Ceann Aonaid Ardrúnaíocht-Aonad

SG.A.3 - Trédhearcacht & Eitic An Coimisiún
Eorpach

A Uasail X, a chara,

Tá gearán faighte ag an Ombudsman i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh.

Baineann an gearán leis an gcaoi ar dhéileáil an Coimisiún le hiarraidh [1] ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a rinneadh i mí na Nollag 2024 agus a cláraíodh faoin tagairt EASE 2024/6915. Tá rochtain phoiblí á lorg ag an ngearánach ar dhoiciméid a bhaineann le dréachtú Teachtaireachta ón gCoimisiún [2] maidir le ‘bagairtí hibrideacha’ agus slándáil teorann a eisíodh i mí na Nollag 2024.

Ina chinneadh tosaigh an 14 Feabhra 2025 [3], dheonaigh an Coimisiún rochtain leathan phoiblí ar thrí nóta maidir leis an gcomhairliúchán idirsheirbhíse gaolmhar. Maidir le dhá dhoiciméad eile, “mear-achoimre” agus dréachtleagan den Teachtaireacht [4], dhiúltaigh an Coimisiún rochtain a thabhairt, ag brath ar an ngá lena phróiseas cinnteoireachta a chosaint [5] agus, i ndáil leis an achoimre, ar an ngá le leas an phobail a chosaint maidir le caidreamh idirnáisiúnta [6]. I ndoiciméad amháin, rinne an Coimisiún sonraí pearsanta a fholú freisin.

An 16 Márta 2025, chuir an gearánach iarratas dearbhúcháin isteach lena ndéantar agóid i gcoinne neamhnochtadh dhoiciméid 4 agus 6. Cheistigh sé, go háirithe, cur i bhfeidhm na n-eisceachtaí maidir le cinnteoireacht an Choimisiúin agus leas an phobail a chosaint a mhéid a bhaineann le caidreamh idirnáisiúnta. Ina theannta sin, d’áitigh an gearánach go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh, eadhon grinnscrúdú poiblí a cheadú ar phróiseas cinnteoireachta an Choimisiúin a bhaineann leis an Teachtaireacht atá i gceist.

Chuir an Coimisiún síneadh leis an teorainn ama chun a chinneadh daingniúcháin a eisiúint go dtí deireadh mhí Aibreáin 2025, ach níor ghlac sé seasamh críochnaitheach laistigh den tréimhse shínte.

In éagmais freagra dearbhúcháin sainráite, an 18 Iúil 2025, is é sin, níos mó ná 2 mhí tar éis don teorainn ama shínte dul in éag, d’iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman.

Chinn an tOmbudsman fiosrúchán a oscailt maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin rochtain phoiblí a thabhairt faoi Rialachán 1049/2001.[7]

Mar chéad chéim den fhiosrúchán, iarrann an tOmbudsman ar an gCoimisiún freagra a thabhairt ar an iarratas dearbhúcháin a luaithe is féidir, agus tráth nach déanaí ná an 15 Meán Fómhair 2025. 

Má leanann an mhoill ar aghaidh tar éis an dáta sin, nó má bhíonn an gearánach míshásta leis an rochtain a deonaíodh tar éis cinneadh daingniúcháin a ghlacadh, tá sé ar intinn ag an Ombudsman athbhreithniú a dhéanamh ar na doiciméid atá i gceist. Sa chás sin, rachaidh an tOmbudsman i dteagmháil leat arís le hiarraidh ar leithligh, ina leagfar amach módúlachtaí na cigireachta.

Tugann an tOmbudsman dá haire freisin imní an ghearánaigh faoi mhoill an Choimisiúin freagra a thabhairt ar a iarratas deimhnitheach. Cé gur oth leis an Ombudsman an mhoill sin, tá cinneadh déanta aici gan an ghné seo den ghearán a fhiosrú sa chás seo. Is amhlaidh atá toisc, i gcomhthéacs fiosrúcháin straitéisigh ^[8], gur chinn an tOmbudsman cheana féin gurb ionann moilleanna sistéamacha an Choimisiúin maidir le hiarrataí ar rochtain phoiblí a phróiseáil agus drochriarachán ^[9].

Is í Michaela Gehring an t-oifigeach fiosrúcháin atá freagrach.

Le dea-mhéin,

Rosita Hickey
Stiúrthóir Fiosrúcháin

Strasbourg, 08/08/2025

[1] Faoi Rialachán 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj.

[2] Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le bagairtí hibrideacha ó armú na himirce a chomhrac agus an tslándáil a neartú ag teorainneacha seachtracha an Aontais (COM/2024/570 final): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52024DC0570.

[3] Cuireadh an cinneadh in iúl don ghearánach an 23 Feabhra 2025.

[4] Ar thagair an Coimisiún dó mar ‘dhoiciméid 4 agus 6’.

[5] I gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán 1049/2001.

[6] I gcomhréir le hAirteagal 4(1)(a), an tríú fleasc de Rialachán 1049/2001.

^[7] Féach Airteagal 8(3) de Rialachán 1049/2001 ar dá réir, in éagmais freagra sainráite laistigh den amlíne a chuirtear ar fáil, go n-eascraíonn freagra diúltach intuigthe ar an iarraidh ar athbhreithniú as sin.

[8] Fiosrúchán straitéiseach OI/2/2022/OAM maidir leis an am a thógann sé ar an gCoimisiún Eorpach déileáil le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid: https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60766.

[9] Cinneadh i bhfiosrúchán straitéiseach OI/2/2022/OAM maidir leis an am a ghlacann an Coimisiún Eorpach chun déileáil le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/175321.