A Uachtaráin, a chara,

Fuair mé gearán i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh maidir le comhdhéanamh an Ghrúpa Chomhairligh Tionscail (IAG)[1], grúpa saineolaithe maidir le fuinneamh a chuidíonn leis an gCoimisiún Plean REPowerEU a chur i gcrích.

Measann na gearánaigh, Faireachlann Chorparáideach na hEorpa agus Food & Water Action Europe, toisc nach meastar ach ionadaithe tionscail le haghaidh ballraíochta in IAG, go bhfuil an grúpa ag teacht salach ar rialacha an Choimisiúin maidir le hionadaíocht chothrom. Tarraingíonn siad aird ar rialacha an Choimisiúin maidir le grúpaí saineolaithe a chruthú agus a oibriú [2] ina luaitear, agus comhaltaí an ghrúpa á roghnú aige, go mbeidh sé d’aidhm ag an gCoimisiún ‘a áirithiú, a mhéid is féidir (...) go ndéanfar ionadaíocht chothrom ar an eolas ábhartha agus ar na réimsí leasa’. Dar leo, ní féidir an riail sin a réiteach le gach cineál saineolais agus leasa neamhchorparáidigh a eisiamh ó bhallraíocht IAG. Thairis sin, tá imní ar na gearánaigh go bhféadfadh cuideachtaí a bhfuil ionadaíocht acu ar IAG a bheith in ann tionchar díréireach a imirt i réimse beartais ina n-oibríonn siad gan saineolas frithchúitimh a sholáthar don Choimisiún. Measann siad go bhfuil fadhbanna ag baint leis an staid fhoriomlán i bhfianaise na mbuntáistí móra comhshaoil agus sóisialta a bhaineann le ceapadh beartas fuinnimh.

Tá gealltanas tugtha ag an gCoimisiún go ndéanfaidh sé ionadaíocht chothrom ar a shainghrúpaí. Mar a cuireadh i dtábhacht i gclár oibre an Choimisiúin maidir le Rialáil Níos Fearr, ba cheart iad siúd a ndéanann na cinntí difear dóibh a bheith rannpháirteach sa dea-cheapadh beartas.[3] Dá bhrí sin, tá sé ríthábhachtach a áirithiú go n-éistfear le héagsúlacht guthanna agus saineolais ag gach céim den phróiseas cinnteoireachta, ní hamháin ar mhaithe leis an gcuntasacht dhaonlathach agus le muinín an phobail as beartais an Aontais, ach chun a ráthú freisin go bhfaighidh an Coimisiún comhairle den chaighdeán is airde.

Chinn mé, dá bhrí sin, fiosrúchán a oscailt ar an ngearán seo chun imscrúdú a dhéanamh ar an gcaoi ar chinn an Coimisiún ar chomhdhéanamh IAG agus, ar bhealach níos cruinne, ar an gcaoi ar chinntigh sé ionadaíocht chothrom sa ghrúpa sin. Chuir mé in iúl do na gearánaigh nach bhfuil mé ag leanúint dá maíomh gur cheart d’institiúidí an Aontais Tascfhórsa comhairleoirí sóisialta agus aeráide a chruthú, ná na gnéithe coinbhleachta leasa a ardaíonn siad ós rud é, murab ionann agus comhaltaí neamhspleácha de ghrúpaí saineolaithe, go roghnaítear ionadaithe eagraíochtaí chun ionadaíocht a dhéanamh ar leasanna sonracha.

Chinn mé anois go mbeadh sé úsáideach do m’fhoireann fiosrúcháin bualadh le hionadaithe ábhartha an Choimisiúin chun na ceisteanna a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an litir seo a phlé.

Bheinn buíoch díot dá bhféadfadh d’oifig teagmháil a dhéanamh le Amandine Le Bellec, Uasal, atá i gceannas ar an bhfiosrúchán seo, chun teacht ar chomhaontú maidir leis na socruithe don chruinniú a bheidh ar siúl roimh an 6 Nollaig 2023.

Ní nochtfar faisnéis a mheasann d’institiúid a bheith rúnda don ghearánach ná d’aon duine eile gan comhaontú a fháil roimh ré ón gCoimisiún Eorpach. [4]

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 08/11/2023

Iarscríbhinn – Liosta ceisteanna don chruinniú

A) Tar éis fiosrúchán Ombudsman roimhe seo,[5] gheall an Coimisiún feabhsuithe a dhéanamh chun a áirithiú go mbainfear cothromaíocht níos fearr amach i gcomhdhéanamh grúpaí saineolaithe, lena n-áirítear trí mheasúnú a dhéanamh ar riachtanais shonracha gach grúpa. Leagtar amach in Airteagal 10(5) de Chinneadh C(2016)3301 na tosca atá le cur san áireamh ag an gCoimisiún agus comhdhéanamh na ngrúpaí á chinneadh aige.

An bhféadfadh an Coimisiún a shonrú conas a léirmhíníonn sé na coincheapa ‘bíodh a fhios aige conas’ agus ‘réimsí leasa’ san Airteagal seo, chomh maith leis an ngaol idir an dá ghné? Mar shampla, bíonn an dá rud ag teastáil i gcónaí, nó an bhfuil ócáidí ann ina bhféadfadh tosaíocht a bheith ag duine thar an gceann eile?

B) Conas a chuir an Coimisiún na sainmhínithe thuas i bhfeidhm agus IAG á bhunú aige? Bunaithe ar Airteagal 10(2) de Chinneadh C(2016)3301, an ndearna sé measúnú aonair ar na leasanna atá le comhardú laistigh den ghrúpa roimh an nglao ar iarratas? Má bhí, cad iad na conclúidí a bhí aige?

C) Cé go bhféadfadh sé a bheith réasúnta i gcásanna áirithe srian a chur le ballraíocht grúpa, go ginearálta, ba cheart don Choimisiún a dhícheall a dhéanamh ionadaíocht chomh leathan agus is féidir a dhéanamh ar gheallsealbhóirí, go háirithe i gcás ina dtugann an grúpa comhairle bheartais maidir le hábhair a bhaineann le leas an phobail.

Cad é an réasúnaíocht a bhí le páirtithe leasmhara áirithe, go háirithe taighdeoirí agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta, a eisiamh ó IAG, mar chomhaltaí agus mar bhreathnóirí araon? Os a choinne sin, cad é an réasúnaíocht a bhí le cuireadh a thabhairt do dhá eintiteas phoiblí mar bhreathnóirí, más fóram é IAG le haghaidh saineolas tionsclaíoch? 

D) Thug an Coimisiún údar lena chinneadh ballraíocht IAG a shrianadh mar gheall ar chineál teicniúil a chúraimí. Mar sin féin, is cosúil go bhféadfadh comhairle beartais a bheith san áireamh freisin sna cúraimí a shainítear i dtéarmaí tagartha an ghrúpa [6], go háirithe cúraimí (b) agus (d) [7]. An bhféadfadh an Coimisiún tuilleadh faisnéise a sholáthar maidir leis na cineálacha gníomhaíochtaí atá á ndéanamh ag IAG nó a d’fhéadfadh sé a dhéanamh amach anseo mar chuid de na cúraimí sin? An bhféadfadh cuid de na gníomhaíochtaí sin cáiliú mar chomhairle (lena n-áirítear comhairle theicniúil) maidir le roghanna beartais agus/nó for-rochtain idirnáisiúnta?

E) An bhfuil fóraim eile ann le haghaidh rannpháirtíocht páirtithe leasmhara i gcomhthéacs Ardán Fuinnimh an Aontais? Má tá, cén cineál páirtithe leasmhara a ndéantar ionadaíocht orthu i bhfóraim den sórt sin? Má dhéantar ionadaíocht ar an tsochaí shibhialta agus ar an bpobal taighde sna fóraim sin, conas a áirithíonn an Coimisiún go gcuirtear a gcomhairle san áireamh sa chinnteoireacht ghaolmhar?

Cé mhéad grúpa saineolaithe atá ann a bhfuil a mballraíocht curtha in áirithe d'ionadaithe tionscail? An bhféadfadh an Coimisiún liosta de na grúpaí sin a chur ar fáil?

[1] https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/screen/expert-groups/consult?lang=en&groupID=3865

[2] Cinneadh C(2016)3301 ón gCoimisiún lena mbunaítear rialacha cothrománacha maidir le cruthú agus oibriú ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin: https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=C(2016)3301&lang=ga

[3] Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘Rialáil níos fearr: Oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh’ (COM/2021/219 final), ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=COM:2021:219:FIN

[4] Marcáil go soiléir an t-ábhar sin ‘Rúnda’. Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe. Scriosfar faisnéis agus doiciméid den chineál sin ó chomhaid an Ombudsman Eorpaigh go gairid tar éis dheireadh an fhiosrúcháin.

[5] OI/6/2014/NF maidir le comhdhéanamh agus trédhearcacht ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin Eorpaigh, ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/86030

[6] Téarmaí tagartha an Ghrúpa Chomhairligh Tionscail, ar fáil ag: https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/core/api/front/expertGroupAddtitionalInfo/44614/download

[7] “(b) [T]o léargais agus comhairle a thabhairt don Choimisiún maidir le conas a áirithiú gur féidir sprioc an Aontais maidir le spleáchas ar sholáthairtí gáis ón Rúis a laghdú a bhaint amach i gcomhréir leis an amlíne a sholáthraítear le Teachtaireacht REPowerEU, agus béim ar leith á leagan ar éagsúlú an tsoláthair gáis ... (d) ionchur agus comhairle eile a sholáthar atá ábhartha chun cuspóirí RePowerEU a bhaint amach, laistigh de shainchúram mhisin Ardán Fuinnimh an Aontais.’