The case concerned the Commission’s refusal to give public access to documents related to State aid investigations, in which persons had been recognised as an ‘interested party’ despite being neither a beneficiary of the aid nor a competitor. In refusing access, the Commission relied on a general presumption of non-disclosure, arguing that the release of any document would undermine the purpose of its investigations and the commercial interests of the companies concerned. The complainant contested the Commission’s position. Specifically, he contended that there would be an overriding public interest in disclosure, that is, the need to scrutinise the Commission’s practice of admitting complainants as ‘interested parties’. In particular, the complaint raised concerns that the Commission might interpret this notion too narrowly, thereby recognising only beneficiaries or competitors as ‘interested parties’ entitled to lodge a complaint.

Based on her inquiry, the Ombudsman considered that the complainant sought statistical information about the Commission’s practice rather than access to specific documents. In light of this, the Ombudsman made a proposal for a solution, inviting the Commission to deal with the complainant’s request as a request for information and to provide him with relevant information about its State aid procedure that would address the concerns that he had raised.

The Commission accepted the Ombudsman’s proposal for a solution and provided the complainant with detailed information on its practice related to the investigation of potentially unlawful State aid, including information on sample cases. The complainant was satisfied with this reply. The Ombudsman welcomed the Commission’s positive response to her proposal for a solution and closed the inquiry.

The case concerned a request for public access to documents related to coffee development programmes in Ethiopia. The complainant submitted his request to the Commission in August 2024.

The Commission first replied in December 2024. It granted full access to two documents, refused access to three documents in their entirety and gave partial access to the remaining 31 documents. In doing so, the Commission argued that (full) disclosure could undermine the protection of the purpose of inspections, investigations and audits, the protection of personal data and commercial interests, as well as the protection of the public interest as regards international relations.

The complainant contested the Commission's decision by making a 'confirmatory application' in January 2025. In the absence of a reply, the complainant turned to the Ombudsman in May 2025.

In June 2025, the Ombudsman opened an inquiry and asked the Commission to reply to the complainant as soon as possible.

Following several exchanges with the Commission on the matter, on 20 April 2026, the Ombudsman sent a final reminder to the Commission, urging it to adopt a confirmatory decision by 12 May 2026 at the latest. The Commission failed to do so.

Since the Commission had still not replied to the complainant’s confirmatory application more than 15 months after the statutory timeline established by Regulation 1049/2001 has expired, the Ombudsman closed the inquiry with a finding of maladministration.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar theachtaireacht téacs a sheol Uachtarán Phoblacht na Fraince chuig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh i mí Eanáir 2024 maidir leis an gcaibidlíocht trádála idir an tAontas agus Mercosur.

I mí Iúil 2025, d’fhreagair an Coimisiún, á rá, cé gur tharla malartú den sórt sin go deimhin, nach bhféadfadh sé an teachtaireacht a iarradh a aimsiú. Thug an Coimisiún dá aire go bhfuarthas an teachtaireacht tríd an bhfeidhmchlár teachtaireachtaí meandracha ‘Signal’, ar gníomhachtaíodh an ghné ‘teachtaireachtaí atá ag imeacht’ ina leith. Dá bhrí sin, tháinig an Coimisiún ar an gconclúid nach raibh aon doiciméad ina sheilbh aige a thagann faoi raon feidhme na hiarrata.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún an iarraidh. Rinne a foireann fiosrúcháin iniúchadh ar chomhad an Choimisiúin maidir leis an iarraidh ar rochtain phoiblí agus thionóil sí cruinniú le hionadaithe ón gCoimisiún.

Bunaithe ar an gcigireacht agus ar an gcruinniú, ní fhéadfadh an tOmbudsman a chur as an áireamh gur scriosadh an teachtaireacht go huathoibríoch ó ghuthán an Uachtaráin tar éis an iarraidh a fháil. Léiríodh san fhiosrúchán freisin nár thug Comh-Aireacht Uachtarán an Choimisiúin aghaidh ar iarraidh an ghearánaigh ar feadh 15 mhí, cé nach ndearna an Ardrúnaíocht aon obair leantach ná aon mheabhrúchán chun faireachán a dhéanamh ar a próiseáil. Tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid gurbh ionann láimhseáil an Choimisiúin ar an iarraidh sin agus drochriarachán.

