An cúlra

1. Rinne an gearánach, a raibh a ainm san áireamh ar liosta ionadaithe do ghníomhairí ar conradh ghrúpa feidhme III i dToscaireachtaí an Aontais, iarratas, in 2012, ar phost sa Choimisiún agus roghnaíodh é. Mar sin féin, dhiúltaigh an Coimisiún é a fhostú. D’áitigh sé nach raibh an dioplóma a chuir sé isteach chun a oideachas iar-mheánscoile a chruthú incháilithe, agus, dá bhrí sin, nár chomhlíon sé ceanglais an ghlao ábhartha ar léiriú spéise (an Glao) ná na forálacha dlíthiúla is infheidhme maidir le gníomhairí ar conradh. [1]

2. Tá dioplóma sonrach ag an ngearánach a bhronn institiúid le haghaidh oiliúint leanúnach agus oideachas forbartha sóisialta i gCónaidhm na Vallúine-na Bruiséile sa Bheilg, [2] nach dioplóma iar-mheánscoile é de réir an Choimisiúin. Cé gur aithin an Coimisiún gur gá an luach a thugann an dlí náisiúnta is infheidhme dóibh a thabhairt do dhioplómaí náisiúnta, rinne sé, mar sin féin, a mheasúnú féin ar luach dhioplóma an ghearánaigh i bhfianaise an dlí náisiúnta is infheidhme agus tháinig sé ar an gconclúid nach raibh sé ar leibhéal iar-mheánscoile.

3. Rinne an gearánach agóid i gcoinne an phoist sin agus dúirt sé, faoi dhlí na Beilge, gur dioplóma iar-mheánscoile a bhí ina dhioplóma. Thacaigh teastas a d'eisigh údaráis Chónaidhm na Vallúine-na Bruiséile lena phost, teastas a dheimhnigh go soiléir cineál iar-mheánscoile dhioplóma an ghearánaí.

4. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar líomhain an ghearánaigh gur mheas an Coimisiún Eorpach go mícheart go raibh dioplóma an ghearánaí neamh-incháilithe, agus gur cheart don Choimisiún (i) a chinneadh a chúlghairm, a dhearbhú go bhfuil an gearánach incháilithe agus (ii) post coibhéiseach a thairiscint dó nó (iii) cúiteamh leordhóthanach a thabhairt dó as an damáiste a bhain dó i dtéarmaí caillteanas ioncaim, caillteanas taithí gairmiúla agus damáiste morálta. [3]

Cinneadh éagórach líomhnaithe chun a dhearbhú go bhfuil an dioplóma neamh-incháilithe agus éileamh gaolmhar

Togra réitigh an Ombudsman

5. An 29 Samhain 2014, rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh. Agus an réiteach á mholadh aige, chuir an tOmbudsman na hargóintí agus na tuairimí a chuir na páirtithe chun cinn san áireamh.

6. Thagair an tOmbudsman do chásdlí ábhartha chúirteanna an AE ar dá réir a fhorléirítear an ceanglas maidir le céim a shealbhú i bhfianaise an chaoi a sainítear céim den sórt sin i reachtaíocht an Bhallstáit inar chríochnaigh an t-iarrthóir an staidéar.[4] D'áitigh sí, dá bhrí sin, gur cheart gur leor an teastas a d'eisigh údaráis inniúla Chónaidhm na Vallúine-na Bruiséile, ina luaitear "go gcomhfhreagraíonn dioplóma [an ghearánaí] do leibhéal iar-mheánscoile oideachais, chun cineál iar-mheánscoile dhioplóma an ghearánaigh a chruthú.

7. Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais Eorpaigh ('CEOS'), chomh maith le Forálacha Ginearálta Cur Chun Feidhme an Choimisiúin maidir le nósanna imeachta fostaíochta gníomhairí ar conradh agus an Glao ábhartha is gá, don phost fógartha, ar a laghad "leibhéal oideachais iar-mheánscoile arna fhianú le dioplóma". Ní raibh aon cheanglas ann maidir le cineál áirithe staidéir iar-mheánscoile (cibé acu a rinneadh é in institiúid thraidisiúnta nó in institiúid le haghaidh forbairt shóisialta) nó catagóir áirithe dioplóma lena bhfianaítear iad (comhionann nó sonrach).

8. I bhfianaise a bhfuil thuas, mhol an tOmbudsman don Choimisiún go gcúlghairfeadh sé "a chinneadh agus go ndearbhódh sé go sainráite go bhfuil an gearánach incháilithe do phoist a gcáilíonn sealbhóirí dioplómaí iar-mheánscoile dóibh de ghnáth agus (i) go dtairgeann sé post atá coibhéiseach leis an bpost a baineadh de go mícheart, má thagann duine chun bheith ar fáil nó, mura féidir é sin a dhéanamh (ii) go dtugann sé cúiteamh leordhóthanach dó as an damáiste a bhain dó i dtéarmaí caillteanas ioncaim, caillteanas taithí gairmiúla agus damáiste morálta."

9. Mar fhreagra ar thogra réitigh an Ombudsman, chloígh an Coimisiún lena thuairim tosaigh. Mhaígh sé, maidir leis na dioplómaí a bhronnann institiúidí le haghaidh forbairt shóisialta, mar atá i gcás an ghearánaigh, go ndéantar idirdhealú i ndlí na Beilge idir iad siúd atá coibhéiseach leo siúd a bhronnann institiúidí traidisiúnta agus iad siúd atá sonrach, eadhon, iad siúd a thairgeann institiúidí forbartha sóisialta amháin. Ós rud é nach raibh dioplóma an ghearánaigh coibhéiseach le dioplóma iar-mheánscoile traidisiúnta, níor chomhlíon sé, de réir an Choimisiúin, na coinníollacha a leagtar síos in CEOS agus sa Ghlao, agus dá bhrí sin níorbh fhéidir an gearánach a earcú.

10. D’áitigh an Coimisiún freisin gur chuir sé an cur chuige sin i bhfeidhm i gcásanna comhchosúla eile, agus in ainneoin go ndearna iarrthóirí eile agóid i gcoinne an léirmhínithe sin trí shásra gearáin Airteagal 90(2) den Rialachán Foirne, nach raibh aon chásdlí de chuid na Cúirte Breithiúnais ann go dtí sin a bhí contrártha le tuiscint an Choimisiúin.

11. Thug an tOmbudsman dá aire, cé gur aithin an Coimisiún gur gá an luach a thugann an dlí náisiúnta is infheidhme dóibh a thabhairt do dhioplómaí náisiúnta, go ndearna sé, mar sin féin, a mheasúnú féin ar luach dhioplóma an ghearánaigh i bhfianaise an dlí náisiúnta is infheidhme. Dá bhrí sin, chuaigh sí i dteagmháil le Buanionadaíocht na Beilge chuig an Aontas Eorpach agus d’iarr sí uirthi an t-ábhar a shoiléiriú. Chuir sí an cheist seo a leanas ar an Ionadaíocht: "(i) [F] ó thaobh dhlí na Beilge de, an bhfianaíonn dioplóma an ghearánaigh staidéar iar-mheánscoile? [agus](ii) [I] f go bhfuil an freagra dearfach, an gcaitheann an fíoras gur dioplóma sonrach é seo amhras ar a chineál iar-mheánscoile?"[5]

12. Neartaigh freagra na hIonadaíochta measúnú an Ombudsman toisc gur dheimhnigh sé cineál iar-mheánscoile dhioplóma an ghearánaí.[6] I bhfianaise na faisnéise sin, chinn an tOmbudsman iarraidh ar an gCoimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh trí thogra eile a dhéanamh le haghaidh réitigh.[7]

