An Dlúthpháirtíocht leis an nGearán

1. An 14 Nollaig 2007, rinne an gearánach, saoránach Briotanach, iarratas chuig an gCoimisiún Eorpach ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 [1] ('an Rialachán'). D’iarr an gearánach rochtain ar thuarascálacha áirithe maidir le hathchóiriú na gcomhrialacha sa mhargadh inmheánach fuinnimh, a d’ullmhaigh gnólacht comhairliúcháin don Choimisiún,.

2. An 5 Feabhra 2008, dhiúltaigh an Coimisiún rochtain ar bhonn Airteagal 4(3) den Rialachán, a bhaineann le cosaint phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide.

3. An 12 Feabhra 2008, chuir an gearánach iarratas daingniúcháin isteach.

4. An 5 Márta 2008, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach le litir gur ghá dó síneadh 15 lá oibre eile a chur leis an spriocdháta le haghaidh freagra. An 31 Márta 2008, i litir eile, chuir an Coimisiún síneadh 15 lá oibre eile leis an spriocdháta chun an t-iarratas a láimhseáil.

5. An 17 Bealtaine 2008, d'iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman chun gearán a dhéanamh faoi mhainneachtain an Choimisiúin déileáil go tráthúil lena iarratas ar rochtain ar dhoiciméid.

6. An 27 Bealtaine 2008, thug an Coimisiún páirt-rochtain don ghearánach ar na doiciméid a iarradh.

Fo-Mháistir an Fhiosrúcháin

7. An 17 Iúil 2008, d'oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir leis na líomhaintí agus an t-éileamh seo a leanas:

1. Níor urramaigh an Coimisiún forálacha ábhartha an Rialacháin maidir leis an tráthúlacht a bhaineann le hiarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil.
2. Theip ar an gCoimisiún forais bhailí agus leordhóthanacha a chur ar fáil gan rochtain iomlán a dheonú ar na doiciméid a iarradh.

Mhaígh an gearánach gur cheart don Choimisiún rochtain iomlán a thabhairt dó ar na doiciméid a iarradh.

An Fiosrúchán

8. An 17 Iúil 2008, d'iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún tuairim a thíolacadh maidir leis na líomhaintí agus an t-éileamh thuasluaite faoin 31 Deireadh Fómhair 2008.

9. Le litreacha dar dáta an 29 Deireadh Fómhair 2008 agus an 30 Eanáir 2009, d’iarr an Coimisiún go gcuirfí síneadh leis an spriocdháta chun a thuairim a thíolacadh. Ar deireadh, sheol an Coimisiún a thuairim an 25 Feabhra 2009. Cuireadh tuairim an Choimisiúin ar aghaidh chuig an ngearánach le cuireadh chun barúlacha a chur isteach. Níor chuir an gearánach barúlacha isteach.

Anailís agus Tátail an Ombudsman

A. Líomhain nár urramaigh an Coimisiún forálacha ábhartha an Rialacháin maidir le tráthúlacht iarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

10. Líomhain an gearánach nár urramaigh an Coimisiún forálacha ábhartha Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 [2] (‘an Rialachán’) maidir le tráthúlacht iarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil. D’áitigh sé gur ghlac an Coimisiún beagnach cúig mhí chun déileáil lena iarratas ach go gceadaítear leis an Rialachán ceithre huaire 15 lá oibre ar a mhéad [3] lena n-áirítear síntí nach mór a mhíniú go cuí.

11. Sa tuairim uaidh, mhínigh an Coimisiún cúlra an cháis ar dtús. Mheabhraigh sí gur iarr an gearánach, i litir dar dáta an 14 Nollaig 2007, rochtain ar staidéar ó ECORTS agus Moffatt Associates maidir leis an athchóiriú ar na comhrialacha sa mhargadh inmheánach fuinnimh, dá dtagraítear sa Mheasúnú Tionchair ar an togra le haghaidh an Tríú Pacáiste don Mhargadh Inmheánach. I litir dar dáta an 5 Feabhra 2008, dhiúltaigh Ard-Stiúrthóireacht Fuinnimh agus Iompair an Choimisiúin rochtain a thabhairt ar na doiciméid a iarradh. An 12 Feabhra 2008, chuir an gearánach iarratas daingniúcháin isteach. Le litir dar dáta an 5 Márta 2008, chuir an Coimisiún síneadh 15 lá oibre leis an spriocdháta chun an iarraidh a láimhseáil ar bhonn Airteagal 8(2)[4] den Rialachán. Le litir dar dáta an 31 Márta 2008, rinne an Coimisiún tagairt d’Airteagal 6(3)[5] den Rialachán, agus, ag tagairt d’imleabhar an doiciméid a iarradh, mhol sé, mar réiteach cothrom, síneadh 15 lá oibre eile a chur leis an spriocdháta, go dtí an 21 Aibreán 2008. An 27 Bealtaine 2008, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach gur tháinig na doiciméid a iarradh faoin eisceacht dá bhforáiltear sa chéad mhír d’Airteagal 4(3) [6], agus, dá bhrí sin, nach bhféadfaí ach rochtain pháirteach a dheonú.

12. Maidir le líomhain an ghearánaigh sa chás seo maidir le tráthúlacht an Choimisiúin agus a iarraidh á láimhseáil aige, luaigh an institiúid, le litir dar dáta an 31 Márta 2008, gur chuir sí in iúl don ghearánach nach raibh sí in ann, ar an drochuair, an freagra deiridh a sholáthar laistigh den teorainn ama a leagtar amach in Airteagal 8(2) den Rialachán. D’áitigh an Coimisiún gurbh é ba chúis leis sin gur bhain iarraidh an ghearánaigh le doiciméid an-toirtiúil ar ghá measúnú cúramach a dhéanamh orthu chun a shuí an raibh aon cheann de na heisceachtaí dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Rialachán infheidhme. Dá bhrí sin, i gcomhréir le hAirteagal 6(3), mhol sé, mar réiteach cothrom, síneadh 15 lá oibre eile a chur leis an sprioc-am chun an iarraidh a láimhseáil. An 27 Bealtaine 2008, thug an Coimisiún a fhreagra deiridh ar iarratas daingniúcháin an ghearánaigh. D’admhaigh sé, mar gheall ar phlé fairsing inmheánach, nach raibh sé in ann an spriocdháta a chomhlíonadh agus chuir sé a leithscéal in iúl don ghearánach.

Measúnú an Ombudsman

13. Líomhain an gearánach nár urramaigh an Coimisiún forálacha ábhartha an Rialacháin maidir leis an tráthúlacht a bhaineann le hiarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil. An 14 Nollaig 2007, thíolaic sé a iarratas, a fuair an Coimisiún an 17 Nollaig 2007. Ba é an chéad fhreagra a thug an Coimisiún ar an iarratas litir a seoladh chuig an ngearánach an 5 Feabhra 2008, inar diúltaíodh don iarratas ar bhonn Airteagal 4(3) den Rialachán.

14. Maidir le hiarratais tosaigh a láimhseáil, foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 7 den Rialachán:

"…Laistigh de 15 lá oibre ón iarratas a chlárú, tabharfaidh an institiúid rochtain ar an doiciméad a iarradh agus tabharfaidh sí rochtain i gcomhréir le hAirteagal 10 laistigh den tréimhse sin nó, i bhfreagra i scríbhinn, luafaidh sí na cúiseanna le diúltú iomlán nó páirteach … Má mhainníonn an institiúid freagra a thabhairt laistigh den teorainn ama fhorordaithe, beidh an t-iarratasóir i dteideal iarratas dearbhúcháin a dhéanamh."

15. Tugann an tOmbudsman dá haire nach bhfuil aon taifead ann gur admhaigh an Coimisiún go bhfuarthas iarratas tosaigh an ghearánaigh. Ba é an 5 Feabhra 2008 an chéad fhreagra a thug an Coimisiún ar an ngearánach. Mar sin féin, ba cheart a thabhairt faoi deara go luaitear go soiléir in Airteagal 7 den Rialachán go bhfuil an t-iarratasóir i dteideal iarratas dearbhúcháin a dhéanamh mura dtugann an institiúid freagra laistigh den sprioc-am atá leagtha síos.

16. An 12 Feabhra 2008, chuir an gearánach iarratas daingniúcháin isteach.

17. An 5 Márta 2008, scríobh an Coimisiún chuig an ngearánach:

“Tagraím d’iarratas an 12 Feabhra 2008, a cláraíodh an 13 Feabhra 2008, ina dtaisceann tú, de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún, iarratas dearbhúcháin ar rochtain ar staidéar ó ECORTS agus ó Moffatt Associates maidir le hathchóiriú na gcomhrialacha sa mhargadh inmheánach fuinnimh, dá dtagraítear sa Mheasúnú Tionchair ar an togra le haghaidh an Tríú Pacáiste maidir leis an Margadh Inmheánach. Tá d’iarratas á láimhseáil faoi láthair. Mar sin féin, ós rud é nach bhfuil na heilimintí go léir a theastaíonn uainn chun anailís chuí a dhéanamh ar d’iarratas bailithe againn fós chun cinneadh críochnaitheach a dhéanamh, ní bheimid in ann freagra a thabhairt ar d’iarratas daingniúcháin laistigh den teorainn ama fhorordaithe. Dá bhrí sin, ní mór dúinn síneadh 15 lá oibre eile a chur leis an tréimhse sin i gcomhréir le hAirteagal 8(2) de Rialachán 1049/2001. Rachaidh an spriocdháta nua in éag an 31 Márta 2008. Gabhaim leithscéal as aon mhíchaoithiúlacht a d'fhéadfadh an mhoill seo a chur faoi deara."

18. Maidir le hiarratais daingniúcháin, foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 8 den Rialachán:

"1. Déanfar iarratas dearbhúcháin a láimhseáil go pras. Laistigh de 15 lá oibre ó chlárú iarratais den sórt sin, deonóidh an institiúid rochtain ar an doiciméad a iarradh agus soláthróidh sí rochtain…

2. I gcásanna eisceachtúla, mar shampla i gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó le líon an-mhór doiciméad, féadfar síneadh 15 lá oibre a chur leis an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 1, ar choinníoll go dtugtar fógra don iarratasóir roimh ré agus go dtugtar cúiseanna mionsonraithe leis sin."

19. Is é is cuspóir do na spriocdhátaí dochta dá bhforáiltear sa Rialachán a áirithiú go n-urramófar go hiomlán an ceart rochtana. Dá bhrí sin, is sárú ar na rialacha é aon mhainneachtain cloí leis na spriocdhátaí. Ós rud é gur chuir an gearánach an t-iarratas daingniúcháin isteach an 12 Feabhra 2008, ba cheart rochtain a bheith deonaithe ag an gCoimisiún ar an doiciméad a iarradh, nó ba cheart dó na cúiseanna lena dhiúltú iomlán nó páirteach a lua i scríbhinn faoin 5 Márta 2008 ar a dhéanaí.

20. An 5 Márta 2008, níor chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach ach gur chinn sé síneadh a chur leis an spriocdháta chun freagra a thabhairt ar an iarratas dearbhúcháin, i gcomhréir le hAirteagal 8(2) den Rialachán. Ba cheart, dá bhrí sin, gurbh é an 27 Márta 2008 an spriocdháta nua chun rochtain ar an doiciméad a iarradh a dheonú nó a dhiúltú. Ina chinneadh an 5 Márta 2008, áfach, chuir an Coimisiún in iúl, go hearráideach, gurbh é an 31 Márta 2008 an spriocdháta nua.

21. Ina theannta sin, an 31 Márta 2008, scríobh an Coimisiún chuig an ngearánach mar a leanas:

"Tagraím do do litir dar dáta an 12 Feabhra 2008, a cláraíodh an 13 Feabhra 2008, inar thaisc tú, de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún, iarratas dearbhúcháin ar rochtain ar staidéar ó ECORTS agus ó Moffatt Associates maidir le hathchóiriú na gcomhrialacha sa mhargadh inmheánach fuinnimh, dá dtagraítear sa Mheasúnú Tionchair ar an togra le haghaidh an Tríú Pacáiste maidir leis an Margadh Inmheánach. Tagraím freisin do mo litir dar dáta an 5 Márta 2008, inar fhógair mé gur ghá dúinn, i gcomhréir le hAirteagal 8(2) de Rialachán 1049/2001, síneadh a chur leis an teorainn ama chun déileáil le d’iarratas ós rud é nach raibh na heilimintí uile is gá bailithe againn fós chun anailís chuí a dhéanamh ar d’iarratas. Ar an drochuair, faoi láthair, nílimid in ann freagra deiridh a thabhairt duit laistigh den teorainn ama fhadaithe, a rachaidh in éag inniu. Is é is cúis leis sin go mbaineann d’iarratas le doiciméad an-toirtiúil, nach mór dúinn measúnú cúramach a dhéanamh air chun a fháil amach an bhfuil feidhm ag aon eisceacht d’Airteagal 4 de Rialachán 1049/2001 agus, dá bhrí sin, nach féidir ach rochtain pháirteach a dheonú. Mar thoradh air sin, i gcomhréir le hAirteagal 6(3) den Rialachán seo, lena bhforáiltear ‘[i] gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó le líon an-mhór doiciméad, féadfaidh an institiúid lena mbaineann dul i gcomhairle leis an iarratasóir go neamhfhoirmiúil, d’fhonn teacht ar réiteach cothrom’, ba mhaith liom a mholadh mar réiteach cothrom síneadh 15 lá oibre eile a chur leis an spriocdháta chun d’iarratas a láimhseáil go dtí an 21 Aibreán 2008. Tá súil agam go nglacfaidh tú leis an togra seo agus bheinn buíoch díot dá mbeifeá chomh cineálta sin chun é sin a dheimhniú trí ríomhphost chuig: sg-acc-doc@cec.eu.int. Gabhaim buíochas leat as do thuiscint."

22. Ar an gcaoi chéanna le hAirteagal 7 agus le hAirteagal 8 den Rialachán, foráiltear le hAirteagal 2 de Chinneadh C(2001) 3714 [7] ón gCoimisiún go dtabharfaidh an Coimisiún freagra ar iarratais rochtana tosaigh agus daingniúcháin laistigh de chúig lá oibre dhéag ó dháta cláraithe an iarratais. I gcás iarratais chasta nó théagartha, féadfar síneadh 15 lá oibre a chur leis an sprioc-am.

23. Cuireann an tOmbudsman in iúl nach ndéantar foráil sa Rialachán ná i gCinneadh C(2001) 3714 ón gCoimisiún maidir le síneadh breise a chur le spriocdháta a bhfuil síneadh curtha leis cheana féin le haghaidh cinneadh maidir le hiarratas (tosaigh nó deimhniúcháin) ar rochtain ar dhoiciméid. Ós rud é gur chuir an Coimisiún síneadh dhá uair leis an spriocdháta chun freagra a thabhairt ar iarratas daingniúcháin an ghearánaigh, measann an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún an Rialachán agus an Cinneadh ón gCoimisiún dá dtagraítear thuas a urramú.

24. Tugann an tOmbudsman dá haire freisin gur áitigh an Coimisiún, ina litir dar dáta an 31 Márta 2008, gur ghá dó síneadh breise a chur leis an spriocdháta chun iarratas daingniúcháin an ghearánaigh a láimhseáil "i gcomhréir le hAirteagal 6(3) den Rialachán seo".

25. De réir chásdlí bunaithe chúirteanna an Aontais [8], is léiriú é ceart na hinstitiúide réiteach cothrom a lorg in éineacht leis an iarratasóir, dá bhforáiltear in Airteagal 6(3) den Rialachán, ar an bhféidearthacht go gcuirfí san áireamh, cé gur ar bhealach an-teoranta é, an gá atá le leasanna an iarratasóra a réiteach le leasanna an dea-riaracháin.

26. Maidir leis an bhféidearthacht atá ag institiúid brath ar Airteagal 6(3) den Rialachán chun a freagra a mhoilliú tuilleadh trí "réiteach cothrom" a mholadh d'iarratasóir, ní mór a mheabhrú go bhforáiltear go sainráite sa Rialachán gur féidir síneadh a chur leis an spriocdháta 15 lá oibre chun iarratais tosaigh agus iarratais daingniúcháin a láimhseáil faoi imthosca eisceachtúla. Dá bhrí sin, bheadh ar na himthosca a bheith an-eisceachtúil chun go mbeadh an Coimisiún in ann brath ar Airteagal 6(3) chun údar a thabhairt leis an moill bhreise a tharla.

27. Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 6(3) ‘go bhféadfaidh an institiúid lena mbaineann dul i gcomhairle leis an iarratasóir go neamhfhoirmiúil, d’fhonn teacht ar réiteach cothrom’. Dá bhrí sin, ní féidir Airteagal 6(3) a léirmhíniú mar ní lena dtugtar an deis don institiúid an rud a mheasann sí a bheith ina ‘réiteach cothrom’ a fhorchur go haontaobhach.

