An cúlra

1. An 16 Nollaig 2013, d'oscail an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh inar iarradh ar an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin um Iomaíochas agus Nuálaíocht (EACI) breithniú a dhéanamh ar nós imeachta a bhunú lena gceadófaí d'iarratasóirí atá míshásta leis an mbealach ar déileáladh le glaonna ar thograí dul chuig Coiste Athbhreithnithe nó Sásaimh neamhspleách. Thug an tOmbudsman le fios go bhféadfadh EACI leas a bhaint as na nósanna imeachta athbhreithnithe atá i bhfeidhm ag an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde (REA) agus ag Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde (ERCEA). Le héifeacht ón 1 Eanáir 2014, tháinig EASME in ionad EACI agus tháinig EASME i gcomharbacht air [2].

Nós imeachta athbhreithnithe a bhunú laistigh de EASME

Dréachtmholadh an Ombudsman

2. Is é tuairim an Ombudsman gur cheart do gach institiúid de chuid an Aontais a bhíonn i dteagmháil go minic le daoine a bhféadfadh cúis ghearáin a bheith acu nós imeachta a chur i bhfeidhm lena bhforáiltear go rachaidh an institiúid féin i ngleic le casaoidí agus go réiteoidh sí go tapa iad, sula rachaidh na daoine sin ar iontaoibh sásraí sásaimh eile, amhail an tOmbudsman agus na cúirteanna. Mar gheall ar a shainordú, bíonn EASME i dteagmháil go minic le hiarratasóirí a fhreagraíonn do ghlaonna ar thograí faoi roinnt clár de chuid an Aontais (Clár Fís 2020 (H2020), Cláir COSME, LIFE agus CEMI).

3. Maidir le raon feidhme an athbhreithnithe, thug an tOmbudsman dá aire go bhfuil an nós imeachta athbhreithnithe dá bhforáiltear in Airteagal 16 de Rialachán H2020 cosúil leis na nósanna imeachta a bhunaigh ERCEA agus REA atá teoranta do "gnéithe nós imeachta", agus nach gcumhdaítear leo an measúnú ar fhiúntas na dtograí. Ós rud é go gcuireann an fhoráil sin teorainn le hathbhreithniú an choiste athbhreithnithe meastóireachta go "gnéithe nós imeachta", níor cheart go gciallódh sé sin, áfach, gur cheart an t-athbhreithniú a theorannú do ghnéithe foirmiúla amháin. Dá mba amhlaidh an cás, is léir nach mbeadh mórán luach ag baint leis an gceart athbhreithnithe. Sa chomhthéacs sin, chuir an tOmbudsman in iúl go bhfuil trí fhoras ann ar cheart go n-eascródh athmheastóireacht iomlán ar thogra astu: (i) má chuireann iarratasóir fianaise ar aghaidh maidir le hearráidí nós imeachta, mar shampla, más léir go ndearnadh neamhaird ar chéim sa nós imeachta; (ii) má chuireann iarratasóir fianaise ar aghaidh maidir le hearráidí fíorasacha, mar shampla, má thagraíonn na saineolaithe don togra mícheart; nó (iii) má chuireann iarratasóir fianaise ar aghaidh maidir le hearráid fhollasach mheasúnaithe. Bhí an tOmbudsman den tuairim gur cheart go gcumhdódh an nós imeachta athbhreithnithe atá le bunú ag EASME i gcomhthéacs an Chláir Fís 2020 na trí chás sin. Mheas an tOmbudsman freisin gur cheart do EASME na céimeanna riachtanacha a ghlacadh chun nós imeachta athbhreithnithe den chineál céanna a bhunú do ghlaonna ar thograí faoi Chláir eile an AE.

4. Dá bhrí sin, an 17 Deireadh Fómhair 2014, chuir an tOmbudsman an dá dhréachtmholadh seo a leanas faoi bhráid EASME:

"1. I gcomhréir le hAirteagal 16 de Rialachán 1290/2013 agus le hIarscríbhinn I a ghabhann le Cinneadh C(2013) 9414 final ón gCoimisiún, ba cheart do EASME, a luaithe is féidir, na bearta is gá a dhéanamh chun nós imeachta athbhreithnithe meastóireachta a bhunú d’iarratasóirí a fhreagraíonn do ghlaonna ar thograí faoin gclár Fís 2020 agus an tOmbudsman a chur ar an eolas faoin dáta faoina mbeidh an nós imeachta athbhreithnithe i bhfeidhm.

