An bhfuil gearán agat in aghaidh institiúid nó comhlacht de chuid an Aontais Eorpaigh?
- GA Gaeilge
Is féidir earráidí a bheith i meaisínaistriúcháin a d’fhéadfadh soiléireacht agus cruinneas a laghdú; ní ghlacann an tOmbudsman aon dliteanas i leith aon neamhréireachtaí. Chun an fhaisnéis is iontaofa agus an deimhneacht dhlíthiúil a fháil, féach ar an leagan foinseach i Béarla atá nasctha thuas.
Chun tuilleadh eolais a fháil féach ar ár mbeartas teanga agus aistriúcháin.
Cinneadh i gcás 1501/2019/MIG maidir le cinneadh Pharlaimint na hEorpa a fhógairt mar neamh-inghlactha iarratais ar dhearbhú go gcomhlíonann dhá ‘pháirtí polaitiúla Eorpacha’ bunluachanna AE
Cinneadh
Cás 1501/2019/MIG - Tosaithe an Dé Máirt | 17 Meán Fómhair 2019 - Cinneadh an Dé Máirt | 17 Meán Fómhair 2019 - Institiúid ábhartha Parlaimint na hEorpa ( Ní bhfuarthas drochriarachán ) - Tír An Bheilg
Bhain an cás a bhí os comhair an Ombudsman le cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa a fhógairt mar neamh-inghlactha dhá iarratas ó ENR tús a chur le nós imeachta chun a fhíorú ar chóir go mbeadh stádas ‘páirtithe polaitiúla Eorpacha’ fós ag dhá pháirtí polaitiúla sa Pharlaimint, nó nár chóir. Tá tairbhí áirithe ag ‘páirtí polaitiúil Eorpach’, maoiniú san áireamh.
Tugtar cumhacht do ‘Údarás’ neamhspleách, arna cheapadh ag Parlaimint na hEorpa, ag an gComhairle agus ag an gCoimisiún, chun stádas ‘páirtí polaitiúil Eorpach’ a thabhairt do pháirtí polaitiúil ar an gcoinníoll go gcomhlíonann an páirtí coinníollacha áirithe. Ceann de na coinníollacha seo ná go gcomhlíonann an páirtí bunluachanna AE, eadhon, meas ar dhínit an duine, saoirse, daonlathas, comhionannas, riail an dlí agus meas ar chearta an duine, lena n-áirítear cearta na ndaoine as grúpaí mionlaigh.
Féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh, ar a tionscnamh féin, nó ar iarraidh ó ‘ghrúpa saoránach’, iarraidh ar an Údarás neamhspleách a fhíorú an bhfuil páirtí polaitiúil Eorpach ag comhlíonadh na mbunluachanna sin nó nach bhfuil. Sonraítear i Rialacha Nósanna Imeachta na Parlaiminte gur féidir le grúpa de 50 saoránach AE ar a laghad iarratais den chineál sin a chur isteach.
Chuir an gearánach liosta ar fáil don Pharlaimint de na daoine a thug tacaíocht dá dhá iarratas. Chuir an Pharlaimint in iúl don ghearánach gur chóir do na daoine seo na hiarratais a shíniú, i gcomhréir lena Rialacha Nós Imeachta. Nuair nár chuir an gearánach iarratais sínithe ar fáil, chuir an Pharlaimint in iúl don ghearánach go raibh na hiarratais neamh-inghlactha.
Mheas an tOmbudsman go raibh an Pharlaimint i dteideal a iarraidh ar an ngearánach iarratais sínithe a chur ar fáil. Ós rud é nár chuir an gearánach iarratais sínithe ar fáil, d’ainneoin roinnt meabhrúchán, chinn an tOmbudsman nach raibh aon drochriarachán ag baint leis an bParlaimint.
Cúlra an ghearáin
1. Foráiltear le rialacha an Aontais maidir le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha [1] gur féidir le páirtí stádas ‘páirtí polaitiúil Eorpach’ a fháil má chomhlíonann sé coinníollacha áirithe. Ceann de na coinníollacha sin is ea nach mór don pháirtí na luachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chomhlíonadh, eadhon meas ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus meas ar chearta an duine, lena n-áirítear na cearta atá ag daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad.[2] Iarmhairt amháin de bheith ina ‘pháirtí polaitiúil Eorpach’ is ea gur féidir le Parlaimint na hEorpa cistiú a chur ar fáil don pháirtí chun cabhrú le caiteachas a aisíoc.