28. Ar deireadh, tá feidhm ag Airteagal 6(3) maidir le hiarratais tosaigh agus ní maidir le hiarratais daingniúcháin. Déantar foráil maidir leis an bhféidearthacht réiteach cothrom a lorg i gcásanna "doiciméad an-fhada" nó "líon an-mhór doiciméad". Nuair a ghlacann institiúid le hiarraidh ar dhoiciméad mar iarratas foirmiúil ar dhoiciméid faoin Rialachán, ba cheart go mbeadh a fhios aici de ghnáth, mar a rinne sí sa chás seo, an doiciméad "fada" nó "líon mór" doiciméad é cuspóir an iarratais. Is é sin an pointe ama inar cheart dó úsáid a bhaint, más gá, as an bhféidearthacht teacht ar réiteach cothrom. Ní chuireann an loighic thuas as an áireamh, dar leis an Ombudsman, go bhféadfaí "réitigh chothroma" a lorg má mheasann an institiúid ina dhiaidh sin go bhfuil imthosca nua agus neamh-intuartha aici maidir le fad nó líon na ndoiciméad a iarradh nó, mar shampla, do-aisghabháltacht líon mór seandhoiciméad.

29. Sa chás seo, áfach, ní mór a mheas go bhfuil spleáchas an Choimisiúin ar Airteagal 6(3) neamhdhleathach ar gach slí thuasluaite. Níor thagair sé d’aon imthosca fíoreisceachtúla chun údar a thabhairt leis an moill bhreise agus, go bunúsach, d’fhorchuir sé an mhoill bhreise go haontaobhach toisc go raibh sé go hiomlán soiléir, fiú dá ndiúltódh an gearánach aontú leis an réiteach cothrom atá beartaithe, go mbeadh moill ann mar sin féin.

30. Tugann an tOmbudsman dá haire agus is oth léi gur tharla earráidí den chineál céanna i ndáil le spleáchas an Choimisiúin ar Airteagal 8(2) den Rialachán. Le hAirteagal 8(2) den Rialachán, ceanglaítear ar an gCoimisiún "cúiseanna mionsonraithe" a thabhairt don iarratasóir maidir le síneadh a chur leis an sprioc-am. D'fhéadfadh difríocht ó chás go cás a bheith idir an méid atá i gceist le réasúnaíocht atá mionsonraithe go leor de réir bhrí na forála thuas, ag brath ar na himthosca ábhartha. Mar sin féin, ní féidir le tagairt shimplí, arna foirmliú i dtéarmaí ginearálta, don fhíoras nár bhailigh an Coimisiún "na heilimintí uile is gá chun anailís chuí a dhéanamh ar iarraidh [an ghearánaí] " an ceanglas roimhe seo a chomhlíonadh. Níl dóthain faisnéise i ráiteas den sórt sin chun gur féidir athbhreithniú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil údar le síneadh sa chás sonrach. B’iomchuí mínithe a thabhairt ar an bhfáth nárbh fhéidir leis an gCoimisiún an fhaisnéis is gá a fháil chun anailís a dhéanamh ar an iarratas. Sa chás seo, ní thugtar sa ráiteas ón gCoimisiún, dá bhrí sin, "cúiseanna mionsonraithe" de réir bhrí Airteagal 8(2) den Rialachán.

31. Ar deireadh, tugann an tOmbudsman dá aire nár dheonaigh an Coimisiún rochtain pháirteach ar na doiciméid a iarradh go dtí an 27 Bealtaine 2008. Bhí sé seo níos mó ná cúig mhí tar éis an 14 Nollaig 2007, dáta an iarratais tosaigh.

32. I bhfianaise na mbreithnithe thuas, measann an tOmbudsman nár urramaigh an Coimisiún forálacha an Rialacháin maidir le tráthúlacht iarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil ar na trí bhealach seo a leanas: (i) Chuir sé síneadh breise leis an spriocdháta ar cuireadh síneadh leis cheana chun déileáil le hiarratas daingniúcháin an ghearánaigh trí bheith ag brath ar Airteagal 6(3) den Rialachán, ach gan aon mhíniú bailí nó leordhóthanach a chur ar aghaidh; (ii) d’airbheartaigh sé an fhéidearthacht a chur i bhfeidhm síneadh a chur leis an sprioc-am i gcomhréir le hAirteagal 8(2) den Rialachán, ach rinne sé amhlaidh gan aon mhíniú bailí agus leordhóthanach a thabhairt; agus (iii) chuir sé moill mhór ar a fhreagra ar an ngearánach trí chúig mhí a ghlacadh chun teacht ar chinneadh maidir le hiarratas an ghearánaigh. Bhí gníomhartha an Choimisiúin comhdhéanta de chásanna drochriaracháin agus déanfaidh an tOmbudsman ráiteas criticiúil ábhartha thíos.

B. Líomhain gur theip ar an gCoimisiún forais bhailí agus leordhóthanacha a sholáthar gan rochtain iomlán a dheonú ar na doiciméid a iarradh, agus ar an éileamh gaolmhar

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

33. Líomhain an gearánach gur theip ar an gCoimisiún forais bhailí agus leordhóthanacha a sholáthar gan rochtain iomlán a dheonú ar na doiciméid a iarradh. D’áitigh sé gur ceannaitheoirí nó úsáideoirí fuinnimh iad beagnach gach saoránach den Aontas, agus dá bhrí sin go ndéanann an t-athchóiriú ar an margadh fuinnimh difear dóibh. Dá bhrí sin, bhí leas sáraitheach poiblí ann maidir le rochtain phoiblí ar an anailís is bun le tograí an Choimisiúin. Mhaígh sé gur cheart don Choimisiún rochtain iomlán a thabhairt dó ar na doiciméid a iarradh.

34. Sa tuairim uaidh, mhínigh an Coimisiún, ós rud é go raibh caibidlíocht ar siúl tráth a rinneadh an iarraidh, go raibh eagla air go mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad a iarradh an bonn go mór dá phróiseas cinnteoireachta maidir le seasaimh a d’fhéadfadh a bheith glactha aige le linn na caibidlíochta sin. Lean sé air ag rá go raibh an Tríú Pacáiste Fuinnimh ina ábhar díospóireachtaí bríomhara agus caibidlíochta deacra idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún. Dá bhrí sin, chuirfeadh nochtadh teorainn le lamháil inlíochta an Choimisiúin, chuirfeadh sé a sholúbthacht agus a chumas rannchuidiú go héifeachtach le céimeanna deiridh na caibidlíochta i mbaol. Ós rud é go ndéanann an t-athchóiriú ar an margadh fuinnimh difear do bheagnach gach saoránach den Aontas, mar cheannaitheoirí nó úsáideoirí fuinnimh, ní féidir a léirmhíniú gur leas sáraitheach poiblí é sin chun údar a thabhairt leis na doiciméid a iarradh a nochtadh. Ós rud é go mbíonn tionchar ag beartais uile an Aontais ar shaol a shaoránach, ní leor nasc le beartas chun údar a thabhairt le nochtadh. I bhfianaise na leasanna coinbhleachta sa chás seo, mheas an Coimisiún gurbh fhearr a dhéanfaí freastal ar leas an phobail trí chaibidlíocht idirinstitiúideach rathúil agus tríd an Tríú Pacáiste Fuinnimh a ghlacadh go pras. Chuirfeadh nochtadh na ndoiciméad a iarradh an cuspóir sin i mbaol. Mar sin féin, i bhfianaise an dul chun cinn a rinneadh sa chaibidlíocht idirinstitiúideach, sa phlé a rinneadh i bParlaimint na hEorpa le linn mhí an Mheithimh agus mhí Iúil 2008, agus sna comhaontuithe polaitiúla a rinneadh sa Chomhairle an 10 Deireadh Fómhair 2008, measann an Coimisiún anois nach gcumhdaítear na doiciméid a iarradh a thuilleadh leis an eisceacht ar ar bhraith sé roimhe sin. Chinn sé, dá bhrí sin, rochtain iomlán a thabhairt ar na doiciméid a iarradh, agus chuir sé cóipeanna díobh i gceangal lena thuairim.

Measúnú an Ombudsman

35. Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 4(3) den Rialachán:

"Diúltófar rochtain ar dhoiciméad, arna tharraingt suas ag institiúid le haghaidh úsáide inmheánaí nó arna fháil ag institiúid, a bhaineann le hábhar nach ndearna an institiúid cinneadh ina leith, más rud é go mbainfeadh nochtadh an doiciméid an bonn go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura rud é go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh."

36. De réir chásdlí socair chúirteanna an Aontais, ní mór na heisceachtaí a leagtar síos sa Rialachán a thógáil agus a chur i bhfeidhm go sriantach, ionas nach sárófar an prionsabal ginearálta a chumhdaítear sa Rialachán lena dtugtar an rochtain is leithne is féidir ar dhoiciméid don phobal.[9]

37. Ina theannta sin, foráiltear go haonchiallach san Airteagal thuas don oibleagáid, agus ní hamháin don fhéidearthacht, na doiciméid a iarradh a nochtadh ach amháin má chruthaíonn an Coimisiún go mbainfí an bonn go mór dá phróiseas cinnteoireachta dá ndéanfaí amhlaidh.

38. Sa chás seo, is í an chéad phríomh-shaincheist, dá bhrí sin, an raibh an Coimisiún páirteach i bpróiseas cinnteoireachta ina raibh fíor-fhéidearthacht agus fíor-fhéidearthacht aige teacht ar chinneadh nithiúil. Maidir leis seo, tugann an tOmbudsman dá haire ráiteas an Choimisiúin, a rinneadh ina fhreagra an 27 Bealtaine 2008, go nglacann sé páirt ghníomhach sna caibidlíochtaí idirinstitiúideacha fiú dá mbeadh "a thograí glactha aige cheana féin" agus go bhféadfadh sé "a thograí a leasú go dtí deireadh na gcaibidlíochtaí seo".

39. Glacann an tOmbudsman le tuairim an Choimisiúin go bhfuil a nósanna imeachta inmheánacha i gceist nuair a ghlacann sé páirt i gcaibidlíochtaí idirinstitiúideacha den sórt sin. Tugann sé sin le tuiscint go bhfuil fíorfhéidearthacht ann don Choimisiún teacht ar chinneadh nithiúil. Dá bhrí sin, féadfaidh feidhm a bheith ag Airteagal 4(3), i bprionsabal, maidir leis an staid reatha.

40. Maidir le leordhóthanacht argóint an Choimisiúin go mbainfeadh nochtadh poiblí "an bonn tromchúiseach" den phróiseas cinnteoireachta, tugann an tOmbudsman dá aire míniú an Choimisiúin go raibh sé fós rannpháirteach go gníomhach sna caibidlíochtaí idirinstitiúideacha tráth a ndearna an gearánach a iarratas dearbhúcháin, agus go raibh féidearthacht ann, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé cinneadh a dhéanamh a thogra a leasú go dtí go gcuirfí deireadh leis na caibidlíochtaí sin. Thairis sin, " bhí an Tríú Pacáiste Fuinnimh [ag] an dara léamh ar an nós imeachta reachtach agus [bhí] sé ina ábhar díospóireachtaí bríomhara agus caibidlíochta deacra idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún".

41. I bhfianaise na mínithe sin, measann an tOmbudsman go bhfuil cúiseanna réasúnta ag an gCoimisiún gan na doiciméid a nochtadh agus go gcomhlíonann siad na híoscheanglais maidir le mínithe leordhóthanacha a sholáthar le haghaidh neamhnochta. Measann an tOmbudsman go bhfuil sé sin ábhartha go háirithe sa chás seo, ós rud é go raibh na doiciméid a iarradh á n-úsáid i gcaibidlíocht leanúnach idir an Coimisiún agus gníomhaithe seachtracha.

42. Maidir leis an gceanglas nach féidir an eisceacht sin a chur i bhfeidhm ach amháin nuair nach bhfuil aon leas sáraitheach poiblí ann i nochtadh an doiciméid lena mbaineann, chinn an tOmbudsman i gcinntí roimhe seo [10] go leanann sé ó struchtúr agus ó fhoclaíocht na forála lena mbaineann gurb é an duine atá ag lorg rochtana de ghnáth a chaithfidh a shuíomh go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh. Sa chás seo, d’áitigh an gearánach gur ceannaitheoirí nó úsáideoirí fuinnimh iad beagnach gach saoránach den Aontas, agus, dá bhrí sin, go ndéanann an t-athchóiriú ar an margadh fuinnimh difear dóibh. Aontaíonn an tOmbudsman le ráiteas an Choimisiúin nach féidir an ráiteas seo a léirmhíniú mar leas sáraitheach poiblí a thabharfadh údar maith le nochtadh. In éagmais aon argóint shonrach bhreise ón ngearánach, measann an tOmbudsman nár shuigh an gearánach go raibh leas sáraitheach poiblí i nochtadh na ndoiciméad.

