Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. F'Marzu 2007, id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għat-Trasport u l-Enerġija (issa 'DĠ MOVE') daħal fi ftehim ta' kofinanzjament (il-"Kuntratt") ma' konsorzju (il-"Konsorzju") li jinkludi disa' sħab minn tmien pajjiżi (seba' Stati Membri tal-UE u n-Norveġja). Il-Kuntratt kien jikkonċerna proġett fis-settur tat-trasport (il-"Proġett").

2. L-azzjoni koperta mill-Kuntratt kellha durata ppjanata ta’ 24 xahar mid-data effettiva tal-bidu, li kienet l-1 ta’ Mejju 2007. Il-kontribuzzjoni massima tal-UE għal dan il-proġett kienet ta’ EUR 860 377.

3. L-objettivi ewlenin tal-proġett kopert mill-Kuntratt kienu dawn li ġejjin:

“(1)Biex jiġu żviluppati u vvalidati aktar definizzjonijiet komuni għal-livelli ta’ servizz (LoS) għat-trasport kollu tal-passiġġieri u tal-merkanzija u għat-trasport intermodali;

(2) Li jiġu proposti indikaturi xierqa għal-livell ta’ servizz u l-kwalità tat-trasport, kemm għan-nodi kif ukoll għall-konnessjonijiet;

(3) Li jiġi ddeterminat qafas u metodu ta’ kontabbiltà biex dawn jitkejlu u jiġu vvalutati l-impatti tal-azzjonijiet ta’ politika permezz tal-inklużjoni f’mudell ta’ network Ewropew tat-trasport;

(4) Li jiġu rrakkomandati proċeduri u rwoli fl-isfruttament, l-adozzjoni u t-trasferiment tar-riżultati."[1]

4. Il-Proġett kien maqsum f’sitt pakketti ta’ ħidma (WPs), jiġifieri, 0 (Koordinazzjoni u ġestjoni xjentifika), 1 (LoS u ġestjoni), 2 (Qafas tal-Kontabbiltà), 3 (Validazzjoni orjentata lejn l-utent), 4 (Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet) u 5 (Involviment tal-partijiet ikkonċernati). Il-Konsorzju kien obbligat jipproduċi ċertu għadd ta’ riżultati tanġibbli fir-rigward ta’ dawn il-WPs.

5. Ir-Riżultat D 1, li kien dovut skont il-WP 1, ġie approvat mill-Kummissjoni.

6. Il-WP 2 kien jinkludi r-riżultati tanġibbli D 2.1, D 2.2 u D 2. Ir-Riżultat tanġibbli D 2.1, li kellu jasal fi Frar 2008, wasal għand il-Kummissjoni f'April 2008. Fl-24 ta’ April 2008, il-Kummissjoni infurmat lill-Konsorzju li l-objettiv ġenerali tar-riżultat kien intlaħaq, iżda li żewġ punti kienu jeħtieġu aktar elaborazzjoni. Għalhekk, il-Kummissjoni ddikjarat li r-riżultat tanġibbli D2.1 ġie miċħud. Fl-ittra tagħha li tinforma lill-Konsorzju bid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni fakkret li r-riżultat D2.1 kellu jiġi ppreżentat fi Frar 2008 u li r-riżultat D 2.2 kien dovut f’April 2008.

7. Sussegwentement, il-Konsorzju ssottometta riżultat tanġibbli rivedut D 2.1. F’Lulju 2008, il-Kummissjoni rċeviet ir-riżultat tanġibbli D 2.2.

8. Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ Awwissu 2008, il-Kummissjoni infurmat lill-Konsorzju li l-verżjoni riveduta tar-riżultat tanġibbli D 2.1 kienet biss parzjalment sodisfaċenti. Huwa nnota li għalhekk kien intlaħaq qbil f'laqgħa fit-28 ta' Lulju 2008 li l-Konsorzju jipprovdi rapport dettaljat li janalizza jekk l-indikaturi stabbiliti f'dan ir-riżultat jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Kummissjoni. Minħabba li r-riżultat tanġibbli D 2.2 kien marbut mill-qrib mar-riżultat tanġibbli D 2.1, il-Kummissjoni spjegat li l-perjodu għall-approvazzjoni taż-żewġ riżultati tanġibbli kien għalhekk ġie sospiż. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni fakkret fl-importanza li jiġu rrispettati l-iskadenzi li ġew stabbiliti fil-Kuntratt. Huwa ta parir lill-Konsorzju biex jissottometti talba għal emenda tal-kuntratt li testendi d-durata tal-Kuntratt f’każ li jkun meħtieġ aktar żmien.

9. Fil-25 ta' Settembru 2008, il-Kummissjoni rċeviet ir-rapport imsemmi hawn fuq, li hija qieset bħala mhux sodisfaċenti.

10. Fit-2 ta’ Ottubru 2008, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ qabel it-terminazzjoni lill-Konsorzju, filwaqt li enfasizzat li l-Kuntratt jiġi tterminat jekk l-informazzjoni meħtieġa ma tiġix ipprovduta fi żmien xahar mill-wasla ta’ din l-ittra.

11. F'laqgħa fl-20 ta' Ottubru 2008, ġie miftiehem li l-iskadenza msemmija hawn fuq għandha tiġi estiża sal-15 ta' Diċembru 2008. Fl-ittra tagħha tal-24 ta’ Ottubru 2008 li tikkonferma din l-estensjoni, il-Kummissjoni nnutat ukoll li kien intlaħaq qbil li l-verżjoni preliminari tar-riżultat tanġibbli D 2 għandha tiġi ppreżentata sat-30 ta’ Novembru 2008.

12. F’ittra mibgħuta fil-11 ta’ Novembru 2008, il-Konsorzju oġġezzjona għat-terminazzjoni proposta tal-Kuntratt. Il-Konsorzju indika li, għalkemm il-mudell tat-TT innifsu seta’ jintuża mingħajr ħlas, is-software meħtieġ biex jitħaddem kellu jinxtara, u dan bi spiża konsiderevoli. Minħabba li ma kien previst l-ebda baġit għall-akkwist ta’ dan is-software, ġew ikkunsidrati żewġ għażliet, li t-tnejn li huma “implikaw bidla fl-iskeda ta’ żmien”. Il-Konsorzju żied li verżjoni ġdida ta’ TT kienet tħabbret diversi drabi iżda ma kinitx ġiet ipprovduta fiż-żmien tal-laqgħa f’Ottubru. Skont il-Konsorzju, din il-ħidma kkumplikata fuq il-Proġett, “peress li ġie miftiehem li [il-Proġett] jagħmel użu mill-aktar verżjoni reċenti ta’ [TT]”. Il-Konsorzju indika li madankollu kien "kunfidenti li jkun jista' jagħmel tajjeb għal dan id-dewmien fi żmien debitu, sabiex l-impatt ġenerali fuq il-proġett ikun minimu u ma jaqbiżx xahar. F'konformità ma' dak li ġie miftiehem f'dik il-laqgħa, diġà ntbagħtitlek talba għal emenda tal-kuntratt."[2]

13. Fid-29 ta’ Novembru 2008, il-Kummissjoni rċeviet verżjoni preliminari tar-riżultat tanġibbli D 2. Dan ir-riżultat ġie ppreżentat formalment f’Diċembru 2008.

14. Saret laqgħa oħra fis-17 ta' Diċembru 2008.

15. Fid-19 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni infurmat lill-Konsorzju li kienet iddeċidiet li ttemm il-Kuntratt. Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin:

- Il-Kummissjoni ddikjarat li, sa issa, ir-riżultati tanġibbli kollha (D 1, D 2.1, D 2.2, u D 2) kienu ġew ippreżentati tard. Skont il-Kummissjoni, il-Konsorzju kien issuġġerixxa l-użu ta’ TT u wiegħed li juża din tal-aħħar sabiex jikkalkula l-biċċa l-kbira tal-indikaturi fir-riżultat tanġibbli D2.1. Madankollu, parti żgħira biss minn dawk l-indikaturi kienet ġiet ikkalkulata fuq il-bażi tat-TT, xi oħrajn kienu ġew ikkalkulati permezz ta’ moduli satellitari u l-indikaturi li kien fadal ma kienu ġew ikkalkulati xejn. Il-Kummissjoni ddikjarat li kien ġie miftiehem fir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu fit-28 ta’ Lulju 2008 li l-Konsorzju kien se jħejji rapport ta’ evalwazzjoni sabiex janalizza sa fejn il-proġett kien qed jilħaq l-objettivi ddikjarati tiegħu. Skont il-Kummissjoni, madankollu, ir-rapport imsemmi kien bażikament ġabra ta’ riżultati tanġibbli li kienu diġà ġew ippreżentati (u li jew kienu ġew miċħuda jew sospiżi) u għalhekk ma żied xejn sostanzjalment ġdid mal-kwistjoni ta’ jekk il-Proġett kienx qed jilħaq l-objettivi tiegħu. F’dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ qabel it-terminazzjoni lill-Konsorzju fit-2 ta’ Ottubru 2008, fejn talbet evalwazzjoni bir-reqqa u sħiħa tal-proġett.

- Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li l-istudji tal-każijiet li għandhom jitħejjew mill-Konsorzju ġew ippreżentati f’sessjoni ta’ ħidma fis-7 ta’ Ottubru 2008. Skont il-Kummissjoni, hija kienet kitbet lill-Konsorzju fit-8 ta’ Ottubru 2008 biex tfakkar li l-Kuntratt ippreveda l-ħtieġa ta’ linji gwida armonizzati għall-istudji tal-każijiet u biex tindika li ma kienu ġew ippreżentati l-ebda linji gwida bħal dawn u li l-istudji tal-każijiet ma kinux armonizzati ħafna.

- Fis-16 ta' Ottubru 2008, il-Kummissjoni rċeviet rapport ta' evalwazzjoni aġġornat li jinkludi tabella li kienet talbet hi stess, li turi indikaturi skont il-klassi (1, 2, 3a u 3b). Minn din it-tabella ħareġ li l-objettiv 3 tal-Proġett ma kienx se jintlaħaq b’mod sodisfaċenti u li kien hemm dubji serji dwar il-valur miżjud tal-proġett.

- F'laqgħa fl-20 ta' Ottubru 2008, ġie miftiehem li l-Konsorzju jagħti verżjoni preliminari tar-riżultat D 2 sat-30 ta' Novembru 2008, peress li dan ir-riżultat, skont il-Konsorzju, iwieġeb il-biċċa l-kbira tal-mistoqsijiet tal-Kummissjoni.

- F'laqgħa fis-17 ta' Diċembru 2008, il-Kummissjoni ħabbret li kienet se tanalizza jekk il-Proġett kienx qed jilħaq l-għanijiet tiegħu u jekk kienx hemm bilanċ raġonevoli bejn il-baġit u r-riżultati miksuba.

- Minħabba li l-Kummissjoni kellha dubji serji dwar il-punti msemmija hawn fuq, hija talbet liċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka ("JRC") tagħha biex iwettaq analiżi indipendenti.

- Il-JRC wasal għall-konklużjonijiet li ġejjin:

a. L-indikaturi tal-klassi 1 kienu sempliċiment deskrizzjoni tal-varjabbli tat-TT li kkoinċidew ma’ xi indikaturi fil-lista tal-Proġetti. Barra minn hekk, il-biċċa l-kbira tal-indikaturi użaw l-inputs tat-TT (għall-kuntrarju tal-outputs), u b’hekk għamluhom ta’ użu limitat f’xenarji ta’ politika.

b. L-indikaturi tal-klassi 2 suppost kellhom ikunu bbażati fuq mudelli satellitari, iżda fil-fatt kienu bbażati fuq l-output tat-TT b’xi trasformazzjonijiet (fil-biċċa l-kbira tal-każijiet) relattivament faċli. Ma deherx li kien sar xi sforz ta’ riċerka sinifikanti jew żvilupp ġdid; il-biċċa l-kbira tal-indikaturi kienu magħrufa sew mil-letteratura rilevanti u l-biċċa l-kbira tal-utenti tat-TT kienu diġà f’pożizzjoni li jistmawhom.

c. L-indikaturi tal-klassi 3 kienu wkoll pjuttost diżappuntanti peress li spiċċaw bħala lista ta’ xewqat. Meta jiġu identifikati sorsi ta’ data esterni, ikun mistenni mill-inqas xi dettall dwar il-varjabbli estern użat u l-konnessjoni tiegħu mat-TT.

- Id-DĠ TREN qabel bis-sħiħ mal-konklużjonijiet tal-JRC. Għalhekk, ir-riżultati tanġibbli D 2.1 u D 2.2 ġew irrifjutati, u t-tħaddim mill-ġdid tar-riżultati tanġibbli permezz tal-konnessjoni tal-moduli satellitari mal-verżjoni l-ġdida tat-TT ma deher li żied l-ebda valur.

- Id-DĠ TREN għalhekk iddeċieda li jtemm il-Kuntratt, skont l-Artikolu II.15 tal-Kundizzjonijiet Ġenerali (l-Anness II tal-Kuntratt).

16. Saret laqgħa oħra fit-3 ta' Frar 2009. Skont dak li deher li kien il-minuti ta’ din il-laqgħa, l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-proġett ħabbar “li l-Grupp ta’ Ħidma 1 se jiġi rimborżat totalment, il-Grupp ta’ Ħidma 2 parzjalment, il-Grupp ta’ Ħidma 3 l-aktar u l-Grupp ta’ Ħidma 4 parzjalment”.

17. F'ittra tal-5 ta' Frar 2009, il-Konsorzju informa lill-Kummissjoni li jiddispjaċih għad-deċiżjoni tiegħu li jtemm il-Kuntratt u indika li ma qabilx mas-sejbiet tal-Kummissjoni. F’dan il-kuntest, il-Konsorzju għamel il-punti li ġejjin:

- Il-konsenja tardiva tar-riżultati tanġibbli, waħidha, ma kinitx raġuni għat-terminazzjoni tal-Kuntratt. Id-dewmien kien inġieb għall-attenzjoni tal-uffiċjal tal-proġett tal-Kummissjoni u kienu ġew ipprovduti ġustifikazzjonijiet. Ħafna drabi, dan id-dewmien kien ikkawżat minn fatturi esterni għall-proġett, b’mod partikolari fir-rigward tat-TT, li l-uffiċjal tal-proġett kien konxju tagħhom. Fil-fatt, estensjoni tal-kuntratt ta’ tliet xhur kienet ġiet miftiehma verbalment minħabba l-inċertezza assoċjata ma’ dawn il-fatturi esterni.

- L-allegat nuqqas ta’ kalkolu tal-biċċa l-kbira tal-indikaturi ewlenin bil-mudell tat-TT, li ngħata bħala r-raġuni ewlenija għar-rifjut tar-riżultat tanġibbli D 2.1, fil-fatt irrefera għar-riżultat tanġibbli D 2.2 jew D 2. Madwar nofs l-indikaturi ewlenin jistgħu jiġu kkalkulati fuq il-bażi tal-mudell TT jew moduli satellitari korrispondenti. Fir-rigward tal-bqija, kalkolu bħal dan ma kienx possibbli mingħajr bidliet fil-mudell tat-TT.

- Fir-rigward tar-riżultat tanġibbli D 2.2, il-Kummissjoni ddikjarat li dan ma kienx ġie approvat u “konsegwentement kellu jiġi sospiż”. Madankollu, fl-ittra tagħha tas-7 ta' Awwissu 2008, il-Kummissjoni ddikjarat li "l-approvazzjoni tar-riżultat tanġibbli hija sospiża". Fil-fatt, il-Kummissjoni kienet talbet xogħol fir-rigward tal-WP2 (u tar-riżultati tanġibbli D 2.1, D 2.2 u D 2) sa tmiem l-2008.

- L-istudji tal-każijiet kienu parti mill-WP 3, li oriġinarjament kien mistenni li jitlesta f’Novembru 2008. Madankollu, il-finalizzazzjoni ta’ dan il-WP iddewmet peress li l-Konsorzju kien “espliċitament mitlub jistenna sabiex juża l-verżjoni l-ġdida tat-TT sal-massimu possibbli” u biex jikkunsidra kwalunkwe bidla possibbli tar-riżultati tanġibbli D 2.1 u D 2.2 li jirriżultaw mill-proċedura ta’ approvazzjoni. Fil-fatt, l-istudji tal-każijiet kienu waslu biex jitlestew, u l-uniku xogħol li baqa’ kien dak tal-mudelli tat-TT. Id-dewmien fil-WP 3 kien jikkonċerna biss dawk l-istudji tal-każijiet li kienu marbuta mill-qrib mat-TT.

- Fir-rigward tat-tabella ppreżentata mar-rapport ta’ evalwazzjoni rivedut, kulma għamlitha ċara kien li t-TT ma setgħetx tintuża biex jiġu stmati l-indikaturi rilevanti. Dan ma kienx l-istess bħal meta qal li l-objettivi tal-proġett ma ntlaħqux b’mod sodisfaċenti.

- Il-Konsorzju ma ġiex infurmat bid-deċiżjoni li jitlob lill-JRC għal evalwazzjoni esterna, u lanqas ma ngħata l-opportunità li jirreaġixxi għal dan ir-rapport. Din ma kinitx prattika regolari. L-adegwatezza tal-JRC għall-valutazzjoni tal-Proġett kellha tiġi ddubitata, minħabba l-involviment tiegħu fit-TT. Għalhekk, il-JRC ċertament ma kienx indipendenti.

- Il-Konsorzju għalhekk irriżerva d-drittijiet tiegħu li jieħu passi legali u amministrattivi biex jiddubita l-applikazzjoni tal-klawżola ta’ terminazzjoni tal-Kuntratt u biex jiżgura li x-xogħol tiegħu ġie remunerat b’mod korrett u li r-reputazzjoni tiegħu ma saritx ħsara.

18. Fid-19 ta’ Marzu 2010, il-Kummissjoni informat lill-Konsorzju bl-ammonti li hija qieset li kienu dovuti lill-membri tal-Konsorzju. B’kollox, il-Kummissjoni qablet li tħallas ammont ta’ EUR 376 414.68.

19. Fit-22 ta’ April 2010, il-Konsorzju oġġezzjona għal dan il-kalkolu u talab lill-Kummissjoni tispjega kif kienet waslet għall-ammont rilevanti.

20. Fit-18 ta’ Mejju 2010, il-Kummissjoni kkonfermat il-kalkolu tagħha, billi pprovdiet aktar informazzjoni dwar kif kienet indirizzat il-kwistjoni. Skont din l-ittra, il-kalkolu tal-Kummissjoni kien ibbażat fuq is-suppożizzjoni li 50 % biss tad-WPs 0, 2, 3, 4 u 5 kienu ġew issodisfati.

21. Fit-28 ta’ Ġunju 2010, il-Konsorzju esprima l-fehma li ma kien hemm l-ebda ġustifikazzjoni soda għat-tnaqqis li sar mill-Kummissjoni. Il-Konsorzju sostna li x-xogħol kollu previst fil-Kuntratt kien twettaq.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

22. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur, li ħadem għall-Konsorzju, ressaq l-allegazzjonijiet u l-affermazzjonijiet li ġejjin:

Allegazzjonijiet

(1) It-trattament tal-proġett mill-Kummissjoni kien irregolari.

(2) Il-Kummissjoni aġixxiet mingħajr ġustifikazzjoni xierqa u arbitrarjament meta naqqset il-kontribuzzjoni finanzjarja tagħha.

(3) Il-Konsorzju u l-membri tiegħu li jaħdmu fuq il-proġett ġew ikkastigati għal problemi tekniċi li għalihom ma kinux responsabbli.

Pretensjoni

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrimborża l-kostijiet eliġibbli kollha mġarrba mill-membri tal-Konsorzju.

L-inkjesta

23. Dan l-ilment ġie ppreżentat fl-20 ta’ April 2011.

24. Fl-10 ta' Mejju 2011, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tipprovdi opinjoni dwar l-allegazzjonijiet u t-talbiet ta' hawn fuq.

25. Fit-talba tiegħu għal opinjoni, l-Ombudsman talab ukoll lill-Kummissjoni tindirizza ż-żewġ kwistjonijiet li ġejjin:

(i) Skont il-minuti tal-laqgħa li saret fit-3 ta' Frar 2009, l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-proġett iddikjara "li l-Grupp ta' Ħidma 1 se jiġi rimborżat totalment, il-Grupp ta' Ħidma 2 parzjalment, il-Grupp ta' Ħidma 3 l-aktar u l-Grupp ta' Ħidma 4 parzjalment". Din id-dikjarazzjoni tissuġġerixxi li l-Konsorzju jiġi rimborżat għall-biċċa l-kbira tal-WP 3. Madankollu, il-Kummissjoni sussegwentement ittrattat dan il-WP bl-istess mod bħall-WPs 2 u l-WP 4.

(ii) Fl-ittri tiegħu lill-Kummissjoni tal-11 ta’ Novembru 2008 u tal-5 ta’ Frar 2009, il-kwerelant għamel ċerti dikjarazzjonijiet dwar estensjoni possibbli tal-proġett. Madankollu, fl-aħħar mill-aħħar ma ngħatat l-ebda estensjoni bħal din.

26. Il-Kummissjoni ppreżentat l-opinjoni tagħha fit-2 ta' Settembru 2011.

27. Fis-7 ta' Settembru 2011, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni għal aktar informazzjoni dwar dan il-każ. L-ilmentatur ġie infurmat kif xieraq fl-istess jum.

28. Fil-15 ta' Novembru 2011, il-Kummissjoni wieġbet għat-talba tal-Ombudsman għal aktar informazzjoni.

29. L-opinjoni tal-Kummissjoni u t-tweġiba ulterjuri tagħha ntbagħtu lill-ilmentatur, li ssottometta l-osservazzjonijiet tiegħu fit-30 ta' Jannar 2012.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

Fir-rigward tal-istandard ta’ rieżami

30. Din il-kawża tikkonċerna l-eżerċizzju tal-funzjonijiet li jirriżultaw minn kuntratt li ġie konkluż bejn il-Kummissjoni u l-membri tal-Konsorzju.

31. Naturalment, amministrazzjoni ħażina tista’ tinstab ukoll meta jkun ikkonċernat it-twettiq tal-obbligi li jirriżultaw minn kuntratti konklużi mill-istituzzjonijiet jew mill-korpi tal-UE.

32. Madankollu, l-Ombudsman konsistentement kien tal-fehma li l-kamp ta' applikazzjoni tal-istħarriġ li jista' jwettaq f'każijiet bħal dawn huwa neċessarjament limitat. L-Ombudsman iqis li m'għandux ifittex li jiddetermina jekk kienx hemm ksur ta' kuntratt minn xi waħda mill-partijiet, jekk il-kwistjoni tkun qed tiġi kkontestata. Din il-kwistjoni tista’ tiġi ttrattata b’mod effettiv biss minn qorti ta’ ġurisdizzjoni kompetenti, li jkollha l-possibbiltà li tisma’ l-argumenti tal-partijiet dwar il-liġi rilevanti u li tevalwa evidenza konfliġġenti dwar kwalunkwe kwistjoni ta’ fatt ikkontestata.

33. L-Ombudsman għalhekk huwa tal-fehma li f'każijiet li jikkonċernaw tilwim kuntrattwali huwa ġġustifikat li l-inkjesta tiegħu tiġi limitata għall-eżami dwar jekk l-istituzzjoni jew il-korp tal-UE involuti pprovdewlux rendikont koerenti u raġonevoli tal-bażi legali għall-azzjonijiet tiegħu u għaliex jemmen li l-fehma tiegħu dwar il-pożizzjoni kuntrattwali hija ġġustifikata. Jekk dan ikun il-każ, l-Ombudsman jikkonkludi li l-inkjesta tiegħu ma żvelatx każ ta' amministrazzjoni ħażina. Din il-konklużjoni ma taffettwax id-dritt tal-partijiet li t-tilwima kuntrattwali tagħhom tiġi eżaminata u solvuta b’mod awtorevoli minn qorti ta’ ġurisdizzjoni kompetenti.

Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-investigazzjoni

34. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur innota li “l-SMEs sofrew ħafna minħabba dewmien fil-pagamenti”. Għalhekk huwa possibbli li l-ilmentatur xtaq jintroduċi allegazzjoni ġdida, li skontha l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta l-iskadenzi rilevanti meta ħallset xi wħud mill-membri tal-Konsorzju.

35. Madankollu, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat il-fatt li tali allegazzjoni possibbli għadha ma tidhirx li nġiebet għall-attenzjoni tal-Kummissjoni. Minħabba li l-ilmentatur jew il-membri tal-Konsorzju kkonċernati għadhom ma għamlux l-approċċi xierqa minn qabel lill-Kummissjoni dwar dan l-aspett tal-każ, l-Ombudsman ma jistax jittrattah f’din l-inkjesta.

A. Allegazzjoni ta' trattament irregolari tal-proġett

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

36. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur allega li t-trattament tal-Proġett mill-Kummissjoni kien irregolari.

37. F’dan il-kuntest, l-ilmentatur ressaq li l-Kummissjoni insistiet fuq is-sottomissjoni ta’ riżultati tanġibbli, minkejja li riżultati tanġibbli oħra li fuqhom kienu jiddependu dawn ir-riżultati tanġibbli kienu għadhom ma ġewx approvati. L-ilmentatur argumenta wkoll li l-Kummissjoni żammet lill-Konsorzju f’inċertezza sa Jannar 2009 fir-rigward tal-aċċettazzjoni jew ir-rifjut tar-riżultat tal-linja bażi D 2.1. Fl-aħħar nett, l-irregolarità tal-ġestjoni tal-proġett ġiet ikkonfermata, fil-fehma tal-ilmentatur, mill-fatt li, minkejja li l-Kuntratt kien ġie tterminat qabel iż-żmien, ir-rapport finali (li jista’ jiġi eżegwit D 4) sar disponibbli għall-pubbliku mill-Kummissjoni fuq is-sit web taċ-Ċentru tal-Għarfien tar-Riċerka dwar it-Trasport.

38. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur ikkritika wkoll li l-Kummissjoni kienet talbet li jitwettaq xogħol addizzjonali u li kienet talbet li r-riżultat tanġibbli D 4 jiġi ppreżentat qabel id-data uffiċjali tal-għeluq, minkejja li ma kinitx aċċettat ir-rapporti preċedenti. Fl-ittra tiegħu lill-Kummissjoni tal-5 ta’ Frar 2009, il-Konsorzju ssottometta wkoll li ma kienx ġie infurmat bid-deċiżjoni tad-DĠ MOVE li jitlob lill-JRC għal evalwazzjoni, li ma ngħatax l-opportunità li jirreaġixxi għal dan ir-rapport u li l-adegwatezza tal-JRC għall-valutazzjoni tal-Proġett kellha tiġi ddubitata, peress li ma kienx indipendenti.

39. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni sostniet li l-Konsorzju ġarrab dewmien fit-twettiq tal-kompiti. B’mod aktar inkwetanti, il-monitoraġġ tal-proġett mid-DĠ MOVE żvela li l-kompiti kienu qed jiddevjaw mill-proġett kif miftiehem fil-Kuntratt. Il-Kummissjoni żiedet li, minkejja li ġie infurmat dwar dawk il-fatti fil-ħin, u minkejja li ntalab jieħu azzjonijiet korrettivi, il-Konsorzju ma rnexxilux jirrispetta l-obbligi ta’ prestazzjoni tiegħu fir-rigward tal-proġett.

40. Fir-rigward tal-allegazzjoni dwar il-ġestjoni irregolari tal-proġetti amministrattivi, il-Kummissjoni qieset li din ma kinitx fondata. Skont il-Kummissjoni, id-DĠ MOVE aġixxa skont il-prattika tas-soltu u l-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba billi mmonitorja l-proġett mill-qrib u fil-ħin. B’dan il-mod hija rrispettat bis-sħiħ il-qafas legali rilevanti, b’mod partikolari r-Regolament (KE) Nru 2321/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2002 dwar ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri tar-riċerka u universitajiet fi, u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka għall-implimentazzjoni tas-Sitt Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea (2002-2006),[3] kif ukoll il-kundizzjonijiet speċifikati fil-Kuntratt.

41. Skont il-Kummissjoni, il-proċedura twettqet b’mod ċar u trasparenti, bil-koordinatur u l-Konsorzju jiġu infurmati fil-ħin u jinżammu konxji tar-riżultat tal-monitoraġġ. Dan ġie attestat mill-minuti ta’ bosta laqgħat u skambji ta’ korrispondenza sottomessi mill-ilmentatur.

42. Il-Kummissjoni sostniet li kien hemm ċertezza assoluta rigward il-valutazzjoni tar-riżultat tanġibbli D 2.1, li ġie miċħud fl-24 ta’ April 2008.

43. Il-Kummissjoni tenniet il-fehma tagħha li l-prestazzjoni tal-proġett iddevjat mill-objettivi miftiehma u speċifikati fil-Kuntratt. Minkejja bosta laqgħat u sforzi sostnuti mid-DĠ MOVE, is-sitwazzjoni ma setgħetx tiġi solvuta mill-Konsorzju. In-nuqqas tal-konsorzju li jagħmel dan ġiegħel lid-DĠ MOVE jittermina l-Kuntratt, f’konformità sħiħa mal-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan tal-aħħar. F’konformità mal-Artikolu 15(7) tal-Kundizzjonijiet Ġenerali, il-Kummissjoni talbet lill-Konsorzju jissottometti r-riżultati tanġibbli li jifdal (D 3 u D 4) u r-rapporti finanzjarji fi żmien 45 jum wara d-data effettiva tat-terminazzjoni tal-proġett.

44. Madankollu, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-pubblikazzjoni tar-rapport finali dwar il-Proġett (li jista’ jiġi eżegwit 4) fuq is-sit web taċ-Ċentru ta’ Għarfien dwar ir-Riċerka tat-Trasport, li ġie żviluppat u miżmum minn kuntrattur estern tal-Kummissjoni, kienet żball. Il-Kummissjoni fakkret li kienet infurmat b’mod espliċitu lill-Konsorzju li r-riżultati tanġibbli approvati biss setgħu jiġu ppubblikati u li r-riżultat tanġibbli D 4 x’aktarx li ma jsirx pubbliku. Il-kuntrattur estern tas-sit web taċ-Ċentru ta’ Għarfien dwar ir-Riċerka tat-Trasport kellu jippubblika informazzjoni dwar il-proġetti kollha ta’ riċerka fuq is-sit web, inkluż il-Proġett, iżda ma kienx infurmat li l-Proġett kien ġie tterminat, u għalhekk ma kienx konxju li r-riżultat tanġibbli D 4 ma għandux jiġi ppubblikat. Il-Kummissjoni żiedet li l-Proġett issa tneħħa kompletament mis-sit web rilevanti.

45. Fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet dwar estensjoni possibbli magħmula mill-Konsorzju fl-ittri tiegħu tal-11 ta’ Novembru 2008 u tal-5 ta’ Frar 2009 lill-Kummissjoni, din tal-aħħar indikat li l-Artikolu 10 tal-Kuntratt kien fih regoli ċari dwar talbiet għal emendi fil-kuntratt, inklużi estensjonijiet.

46. L-Artikolu 10 tal-kuntratt huwa fformulat kif ġej:

"Kwalunkwe talba għal emenda għall-kuntratt għandha tiġi ppreżentata f'konformità mal-Artikolu 11. Proposti għal emendi mressqa mill-koordinatur huma mitluba f'isem il-konsorzju. Il-koordinatur għandu jiżgura li teżisti prova adegwata tal-qbil tal-konsorzju ma’ talba bħal din u li din tkun disponibbli fil-każ ta’ awditu.

Il-Kummissjoni għandha timpenja ruħha li tapprova jew tirrifjuta kwalunkwe talba għal emenda fi żmien 45 jum minn meta tirċeviha. In-nuqqas ta’ tweġiba mill-Kummissjoni fi żmien 45 jum mill-wasla ta’ tali talba, jew kwalunkwe perjodu ieħor previst fil-kuntratt, ma jikkostitwixxix approvazzjoni tat-talba, ħlief għal kwalunkwe modifika jew evoluzzjoni tal-konsorzju kif previst fl-Artikolu 3.

L-emendi kollha għall-kuntratt għandhom isiru bil-miktub."

47. Il-Kummissjoni enfasizzat li s-servizzi tagħha ma rċevew l-ebda talba bħal din, li konsegwentement ma kienu fl-ebda pożizzjoni li jagħtu estensjoni għall-proġett.

48. Wara li eżamina l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-Ombudsman innota li l-Kummissjoni ma kinitx indirizzat l-argument tal-ilmentatur li l-Kummissjoni kienet insistiet fuq is-sottomissjoni ta' riżultati tanġibbli, minkejja li riżultati tanġibbli oħra li fuqhom kienu jiddependu dawn ir-riżultati tanġibbli kienu għadhom ma ġewx approvati. Għalhekk, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tikkummenta dwar dan l-argument.

49. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni indikat li l-infurzar tas-sottomissjoni f’waqtha tar-riżultati tanġibbli miftiehma fil-Kuntratt kien meħtieġ biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti tal-Kuntratt.

50. Il-Kummissjoni enfasizzat li l-Konsorzju ma infurmahx dwar dewmien li jaffettwa l-implimentazzjoni tal-proġett, kif previst fl-Artikolu 5.1 tal-Kundizzjonijiet Ġenerali.[4] Barra minn hekk, il-Konsorzju ma ħa l-ebda azzjoni korrettiva billi talab emenda għall-Kuntratt, f'konformità mal-Artikolu 10 tal-Kuntratt. Għalhekk, minħabba li d-dati miftiehma kuntrattwalment għat-twassil tar-riżultati tanġibbli baqgħu fis-seħħ, il-Kummissjoni aġixxiet b’mod korrett meta fittxet li tapplika t-termini tal-Kuntratt, inklużi d-dati ta’ sottomissjoni miftiehma tar-riżultati tanġibbli.

51. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur issottometta li d-dewmien kien ġie miftiehem mal-Kummissjoni, peress li kien ikkawżat minn problemi relatati mat-TT u/jew xogħol addizzjonali mitlub mill-Kummissjoni. F'dan il-kuntest, il-kwerelant ibbaża ruħu fuq il-minuti tal-laqgħa li saret fit-28 ta' Lulju 2008. L-ilmentatur żied li, fl-istess laqgħa, il-Kummissjoni kienet talbet analiżi addizzjonali. Dan ix-xogħol addizzjonali rrappreżenta spiża żejda u għalhekk għandu jiġi rimborżat.

52. L-ilmentatur indika li, f’email mibgħuta lill-Konsorzju fil-25 ta’ Awwissu 2008, il-Kummissjoni spjegat li tippreferi li l-Konsorzju juża l-verżjoni l-ġdida tat-TT sabiex jiżgura l-komparabbiltà. Skont l-ilmentatur, dan kien ifisser li l-Kummissjoni talbet speċifikament lill-Konsorzju biex juża t-TT u li dan ma kienx suġġeriment mill-Konsorzju.

53. L-ilmentatur iddikjara wkoll li, fl-okkażjoni tal-laqgħat li saru f’Ottubru u Novembru 2008, il-Kummissjoni talbet lill-Konsorzju biex juża l-aktar verżjoni aġġornata tat-TT. Jidher ċar li din kienet talba għal xogħol addizzjonali, li wasslet għal dewmien addizzjonali. L-ilmentatur żied li, fir-rigward ta’ mill-inqas studju wieħed tal-każ, il-Kummissjoni talbet li xenarju ta’ qabel/wara jkun ibbażat fuq data tat-TT. Dan ma kienx previst fil-Kuntratt u, naturalment, ikkawża dewmien addizzjonali.

54. L-ilmentatur ikkonkluda billi ddikjara li l-evidenza rilevanti wriet li l-Konsorzju mhux biss informa lill-Kummissjoni dwar problemi u dewmien iżda ddiskuta wkoll id-dewmien ikkawżat mit-talbiet magħmula mill-Kummissjoni.

55. Fir-rigward tal-pubblikazzjoni tar-riżultat tanġibbli D 4, l-ilmentatur staqsa min naqas milli jinforma lill-kuntrattur estern. Fil-fehma tal-ilmentatur, l-iżball kien ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, u dan wera li l-ġestjoni tal-proġett tal-Kummissjoni kellha diffikultajiet biex iżżomm ħarsa ġenerali lejn l-amministrazzjoni tagħha tal-Proġett.

56. L-ilmentatur sostna li l-Konsorzju kien iddikjara b’mod espliċitu, fid-“Deskrizzjoni tax-Xogħol” tiegħu (l-Anness I tal-Kuntratt), li setgħu jintużaw mudelli oħra iżda li kien ġie dirett mill-Kummissjoni biex jara lil TT bħala l-unika għażla.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

57. L-Ombudsman jinnota li l-ilmentatur ma jikkontestax li l-Kuntratt stabbilixxa dati speċifiċi għas-sottomissjoni tar-riżultati rilevanti. Fl-ittra tagħha lill-Konsorzju tad-19 ta’ Jannar 2009, li permezz tagħha temmet il-Kuntratt, il-Kummissjoni indikat li r-riżultati tanġibbli kollha li kienet irċeviet sa dak iż-żmien (D 1, D 2.1, D 2.2 u D 2) kienu ġew ippreżentati tard. L-ilmentatur ma jidhirx li jikkontesta l-argument tal-Kummissjoni li l-Konsorzju b’hekk ġarrab dewmien fir-rigward ta’ diversi riżultati tanġibbli.

58. L-argument tal-ilmentatur li t-trattament tal-Proġett mill-Kummissjoni kien irregolari huwa bbażat fuq il-premessa li l-Konsorzju ma kienx responsabbli għad-dewmien li kien seħħ. Madankollu, u kif spjegat il-Kummissjoni, l-Artikolu 10 tal-Kuntratt stipula li kwalunkwe emenda għal dan il-kuntratt, inklużi l-estensjonijiet tal-iskadenzi, kellha tintalab mill-Konsorzju u tiġi stabbilita bil-miktub. Il-Kummissjoni targumenta li qatt ma ntalbet emenda bħal din, li d-dati miftiehma kuntrattwalment għas-sottomissjoni tar-riżultati għalhekk baqgħu fis-seħħ, u li għalhekk aġixxiet b’mod korrett meta fittxet li tapplika t-termini tal-Kuntratt, inklużi d-dati miftiehma għas-sottomissjoni tar-riżultati tanġibbli.

59. L-Ombudsman iqis li dan l-approċċ huwa raġonevoli.

60. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur oġġezzjona għall-pożizzjoni adottata mill-Kummissjoni fuq il-bażi li d-dewmien kien ġie miftiehem mal-Kummissjoni u li kien ġie kkawżat minn problemi relatati mat-TT u/jew xogħol addizzjonali mitlub mill-Kummissjoni. Anki kieku din kienet il-kawża, madankollu, kwalunkwe estensjoni tal-iskadenzi għas-sottomissjoni tar-riżultati xorta kienet tkun teħtieġ emenda għall-Kuntratt. L-ilmentatur jidher li jissuġġerixxi li d-DĠ MOVE qabel oralment ma’ tali emenda. Fl-ittra tiegħu lill-Kummissjoni tal-5 ta’ Frar 2009, il-Konsorzju saħansitra sostna li estensjoni tal-kuntratt ta’ tliet xhur kienet ġiet miftiehma verbalment. Madankollu, l-evidenza li saret disponibbli għall-Ombudsman ma tappoġġax dawn l-allegazzjonijiet. Għall-kuntrarju, id-dokumenti ppreżentati lill-Ombudsman juru li d-DĠ MOVE ripetutament ġibed l-attenzjoni tal-Konsorzju għad-dewmien li kien seħħ u għall-ħtieġa li jiġu rrispettati l-iskadenzi stabbiliti fil-Kuntratt.

61. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera għall-minuti tal-laqgħa li saret fit-28 ta’ Lulju 2008, li magħha huwa hemeż kopja. Huwa minnu li minn dawn il-minuti jirriżulta li r-rappreżentanti tal-membri tal-Konsorzju indikaw li, jekk tintgħażel waħda miż-żewġ għażliet li kienu disponibbli, “l-iskadenza tal-proġett ma tistax tintlaħaq”. Madankollu, dawn ir-rappreżentanti mbagħad żiedu li “talba uffiċjali għal dewmien imbagħad tkun inevitabbli”. Skont il-minuti, il-persuna inkarigata mill-proġett fid-DĠ MOVE wieġbet għal dan il-kumment billi ddikjarat “li dewmien mitlub uffiċjalment huwa dejjem aħjar minn dewmien “spontanju”, fejn rappreżentant tal-koordinatur tal-Konsorzju ddikjara “li hija meħtieġa emenda tal-kuntratt”. Il-minuti msemmija għalhekk juru li l-Konsorzju kien konxju b’mod ċar mill-fatt li kwalunkwe bidla fir-rigward tal-iskadenzi stabbiliti fil-Kuntratt kienet teħtieġ emenda formali. Madankollu, u kif imsemmi hawn fuq, l-ilmentatur ma jidhirx li qed jikkontesta li qatt ma ntalbet emenda bħal din mill-Konsorzju.

62. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, ir-raġunijiet possibbli għad-dewmien li seħħ fir-rigward tas-sottomissjoni tar-riżultati tanġibbli huma irrilevanti f’dan il-kuntest. L-argumenti tal-ilmentatur dwar TT se jiġu eżaminati hawn taħt (ara l-punti 112 sequ.).

63. L-Ombudsman tinnota wkoll li l-Kummissjoni indikat li, abbażi tal-Artikolu 15(7) tal-Kundizzjonijiet Ġenerali, hija kienet intitolata titlob lill-Konsorzju jissottometti r-riżultati tanġibbli li jifdal (D 3 u D 4). L-ilmentatur ma ressaq l-ebda argument konvinċenti biex jikkontesta din il-pożizzjoni.

64. Fir-rigward tal-argument tal-ilmentatur li l-Kummissjoni żammet lill-Konsorzju f'inċertezza sa Jannar 2009 fir-rigward tal-aċċettazzjoni jew ir-rifjut tar-riżultat bażiku D 2.1, l-Ombudsman jinnota li dan ir-riżultat ġie miċħud fl-24 ta' April 2008. Id-DĠ MOVE qabel, madankollu, li l-Konsorzju jista’ jippreżenta verżjoni riveduta ta’ dan ir-riżultat tanġibbli. Fis-7 ta’ Awwissu 2008, id-DĠ MOVE informa lill-Konsorzju li l-verżjoni riveduta ma kinitx kompletament sodisfaċenti u li għalhekk kien ġie miftiehem f’laqgħa fit-28 ta’ Lulju 2008 li l-Konsorzju kien se jipprovdi rapport dettaljat li janalizza jekk l-indikaturi stabbiliti f’dan ir-riżultat kinux jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Kummissjoni. Dan ir-rapport ġie ppreżentat fit-28 ta’ Settembru 2008. Peress li l-Kummissjoni qieset li r-rapport ma kienx sodisfaċenti, hija informat lill-Konsorzju, fl-ittra tagħha tat-2 ta’ Ottubru 2008, li hija kellha l-intenzjoni li xxolji l-kuntratt. Sussegwentement ġie miftiehem li l-konsorzju kellu sal-15 ta’ Diċembru 2008 biex jippreżenta rapport rivedut. Fid-19 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni infurmat lill-Konsorzju bit-terminazzjoni tal-Kuntratt. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-argument tal-ilmentatur huwa infondat.

65. Fir-rigward tal-argument tal-ilmentatur li l-Kummissjoni kienet talbet li jitwettaq xogħol addizzjonali, dan l-argument jidher li jiffoka fuq ir-rapport imsemmi hawn fuq. Madankollu, jidher li dan ir-rapport kellu biss l-għan li jippermetti lid-DĠ MOVE jivverifika jekk ir-riżultat tanġibbli D 2.1 setax jiġi aċċettat. Għalhekk mhuwiex ovvju li l-produzzjoni ta’ tali rapport kienet tikkostitwixxi xogħol li b’mod ċar mar lil hinn minn dak li l-Konsorzju kien ikollu jwettaq skont il-Kuntratt. Fi kwalunkwe każ, mill-minuti tal-laqgħa tat-28 ta’ Lulju 2008 jirriżulta li l-persuna inkarigata mill-proġett fid-DĠ MOVE sempliċement staqsiet “jekk setgħetx issir analiżi ... tal-fattibbiltà li jiġu koperti l-indikaturi ewlenin rilevanti kollha tal-LoS”. Din il-mistoqsija ġiet imwieġba fl-affermattiv minn rappreżentant tal-Konsorzju. Il-minuti ma jirreġistraw l-ebda dikjarazzjoni fis-sens li t-tħejjija tar-rapport imsemmi tqieset mill-Konsorzju li tikkostitwixxi kompitu addizzjonali li jmur lil hinn minn dak li d-DĠ MOVE kien intitolat li jitlob skont it-termini tal-Kuntratt. Huwa minnu li l-ilmentatur jargumenta wkoll li t-talba tal-Kummissjoni biex tintuża l-verżjoni aġġornata tat-TT u l-allegata talba tagħha biex jiġi ppreżentat xenarju bbażat fuq id-data tat-TT kienu jikkostitwixxu xogħol addizzjonali, li kkawża dewmien. Madankollu, u kif imsemmi hawn fuq, l-ebda talba formali għal emenda għall-Kuntratt li tbiddel l-iskadenzi rilevanti qatt ma tidher li ġiet sottomessa lill-Kummissjoni mill-Konsorzju, minkejja li dan tal-aħħar kien jaf li tali emenda kienet meħtieġa. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-argument tal-ilmentatur li parti mid-dewmien kien ikkawżat mill-Kummissjoni mhuwiex konvinċenti.

66. Fl-ittra tiegħu tal-5 ta’ Frar 2009 lill-Kummissjoni, il-Konsorzju kkritika l-fatt li ma kienx ġie infurmat bid-deċiżjoni tad-DĠ MOVE li jitlob lill-JRC għal evalwazzjoni esterna, li ma ngħatax l-opportunità li jirreaġixxi għal dan ir-rapport u li l-adegwatezza tal-JRC għall-valutazzjoni tal-Proġett kellha tiġi ddubitata, peress li ma kienx indipendenti. Peress li dawn l-argumenti ma ssemmewx b’mod espliċitu fl-ilment, dawn ma ssemmewx fl-ittra li fiha l-Ombudsman informa lill-Kummissjoni bil-fatt li huwa kien fetaħ inkjesta f’dan il-każ. Għalhekk mhuwiex sorprendenti li l-Kummissjoni ma indirizzatx dawn il-kwistjonijiet fl-opinjoni tagħha. Madankollu, peress li l-ilmentatur reġa' lura għal dawn il-kwistjonijiet fl-osservazzjonijiet tiegħu, jeħtieġ li dawn jiġu eżaminati hawnhekk.

67. Jidher li d-DĠ MOVE talab lill-JRC għall-parir tiegħu sabiex ikun jista’ jiddeċiedi jekk il-Proġett kienx qed jilħaq l-objettivi tiegħu u jekk kienx hemm bilanċ raġonevoli bejn il-baġit u r-riżultati miksuba. Madankollu, il-Kummissjoni kienet diġà informat lill-Konsorzju fit-2 ta’ Ottubru 2008 li hija kienet qed tipprevedi li ttemm il-proġett. Fl-ittra tagħha lill-Konsorzju tad-19 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni ddikjarat li, fil-laqgħa tas-17 ta’ Diċembru 2008, hija kienet ħabbret li kienet se tanalizza jekk il-Proġett kienx qed jilħaq l-objettivi tiegħu u jekk kienx hemm bilanċ raġonevoli bejn il-baġit u r-riżultati miksuba. La l-Konsorzju u lanqas l-ilmentatur ma kkontestaw dan il-kont. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman mhuwiex konvint li l-Kummissjoni kienet taħt obbligu li terġa’ tisma’ lill-Konsorzju qabel ma tiddeċiedi li ttemm il-Kuntratt.

68. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur adotta l-argument tal-Konsorzju li jinsab fl-ittra tiegħu tal-5 ta' Frar 2009, li l-adegwatezza tal-JRC għall-valutazzjoni tal-Proġett kellha tiġi ddubitata, minħabba (a) l-involviment tiegħu fit-TT u (b) li għalhekk ċertament ma kienx indipendenti. Fir-rigward ta’ dan l-argument, għandu jitfakkar li d-DĠ MOVE kien diġà informa lill-Konsorzju li kien qed jipprevedi li jtemm il-Kuntratt qabel ma kkonsulta lill-JRC. Għandu jitqies ukoll il-fatt li l-konklużjonijiet kritiċi li wasal għalihom il-JRC, u li d-DĠ MOVE approva, huma miġbura fil-qosor fl-ittra tal-Kummissjoni lill-Konsorzju datata d-19 ta' Jannar 2009. L-Ombudsman jinnota, madankollu, li t-tweġiba tal-Konsorzju tal-5 ta' Frar 2009 ma tindirizzax dawn il-konklużjonijiet. F'dawn iċ-ċirkostanzi, kif ukoll fid-dawl tal-konklużjonijiet tiegħu fir-rigward tal-effett tat-TT fuq il-Proġett (ara l-punti 112 sequ. hawn taħt), l-Ombudsman ma jistax jara kif l-argument tal-ilmentatur li l-JRC ma kienx newtrali biżżejjed jista', anki kieku kellu jiġi stabbilit, jgħin il-każ tiegħu.

69. Fir-rigward tal-pubblikazzjoni tar-rapport finali dwar il-Proġett (li jista’ jiġi eżegwit D 4) fuq is-sit web taċ-Ċentru ta’ Għarfien dwar ir-Riċerka tat-Trasport, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li dan kien żball. Il-Kummissjoni indikat li l-kuntrattur estern inkarigat mis-sit web suppost kellu jippubblika informazzjoni dwar il-proġetti kollha ta’ riċerka fuq is-sit web, inkluż il-Proġett. Madankollu, dan il-kuntrattur ma ġiex infurmat li l-Proġett kien ġie tterminat, u għalhekk ma kienx konxju li r-riżultat tanġibbli D 4 ma għandux jiġi ppubblikat. Il-Kummissjoni żiedet li l-Proġett issa tneħħa kompletament mis-sit web rilevanti.

70. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-iżball kien ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni u li dan wera li l-ġestjoni tal-proġett tal-Kummissjoni kellha diffikultajiet biex iżżomm ħarsa ġenerali lejn l-amministrazzjoni tagħha tal-Proġett.

71. L-Ombudsman jaqbel li r-responsabbiltà għall-pubblikazzjoni tar-riżultat tanġibbli D4 fuq is-sit web rilevanti trid titqies li hija tal-Kummissjoni. Madankollu, huwa jinnota li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li din il-pubblikazzjoni kienet dovuta għal żball. Barra minn hekk, l-ilmentatur ma kkontestax id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li l-Proġett issa tneħħa kompletament mis-sit web rilevanti.

72. Fil-fehma tal-Ombudsman, kien ikun aħjar li kieku l-Kummissjoni rrikonoxxiet li kienet responsabbli għall-iżball li seħħ u li kieku skużat ruħha mal-Konsorzju għal dan l-iżball. L-Ombudsman jinnota, madankollu, li l-ilmentatur ma jidhirx li huwa kkonċernat b'xi azzjoni ta' segwitu possibbli dwar dan l-iżball iżda jqisha bħala eżempju tal-fehma ġenerali tiegħu li l-Kummissjoni kellha diffikultajiet biex tittratta l-Proġett. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ebda investigazzjoni ulterjuri ma tidher li hija ġġustifikata fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-każ.

73. Ma jistax jiġi eskluż li, meta allega li t-trattament tal-proġett kien irregolari, il-lanjant xtaq ukoll jallega li l-Kummissjoni aġixxiet b’mod żbaljat meta ddeċidiet li ttemm il-proġett. Jekk din kienet l-intenzjoni tal-ilmentatur, madankollu għandu jiġi nnutat li huwa ma fformula l-ebda allegazzjoni ċara għal dan il-għan. Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi nnotat li l-Kummissjoni għamlitha ċara li t-terminazzjoni tal-Kuntratt ma kinitx biss minħabba d-dewmien li seħħ iżda minħabba li kienet iffurmat il-fehma li wieħed mill-objettivi tal-proġett ma kienx se jintlaħaq mill-konsorzju b’mod sodisfaċenti u li kien hemm dubji serji dwar il-valur miżjud tal-proġett. Huwa minnu li l-ilmentatur jargumenta li l-Konsorzju wettaq kif xieraq id-dmirijiet kollha li jaqgħu fuqu (ara l-punti 77-79 hawn taħt). Madankollu, sabiex tiġi kkontestata l-fehma tal-Kummissjoni li t-terminazzjoni kienet ġustifikata, l-ilmentatur kien ikollu jipprovdi spjegazzjonijiet ħafna aktar dettaljati, inklużi dawk relatati mad-dispożizzjoni fil-Kuntratt li fuqha l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni tagħha.

74. Soġġett għal dak li għadu kif intqal fir-rigward tal-pubblikazzjoni tar-riżultat D4, l-Ombudsman għalhekk iqis li l-Kummissjoni pprovdietlu rendikont koerenti u raġonevoli tal-bażi legali għall-azzjonijiet tiegħu u tar-raġuni għaliex jemmen li l-fehma tiegħu dwar il-pożizzjoni kuntrattwali hija ġġustifikata fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni.

B. Allegazzjoni li l-Kummissjoni aġixxiet mingħajr ġustifikazzjoni xierqa u b’mod arbitrarju meta naqqset il-kontribuzzjoni finanzjarja tagħha

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

75. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur allega li l-Kummissjoni aġixxiet mingħajr ġustifikazzjoni xierqa u b’mod arbitrarju meta naqqset il-kontribuzzjoni finanzjarja tagħha.

76. F’dan il-kuntest, l-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni stabbiliet tnaqqis perċentwali fil-baġit b’mod arbitrarju, mingħajr ma qieset kif xieraq ix-xogħol li sar u l-isforzi addizzjonali li kienu meħtieġa minħabba problemi tekniċi u dewmien ikkawżati minn partijiet terzi.

77. L-ilmentatur argumenta li l-outputs kollha taħt il-WP 2, u b’mod partikolari r-riżultati tanġibbli D 2.1. D 2.2 u D 2, kienu ġew elaborati bir-reqqa, kif suppost u kompletament. L-output tal-WP3 kien jikkonsisti fir-riżultat tanġibbli D 3, li kien “applikazzjoni tal-qafas kontabilistiku għal xenarji ta’ każijiet”. Skont l-ilmentatur, dan ir-riżultat ġie elaborat bir-reqqa u b'mod xieraq, u ġie ppreżentat fit-12 ta' Marzu 2009, skont l-iskadenza tal-proċedura ta' qabel it-terminazzjoni.

78. Ir-riżultat tanġibbli D 4 kien ir-rapport finali u kien mistenni f'April 2009. Skont l-ilmentatur, il-Kummissjoni qatt ma indikat li kienet se tħallas biss 50 % tal-ispejjeż eliġibbli.

79. L-ebda riżultat formali ma kien assoċjat mal-WP 5, peress li l-objettiv tiegħu kien interazzjoni kontinwa mal-partijiet ikkonċernati. It-tliet sessjonijiet ta’ ħidma previsti f’dan il-kuntest twettqu b’suċċess. Skont l-ilmentatur, ma kien hemm l-ebda evidenza jew spjegazzjoni ċara dwar għaliex il-Kummissjoni ma għandhiex tħallas għax-xogħol li sar fil-WP 5.

80. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni sostniet li, kif speċifikat fl-Artikolu 18(2) tar-Regolament 2321/2002, hija għandha tiżgura li l-objettivi tal-proġetti rilevanti jintlaħqu u li tkun tista' taġġusta l-kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE għall-interessi finanzjarji tal-UE.

81. Il-Kummissjoni nnotat li, f’konformità ma’ dawk id-dispożizzjonijiet, hija kienet stmat ir-rati ta’ twettiq tal-objettivi tal-Proġett u tal-WPs korrispondenti kif ġej:

Għanijiet	Rata ta’ eżekuzzjoni	Grupp ta' Ħidma relatat
	50 %	0
1	100 %	1
2	100 %	1
3	50 %	2+3
4	50 %	3+4

82. Il-Kummissjoni indikat li r-rati ta’ twettiq kienu ġew applikati biss għall-kostijiet tal-persunal u mhux għal kostijiet oħra (bħall-kostijiet għall-ivvjaġġar, is-sottokuntrattar u l-awditi), li kienu kompletament kofinanzjati.

83. Il-Kummissjoni sostniet li pproċediet għal stima pjuttost ġeneruża tar-rati ta’ twettiq, li jenħtieġ li titqies ukoll fid-dawl tal-opinjoni negattiva tal-JRC u tat-twettiq parzjali tal-ħidma tal-Proġett, u b’hekk il-valur miżjud limitat tiegħu għall-kisba tal-politika tal-Unjoni li kien maħsub li jservi.

84. Ir-rati ta’ eżekuzzjoni ġew ikkomunikati lill-Konsorzju permezz ta’ ittra elettronika tat-3 ta’ Frar 2009, jiġifieri l-ġurnata stess li fiha saret il-laqgħa msemmija mil-lanjant. L-inklużjoni tal-allegata dikjarazzjoni minn uffiċjal tal-Kummissjoni fil-minuti ta’ dik il-laqgħa dehret li tindika nuqqas ta’ ftehim min-naħa tal-Konsorzju. Il-Kummissjoni nnotat li qatt ma approvat formalment il-minuti rilevanti.

85. Il-Kummissjoni kkonkludiet billi ddikjarat li aġixxiet f’konformità totali mal-obbligi ġenerali tagħha fir-rigward tal-ġestjoni finanzjarja tajba u effiċjenti.

86. Wara li eżamina l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-Ombudsman innota li l-Kummissjoni ma indirizzatx speċifikament l-argument tal-ilmentatur li l-Kummissjoni kienet stabbiliet perċentwali ta' tnaqqis fil-baġit b'mod arbitrarju, mingħajr ma qieset kif xieraq ix-xogħol li sar u l-isforzi addizzjonali li kienu meħtieġa minħabba problemi tekniċi u dewmien ikkawżati minn partijiet terzi. Għalhekk, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tikkummenta dwar dan l-argument.

87. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni indikat li r-rati ta’ twettiq, imsejħa “tnaqqis baġitarju” mill-ilmentatur, kienu ġew stmati mill-Kummissjoni bħala funzjoni tal-grad sa fejn l-implimentazzjoni tal-proġett twettqet mill-Konsorzju f’konformità mal-objettivi tal-Kuntratt. Kif diġà ġie spjegat fl-opinjoni, dawn ir-rati ta’ twettiq bl-ebda mod ma ġew stabbiliti b’mod arbitrarju mill-Kummissjoni.

88. Il-Kummissjoni ddikjarat li d-WPs 2, 3, 4 u 5 u r-riżultati tanġibbli korrispondenti, li kollha kienu ġew irrifjutati, tqiesu li ntlaħqu b’50 % u ġew ikkumpensati kif xieraq, peress li xi elementi tar-riżultati tanġibbli tqiesu li huma konformi mal-objettivi miftiehma u mar-riżultati mistennija tal-proġett. Il-WP 0 (“Koordinazzjoni u ġestjoni tal-proġett”), min-naħa l-oħra, ma kien marbut mal-ebda riżultat tanġibbli. Madankollu, kien ċar li l-proġett ma kienx ġie ġestit b’mod adegwat. Minkejja bosta laqgħat u skambji ta’ korrispondenza, il-Konsorzju ma rreaġixxiex sabiex jindirizza n-nuqqasijiet ta’ twettiq ikkomunikati mill-Kummissjoni. Minkejja din il-ġestjoni ħażina ovvja, il-Kummissjoni għażlet li tikkumpensa lill-Konsorzju għal 50 % tax-xogħol previst skont il-WP 0.

89. Il-Kummissjoni sostniet li kwalunkwe problema teknika li ltaqa’ magħha l-Konsorzju kienet ikkawżata minnu stess, u għalhekk indipendenti minn partijiet terzi, peress li l-Konsorzju nnifsu ppropona li juża t-TT. Il-Kummissjoni żiedet li l-Konsorzju kien jikkonsisti minn esperti ewlenin tat-TT, li kienu l-awturi tal-proposta tal-Proġett. Il-problemi tekniċi relatati mal-użu tat-TT għalhekk kellhom ikunu magħrufa u previsti mill-esperti u kellhom ikunu riflessi fi proposta realistika, trasparenti u dokumentata sew. Dan ovvjament ma kienx il-każ, u wassal għall-għażla tal-proposta tal-Proġett fuq proposti oħra.

90. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur indika li, minħabba li xi wħud mill-membri tiegħu kienu involuti fit-tħejjija tal-verżjoni 1 tat-TT, il-Konsorzju kien konxju mill-fatt li dan il-mudell kellu xi limitazzjonijiet. Madankollu, żewġ partijiet biss iffurmaw parti kemm mit-tim li jaħdem fuq il-verżjoni 1 tat-TT kif ukoll mit-tim li jaħdem fuq il-verżjoni 2 tat-TT, u l-ebda wieħed minnhom ma kien membru tal-Konsorzju. L-ilmentatur żied li, għalkemm il-verżjoni 2 tat-TT kienet tinkludi diversi bidliet kbar u għalkemm il-Kummissjoni talbet lill-Konsorzju juża din il-verżjoni, il-Konsorzju qatt ma ġie pprovdut b’dokumentazzjoni mudell għal din il-verżjoni tat-TT.

91. L-ilmentatur enfasizza li l-Kummissjoni talbet lill-Konsorzju jwettaq xogħol addizzjonali f’diversi okkażjonijiet. Barra minn hekk, il-biċċa l-kbira tax-xogħol kien diġà twettaq fl-2008. Għalhekk, l-approċċ tal-Kummissjoni kkawża xogħol doppju, u għalhekk ir-rimborż kien jeħtieġ li jkun ibbażat fuq id-dikjarazzjonijiet tal-kostijiet ippreżentati mill-Konsorzju. Il-Kummissjoni ma setgħetx tirrifjuta li tħallas għax-xogħol li kienet talbet.

92. Fir-rigward tal-minuti tal-laqgħa tat-3 ta' Frar 2009, il-kwerelant staqsa jekk il-Kummissjoni kinitx ittrattat il-kwistjoni b'mod xieraq. Huwa staqsa jekk il-Kummissjoni setgħetx tibbaża ruħha fuq il-fehma tagħha stess minkejja li kienet ġiet informata li l-Konsorzju kien ta’ fehma differenti.

93. L-ilmentatur żied li r-rati ta’ twettiq adottati mill-Kummissjoni xorta dehru arbitrarji, peress li “l-ebda funzjoni speċifika għall-kalkolu ma ġiet ippreżentata lill-Konsorzju”. L-ilmentatur sostna wkoll li l-perċentwali kkwotati mill-Kummissjoni għall-kalkolu tal-indikaturi ma kinux korretti. Fi kwalunkwe każ, il-kwalità u mhux il-kwantità kienet il-kwistjoni rilevanti.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

94. Mill-informazzjoni disponibbli għall-Ombudsman jirriżulta li r-"rati ta' twettiq" li ġew stabbiliti mill-Kummissjoni, fir-rigward tal-objettivi u d-WPs tal-Proġett, kienu bbażati fuq stimi. L-Ombudsman iqis li tali approċċ huwa aċċettabbli jekk iqis b’mod xieraq l-interessi tal-kuntrattur, jiġifieri l-Konsorzju u l-membri tiegħu f’dan il-każ.

95. L-Ombudsman tinnota li l-Kummissjoni taċċetta li l-objettivi 1 u 2 u l-WP 1 korrispondenti ġew issodisfati u li l-ispejjeż rilevanti kollha setgħu jiġu aċċettati. Huwa jinnota wkoll li, fir-rigward tal-objettivi u l-pjanijiet ta' ħidma li fadal, il-Kummissjoni qieset li r-rata ta' twettiq tagħhom tista' tiġi stmata għal 50 %. Minħabba li dan kien jinkludi diversi riżultati tanġibbli li kienu ġew irrifjutati mill-Kummissjoni, u b’kont meħud tal-marġni kbir ta’ diskrezzjoni li l-Kummissjoni għandha f’tali kwistjonijiet, ir-rata stabbilita mill-Kummissjoni ma tidhirx li hija manifestament sproporzjonata. Għandu jiġi nnotat ukoll li, kif spjegat il-Kummissjoni, ir-rati ta’ twettiq ġew applikati biss għall-kostijiet tal-persunal u mhux għal kostijiet oħra (bħall-kostijiet għall-ivvjaġġar, is-sottokuntrattar u l-awditi), li kienu kompletament kofinanzjati.

96. Sabiex isostni l-fehma tiegħu li l-Kummissjoni madankollu aġixxiet mingħajr ġustifikazzjoni xierqa u b’mod arbitrarju, l-ilmentatur ressaq, minbarra li kkontesta ċ-ċifri stabbiliti mill-Kummissjoni, tliet argumenti speċifiċi.

97. Fir-rigward, l-ewwel nett, tad-dikjarazzjoni attribwita lil uffiċjal tal-Kummissjoni fil-minuti tal-laqgħa tat-3 ta' Frar 2009, dawn il-minuti jirreġistraw li l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-proġett iddikjara "li l-Grupp ta' Ħidma 1 ser jiġi rimborżat totalment, il-Grupp ta' Ħidma 2 parzjalment, il-Grupp ta' Ħidma 3 l-aktar u l-Grupp ta' Ħidma 4 parzjalment". Din id-dikjarazzjoni tissuġġerixxi li l-Konsorzju jiġi rimborżat għall-biċċa l-kbira tal-WP 3, filwaqt li r-rata ta’ twettiq stabbilita mill-Kummissjoni kienet ta’ 50 %.

98. La l-ilmentatur u lanqas il-Kummissjoni ma ppreżentaw informazzjoni dwar kif tfasslu u ġew approvati l-minuti tal-laqgħat bejn id-DĠ MOVE u l-Konsorzju. Għalhekk, l-Ombudsman mhuwiex f'pożizzjoni li jindirizza l-kwistjoni mqajma mill-ilmentatur fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar jekk il-Kummissjoni aġixxietx kif suppost f'dan ir-rigward. Madankollu, l-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni spjegat li ittra elettronika bir-rati korretti ta' twettiq stabbiliti mill-Kummissjoni kienet intbagħtet lill-Konsorzju fit-3 ta' Frar 2009, jiġifieri, l-istess jum tal-laqgħa msemmija. Din l-email intbagħtet mill-persuna inkarigata mill-proġett fid-DĠ MOVE, li lilha l-minuti tal-laqgħa jattribwixxu r-rimarka kemxejn diverġenti msemmija hawn fuq. L-ispjegazzjoni tal-Kummissjoni li seta' kien hemm nuqqas ta' ftehim min-naħa tal-Konsorzju għalhekk tidher pjuttost probabbli. Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi nnotat li l-posta elettronika tal-Kummissjoni tat-3 ta' Frar 2009 kienet indirizzata lill-istess persuna li ffirmat l-ittra tal-Konsorzju tal-5 ta' Frar 2009 lill-Kummissjoni. Kieku kien hemm diskrepanza bejn dak li qal l-uffiċjal rilevanti tad-DĠ MOVE fil-laqgħa tat-3 ta’ Frar 2009 u l-kontenut tal-posta elettronika tiegħu mibgħuta fl-istess jum, wieħed kien jistenna li din id-diskrepanza tissemma fl-ittra lill-Kummissjoni datata l-5 ta’ Frar 2009. Madankollu, l-ebda diskrepanza bħal din ma tissemma f’din l-ittra.

99. Fir-rigward, it-tieni nett, tal-ħidma addizzjonali li l-Kummissjoni talbet lill-Konsorzju jwettaq, diġà ġie spjegat li r-rapport li l-Konsorzju ppreżenta f’Settembru 2008 bilkemm jista’ jitqies bħala rilevanti f’dan il-kuntest. Barra minn hekk, l-Ombudsman jinnota li l-ilmentatur jargumenta li l-biċċa l-kbira tax-xogħol kien diġà twettaq fl-2008 sabiex jibqa' konformi mal-iskeda tal-proġett. Għalhekk ma huwiex faċli li wieħed jara x'seta' kien jikkonsisti x-"xogħol doppju" allegat. Fi kwalunkwe każ, l-Ombudsman mhuwiex konvint li d-determinazzjoni tar-rati ta’ twettiq mill-Kummissjoni tista’ titqies li hija mingħajr bażi oġġettiva jew arbitrarja, anki jekk titqies il-ħidma addizzjonali li l-Kummissjoni setgħet talbet lill-Konsorzju jwettaq.

100. Fir-rigward, it-tielet nett, tal-impatt ta' TT, se jintwera hawn taħt li l-argumenti tal-ilmentatur mhumiex konvinċenti (ara l-punti 112 sequ.).

101. Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni pprovdietlu rendikont koerenti u raġonevoli tal-bażi legali għall-azzjonijiet tiegħu u tar-raġuni għaliex jemmen li l-fehma tiegħu dwar il-pożizzjoni kuntrattwali hija ġġustifikata fir-rigward tat-tieni allegazzjoni.

C. Allegazzjoni li l-Konsorzju u l-membri tiegħu ġew ikkastigati għal problemi tekniċi li għalihom ma kinux responsabbli

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

102. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur allega li l-Konsorzju u l-membri tiegħu ġew ikkastigati għal problemi tekniċi li għalihom ma kinux responsabbli.

103. F’dan il-kuntest, l-ilmentatur argumenta li matul il-perjodu tal-Proġett, konsorzju ieħor, li fih ma pparteċipa l-ebda wieħed mis-sħab tal-Konsorzju, kompla jiżviluppa l-ewwel verżjoni tal-mudell tat-TT (“verżjoni 1”), u, fl-istess ħin, verżjoni ġdida tal-mudell (“verżjoni 2”). Il-Kummissjoni talbet li r-riċerka tal-Proġett tkun konnessa mal-aktar verżjoni reċenti tal-mudell tat-TT. Madankollu, kemm it-titjib tal-verżjoni 1 kif ukoll l-iżvilupp tal-verżjoni 2 iddewmu ħafna. L-ilmentatur argumenta wkoll li ma kien hemm l-ebda dokumentazzjoni dwar il-bidliet fil-mudell u l-istruttura tal-mudell disponibbli fir-rigward tal-verżjoni 2. Dan mhux biss dewwem ix-xogħol fuq il-Proġett iżda żied ukoll l-ammont ta’ xogħol li għandu jitwettaq taħt dak il-proġett.

104. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li l-Konsorzju, li kien fih esperti ewlenin tat-TT, ippropona li juża t-TT. Il-Kummissjoni, bil-għan li tiżviluppa aktar it-TT għall-analiżi tal-politika, kienet ferm favur dan l-objettiv.

105. Il-Kummissjoni osservat li l-proposta msemmija u l-ħidma inizjali tal-Konsorzju kienu bbażati fuq il-verżjoni 1 tat-TT, li s-sħab tal-Konsorzju kellhom għarfien estensiv tagħha. Matul il-proġett, studju parallel (TEN-Connect) imwettaq minn kuntrattur estern żviluppa l-verżjoni 2 tat-TT. Peress li deher l-aktar xieraq li tiġi żviluppata aktar l-aħħar verżjoni tat-TT matul il-Proġett, dan ġie propost mill-Kummissjoni u sussegwentement maqbul mill-Konsorzju f'ittra mibgħuta lill-Kummissjoni fil-11 ta' Novembru 2008.

106. Il-Kummissjoni indikat li, fl-istess ittra, il-Konsorzju ssuġġerixxa stadju importanti bbażat fuq id-disponibbiltà tal-verżjoni 2 tat-TT fil-15 ta’ Diċembru 2008. Madankollu, diġà fil-25 ta’ Novembru 2008 il-Kummissjoni infurmat lill-Konsorzju li l-verżjoni l-ġdida kienet disponibbli u pprovdiet link minn fejn setgħet titniżżel.

107. Il-Kummissjoni ssottomettiet ukoll li d-dokumentazzjoni li tiddeskrivi l-verżjoni 2 tat-TT kienet tikkonsisti f’diversi rapporti mill-istudju TEN-Connect. Peress li l-istudju kien politikament sensittiv, ir-rapporti inizjalment tqiesu kunfidenzjali. Madankollu, minħabba li l-interfaċċa għall-mudell u l-outputs - li jservu biex jiġu kkalkulati l-indikaturi ppjanati - fil-biċċa l-kbira ma nbidlux, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li din is-sitwazzjoni bl-ebda mod ma kienet tfisser li l-Konsorzju ma setax juża l-verżjoni l-ġdida tal-mudell. Barra minn hekk, il-helpdesk tat-TT, li s-sħab tal-Proġett kienu jafu bih, seta’ jwieġeb kwalunkwe mistoqsija li l-Konsorzju jista’ jkollu fir-rigward tal-verżjoni 2 tal-mudell.

108. Wara li eżamina l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-Ombudsman innota li l-Kummissjoni ma kinitx indirizzat bis-sħiħ l-argumenti tal-ilmentatur li kemm it-titjib tal-verżjoni 1 kif ukoll l-iżvilupp tal-verżjoni 2 iddewmu ħafna, li ma kien hemm l-ebda dokumentazzjoni dwar il-bidliet fil-mudell u l-istruttura tal-mudell disponibbli fir-rigward tal-verżjoni 2 u li dan mhux biss dewwem ix-xogħol fuq il-Proġett iżda żied ukoll l-ammont ta' xogħol li għandu jitwettaq taħt dak il-proġett. Għalhekk, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tikkummenta dwar dawn l-argumenti.

109. Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni sostniet li, fir-rigward tal-verżjoni 2 tat-TT, li l-Konsorzju u l-Kummissjoni qablu li japplikaw fil-Proġett, ma kien hemm l-ebda evidenza ta’ dewmien ikkawżat minn partijiet terzi. Hija fakkret li l-verżjoni msemmija kienet disponibbli għall-Konsorzju qabel l-istadju importanti maqbul tal-15 ta' Diċembru 2008. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ dokumentazzjoni dwar il-verżjoni 2 tat-TT ma kellux ikun kwistjoni għall-esperti tat-TT tal-Konsorzju, peress li l-interfaċċa fil-biċċa l-kbira ma nbidlitx u peress li l-helpdesk tat-TT kien disponibbli għal kwalunkwe mistoqsija li l-Konsorzju seta’ kellu.

110. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li, anki jekk il-verżjoni 2 tat-TT kienet disponibbli għall-Konsorzju qabel il-15 ta’ Diċembru 2008, il-forniment tal-mudell waħdu, mingħajr id-dokumentazzjoni mitluba, kien ta’ valur limitat, peress li kien jeħtieġ analiżi manwali impenjattiva tad-data u tal-istrutturi tal-mudelli.

111. L-ilmentatur enfasizza li l-verżjoni 2 tat-TT kienet tinkludi bidliet sinifikanti meta mqabbla mal-verżjoni 1. Il-verżjoni finali tar-rapport TEN-CONNECT inħarġet biss f'Ġunju 2009, wara li l-Kuntratt kien ġie tterminat. L-ilmentatur żied li l-Konsorzju kkonsulta s-sit web ta’ appoġġ tat-TT, iżda sab li l-materjal disponibbli hemmhekk kien ta’ użu limitat ħafna għall-finijiet tal-Proġett. B’mod partikolari, qatt ma saret disponibbli gwida għall-utent. L-ilmentatur ikkonkluda billi ddikjara li l-Konsorzju qatt ma kien ġie pprovdut b’dokumentazzjoni tal-bidliet li saru fil-verżjoni 2 tat-TT fir-rigward tal-istrutturi tad-data u l-flussi tad-data.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

112. L-Ombudsman tqis li t-tielet allegazzjoni tal-ilmentatur tagħmilha neċessarja li jiġi eżaminat jekk (i) il-Kummissjoni obbligatx lill-Konsorzju juża l-mudell TT; (ii) il-Kummissjoni obbligatx lill-Konsorzju juża l-verżjoni 2 tal-mudell TT; (iii) kienx hemm xi dewmien fir-rigward tad-disponibbiltà tal-mudell TT; u (iv) kwalunkwe dewmien bħal dan affettwa b'mod negattiv lill-Konsorzju.

113. Fir-rigward tal-ewwel kwistjoni, l-Ombudsman jinnota li, fil-laqgħa tas-17 ta' Diċembru 2008, ir-rappreżentanti tal-membri tal-Konsorzju argumentaw li kienet il-Kummissjoni li "suġġeriet" l-użu tat-TT filwaqt li r-rappreżentanti tad-DĠ MOVE ddikjaraw ripetutament li kien il-Konsorzju li "suġġerixxa" l-użu tat-TT. Skont l-Anness I tal-Kuntratt (“Deskrizzjoni tax-Xogħol”), il-Proġett wieġeb għall-kompitu 1 tal-politiki stabbiliti fil-punt 3.2 tas-Sejħa għall-Programm ta’ Ħidma rilevanti, li kopja tiegħu ġiet ipprovduta mill-Kummissjoni. It-test tal-kompitu 1 ma jirreferi għall-ebda mudell speċifiku li jkollu jintuża. F’dan il-kuntest, jidher utli li wieħed jinnota li d-deskrizzjoni ta’ kompitu ieħor (kompitu 3) iddikjarat b’mod espliċitu li x-xogħol kellu jkun “ibbażat fuq l-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku u r-riżultati miksuba fl-azzjoni ta’ appoġġ speċifiku [TT]”. Il-punt 2.1 (“Objettivi”) tad-“Deskrizzjoni tax-Xogħol” madankollu jindika li “l-biċċa l-kbira tal-indikaturi se jiġu kkwantifikati bl-użu tal-familja tal-mudell [TT]”. F’dawn iċ-ċirkostanzi, u fin-nuqqas ta’ kwalunkwe prova tanġibbli għall-kuntrarju, jidher tabilħaqq li l-użu tat-TT għall-Proġett ma kienx obbligatorju iżda kien ġie propost mill-Konsorzju. Madankollu, huwa ġust li wieħed jinnota li l-Kummissjoni, kif ammettiet fl-opinjoni tagħha, kienet kuntenta li taċċetta dik il-proposta.

114. Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni obbligatx lill-Konsorzju juża l-verżjoni 2 tal-mudell TT, l-evidenza disponibbli għall-Ombudsman tindika li l-Kummissjoni fil-fatt issuġġeriet li din il-verżjoni l-ġdida għandha tintuża mill-Konsorzju. Madankollu, ma hemm l-ebda evidenza konvinċenti li turi li l-Kummissjoni obbligat lill-Konsorzju jagħmel dan. Skont il-minuti tal-laqgħa tat-28 ta’ Lulju 2008, il-persuna inkarigata mill-proġett fid-DĠ MOVE “tistaqsi jekk hijiex se tintuża l-verżjoni l-ġdida ta’ [TT] u jekk dan joħloqx xi riskju f’termini ta’ affidabbiltà tas-softwer”. Fl-ittra tiegħu lill-Kummissjoni tal-11 ta' Novembru 2008, il-Konsorzju indika li "ġie miftiehem li [il-Proġett] jagħmel użu mill-verżjoni l-aktar reċenti ta' [TT]". Dawn id-dikjarazzjonijiet jidhru li jikkonfermaw ir-rimarka magħmula mill-Kummissjoni fit-tweġiba ulterjuri tagħha, li skontha kienet ipproponiet l-użu tal-verżjoni 2 tat-TT u li din il-proposta ġiet sussegwentement aċċettata mill-Konsorzju.

115. Fir-rigward tat-tielet waħda mill-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq, l-Ombudsman jifhem id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni bħala li jfissru li l-Kummissjoni ma tikkontestax li kien hemm dewmien, tal-anqas fir-rigward taż-żmien minn meta l-verżjoni 2 tat-TT saret disponibbli. Il-Kummissjoni tiċħad, madankollu, li kwalunkwe dewmien bħal dan kellu impatt negattiv fuq il-kapaċità tal-Konsorzju li jwettaq id-dmirijiet tiegħu skont il-Kuntratt.

116. Fir-rigward ta’ din ir-raba’ u l-aktar kwistjoni importanti, l-ilmentatur jargumenta li l-Konsorzju u l-membri tiegħu ġew ikkastigati għal problemi tekniċi li għalihom ma kinux responsabbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-iżvilupp tal-mudell tat-TT.

117. Madankollu, fl-ittra tiegħu lill-Kummissjoni datata l-11 ta' Novembru 2008, il-Konsorzju għamel id-dikjarazzjonijiet li ġejjin f'dan il-kuntest:

“Dwar is-suġġett tad-dewmien fil-proġetti rridu niddikjaraw li fil-biċċa l-kbira dawn ma kinux ikkawżati minna. Tabilħaqq, konna kkonfrontati bis-sitwazzjoni li għalkemm il-mudell [TT] innifsu jista’ jintuża mingħajr ħlas, is-softwer meħtieġ biex jitħaddem irid jinxtara, u dan bi spiża konsiderevoli. L-akkwist ta’ dan is-software ma kienx ibbaġitjat, u lanqas previst, u dan ġiegħel lill-konsorzju jirrevedi l-għażliet tiegħu (...)”.

118. Is-silta li għadha kif ġiet ikkwotata tagħmilha ċara li l-problemi li l-Konsorzju kien iffaċċja inizjalment ma kinux ikkawżati minn xi dewmien fir-rigward tal-iżvilupp tal-mudell TT, iżda mill-fatt li l-Konsorzju kien naqas milli jipprevedi mezzi suffiċjenti biex jixtri s-software meħtieġ. Għalhekk huwa ċar li din mhijiex problema li għaliha l-Kummissjoni tista’ tinżamm responsabbli.

119. Fl-ittra tiegħu tal-11 ta' Novembru 2008, il-Konsorzju ddiskuta żewġ għażliet biex isolvi l-problema msemmija hawn fuq u mbagħad għamel id-dikjarazzjonijiet li ġejjin:

"Żewġ għażliet implikaw bidla fl-iskeda ta' żmien. (...) Peress li l-immudellar tat-[TT] ser jitwettaq minn żewġ sħab, intalbet estensjoni tal-Kompitu 3.2, u dan naturalment ser jirriżulta f'dewmien żgħir fil-kompiti ulterjuri kollha. Għandu jissemma wkoll li verżjoni ġdida ta’ [TT] tħabbret diversi drabi, iżda kienet għadha ma ġietx ipprovduta fiż-żmien tal-laqgħa tagħna f’Ottubru. Din is-sitwazzjoni kkumplikat ukoll ix-xogħol fi ħdan [il-Proġett], peress li ġie miftiehem li [il-Proġett] jagħmel użu mill-aktar verżjoni reċenti ta’ [TT]. Madankollu, kif diskuss fil-laqgħa tal-20 ta' Ottubru 2008, aħna ninsabu fiduċjużi li nkunu nistgħu npattu għal dan id-dewmien fi żmien debitu, sabiex l-impatt globali fuq il-proġett ikun minimu u ma jaqbiżx xahar. F’konformità ma’ dak li ġie miftiehem f’dik il-laqgħa, diġà ntbagħtetlek talba għal emenda tal-kuntratt.”

120. L-Ombudsman iqis li s-silta kkwotata hawn fuq tikkonferma li d-dewmien fir-rigward tad-disponibbiltà tal-verżjoni 2 tat-TT kellu impatt fuq il-Proġett. Madankollu, ta’ min jinnota li din il-kwistjoni tissemma bħala kumplikazzjoni ulterjuri, u mhux bħala r-raġuni ewlenija għad-dewmien li kien seħħ.

121. Is-silta rilevanti tagħmilha ċara wkoll li l-Konsorzju kien konxju mill-ħtieġa ta’ emenda għall-Kuntratt sabiex jinbidlu l-iskadenzi previsti skont dan tal-aħħar. L-Ombudsman iqis, għalhekk, li l-allegazzjoni tal-ilmentatur li l-Konsorzju u l-membri tiegħu ġew ikkastigati għal problemi tekniċi li għalihom ma kinux responsabbli tista' tkun fondata biss jekk il-Konsorzju jkun fil-fatt talab emenda u jekk il-Kummissjoni tkun ċaħdet tali talba. Madankollu, l-ilmentatur ma jidhirx li qed jikkontesta, minkejja d-dikjarazzjoni kuntrarja fl-ittra tal-Konsorzju tal-11 ta' Novembru 2008, li l-ebda emenda bħal din qatt ma ntalbet mill-Konsorzju.

122. Għall-finijiet ta’ kompletezza, ta’ min jinnota li l-iskadenzi l-ġodda li l-Konsorzju semma fl-ittra tiegħu tal-11 ta’ Novembru 2008, fir-rigward tar-riżultati tanġibbli li kienu għad iridu jiġu ppreżentati, kienu bbażati fuq il-premessa li “verżjoni ġdida u fattibbli tat-TT inkluża d-dokumentazzjoni se tkun disponibbli fil-15 ta’ Diċembru”.

123. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni argumentat li kienet infurmat lill-Konsorzju li l-verżjoni 2 tat-TT kienet diġà disponibbli fil-25 ta’ Novembru 2008, jiġifieri, ħafna qabel id-data prevista fl-ittra tal-11 ta’ Novembru 2008. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur ma jikkontestax serjament din id-dikjarazzjoni. Huwa jargumenta, madankollu, li l-Konsorzju kien ikun jeħtieġ ukoll dokumentazzjoni sħiħa dwar din il-verżjoni tat-TT. Mis-sottomissjonijiet tal-Kummissjoni jirriżulta li tali dokumentazzjoni fil-fatt ma kinitx disponibbli immedjatament. L-Ombudsman mhuwiex f’pożizzjoni li jaċċerta jekk id-differenzi bejn il-verżjoni 1 u l-verżjoni 2 kinux tali li l-mudell tat-TT waħdu, mingħajr id-dokumentazzjoni, kien tabilħaqq ta’ użu limitat għall-Konsorzju, kif argumenta l-ilmentatur fl-osservazzjonijiet tiegħu. Madankollu, huwa jinnota li dan l-argument ma ssemmiex fl-ittra tal-5 ta’ Frar 2009, li fiha l-Konsorzju oġġezzjona għat-terminazzjoni tal-Kuntratt. Barra minn hekk, il-Kummissjoni rreferiet, kemm fl-opinjoni tagħha kif ukoll fit-tweġiba ulterjuri tagħha, għad-disponibbiltà ta’ helpdesk tat-TT. L-ilmentatur ma kkummentax dwar dan l-argument.

124. Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni pprovdietlu rendikont koerenti u raġonevoli tal-bażi legali għall-azzjonijiet tiegħu u tar-raġuni għaliex huwa jemmen li l-fehma tiegħu dwar il-pożizzjoni kuntrattwali hija ġġustifikata fir-rigward tat-tielet allegazzjoni.

D. Fuq l-allegazzjoni tal-persuna li ressqet l-ilment

125. L-ilmentatur isostni li l-Kummissjoni jenħtieġ li tirrimborża l-kostijiet eliġibbli kollha mġarrba mill-membri tal-Konsorzju.

126. Minħabba l-konklużjonijiet li l-Ombudsman wasal għalihom fir-rigward tal-allegazzjonijiet tal-ilmentatur, l-affermazzjoni tal-ilmentatur trid tfalli.

E. Konklużjonijiet

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma nstabet l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward tal-mod kif il-Kummissjoni ttrattat il-kwistjonijiet imqajma mill-ilmentatur fl-ilment tiegħu.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fid-19 ta' Ottubru 2012

---

[1] Il-punt 2.1 tad-"Deskrizzjoni tax-Xogħol" (li jifforma l-Anness I tal-kuntratt).

[2] Ir-referenza hija għal laqgħa li saret fl-20 ta’ Ottubru 2008.

[3] ĠU 2002, L 355, p. 23.

[4] Din il-klawżola hija fformulata kif ġej: "Il-konsorzju għandu jinforma minnufih lill-Kummissjoni dwar kwalunkwe avveniment li jaffettwa jew idewwem l-implimentazzjoni tal-proġett."