13. Mar fhreagra ar thogra réitigh eile an Ombudsman, chloígh an Coimisiún lena thuairim. Ar an gcéad dul síos, mhaígh sé nár tugadh gnéithe nua don chás leis an bhfaisnéis a chuir Buanionadaíocht na Beilge ar fáil. Ar an dara dul síos, d’áitigh an Coimisiún, cé gurb iad na húdaráis náisiúnta a chinneann luach na ndioplómaí náisiúnta de réir chásdlí an Aontais, nach leanann sé gur féidir leis na húdaráis náisiúnta a chinneadh freisin an dtugann dioplóma náisiúnta rochtain ar chomórtas nó ar fhostaíocht de chuid an Aontais. D'áitigh an Coimisiún, ar an tríú dul síos, ós rud é nach raibh céim an ghearánaí comhionann le céim a bhronn institiúidí oideachais iar-mheánscoile traidisiúnta, nach raibh sé in ann dioplóma an ghearánaí a chur i gcomparáid (líon uaireanta an chloig, ábhair, scrúduithe etc.) le dioplómaí a fuarthas i dtíortha eile san AE agus, dá bhrí sin, cóir chomhionann na n-iarrthóirí a chinntiú. Ar an gceathrú dul síos, d’athdhearbhaigh an Coimisiún an argóint nach ndearnadh agóid riamh sa Chúirt Bhreithiúnais i gcoinne an chleachtais riaracháin sheanbhunaithe a chuireann an Coimisiún i bhfeidhm maidir le gach cás comhchosúil.

14. Ar deireadh, mhol an Coimisiún dá gcomhlíonfadh an gearánach ceanglais Airteagal 82(2)(ii) de CEOS,[8] go bhféadfadh sé páirt a ghlacadh sa ghlao leanúnach ar léiriú spéise, agus ina dhiaidh sin go bhféadfaí fostaíocht mar ghníomhaire teagmhála de chuid ghrúpa feidhme III a bheartú.

15. Cuireadh an gearánach ar an eolas faoi fhreagra agus moladh an Choimisiúin ar dhiúltaigh sé glacadh leo.

Measúnú an Ombudsman tar éis an togra le haghaidh réitigh

16. Is oth leis an Ombudsman gur dhiúltaigh an Coimisiún don dara huair dá thogra le haghaidh réitigh trína áitiú, fiú más dioplóma iar-mheánscoile é dioplóma an ghearánaí, nach ionann é agus dioplóma a dheonaigh institiúid oideachais iar-mheánscoile "traidisiúnta" agus, dá bhrí sin, nach bhfuil sé incháilithe. Mar a dheimhnigh Buanionadaíocht na Beilge, cé go bhféadfadh dlí ábhartha na Beilge idirdhealú a dhéanamh idir dioplómaí coibhéiseacha agus dioplómaí sonracha ag brath ar a bhfoinse (arna eisiúint ag bunaíocht thraidisiúnta nó nach ea), ní athraíonn sé sin a gcineál sa mhéid is gur ar leibhéal iar-mheánscoile iad araon i dtéarmaí an Ghlao. [9]

17. Cuireann an tOmbudsman in iúl arís gurb é an t-aon riachtanas a bhí leis an nGlao ná go gcaithfidh dioplóma iarrthóra a bheith ina dhioplóma iar-mheánscoile, rud atá deimhnithe ag údaráis na Beilge sa chás seo. Ina theannta sin, ní raibh aon fhoráil ná tuairisc shonrach sa Ghlao féin maidir leis an gcineál dioplóma iar-mheánscoile a bhí ag teastáil.

18. Aithníonn an tOmbudsman go dtugann na Rialacháin Foirne lánrogha leathan do na hinstitiúidí maidir lena nósanna imeachta earcaíochta.[10] Is faoin gCoimisiún amháin atá sé, agus ní faoin mBallstát a eisíonn dioplóma, cinneadh a dhéanamh an gcáilíonn an dioplóma sin an t-iarrthóir atá i gceist do phost AE. Mar sin féin, dá mba mhian leis an gCoimisiún a chritéir inghlacthachta a theorannú do na dioplómaí iar-mheánscoile arna n-eisiúint go heisiach ag na forais oideachais thraidisiúnta, ba cheart dó é sin a rá sa Ghlao.

