Bhain an cás le diúltú an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI) rochtain phoiblí iomlán a thabhairt ar dhoiciméid i ndáil le himscrúduithe agus moltaí ón Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF). Shainaithin BEI go leor doiciméad mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme iarraidh an ghearánaigh, lena n-áirítear tuarascálacha deiridh agus moltaí OLAF, chomh maith le cinntí araíonachta BEI féin. Cé gur thug BEI rochtain pháirteach ar dheich gcinn de na 13 thuarascáil deiridh shainaitheanta de chuid OLAF, dhiúltaigh sé rochtain ar na doiciméid a bhí fágtha ina n-iomláine. Maidir le cinntí araíonachta BEI, chuir BEI achoimre ar fáil ar na gníomhaíochtaí leantacha araíonachta a rinneadh. Agus é sin á dhéanamh aige, bhí BEI ag brath ar eisceachtaí ó rochtain phoiblí ina rialacha trédhearcachta, agus d’áitigh sé go mbainfeadh nochtadh iomlán an bonn de chosaint sonraí pearsanta, de chuspóir imscrúduithe agus dá phróiseas cinnteoireachta.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán, agus rinne a foireann fiosrúcháin iniúchadh ar na doiciméid atá i gceist in iarraidh an ghearánaigh ar rochtain phoiblí. Léiríodh sa chigireacht gur sonraí pearsanta a bhí i méid suntasach den fhaisnéis atá sna doiciméid sin, rud a d’fhéadfadh, dá nochtfaí iad, baill foirne aonair BEI arna n-imscrúdú ag OLAF a dhéanamh inaitheanta. I bhfianaise an chleachtais chothromaíochta íogair is gá chun a chinneadh an bhféadfaí daoine aonair a shainaithint mar thoradh ar nochtadh agus ós rud é gur thug BEI forléargas don ghearánach ar na gníomhaíochtaí leantacha a rinneadh agus ar na smachtbhannaí a forchuireadh, mheas an tOmbudsman go raibh diúltú BEI rochtain phoiblí iomlán a thabhairt réasúnta ar an iomlán. Dá bhrí sin, dhún sí an cás agus chinn sí nach raibh aon drochriarachán ann. É sin ráite, cé gur léir gur sonraí pearsanta iad méid suntasach den fhaisnéis atá sna doiciméid a coinníodh siar, thug an tOmbudsman dá aire gur de chineál riaracháin a bhí méid áirithe den fhaisnéis, fiú dá mbeadh sí teoranta, agus nár shonraí pearsanta a bhí ann. Dá bhrí sin, mhol sí go bhfeabhsófaí go mbreithneodh BEI an bhféadfaí codanna áirithe ar a laghad dá chinntí araíonachta ina bhfuil faisnéis riaracháin amháin a nochtadh gan an baol a bheith ann go nochtfaí sonraí pearsanta.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméad a bhain le cinneadh an Choimisiúin Eorpaigh tionscadal eastósctha mianraí atá lonnaithe sa tSeirbia a ainmniú mar ‘Thionscadal Straitéiseach’ faoin nGníomh um Amhábhair Chriticiúla (CRMA). Go sonrach, d’iarr an gearánach rochtain ar fhormheas ábhartha an chinnidh sin ag an tír nach bhfuil san Aontas lena mbaineann. Chuir an gearánach a iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh i mí Iúil 2025.

Thug an Coimisiún freagra den chéad uair i mí Lúnasa 2025. Shainaithin sé doiciméad amháin mar dhoiciméad a thagann faoi raon feidhme na hiarrata ar rochtain, ar dhiúltaigh sé rochtain phoiblí a thabhairt air ina iomláine. Agus é sin á dhéanamh aige, d’áitigh an Coimisiún go bhféadfadh nochtadh an bonn a bhaint de chaidreamh idirnáisiúnta an Aontais leis an tír ina bhfuil an tionscadal lonnaithe.

Chuir an gearánach i gcoinne chinneadh an Choimisiúin trí ‘iarratas daingniúcháin’ a dhéanamh i mí Mheán Fómhair 2025. Nuair nár thug an Coimisiún freagra sainráite, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí Dheireadh Fómhair 2025.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin rochtain phoiblí a dheonú agus, mar chéad chéim, d’iarr sí ar an gCoimisiún freagra sainráite a ghlacadh a luaithe is féidir ar iarratas dearbhúcháin an ghearánaigh. In éagmais freagra laistigh den teorainn ama a leagadh síos, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar an doiciméad atá i gceist, mar aon le doiciméadacht maidir leis an gcomhairliúchán leis an tír neamh-AE lena mbaineann.

Thug an Coimisiún freagra ar an ngearánach i mí na Bealtaine 2026, agus thug sé páirt-rochtain leathan ar an doiciméad atá i gceist, gan ach sonraí pearsanta teoranta a fholú, rud nár chuir an gearánach ina choinne. Dá bhrí sin, mheas an tOmbudsman gur socraíodh an gearán maidir le diúltú intuigthe rochtana an Choimisiúin leis an rochtain a deonaíodh anois. É sin ráite, ba oth leis an Ombudsman an mhoill a thabhaigh an Coimisiún maidir le hiarratas rochtana an ghearánaigh a láimhseáil, moill a lean ar aghaidh fiú tar éis di a fiosrúchán a oscailt. Leanann an tOmbudsman de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar ábhar na moilleanna bunaithe ar ghearáin a chuirtear faoina bráid.

 

Bhain an cás le diúltú an Choimisiúin Eorpaigh rochtain phoiblí a thabhairt ar dhoiciméid a bhaineann le hiarratais ar thionscadail eastósctha agus próiseála mianraí atá le haithint mar ‘Thionscadail Straitéiseacha’ faoin nGníomh um Amhábhair Chriticiúla. Go sonrach, d’iarr an gearánach rochtain ar cheithre chinneadh ón gCoimisiún lena ndeonaítear – nó nach ndeonaítear – stádas Tionscadail Straitéisigh agus ar chodanna de na hiarratais ó 12 thionscadal atá lonnaithe laistigh den Aontas agus ar éirigh lena n-iarratais. Mheas an Coimisiún go mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad an bonn de leasanna tráchtála na gcuideachtaí lena mbaineann, agus é ag brath, i ndáil le formhór na ndoiciméad atá i gceist, ar thoimhde ghinearálta neamhnochta. I measc gnéithe eile, d’áitigh an gearánach go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh, ós rud é gur dócha go mbeidh faisnéis thábhachtach chomhshaoil sna doiciméid.

Mheas an tOmbudsman, mar gheall ar a gcineál féin, go raibh sé míréasúnta don Choimisiún toimhde ghinearálta neamhnochta a chur i bhfeidhm maidir le doiciméid a bhaineann le tionscadail amhábhar criticiúil a ainmniú mar Thionscadail Straitéiseacha faoin nGníomh um Amhábhair Chriticiúla. Ina theannta sin, bunaithe ar an iniúchadh a rinne a foireann fiosrúcháin ar na doiciméid, chinn an tOmbudsman nach bhfuil faisnéis íogair iontu ar fud na ndoiciméad, lena n-áirítear toisc gur cuireadh codanna móra díobh ar fáil don phobal go dleathach cheana féin tráth a d’eisigh an Coimisiún a sheasamh deiridh maidir le hiarraidh an ghearánaigh ar rochtain. Bhí an tOmbudsman den tuairim freisin go bhfuil faisnéis fhairsing chomhshaoil sna doiciméid, lena n-áirítear ‘faisnéis a bhaineann le hastaíochtaí isteach sa chomhshaol’ a meastar leas sáraitheach poiblí a bheith ann ina leith maidir le nochtadh. Dá bhrí sin, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid gurbh ionann diúltú an Choimisiúin rochtain phoiblí a thabhairt agus drochriarachán. Mhol sí go ndéanfadh an Coimisiún athmhachnamh ar a sheasamh d’fhonn rochtain leathan a thabhairt ar na doiciméid atá i gceist.