Ba cheart go gcumhdófaí leis an nós imeachta athbhreithnithe sin cásanna ina gcuireann iarratasóirí éilimh ar aghaidh maidir le (i) earráidí nós imeachta, (ii) earráidí fíorasacha nó (iii) earráid fhollasach mheasúnaithe.

2. Ba cheart do EASME na bearta is gá a dhéanamh chun nós imeachta athbhreithnithe comhchosúil a bhunú d'iarratasóirí a fhreagraíonn do ghlaonna ar thograí arna seoladh faoi chláir eile an AE agus an tOmbudsman a chur ar an eolas faoin dáta faoina mbeidh an nós imeachta athbhreithnithe i bhfeidhm".

5. Agus na dréachtmholtaí á gcur faoi bhráid EASME, chuir an tOmbudsman na hargóintí agus an tuairim a chuir EASME chun cinn san áireamh.

6. Ghlac EASME leis an dá dhréachtmholadh agus thug sé tuairisc ar na bearta a rinne sé chun iad a chur chun feidhme:

7. Maidir leis an gcéad dréachtmholadh a bhaineann leis an gclár Fís 2020, luaigh EASME gur bhunaigh sé dhá nós imeachta athbhreithnithe, eadhon (i) an Coiste um Athbhreithniú ar Inghlacthacht agus Incháilitheacht, agus (ii) an Coiste um Athbhreithniú Meastóireachta:

(i) An Coiste Athbhreithnithe um Inghlacthacht agus Incháilitheacht

8. Bunaíodh an Coiste Athbhreithnithe um Inghlacthacht agus Incháilitheacht le Cinneadh ó Stiúrthóir EASME an 30 Iúil 2014. Tionóltar an Coiste Inmheánach seo tar éis gearáin nó iarratais ar athbhreithniú ar inghlacthacht agus incháilitheacht tograí a bheith faighte. Ní scrúdaíonn an Coiste ach na gearáin sin a taisceadh roimh mheastóireacht, i gcásanna nach gcomhlíontar na critéir inghlacthachta nó incháilitheachta. Tá 30 lá ag an iarratasóir nár éirigh leis ó sheol EASME an litir diúltaithe chun gearán a dhéanamh nó chun athbhreithniú a iarraidh trí nasc gréasáin tiomnaithe (https://webgate.ec.europa.eu/redress-frontoffice/work.iface).

9. Tá an Coiste comhdhéanta den Cheann Aonaid nó de chomhordaitheoir an ghlao, d’oifigeach dlíthiúil agus de chomhordaitheoir an ghlao ar ghlao eile. I gcomhréir le hAirteagal 6 den Chinneadh, eiseoidh an Coiste moladh réasúnaithe chuig an Oifigeach Údarúcháin. I gcás ina measfaidh an Coiste go gcomhlíonann an togra na critéir incháilitheachta agus/nó inghlacthachta uile, molfaidh sé go ndéanfar meastóireacht ar fhiúntas an togra (Airteagal 8). Glacann an tOifigeach Údarúcháin cinneadh críochnaitheach ar bhonn mholadh an Choiste.

10. Áireofar sa litir chuig an ngearánach maidir le toradh na hiarrata ar athbhreithniú faisnéis maidir leis na modhanna sásaimh, lena n-áirítear dul i muinín an Ombudsman nó na Cúirte Ginearálta. Chuir EASME in iúl freisin go bhfuil caibidil shonrach ina Lámhleabhar Nós Imeachta le haghaidh Fís 2020 maidir leis an gCoiste um Athbhreithniú ar Inghlacthacht agus Incháilitheacht.

(ii) An Coiste Athbhreithnithe Meastóireachta

11. Bunaíodh an Coiste Athbhreithnithe Meastóireachta le Cinneadh ó Stiúrthóir EASME an 31 Iúil 2014. Scrúdaíonn an Coiste Inmheánach seo iarrataí ar athbhreithniú a fhaightear tar éis meastóireacht a bheith déanta ar thogra. Faoi Airteagal 4 den Chinneadh, ní féidir iarrataí ar athbhreithniú a bhunú ach ar theipeanna nós imeachta (tá sé lasmuigh de raon feidhme an Choiste measúnú a dhéanamh ar fhiúntas an togra). Sa chaibidil ábhartha de Lámhleabhar Nós Imeachta EASME, tugtar samplaí de theipeanna nós imeachta amhail i) easpa inniúlacht theicniúil na saineolaithe, ii) earráidí fíorasacha sa tuarascáil Achoimre ar an Meastóireacht; iii) coinbhleachtaí leasa, agus iv) easpa comhleanúnachais idir scóir agus barúlacha. Chuir EASME i dtábhacht, áfach, mar a chuir an tOmbudsman in iúl, nach bhfuil coincheap na dteipeanna nós imeachta teoranta do ghnéithe foirmiúla amháin agus go gcumhdaítear leis na cineálacha earráidí a luaitear sa dréachtmholadh, eadhon (i) earráidí nós imeachta, (ii) earráidí fíorasacha, nó (iii) earráid fhollasach mheasúnaithe.