21. Ina theannta sin, cuireann an tOmbudsman in iúl arís, mar atá dlí an AE faoi láthair, go bhfuil oibleagáid ar an gCoimisiún cineál na ndioplómaí a urramú mar a chinn na húdaráis náisiúnta a eisíonn iad. Dá ndéanfaí comparáid idir uaireanta an chloig, ábhair, scrúduithe etc. an staidéir ar baineadh dioplóma amach dá bharr ó chineál amháin bunaíochta náisiúnta agus staidéir i gcineálacha eile chun cineál ‘fíor’ an dioplóma a sheiceáil, chaithfí amhras ar chinneadh an Bhallstáit maidir le cineál an dioplóma.

22. I bhfianaise na hanailíse roimhe seo, tá an tOmbudsman den tuairim, trí bhreithniú a dhéanamh ar dhioplóma an ghearánaí a bheith neamh-incháilithe cé gur chomhlíon sé na ceanglais a leagtar amach sa Ghlao, go ndearna an Coimisiún drochriarachán. Mar gheall ar dhiúltú leanúnach an Choimisiúin a cuid tograí maidir le réiteach a chomhlíonadh, ní fheictear don Ombudsman go bhféadfadh an Coimisiún glacadh le moladh foirmiúil. Dá bhrí sin, dúnann sí an cás leis an ráiteas criticiúil a leagtar amach thíos.

Conclúid

Ar bhonn an fhiosrúcháin ar an ngearán seo, dúnann an tOmbudsman é leis an gconclúid agus an ráiteas criticiúil seo a leanas:

Dhiúltaigh an Coimisiún do dhioplóma an ghearánaigh ar bhonn ceanglais bhreise nár leagadh síos sa Ghlao ná i ndlí ábhartha an Aontais. Is ionann sin agus cás drochriaracháin.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún Eorpach ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Emily O'Reilly

Strasbourg, 07/12/2015

Leagan deiridh Béarla den chinneadh maidir le gearán 1756/2013/ZA

[1] De réir an Ghlao (CAST/RELEX/2008) inar atáirgeadh Airteagal 82(2)(b)(i) de Choinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais Eorpaigh (CEOS), is éard a bhí sna híoscheanglais oideachais chun iarratas a dhéanamh ar phost mar Ghníomhaire ar Conradh do ghrúpa feidhme III ‘oideachas iar-mheánscoile ar baineadh dioplóma amach dá bharr, nó oideachas meánscoile ar baineadh dioplóma amach dá bharr lenar féidir leanúint ar aghaidh go dtí an t-oideachas iar-mheánscoile agus taithí ghairmiúil iomchuí trí bliana ar a laghad’. Sa chás sin, níl ach an chéad cheanglas ábhartha.

[2] Cuimsíonn córas oideachais iar-mheánscoile Chónaidhm na Vallúine-na Bruiséile ‘institiúidí oideachais iar-mheánscoile lánaimseartha’ (établissements d’enseignement supérieur de plein exercice) agus ‘institiúidí oideachais le haghaidh forbairt shóisialta’ (établissements d’enseignement de promotion sociale). Is iad na forais oideachais iar-mheánscoile 'traidisiúnta' na forais oideachais iar-mheánscoile, agus tá sé i gceist ag na forais sin oideachas ar feadh an tsaoil a sholáthar ag leibhéil mheánscoile agus iar-mheánscoile do dhaoine aonair nach leanann a gcuid staidéir conair thraidisiúnta toisc, mar shampla, gur mian leo obair agus staidéar a chomhcheangal. Maidir le staidéir a dhéantar ar leibhéal iar-mheánscoile laistigh d’institiúid oideachais le haghaidh forbairt shóisialta, féadfar dioplómaí arb ionann iad agus na dioplómaí a bhronn institiúidí oideachais iar-mheánscoile traidisiúnta (‘dioplómaí coibhéiseacha’), nó dioplómaí a bhaineann go sonrach leis na staidéir sin (‘dioplómaí sonracha’), a bheith mar fhianú orthu. Eisítear dioplómaí sonracha nuair nach dtairgtear na staidéir a fhianaíonn siad in institiúidí traidisiúnta nó nuair nach ionann iad agus na cinn a dhéantar laistigh d’institiúidí traidisiúnta.