Bhain an cás le diúltú Pharlaimint na hEorpa rochtain phoiblí a thabhairt ar dhoiciméid a bhaineann le dhá imscrúdú arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) ar mhí-iompar foirne. Agus rochtain á diúltú aici, bhí an Pharlaimint ag brath ar cheithre eisceacht faoi reachtaíocht AE maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid, agus d’áitigh sí go mbainfeadh nochtadh an bonn de phríobháideachas agus sláine na ndaoine lena mbaineann imscrúduithe OLAF, de chuspóir na n-imscrúduithe sin, d’imeachtaí cúirte leanúnacha, agus dá phróiseas cinnteoireachta.

Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman cigireacht ar na doiciméid atá i gceist agus, bunaithe ar an gcigireacht, mheas an tOmbudsman, maidir leis na doiciméid a bhaineann le ceann de na himscrúduithe, go raibh sé réasúnach don Pharlaimint toimhde ghinearálta an neamhnochta a chur i bhfeidhm ar féidir le hinstitiúidí an Aontais brath air le linn d’imscrúduithe OLAF a bheith ar siúl agus chomh fada agus nach bhfuil tréimhse réasúnta caite le haghaidh gníomhaíochtaí leantacha ag údaráis a chuireann moltaí OLAF chun feidhme. 

I bhfianaise imthosca sonracha an dá imscrúdú OLAF atá i gceist, chinn an tOmbudsman freisin go raibh údar maith ag an bParlaimint lena mheas nach bhfágfadh folú na ndoiciméad aon ábhar substainteach toisc go bhfuil méid suntasach sonraí pearsanta iontu. Ós rud é nár shuigh an gearánach go raibh gá leis na sonraí pearsanta a nochtadh chun críche sonraí ar mhaithe le leas an phobail, mar a cheanglaítear le reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint sonraí, chinn an tOmbudsman nach raibh aon drochriarachán ann agus dhún sé an cás.

Bhain an cás sin leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach iarraidh ó iriseoir ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le turas oibre chuig Iosrael ag Comhordaitheoir an Choimisiúin maidir leis an bhfrithsheimíteachas a chomhrac agus saol na nGiúdach a chothú. Dhiúltaigh an Coimisiún a dheimhniú nó a dhiúltú gurb ann do dhoiciméid den sórt sin, ag tagairt do rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí. D’áitigh sé gurbh ionann fiú a aithint gurb ann do dhoiciméid den sórt sin agus aistriú sonraí pearsanta, gan gá le cuspóir sonrach ar mhaithe le leas an phobail, rud a chinn sé nár léirigh an gearánach.

Le linn an fhiosrúcháin, dheimhnigh an Coimisiún d’fhoireann fiosrúcháin an Ombudsman gur tharla an turas agus gur chlúdaigh sé na costais don turas sin, agus ar an gcaoi sin thug sé aghaidh ar na príomhábhair imní trédhearcachta a d’ardaigh an gearánach.

Chinn an tOmbudsman go raibh leas an phobail i ngrinnscrúdú poiblí ar ghníomhaíochtaí gairmiúla an Chomhordaitheora, i bhfianaise infheictheacht an róil agus íogaireacht an ábhair. Mar sin féin, tar éis don Choimisiún an turas oibre a dheimhniú agus gur chumhdaigh sé an costas i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme, bhí an tOmbudsman den tuairim gur sásaíodh leas an phobail i ngrinnscrúdú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí gairmiúla an Chomhordaitheora.

Mar sin féin, mhol an tOmbudsman don Choimisiún feabhas a chur air, eadhon gur cheart dó achoimrí ar ghníomhaíochtaí oifigiúla an Chomhordaitheora a fhoilsiú go réamhghníomhach, lena n-áirítear faisnéis maidir le turais oibre, chun trédhearcacht a fheabhsú.

Dhún an tOmbudsman an cás agus chinn sé nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán.