Bhain an cás leis an gcaoi ar dhéileáil Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) le gearáin ó chúntóir náisiúnta de chuid na nIonchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha san Iodáil. Líomhain an gearánach gur chuir Ionchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha Oifig OIPE sa Róimh isteach ar dhá nós imeachta riaracháin a thionscain sé ar an leibhéal náisiúnta. Bhain an gearán freisin leis an gcaoi ar dhéileáil OIPE le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a chuir an gearánach isteach.

D’aimsigh an tOmbudsman easnaimh i láimhseáil OIPE ar na gearáin maidir leis an gcaoi ar chuir OIPE a sheasamh in iúl don ghearánach agus na cúiseanna lena chonclúid gan tuilleadh gníomhaíochta a dhéanamh. Thug OIPE aghaidh air sin le linn an fhiosrúcháin trí mhínithe soiléire agus réasúnacha a thabhairt ar a sheasamh. Chinn an tOmbudsman freisin nár sháraigh OIPE cearta an ghearánaigh agus é ag déileáil leis na gearáin.

Maidir leis an iarraidh ar rochtain ar dhoiciméid, chinn an tOmbudsman nach cosúil go bhfuil na cúiseanna a d’agair OIPE gan na doiciméid a iarradh a nochtadh i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid. Mar sin féin, chinn an tOmbudsman go raibh an cinneadh gan na doiciméid a d’iarr an gearánach a nochtadh réasúnta, cé go raibh sé ar chúis eile seachas an chúis ar a raibh OIPE ag brath.

Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán leis an gconclúid nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar chúig dhoiciméad atá i seilbh Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA). Bhain na doiciméid le measúnuithe riosca a bhain le roinnt píolótaí a ndearna údarás náisiúnta inniúil a raibh neamhrialtachtaí áirithe acu sa phróiseas tiontaithe a gceadúnais neamh-AE a thiontú ina gceadúnais AE. Dhiúltaigh EASA rochtain a thabhairt ar na doiciméid a iarradh, ag brath ar an eisceacht ar rochtain phoiblí maidir le príobháideachas agus sláine daoine aonair a chosaint.

Sa ghearán chuig an Ombudsman, shonraigh an gearánach nach raibh suim aige ach sna codanna sin de na doiciméid a léirigh modheolaíocht an mheasúnaithe riosca, ní na sonraí pearsanta. Tar éis dó iniúchadh a dhéanamh ar na leaganacha neamhfholaithe de na doiciméid atá i gceist, chuir an tOmbudsman in iúl nach raibh EASA in ann ach na codanna a léiríonn an mhodheolaíocht sin a nochtadh.

Ós rud é gur ghlac EASA le seasamh an Ombudsman agus gur nocht sé na codanna ábhartha de na doiciméid a iarradh, dhún an tOmbudsman an cás de réir mar a socraíodh é.

Bhain an cás le diúltú na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF) rochtain phoiblí a thabhairt ar dhá thuarascáil chríochnaitheacha a bhaineann le dhá imscrúdú a bhaineann le Pobal Eolais agus Nuálaíochta Monaraíochta EIT (PEN). Agus rochtain ar na tuarascálacha á diúltú aige, bhí OLAF ag brath ar thoimhde ghinearálta go mbainfeadh nochtadh an bonn de chosaint chuspóir a imscrúduithe.

Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid atá i gceist. Bunaithe ar an gcigireacht agus ar fhaisnéis rúnda bhreise a fuarthas ó OLAF, mheas an tOmbudsman go raibh sé réasúnta do OLAF toimhde ghinearálta an neamhnochta a chur i bhfeidhm sa chás seo, toisc go bhfuil gníomhaíochtaí leantacha ábhartha fós ar siúl agus nach bhfuil tréimhse réasúnta ama caite fós chun na gníomhaíochtaí leantacha sin a chur i gcrích.

Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán agus níor aimsíodh aon drochriarachán.

Bhain an cás le diúltú REA rochtain pháirteach a thabhairt ar litir REA a seoladh chuig tairbhí maidir le maoiniú a aisghabháil. Agus rochtain á diúltú aige, bhí REA ag brath ar chosaint leasanna tráchtála tríú páirtí.

Bunaithe ar an gcigireacht ar an doiciméad atá i gceist, níor chuir argóint REA ina luí ar an Ombudsman go mbainfeadh rochtain pháirteach an bonn go mór de chosaint leasanna tráchtála. Rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh ag iarraidh ar REA athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh, d’fhonn rochtain pháirteach leathan a thabhairt ar an doiciméad atá i gceist.

