Ghlac an gearánach, eagraíocht neamhbhrabúis atá lonnaithe sa Bheilg, páirt i dtionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas a raibh sé mar aidhm leis aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna a bhíonn os comhair daoine scothaosta maidir le réitigh TFC a úsáid. Fuarthas amach in iniúchadh airgeadais nach raibh an córas a d’úsáid an gearánach chun am oibre a thaifeadadh iontaofa. Mar thoradh air sin, d’fhéach an Coimisiún le níos mó ná EUR 85 000 a aisghabháil ón ngearánach.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus chinn sé gur aithin na hiniúchóirí go raibh an obair a rinne an gearánach ar dhá ‘tháirge insoláthartha’ shonracha dlisteanach, mar aon leis an am oibre a bhí i gceist. Dá bhrí sin, mheas sí nach raibh údar maith ag an gCoimisiún diúltú do na costais phearsanra a bhaineann leis an obair sin. Chun aghaidh a thabhairt air sin, mhol sí don Choimisiún an méid a bhí sé ag iarraidh a aisghabháil dá réir sin a laghdú.

Ghlac an Coimisiún go hiomlán le moladh an Ombudsman agus d’aontaigh sé an méid atá le haisghabháil a laghdú beagnach EUR 37 000. I bhfianaise an mhéid sin, dhún an tOmbudsman an cás. Mar sin féin, leanann an tOmbudsman le fiosrúchán ar leith maidir le cistí a aisghabháil i ndáil leis na “táirgí insoláthartha” eile.

Bhain an cás leis an meastóireacht a rinne Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar dhá thairiscint le haghaidh seirbhísí aistriúcháin dhlíthiúil. Líomhain an gearánach, tairgeoir nár éirigh leis, nár chomhlíon an nós imeachta tairisceana na caighdeáin dea-riaracháin toisc (i) nach ndearnadh an mheastóireacht ar na tairiscintí a dhoiciméadú i gceart, (ii) nach raibh aon deis ann athbhreithniú riaracháin inmheánach a iarraidh agus (iii) nár ráthaigh sé anaithnideacht.

D'fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus níor aimsigh sé aon drochriarachán ag an gCúirt. Rinne an tOmbudsman trí mholadh feabhsúcháin don Chúirt, áfach, eadhon (i) a cheangal ar mheastóirí inmheánacha bileoga meastóireachta na dtástálacha a shíniú agus dáta a chur leo, (ii) sásra athbhreithnithe inmheánaigh a chur ar bun chun déileáil le gearáin ó iarratasóirí nár éirigh leo agus (iii) tástálacha tairgeoirí a anaithnidiú chun críocha an mheasúnaithe a rinne na meastóirí inmheánacha le linn an phróisis meastóireachta.

D’iarr an gearánach, comhlachas deimhniúcháin cóirthrádála, ar an gCoimisiún cinneadh nó treoirlitir neamhfhoirmiúil a eisiúint maidir le comhoiriúnacht a chleachtas tráchtála le rialacha iomaíochta an Aontais. Tar éis don Choimisiún diúltú d'iarratas an ghearánaigh, rinne an gearánach iarratas ar rochtain phoiblí ar chomhad an Choimisiúin. Chuir an gearánach i gcoinne chinneadh an Choimisiúin gan rochtain iomlán a thabhairt ar a chomhfhreagras inmheánach agus ar nóta inmheánach.

Le linn a fiosrúcháin, leag an tOmbudsman amach a réamhthuairim go raibh níos mó faisnéise folaithe ag an gCoimisiún ná mar a bhí fíor-riachtanach. Tá an tOmbudsman sásta go ndearna an Coimisiún athscrúdú ar na doiciméid lena mbaineann agus gur chinn sé rochtain níos leithne a dheonú. Measann sí, dá bhrí sin, go bhfuil an cás réitithe.

Níor chuir an gearánach, a ghlac páirt i nós imeachta earcaíochta EPSO, dáta in áirithe dá thriail ar ríomhaire laistigh den teorainn ama a leagadh síos agus dá bhrí sin fágadh as an áireamh é sa nós imeachta. D’áitigh an gearánach nár sheol EPSO cuireadh chuige an triail a chur in áirithe. D’áitigh EPSO gur seoladh cuireadh. Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar chomhad EPSO agus ní bhfuair siad aon léiriú ar aon fhadhb theicniúil a d’fhéadfadh a bheith ina cúis le mainneachtain an cuireadh uathoibríoch a sheoladh chuig an ngearánach chun an triail ar ríomhaire a dhéanamh in am. Dá bhrí sin, níor aimsigh an tOmbudsman aon drochriarachán ag EPSO.

Bhain an cás sin le cinneadh neamhdhleathach agus/nó éagórach líomhnaithe Thoscaireacht an Aontais chuig an Airméin deireadh a chur le conradh deontais a bhaineann le tionscadal a cuireadh chun feidhme san Airméin agus san Iordáin, chun aimhleasa an ghearánaigh, eagraíocht neamhrialtasach Iodálach atá gníomhach i réimse an chomhair um fhorbairt. Tar éis measúnú cúramach a dhéanamh ar na fíorais agus na hargóintí go léir, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go raibh míniú na Toscaireachta ar an gcinneadh maidir le foirceannadh neamhiomlán. Dá bhrí sin, mhol an tOmbudsman go gcuirfeadh an Coimisiún, ina ról maoirseachta ar Thoscaireachtaí AE, míniú níos cuimsithí ar fáil don ghearánach maidir leis na forais chun an tionscadal a fhoirceannadh.

Mar fhreagra ar thogra an Ombudsman, dhearbhaigh an Coimisiún gur chuir an Toscaireacht na tosca ábhartha go léir san áireamh agus cinneadh á dhéanamh aici an conradh a fhoirceannadh. D’aithin sé, áfach, go mb’fhéidir nach raibh an míniú ar fhoirceannadh an deontais cuimsitheach go leor. Dá bhrí sin, chuir sé litir ar aghaidh chuig an Ombudsman a sheol an Toscaireacht chuig an ngearánach inar míníodh na tosca go léir a chuir sé san áireamh ina mheasúnú.

Mheas an tOmbudsman go raibh bearta déanta ag an gCoimisiún chun an t-ábhar a réiteach agus dá bhrí sin chinn sé an cás a dhúnadh.

Bhain an cás sin le cinneadh neamhdhleathach agus/nó éagórach líomhnaithe Thoscaireacht an Aontais chuig an Airméin deireadh a chur le conradh deontais a bhaineann le tionscadal a cuireadh chun feidhme san Airméin agus san Iordáin, chun aimhleasa an ghearánaigh, eagraíocht neamhrialtasach Iodálach atá gníomhach i réimse an chomhair um fhorbairt. Tar éis measúnú cúramach a dhéanamh ar na fíorais agus na hargóintí go léir, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go raibh míniú na Toscaireachta ar an gcinneadh maidir le foirceannadh neamhiomlán. Dá bhrí sin, mhol an tOmbudsman go gcuirfeadh an Coimisiún, ina ról maoirseachta ar Thoscaireachtaí AE, míniú níos cuimsithí ar fáil don ghearánach maidir leis na forais chun an tionscadal a fhoirceannadh.

Mar fhreagra ar thogra an Ombudsman, dhearbhaigh an Coimisiún gur chuir an Toscaireacht na tosca ábhartha go léir san áireamh agus cinneadh á dhéanamh aici an conradh a fhoirceannadh. D’aithin sé, áfach, go mb’fhéidir nach raibh an míniú ar fhoirceannadh an deontais cuimsitheach go leor. Dá bhrí sin, chuir sé litir ar aghaidh chuig an Ombudsman a sheol an Toscaireacht chuig an ngearánach inar míníodh na tosca go léir a chuir sé san áireamh ina mheasúnú.

D'ainneoin gur chuir an gearánach a míshástacht in iúl maidir le freagra an Choimisiúin ar a togra le haghaidh réiteach cairdiúil, mheas an tOmbudsman go raibh bearta déanta ag an gCoimisiún chun an t-ábhar a réiteach. Dá bhrí sin, chinn sí an cás a dhúnadh.