[3] Chun tuilleadh faisnéise a fháil faoi chúlra an ghearáin, faoi argóintí na bpáirtithe agus faoi fhiosrúchán an Ombudsman, féach téacs iomlán thogra an Ombudsman maidir le réiteach atá ar fáil ag: http://www.ombudsman.europa.eu/cases/correspondence.faces/en/61517/html.bookmark

[4] Féach, de réir analaí, Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 13 Iúil 1989, Jaenicke Cendoya v An Coimisiún, C-108/88, ECLI:EU:C:1989:325, míreanna 49, 50 agus 51, agus Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 7 Feabhra 1991, Ferreira de Freitas v An Coimisiún, T-2/90, ECLI:EU:T:1991:11.

[5] Sonraítear an méid seo a leanas in Airteagal 3(3) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh: "Beidh sé d'oibleagáid ar údaráis na mBallstát aon fhaisnéis a chur ar fáil don Ombudsman, aon uair a iarrfaidh sé sin, trí Bhuanionadaíochtaí na mBallstát chuig na Comhphobail Eorpacha, ar faisnéis í a d'fhéadfadh cuidiú le soiléiriú a dhéanamh ar chásanna drochriaracháin ag institiúidí nó comhlachtaí Comhphobail mura rud é go bhfuil an fhaisnéis sin cumhdaithe ag dlíthe nó rialacháin maidir le rúndacht nó ag forálacha lena gcoisctear í a chur in iúl. Mar sin féin, sa chás deireanach sin, féadfaidh an Ballstát lena mbaineann cead a thabhairt don Ombudsman an fhaisnéis sin a bheith aige ar choinníoll go ngeallann sé gan í a nochtadh".

[6] Dúirt an freagra ó Bhuanionadaíocht na Beilge "ó thaobh dhlí na Beilge (...) go bhfianaíonn dioplóma an ghearánaí staidéir iar-mheánscoile... Ós rud é gur dioplóma ar leith atá ann, ní chaitheann sé amhras ar a chineál iar-mheánscoile."(aistriúchán ón mbunleagan, i bhFraincis). Dúirt sé freisin nach bhfuil aon impleacht ag an idirdhealú idir dioplómaí "coibhéiseacha" agus "sonracha" ar leibhéal" na dteideal nó na ndioplómaí a fuarthas.

[7] Chun tuilleadh faisnéise a fháil faoi thogra réitigh eile an Ombudsman, féach téacs iomlán thogra réitigh an Ombudsman atá ar fáil ag: http://www.ombudsman.europa.eu/cases/correspondence.faces/en/61518/html.bookmark

[8] Sonraítear in Airteagal 82(2)(b)(i) de Choinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile gurb iad na híoscheanglais oideachais chun iarratas a dhéanamh ar phost mar Ghníomhaire ar Conradh do ghrúpa feidhme III ná "[...] nó meánoideachas arna fhianú le dioplóma lena dtugtar rochtain ar oideachas iar-mheánscoile agus taithí ghairmiúil iomchuí trí bliana ar a laghad".

[9] Féach fonóta 1

[10] Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 3 Aibreán 2003, an Pharlaimint v Samper, C-277/01 P, ECLI:EU:C:2003:196, mír 42.

[11] Féach fonóta 4.