Chun aghaidh a thabhairt air sin, mhol an tOmbudsman go ndéanfadh an Coimisiún athbhreithniú agus feabhas a chur ar láimhseáil iarrataí ar rochtain phoiblí a bhaineann le Comh-Aireacht an Uachtaráin nó le haon Choimisinéir agus go ndéanfadh sé faireachán gníomhach ar dhul chun cinn na n-iarrataí sin chun moilleanna míchuí a sheachaint.

Ina theannta sin, rinne an tOmbudsman dhá mholadh maidir le feabhsuithe. Ar an gcéad dul síos, ba cheart don Choimisiún a rialacha inmheánacha a oiriúnú chun a áirithiú go gcaomhnófar aon doiciméad atá faoi réir iarraidh ar rochtain phoiblí a luaithe a gheofar an iarraidh sin ar an doiciméad sin agus go dtí go mbeidh aon phróiseas chun agóid a dhéanamh i gcoinne diúltú rochtain a dheonú curtha i gcrích, gan beann ar cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an doiciméad critéir chlárúcháin doiciméad an Choimisiúin. Ar an dara dul síos, ba cheart don Choimisiún na teachtaireachtaí téacs agus na teachtaireachtaí meandracha uile a mhalartaítear idir Cinn Stáit nó Rialtais, nó airí, agus Comhaltaí an Choimisiúin, lena n-áirítear iad siúd atá faoi réir scriosadh uathoibríoch tar éis eatramh ama áirithe, a chaomhnú go cuí ar feadh tréimhse réasúnta, i bhfianaise thábhacht dhóchúil na dteachtaireachtaí sin.

 

Bhain an cás le diúltú an Bhainc Ceannais Eorpaigh (BCE) rochtain phoiblí a thabhairt ar dhoiciméid ina bhfuil comhairle maidir lena bheartas inscne agus bearta gaolmhara. Mheas BCE go mbainfeadh nochtadh an bonn de chosaint comhairle dlí agus dá chinnteoireacht inmheánach. D’áitigh an gearánach go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh, eadhon tuiscint a fháil ar an réasúnaíocht dhlíthiúil atá mar bhonn taca le beartas inscne BCE agus le bearta gaolmhara.

Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid atá i gceist. Bunaithe ar an méid sin, chinn an tOmbudsman go bhféadfaí ábhar na ndoiciméad a mheas go réasúnta mar chomhairle dlí agus go raibh sé réasúnach do BCE a mheas go mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad an bonn den chosaint a thugtar do chomhairle dlí. Ina theannta sin, chinn an tOmbudsman go raibh sé réasúnach do BCE a mheas nach raibh aon leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh.

Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán agus chinn sé nach raibh aon drochriarachán i gceist.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar an tuarascáil measúnaithe riosca le haghaidh 2023 ó ardán mór meán sóisialta maidir lena chomhlíontacht le forálacha an Ghnímh um Sheirbhísí Digiteacha (DSA). Dhiúltaigh an Coimisiún rochtain ar an tuarascáil, ag tagairt d’eisceachtaí faoi reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid (Rialachán 1049/2001). Mheas sé go raibh toimhde ghinearálta ann go mbainfeadh nochtadh na tuarascála an bonn de leasanna tráchtála an ardáin chomh maith lena imscrúdú leanúnach ar chomhlíontacht an ardáin lena oibleagáidí faoin nGníomh um Sheirbhísí Digiteacha. Dá bhrí sin, ní dhearna an Coimisiún measúnú aonair ar an tuarascáil chun a nochtadh féideartha a chinneadh.

Chinn an tOmbudsman go raibh sé míréasúnta toimhde ghinearálta neamhnochta a chur i bhfeidhm maidir le tuarascáil measúnaithe riosca a ullmhaíodh faoi chuimsiú an Ghnímh um Sheirbhísí Digiteacha. Mheas an tOmbudsman go bhfuil na himthosca inar aithin cúirteanna an Aontais go bhféadfaí toimhde ghinearálta a úsáid an-difriúil ó na rialacha a bhfuil feidhm acu maidir le tuarascálacha measúnaithe riosca. I bhfianaise an mhéid sin, ba é réamhthuairim an Ombudsman gurbh ionann spleáchas an Choimisiúin ar thoimhde ghinearálta agus drochriarachán.