12. Tá 30 lá ag an iarratasóir nár éirigh leis tar éis torthaí na meastóireachta a chur in iúl dó chun gearán a dhéanamh nó chun athbhreithniú a iarraidh trí nasc gréasáin tiomnaithe. Tá an Coiste comhdhéanta de cheathrar comhaltaí ar a laghad, eadhon beirt chomhaltaí bhuana (oifigeach dlí agus Ceann Airgeadais Earnála) agus beirt chomhaltaí ar snámh. I gcomhréir le hAirteagal 8 den Chinneadh, eiseoidh an Coiste moladh réasúnaithe chuig an Oifigeach Údarúcháin. Tá trí thoradh fhéideartha ann: a) easpa cruthúnais maidir leis an mainneachtain nós imeachta líomhnaithe; b) fianaise ar mhainneachtain nós imeachta ach gan aon nasc cúisíoch le toradh líomhnaithe na meastóireachta; agus c) fianaise ar mhainneachtain nós imeachta le nasc cúisíoch le toradh na meastóireachta. Mar a mhol an tOmbudsman, i gcás ina n-aimsíonn an Coiste fianaise ar mhainneachtain nós imeachta (amhail earráid nós imeachta, earráid fhíorasach nó earráid fhollasach mheasúnaithe), déanfaidh meastóirí neamhspleácha athmheastóireacht ar fhiúntas an togra. Glacfaidh an tOifigeach Údarúcháin cinneadh críochnaitheach ar bhonn mholadh an Choiste.

13. Áireofar sa litir chuig an ngearánach maidir le toradh na hiarrata ar athbhreithniú faisnéis maidir leis na modhanna sásaimh, lena n-áirítear dul i muinín an Ombudsman nó na Cúirte Ginearálta. Chuir EASME in iúl freisin gur dhréachtaigh Seirbhís Lárnach Dlí agus Tacaíochta an Choimisiúin Vademecum (lámhleabhar/lámhleabhar) ina bhfuil an fhaisnéis ábhartha don nós imeachta athbhreithnithe i bhFís 2020 agus atá ina cheangal ar EASME. Má tá neamhréireacht idir Vademecum an Choimisiúin agus Lámhleabhar EASME, beidh téarmaí an Vademecum i réim.

14. Maidir leis an dara dréachtmholadh a bhaineann le nós imeachta athbhreithnithe le haghaidh glaonna ar thograí faoi Chláir COSME, LIFE agus CEMI, luaigh EASME gur iarr an Stiúrthóir, le nóta an 16 Nollaig 2014, tuairim agus formheas ó mháthair-Ard-Stiúrthóireachtaí ábhartha (ASanna) an Choimisiúin chun Coiste Athbhreithnithe inmheánach a bhunú do na Cláir sin. Rinneadh tagairt sa nóta do mholadh an Ombudsman. D’fhormhuinigh na hArd-Stiúrthóireachtaí ábhartha bunú Coiste Athbhreithnithe. Tá an dréacht-Chinneadh maidir le Coiste Athbhreithnithe Meastóireachta a bhunú do COSME, LIFE agus CEMI (a thagraíonn d'fhiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman) cosúil leis an gCinneadh maidir le nós imeachta athbhreithnithe Fís 2020.

15. Scrúdóidh an Coiste Athbhreithnithe Meastóireachta gearáin agus iarrataí ar athbhreithniú ó iarratasóirí nár éirigh leo ar diúltaíodh a dtograí tar éis a meastóireachta. Beidh an t-athbhreithniú teoranta do ghnéithe nós imeachta na meastóireachta. Chuir EASME in iúl go nglacfaí an Cinneadh lena mbunaítear na Coistí Athbhreithnithe do na trí chlár i mí Feabhra 2015, agus go gcuirfí tús leis an gcur chun feidhme láithreach ina dhiaidh sin.