Rinne ionadaí ó ghrúpa saoránach a chuir Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh ("TES") ar aghaidh an gearán i gcoinne an Choimisiúin. Bhain sé leis an gcóras chun sínithe a bhailiú ar líne, agus leis na córais sin a óstáil ar fhreastalaithe an Choimisiúin, chomh maith leis na féidearthachtaí Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh a mhodhnú tar éis é a bheith curtha isteach lena chlárú. Ar bhonn na reachtaíochta reatha, chinn an tOmbudsman go raibh seasamh an Choimisiúin réasúnta. Chinn sí, dá bhrí sin, nach raibh aon drochriarachán ann ag an gCoimisiún. Dúirt an tOmbudsman go raibh muinín aici go gcuirfeadh an Coimisiún a tuairimí san áireamh agus athbhreithniú á dhéanamh aici ar an Rialachán maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh in 2015.

Mhol an tOmbudsman, a luaithe a léiríonn an réamh-mheasúnú ar thionscnamh beartaithe nach gcomhlíonann an tionscnamh na critéir chlárúcháin, go bhféadfadh an Coimisiún, dá gcuirfeadh an t-eagraí in iúl dó gur mian leis a chóras bailithe ar líne féin a úsáid, an t-eagraí a chur ar an eolas dá réir sin chomh tapa agus is féidir, ionas nach dtabhódh an t-eagraí iarrachtaí airgeadais agus eagraíochtúla nach bhfuil gá leo.

Bhain an cás le cothroime aisghabháil an Choimisiúin Eorpaigh ar chuid dá ranníocaíocht airgeadais leis an ngearánach, cuideachta, i gcomhthéacs tionscadail arna mhaoiniú ag an Aontas. D’admhaigh an Coimisiún go ndearna sé roinnt earráidí agus an méid atá le haisghabháil á ríomh aige, agus ghabh sé a leithscéal. Rinne sé cuid dá éileamh ar ‘damáistí leachtaithe’ a tharscaoileadh freisin, ós rud é go mbeadh sé díréireach. Sna himthosca sin, mheas an tOmbudsman nach raibh aon drochriarachán leanúnach ann agus nach ndearna sé aon ghníomh breise.

Theastaigh ón ngearánach, oibreoir gnó bia, go ndéanfaí a tháirge a lipéadú le maíomh sláinte maidir le modhnóireacht goile agus meáchain caillteanas. Dá bhrí sin, chuir sé a mhaíomh sláinte faoi bhráid na n-údarás náisiúnta ábhartha agus chuir siad faoi bhráid an Choimisiúin é lena mheasúnú ag an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA), faoin nós imeachta údaraithe dá bhforáiltear i Rialachán 1924/2006. Mar gheall ar bhotún a rinne na húdaráis náisiúnta, áfach, tarraingíodh an maíomh sláinte siar ón liosta a seoladh chuig an gCoimisiún. Dhiúltaigh an Coimisiún d’iarraidh na n-údarás náisiúnta ina dhiaidh sin ar an gCoimisiún an maíomh sláinte a chur isteach arís sa liosta a cuireadh faoi bhráid na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht Bia (EFSA). D’iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman ag líomhain go raibh an Coimisiún mícheart diúltú don iarraidh sin. D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist agus chinn sé go raibh cúiseanna an Choimisiúin lena dhiúltú ceart. Chinn sí nach raibh aon drochriarachán ann ag an gCoimisiún agus dhún sí an cás.

Ba é an gearán sa chás seo ná gur iompair an Coimisiún Eorpach go héagórach agus é ag iarraidh cuid den tacaíocht airgeadais do thionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas a aisghabháil. Eagraíocht sheachbhrabúsach a bhí sa ghearánach agus dúirt sé nárbh fhéidir leis na téarmaí aisghabhála arna leagan síos ag an gCoimisiún a chomhlíonadh. Tar éis dó an gearán a bhreithniú, a rinneadh i mí Dheireadh Fómhair 2012, chuir an tOmbudsman togra faoi bhráid an Choimisiúin chun réiteach cairdiúil a fháil ar an tsaincheist. Mhol an tOmbudsman go gcuirfeadh an Coimisiún síneadh leis an tréimhse ama ar lena linn a bhí an t-airgead le haisíoc ag an ngearánach agus, chomh maith leis sin, go mbreithneodh an Coimisiún an ceanglas a tharscaoileadh gur chuir an gearánach ráthaíocht i bhfeidhm chun an méid a bhí le haisíoc a chumhdach. Ghlac an Coimisiún leis an togra sin. Agus an cás á dhúnadh, mhol an tOmbudsman do na páirtithe gur cheart dóibh teagmháil dhíreach a dhéanamh chun na socruithe socraíochta sin a oibriú amach.