Nuair a chloígh an Coimisiún lena sheasamh, dheimhnigh an tOmbudsman a tuairim gurbh ionann spleáchas ar thoimhde ghinearálta neamhnochta agus drochriarachán. Mhol sí go ndéanfadh an Coimisiún measúnú aonair ar an tuarascáil measúnaithe riosca atá i gceist d’fhonn an rochtain is leithne is féidir a dheonú, i gcomhréir le Rialachán 1049/2001.

Níor ghlac an Coimisiún le moladh an Ombudsman agus d’athdhearbhaigh sé a sheasamh gur féidir a thoimhdiú go ginearálta go mbainfeadh nochtadh na tuarascála measúnaithe riosca an bonn de chosaint chuspóir a imscrúdaithe DSA agus leasanna tráchtála an ardáin lena mbaineann. Bhí sé den tuairim freisin nach bhféadfadh sé a mheas, b’fhéidir, an bhfuil aon fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de sa tuarascáil agus gur de chineál príobháideach é an leas a bhí á shaothrú ag an ngearánach.

Ba chúis aiféala don Ombudsman an freagra ón gCoimisiún. Ní raibh sí cinnte fós go bhféadfaí toimhde ghinearálta neamhnochta a chur i bhfeidhm maidir le tuarascálacha measúnaithe riosca arna dtarraingt suas faoin nGníomh um Sheirbhísí Digiteacha, lena n-áirítear tar éis don ardán lena mbaineann leagan folaithe den tuarascáil a chur ar fáil go poiblí. Mheas an tOmbudsman freisin gurb ionann a bheith in ann grinnscrúdú a dhéanamh ar chomhlíontacht ardáin an-mhór ar líne lena oibleagáidí faoin nGníomh um Sheirbhísí Digiteacha agus leas an phobail i nochtadh ar cheart don Choimisiún cothromaíocht a bheith aige leis na leasanna a raibh sé ag iarraidh iad a chosaint. Ar deireadh, thug an tOmbudsman dá aire gur cuid d’oibleagáidí institiúidí an Aontais faoi Rialachán 1049/2001 é measúnú a dhéanamh ar fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de.

Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an cás ag deimhniú gur chinn sí go raibh drochriarachán i gceist.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le huathmhalartú faisnéise chun críoch cánach idir Ballstáit an Aontais agus tíortha nach Ballstáit den Aontas iad. Chuir an Chomhairle naisc ar fáil chuig deich ndoiciméad atá san fhearann poiblí cheana féin agus thug sí rochtain iomlán ar cheithre dhoiciméad eile. Ina theannta sin, dhiúltaigh sé rochtain phoiblí a thabhairt ar dheich ndoiciméad, go hiomlán nó go páirteach, ag brath ar an ngá atá le leas an phobail a chosaint maidir le caidreamh idirnáisiúnta agus beartas airgeadais Bhallstáit an Aontais. Mheas an Chomhairle freisin go mbainfeadh nochtadh an bonn dá cinnteoireacht. Rinne na gearánaigh agóid i gcoinne úsáid na n-eisceachtaí sin agus d’áitigh siad go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh.

Bunaithe ar an bhfiosrúchán agus ar an gcigireacht a rinne a foireann fiosrúcháin ar na doiciméid atá i gceist, chinn an tOmbudsman nár léir go raibh sé mícheart don Chomhairle a mheas go mbainfeadh nochtadh (codanna folaithe de) na ndoiciméad atá i gceist an bonn de chaidreamh idirnáisiúnta na mBallstát agus/nó dá mbeartas airgeadais.

Ós rud é nach féidir na leasanna poiblí cosanta sin a chur i leataobh le leas poiblí eile a mheastar a bheith níos tábhachtaí, níor ghá breithniú a dhéanamh ar chur i bhfeidhm eisceacht an phróisis cinnteoireachta ag an gComhairle. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán agus chinn sé nach raibh aon drochriarachán i gceist.