher li l-pagament rilevanti diġà sar mill-BEI u għalhekk huwa jqis li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata.

Madankollu, l-Ombudsman jirreferi għall-ittra tal-kwerelant bid-data tal-10 ta’ Lulju 2007, li l-Ombudsman sussegwentement bagħat lill-BEI. Skont dik l-ittra, jidher li, sena wara l-informazzjoni msemmija fil-punt 2.14 hawn fuq, kienet ġiet ipprovduta lill-BEI mill-awtoritajiet Pollakki, l-istess awtoritajiet Pollakki ddikjaraw, matul l-inkjesta tal-Ombudsman Pollakk, li " l-Ministeru tal-Ambjent kien tal-fehma li l-lista ta' pjan finanzjarju ta' proġetti għall-investimenti fit-toroq li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Fond Nazzjonali tat-Toroq għandha tkun soġġetta għall-proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali, fl-istadju tal-konsultazzjonijiet interministerjali." Jekk il-BEI jqis li, fid-dawl tal-ittra ta' hawn fuq, hemm xi azzjoni li tista' tittieħed mill-, tal-BEI, l-Ombudsman jistieden lill-Bank jidħol f'kuntatt dirett mal-ilmentatur f'dan ir-rigward.

Barra minn hekk, l-Ombudsman jixtieq jindika r-rwol potenzjali tal-istanzi ta' kontroll nazzjonali u reġjonali, bħall-ombudsmen, bħala sorsi addizzjonali ta' informazzjoni dwar il-konformità mal-liġi nazzjonali u Ewropea tal-proġetti ffinanzjati mill-BEI. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman se jagħmel rimarka oħra hawn taħt.

2.19 Fl-aħħar nett, fir-rigward ta' l-allegazzjoni ta' l-ilmentatur dwar in-nuqqas ta' l-EIB li jinfurmah dwar it-tweġiba ta' l-awtoritajiet Pollakki, l-Ombudsman jinnota li, fl-ittra tiegħu lill-ilmentatur datata 31 ta' Jannar 2006, l-EIB iddikjara li "[huwa] ser [iwieġeb] lill-[ilmentatur] dwar din il-kwistjoni hekk kif nirċievu tweġiba sodisfaċenti mill-awtoritajiet Pollakki".

Il-BEI bagħat lill-ilmentatur l-informazzjoni li kien wiegħed fit-28 ta’ Ġunju 2006, wara li kien irċieva dik l-informazzjoni mill-awtoritajiet Pollakki f’April u Ġunju 2006. Il-BEI lesta dik l-informazzjoni fl-ittri ulterjuri tiegħu mibgħuta lill-ilmentatur matul l-inkjesta tal-Ombudsman, fil-25 ta' Lulju u fit-13 ta' Ottubru 2006. Barra minn hekk, l-Ombudsman tinnota li l-BEI ppropona li jagħti aktar spjegazzjonijiet lill-ilmentatur matul laqgħa li għandha tiġi organizzata għal dak il-għan.

Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman ma jqisx li huma ġġustifikati aktar inkjesti fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tal-ilmentatur.

3 Konklużjoni

Fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur, għar-raġunijiet spjegati fil-punti 2.14, 2.15, 2.16 hawn fuq, l-Ombudsman ma jsibx każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

Fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tal-ilmentatur, għar-raġunijiet spjegati fil-punt 2.19 hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata.

Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-ilmentatur, għar-raġunijiet spjegati fil-punt 2.18 hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata.

L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ. Il-President tal-BEI ser jiġi infurmat b'din id-deċiżjoni.

Ir-riforma l-oħra

Il-BEI jista’ jikkunsidra, fil-futur, l-istabbiliment ta’ kanali ta’ komunikazzjoni ma’, u t-tiftix ta’ informazzjoni minn, istanzi ta’ kontroll nazzjonali u reġjonali rilevanti, bħall-ombudsmen, li jistgħu jservu bħala sors addizzjonali ta’ informazzjoni dwar il-konformità mal-liġi nazzjonali u Ewropea tal-proġetti ffinanzjati mill-BEI.

Dejjem tiegħek,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) ĠU 2001, L 197, p. 30.

(2) Fil-fehma tal-Ombudsman, l-ilmentatur qed jirreferi għall-Proġett "Awtostradi tal-Polonja" (Proġett tal-BEI 20050428).

(3) Jidher li l-ittra tal-Kummissjoni rreferiet fil-fatt għall-emenda tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001, li daħlet fis-seħħ fl-2004 u, għall-kuntrarju tal-liġi Pollakka tal-2001 innifisha, dehret li ma kinitx konformi mal-liġi Ewropea.

(4) Id-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE tas-27 ta’ Ġunju 1985 dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 97/11/KE tat-3 ta’ Marzu 1997 li temenda d-Direttiva 85/337/KEE dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent.

(5) Dan il-Bank huwa kkontrollat mit-Teżor tal-Istat Pollakk.

(6) L-ilmentatur hemeż mal-ilment tiegħu abbozz dwar il-Proġetti-Pipeline tal-BEI, li ttieħed mis-sit web tal-BEI (http://www.eib.org/projects/pipeline/project).

(7) ĠU 2001, L 197, p. 30.

(8) Ara l-Kawża C-10/00 Il-Kummissjoni vs l-Italja [2002] Ġabra I-2357, il-paragrafu 88.

(9) Ara n-nota 4.

(10) L-Ombudsman jinnota li, fl-10 ta' Mejju 2006, il-BEI talab lill-Ministeru Pollakk tat-Trasport u l-Infrastruttura għal aktar kjarifika dwar jekk id-dokumenti msemmija fl-ittra tal-Ministeru tas-6 ta' April 2006, jiġifieri, "l-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-trasport fis-snin 2004-2006 u s-snin sussegwenti", u "l-iskeda ta' żmien għall-kostruzzjoni ta' awtostradi u expressways għas-snin 2005-2013" kinux jeħtieġu SEA skont l-Artikolu 40 tal-liġi ambjentali Pollakka tal-2001.

(11) Traduzzjoni mill-Pollakk mis-servizzi tal-Ombudsman. It-test oriġinali jipprovdi kif ġej:

"Zwracamy uwagę, że dla każdego projektu objętego Programem KFD, w tym dla projektów przeznaczonych do sfinansowania z kredytow EBI zostaly przeprowadzone bądź są w trakcie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymagane przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska."