Tar éis d’Ionchúisitheoir EULEX agus do na meáin aird an Ombudsman a tharraingt ar neamhrialtachtaí tromchúiseacha líomhnaithe áirithe a dhéanann difear do Mhisean Smachta Reachta an Aontais Eorpaigh (EULEX) sa Chosaiv, chinn an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh a oscailt chun a mheas an ndearna an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus EULEX imscrúdú cuí ar na líomhaintí sin nó an bhfuil imscrúdú cuí á dhéanamh acu orthu.

Chun a fháil amach cén ghníomhaíocht ba ghá di a dhéanamh, rinne an tOmbudsman iniúchadh ar chomhad SEGS/EULEX maidir leis an ábhar. Léiríodh sa chigireacht go ndearna EULEX réamh-imscrúdú inmheánach agus gur earcaigh sé ionchúisitheoir seachtrach chun na neamhrialtachtaí a imscrúdú. Ina theannta sin, cheap SEGS saineolaí a raibh taithí aige chun athbhreithniú a dhéanamh ar shainordú EULEX ó thaobh na sistéamach de, agus béim ar leith á leagan ar na líomhaintí a ardaíodh.

Thug an tOmbudsman dá haire nár lean EULEX a nós imeachta caighdeánach chun líomhaintí den sórt sin a imscrúdú. Chinn sí freisin gur ghá scrúdú a dhéanamh ar an gcaoi ar earcaíodh an t-ionchúisitheoir seachtrach. Mar sin féin, ós rud é gur chuir an saineolaí a cheap Ardionadaí an AE le déanaí in iúl go soiléir go mbeidh na saincheisteanna seo mar chuid den athbhreithniú a bheidh le déanamh aige, bhí an tOmbudsman den tuairim nach raibh aon ghá le tuilleadh gníomhaíochta ar a taobh faoi láthair.

D’iarr an gearánach, atá dátheangach idir an Fhraincis agus an Iodáil, ar an bParlaimint cead a thabhairt dó trialacha scríofa a dhéanamh i gcomórtas inmheánach san Iodáilis in ainneoin gur cheart dó, de réir an fhógra comórtais, trialacha a dhéanamh i bhFraincis, a phríomhtheanga atá cláraithe amhlaidh i mbunachar sonraí ábhartha na Parlaiminte.  Dhiúltaigh an Pharlaimint don iarraidh sin agus d’áitigh sí go raibh sí bunaithe ar fhorais phearsanta luais amháin. Níor aimsigh an tOmbudsman aon drochriarachán ag an bParlaimint, ós rud é go raibh a diúltú bunaithe ar chúiseanna soiléire agus inghlactha.  Thug sí dhá ráiteas eile go bhféadfadh an Pharlaimint (i) a chur ar chumas na foirne dátheangaí a dteanga a dhearbhú i dtuarascálacha bliantúla foirne mar phríomhtheangacha agus (ii) cur leis na tuarascálacha bliantúla foirne, an roinn ‘eolas ar theangacha’, nóta go bhfónfaidh na sonraí sa roinn seo chun gach críche AD an bhliain dár gcionn.

Bhain an cás le cineál idirdhealaitheach líomhnaithe critéir roghnúcháin maidir le taithí ghairmiúil a fuarthas nó staidéir a rinneadh i dtír eachtrach a léirítear i nglao ar léiriú spéise arna eisiúint ag an Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO).

Bhí an gearánach, saoránach Iodálach, ag obair don Aontas Eorpach in Ispra na hIodáile ar feadh trí bliana. Ghlac sé páirt i bpróiseas roghnúcháin a d’eagraigh EPSO. Ar cheann de na ceisteanna a cuireadh sa roinn ‘Talent Screener’ den fhoirm iarratais, ceistíodh an raibh ‘taithí oibre (nó staidéir a bhí déanta) ag an iarrthóir i dtír iasachta (ní i do thír thionscnaimh) níos faide ná 6 mhí as a chéile’. Iarradh ar na hiarrthóirí freagra dearfach nó diúltach a thabhairt ar an gceist sin. Ós rud é go bhfuair an gearánach a thaithí ábhartha trí bheith ag obair don Aontas ina thír thionscnaimh, thug sé freagra diúltach ar an gceist. Mar thoradh air sin, chuir EPSO deireadh leis an gcéad chéim eile den phróiseas. Chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman Eorpach agus líomhain sé go raibh an cheist idirdhealaitheach, ós rud é nár chuir sé imthosca sonracha san áireamh.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus chinn sí nach ndearna EPSO aon earráid fhollasach measúnaithe, ós rud é gur léir go raibh riachtanas na taithí a fuarthas i dtír eachtrach bunaithe leis an nGlao ar léiriú spéise agus go raibh seasamh EPSO i gcomhréir leis an gcásdlí ábhartha freisin. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an cás le cinneadh nach raibh aon drochriarachán i gceist.

Is comhlachas Iodálach é an gearánach a rinne tionscadal san Airméin, arna mhaoiniú trí dheontas ó Thoscaireacht an Aontais chuig an tír sin. Ag deireadh 2009, tar éis an tionscadal a bheith críochnaithe, d’iarr an gearánach ar Thoscaireacht an Aontais san Airméin an íocaíocht deiridh a dhéanamh. Mar sin féin, d’iarr an Toscaireacht roinnt soiléirithe ar an ngearánach agus ina dhiaidh sin, mar gheall ar chastacht an tionscadail agus neamhrialtachtaí amhrasta, d’iarr sí go ndéanfaí iniúchadh. Thionóil an gearánach chuig an Ombudsman Eorpach i mí Lúnasa 2012, ag gearán gur thóg sé beagnach dhá bhliain ar an Toscaireacht an íocaíocht deiridh a dhéanamh tar éis don ghearánach a iarratas ar íocaíocht a chur isteach. Mhaígh an gearánach gur cheart don Toscaireacht na costais a thabhaigh sí agus í ag fanacht leis an íocaíocht gan íoc a aisíoc léi.

Ní raibh an tOmbudsman cinnte go raibh cinneadh na Toscaireachta tuilleadh faisnéise a iarraidh agus, ina dhiaidh sin, iniúchadh a choimisiúnú, míréasúnta. Cé gur fíor gur thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil iniúchóireachta gurbh ionann na costais incháilithe a tabhaíodh agus 99.77 % de na costais dhearbhaithe, sainaithníodh sa tuarascáil freisin roinnt easnamh i gcur chun feidhme an tionscadail. Ós rud é nach raibh aon rud ann a thabharfadh le fios go raibh moill iomarcach ar thaobh na Toscaireachta, mheas sí go raibh líomhain an ghearánaí gan bhunús. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an cás le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ann. Maidir le saincheisteanna nós imeachta áirithe a d’ardaigh an gearánach, níor aimsigh an tOmbudsman aon fhoras le haghaidh tuilleadh fiosrúchán.