43. Ar deireadh, tugann an tOmbudsman dá aire agus molann sí gur chinn an Coimisiún, ina thuairim, rochtain iomlán a dheonú ar na doiciméid a iarradh, agus gur cuireadh cóipeanna ar fáil.

44. I bhfianaise na dtorthaí thuas, ní fhaigheann an tOmbudsman aon chás drochriaracháin a fhreagraíonn do líomhain an ghearánaigh.

C. Conclúidí

Ar bhonn a chuid fiosrúchán ar an ngearán seo, dúnann an tOmbudsman an cás leis an ráiteas criticiúil seo a leanas:

I bhfianaise na mbreithnithe thuas, measann an tOmbudsman nár urramaigh an Coimisiún forálacha an Rialacháin maidir leis an tráthúlacht a bhaineann le hiarrataí ar rochtain ar dhoiciméid a láimhseáil ar na trí bhealach seo a leanas: (i) Chuir sé síneadh breise leis an spriocdháta ar cuireadh síneadh leis cheana chun déileáil le hiarratas daingniúcháin an ghearánaigh trí bheith ag brath ar Airteagal 6(3) den Rialachán, ach gan aon mhíniú bailí nó leordhóthanach a chur ar aghaidh; (ii) d’airbheartaigh sé an fhéidearthacht a chur i bhfeidhm síneadh a chur leis an sprioc-am i gcomhréir le hAirteagal 8(2) den Rialachán, ach rinne sé amhlaidh gan aon mhíniú bailí agus leordhóthanach a thabhairt; agus (iii) chuir sé moill mhór ar a fhreagra ar an ngearánach trí chúig mhí a ghlacadh chun teacht ar chinneadh maidir le hiarratas an ghearánaigh. Ba chásanna drochriaracháin iad gníomhaíochtaí sin an Choimisiúin.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún ar an eolas faoin gcinneadh sin.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Arna dhéanamh in Strasbourg, an 28 Bealtaine 2010

---

[1] Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún, IO 2001 L 145, lch. 43.

[2] Féach ibid.

[3] E.g. 15 + 15 lá oibre don iarratas tosaigh agus 15 + 15 lá oibre don iarratas dearbhúcháin.

[4] Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 8(2) den Rialachán: "I gcásanna eisceachtúla, mar shampla i gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó le líon an-mhór doiciméad, féadfar síneadh 15 lá oibre a chur leis an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 1, ar choinníoll go dtugtar fógra don iarratasóir roimh ré agus go dtugtar cúiseanna mionsonraithe. "

[5] Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 6(3) den Rialachán: "I gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó le líon an-mhór doiciméad, féadfaidh an institiúid lena mbaineann dul i gcomhairle leis an iarratasóir go neamhfhoirmiúil, d'fhonn teacht ar réiteach cothrom."

[6] Foráiltear an méid seo a leanas sa chéad mhír d’Airteagal 4(3) den Rialachán: "Diúltófar rochtain ar dhoiciméad, arna tharraingt suas ag institiúid le haghaidh úsáide inmheánaí nó arna fháil ag institiúid, a bhaineann le hábhar nach ndearna an institiúid cinneadh ina leith, más rud é go mbainfeadh nochtadh an doiciméid an bonn go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura rud é go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh."

[7] 2001/937/CE, CEGC, Euratom: Cinneadh ón gCoimisiún an 5 Nollaig 2001 lena leasaítear a rialacha nós imeachta (a bhfuil fógra tugtha ina leith faoi dhoiciméad C(2001) 3714) IO 2001 L 345 lch. 94, maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún.

[8] Cás T-2/03 Verein für Konsumenteninformation v An Coimisiún [2005] ECR II-01121, mír 101.

[9] Féach Cás C-189/98 P An Ísiltír agus van der Wal v An Coimisiún [2000] ECR I-1, mír 27, agus Cás T-211/00 Kuijer v An Chomhairle [2002] ECR II-485, mír 55, agus an cásdlí a luaitear ann. Agus Cás T-36/04, API v breithiúnas ón gCoimisiún an 12 Meán Fómhair 2007 [nár foilsíodh fós in ECR], mír 54 (cásanna gríosaitheacha), dá dtagraítear sa chinneadh maidir le gearán 3402/2004/PB, pointe 1.7.

[10] Féach cinntí an Ombudsman Eorpaigh 2821/2004/OV agus 2403/2003/MF, ar fáil ar shuíomh gréasáin an Ombudsman (http://www.ombudsman.europa.eu).