Ghlac REA le togra an Ombudsman le haghaidh réitigh agus thug sé páirt-rochtain leathan ar an doiciméad don ghearánach. Chuir an tOmbudsman fáilte roimh fhreagra dearfach REA ar a togra le haghaidh réitigh, a réitigh an gearán.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid atá i seilbh na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex) a bhaineann le Comhoibríochtaí um Fhilleadh agus Oibríochtaí Náisiúnta um Fhilleadh arna gcomhordú ag Frontex don tréimhse ón 1 Iúil go dtí an 31 Nollaig 2024. Shainaithin Frontex 247 dtuarascáil deiridh ar oibríochtaí um fhilleadh, 46 dhoiciméad arb é atá iontu Plean Oibríochtúil um Fhilleadh le haghaidh 2024 agus roinnt comhaontuithe deontais gaolmhara. Bhain Frontex cuid den fhaisnéis mhionsonraithe a iarradh faoi oibríochtaí um fhilleadh óna bhunachar sonraí freisin ach chuir sé deireadh leis an gcuid eile. Dhiúltaigh Frontex rochtain a thabhairt ar na 46 dhoiciméad arb éard atá iontu Plean Oibríochtúil um Fhilleadh le haghaidh 2024 ina n-iomláine agus rochtain pháirteach leathan a thabhairt ar na comhaontuithe deontais ag an am céanna. D’áitigh Frontex go mbainfeadh nochtadh breise an bonn de chosaint leas an phobail a mhéid a bhaineann le slándáil phoiblí agus caidreamh idirnáisiúnta chomh maith le leasanna tráchtála.

Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar shampla de na doiciméid atá i gceist agus thionóil siad cruinniú le hionadaithe Frontex. Bunaithe ar an gcigireacht agus ar na soiléirithe a fuarthas le linn an chruinnithe, chinn an tOmbudsman go raibh údar foriomlán le seasamh Frontex.

Cé gur chinn an tOmbudsman, dá bhrí sin, go raibh an chaoi ar láimhseáil Frontex an iarraidh réasúnta agus gur dhún sé an fiosrúchán leis an gconclúid nach raibh aon drochriarachán ann, thug sí dá haire, in éagmais liosta cuimsitheach doiciméad a thagann faoi raon feidhme na hiarrata, go raibh sé deacair don Ombudsman a chinneadh go cinnte cé mhéad doiciméad a shainaithin Frontex mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata. Dá bhrí sin, d’athdhearbhaigh an tOmbudsman moladh roimhe seo gur cheart do Frontex, mar ábhar dea-riaracháin, liosta doiciméad a chur ar fáil d’iarratasóirí a shainaithníonn sé mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme a n-iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid.

Bhain an cás le diúltú Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust) rochtain phoiblí a thabhairt ar sheacht ndoiciméad a bhaineann le faisnéis a asbhaint ó ghléasanna cumarsáide imirceach. Agus rochtain phoiblí ar chodanna de na doiciméid á diúltú aige, bhí Eurojust ag brath ar dhá eisceacht a leagtar amach i reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid, is é sin, an gá atá le leas an phobail a chosaint a mhéid a bhaineann leis an tslándáil phoiblí, agus an gá atá le sonraí pearsanta a chosaint.

Bunaithe ar an gcigireacht ar na doiciméid atá i gceist, níor chuir argóintí Eurojust ina luí ar an Ombudsman go mbainfeadh nochtadh níos leithne na ndoiciméad an bonn de chosaint leas an phobail maidir leis an tslándáil phoiblí. Rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh, inar iarr sí ar Eurojust athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh, d’fhonn rochtain phoiblí níos leithne a thabhairt ar na doiciméid atá i gceist. D’iarr sí ar Eurojust, agus an méid sin á dhéanamh aige, díriú ar thrí cinn de na doiciméid lena mbaineann, agus coigeartuithe leantacha a dhéanamh ar dhá dhoiciméad bhreise.

Ghlac Eurojust le togra an Ombudsman le haghaidh réitigh agus thug sé rochtain níos leithne don ghearánach ar bheagnach gach doiciméad. Chuir an tOmbudsman fáilte roimh fhreagairt dhearfach Eurojust ar a togra le haghaidh réitigh agus dhún sí an fiosrúchán.