Measúnú an Ombudsman tar éis na ndréachtmholtaí

16. Fáiltíonn an tOmbudsman roimh ghlacadh EASME lena dréachtmholtaí agus measann sí go bhfuil bearta tráthúla agus iomchuí glactha ag EASME chun iad a chur chun feidhme, maidir le glaonna ar thograí faoin gClár Fís 2020 agus glaonna faoi Chláir COSME, LIFE agus CEMI araon. Is sampla ann féin é an luas lena bhfuil na bearta sin glactha ag EASME de dhea-riarachán agus is fiú moladh iomlán a thabhairt ina leith. Tá sé seo níos inmholta fós ós rud é nár bunaíodh EASME féin ach le déanaí.

17. Trí ghníomhú ar an mbealach seo, léirigh EASME go bhfuil sé tiomanta do phróiseas athbhreithnithe dáiríre d'iarratasóirí míshásta.

18. Tugann an tOmbudsman dá aire, áfach, cé gur bhunaigh EASME Coiste Athbhreithnithe Inghlacthachta agus Incháilitheachta agus Coiste Athbhreithnithe Meastóireachta araon don Chlár Fís 2020, i gcás na dtrí Chlár eile (COSME, LIFE agus CEMI), tagraíonn sé do Choiste Athbhreithnithe Meastóireachta amháin. Tá an tOmbudsman den tuairim, ar mhaithe le comhsheasmhacht, go mbeadh sé ciallmhar, i gcás na gClár eile sin freisin, go ndéanfadh EASME breithniú ar Choiste Athbhreithnithe Inghlacthachta agus Incháilitheachta a bhunú. Dá bhrí sin, déanfaidh sí ráiteas eile thíos.

19. Tugann an tOmbudsman dá haire freisin gur mhínigh EASME ina thuairim don Ombudsman nach bhfuil an coincheap "easnaimh nós imeachta"teoranta do ghnéithe foirmiúla amháin, agus go gcumhdaítear leis (i) earráidí nós imeachta, (ii) earráidí fíorasacha, nó (iii) earráidí follasacha measúnaithe. Mar sin féin, d’fhéadfadh sé nach mbeadh iarratasóirí ar ghlaonna ar thograí ar an eolas gur féidir earráidí follasacha measúnaithe a chumhdach le coincheap na n-easnamh nós imeachta freisin. Bheadh sé úsáideach, dá bhrí sin, iad a chur ar an eolas dá réir sin agus é sin a léiriú go soiléir sa chaibidil ábhartha de Lámhleabhar Nós Imeachta EASME (Roinn 2.6 "Toradh an Choiste Athbhreithnithe"), agus i ngach doiciméad eile atá beartaithe d'iarratasóirí. Déanfaidh an tOmbudsman an dara ráiteas eile thíos.

Conclúid

Dúnann an tOmbudsman an fiosrúchán féintionscnaimh seo leis an gconclúid seo a leanas:

Ghlac an EASME dhá dhréachtmholadh an Ombudsman agus ghlac sé bearta cuí agus tráthúla chun iad a chur i bhfeidhm.

Cuirfear EASME ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Tuilleadh barúlacha

1. Ar mhaithe le comhsheasmhacht leis an gClár Fís 2020, d’fhéadfadh EASME breithniú a dhéanamh ar Choiste um Athbhreithniú ar Inghlacthacht agus Incháilitheacht a bhunú do Chláir COSME, LIFE agus CEMI freisin.

2. D’fhéadfadh EASME breithniú a dhéanamh ar leasú a dhéanamh ar chaibidlí ábhartha an Lámhleabhair Nós Imeachta agus ar dhoiciméid eile atá beartaithe d’iarratasóirí chun a shoiléiriú gur féidir earráidí follasacha measúnaithe a chumhdach freisin leis an athbhreithniú ar ‘easnaimh nós imeachta’ líomhnaithe.

Emily O'Reilly

Strasbourg 25/03/2015

[1] Is é COSME clár an AE um Iomaíochas na bhFiontar agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide; Is é LIFE clár an AE don Chomhshaol agus do Ghníomhú ar son na hAeráide; Is é CEMI an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh.

[2] Chun tuilleadh eolais a fháil faoi chúlra an ghearáin, faoi argóintí na bpáirtithe agus faoi fhiosrúchán an Ombudsman, féach téacs iomlán dhréachtmholadh an Ombudsman atá ar fáil ag: http://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/draftrecomcomdation.faces/en/58120/html.bookmark