2. Foráiltear leis na rialacha do ‘Údarás’ neamhspleách lena bhfíoraítear an gcomhlíonann páirtí na critéir maidir le bheith ina ‘pháirtí polaitiúil Eorpach’.
3. Féadfaidh an Pharlaimint (nó an Coimisiún, nó an Chomhairle), tráth ar bith, a iarraidh ar an Údarás a fhíorú an leanann páirtí polaitiúil de chroíluachanna AE a chomhlíonadh mar a leagtar amach thuas.[3] Féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh é sin a dhéanamh ar a tionscnamh féin nó tar éis iarraidh réasúnaithe a fháil ó ‘ghrúpa’ de shaoránaigh Eorpacha.
4. Má chinneann an tÚdarás go ndearnadh sárú follasach agus tromchúiseach ar bhunluachanna an Aontais, is féidir leis an Údarás cinneadh a eisiúint a d’fhéadfadh a fhágáil go gcaillfeadh an páirtí a stádas mar ‘pháirtí polaitiúil Eorpach’. Ní féidir leis an Údarás cinneadh den sórt sin a dhéanamh ach amháin tar éis dó dul i gcomhairle le ‘Coiste daoine neamhspleácha oirirce’. Déanfar aon chinneadh den sórt sin ón Údarás a chur in iúl don Pharlaimint agus don Chomhairle agus ní thiocfaidh sé i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid ag an bParlaimint ná ag an gComhairle.
5. I mí Feabhra 2019, chuir an gearánach, an eagraíocht neamhrialtasach Spáinneach The Good Lobby, dhá iarraidh faoi bhráid na Parlaiminte chun iarraidh ar an Údarás a fhíorú ar lean dhá pháirtí pholaitiúla Eorpacha de chroíluachanna an Aontais a chomhlíonadh.
6. Chuir an Pharlaimint in iúl don ghearánach, chun a chruthú go dtacaíonn 50 saoránach ar a laghad leis, nach mór do 50 saoránach inaitheanta ar a laghad iarraidh a shíniú. Thug sé dá aire gur thar ceann an ENR, seachas thar ceann grúpa saoránach, a cuireadh na hiarrataí atá i gceist isteach.
7. Ansin chuir an gearánach liosta de 57 nduine, a seoltaí ríomhphoist, a náisiúntachtaí agus a dtíortha cónaithe ar fáil don Pharlaimint.
8. D’fhreagair an Pharlaimint nach raibh aon síniú ar an liosta a cuireadh ar fáil di. D’iarr sé ar an ngearánach, arís, sínithe na ndaoine a thacaíonn leis na hiarrataí a chur ar fáil dó.
9. Chuir an gearánach 50 foirm ar fáil don Pharlaimint ansin, agus luaigh sé gur shínigh na saoránaigh iad ag tacú leis na hiarrataí.
10. I ngach foirm tá ainm duine, a sheoladh ríomhphoist nó a seoladh ríomhphoist, a náisiúntacht nó a náisiúntacht, agus a thír chónaithe nó a tír chónaithe. Ina theannta sin, tá bosca faisnéise i ngach foirm, ar féidir leis an duine a chuireann an fhoirm isteach tic a chur leis chun tacaíocht do na hiarrataí a chur in iúl. Mar sin féin, níl na foirmeacha sínithe.
11. Chuir an Pharlaimint in iúl don ghearánach, ós rud é nár síníodh na foirmeacha, nárbh ionann iad agus cruthúnas go dtacaíonn na daoine i dtrácht leis an dá iarraidh. D'iarr sé ar an ngearánach, arís, iarratais shínithe a chur isteach.
12. Nuair a d’fhreagair an gearánach nár ghá dó aon síniú a chur isteach, chuir an Pharlaimint in iúl dó go raibh na hiarrataí neamh-inghlactha.
13. Chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman ansin.
An fiosrúchán
14. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar na gnéithe seo a leanas den ghearán:
1) an raibh údar maith ag an bParlaimint le cruthúnas a iarraidh i bhfoirm sínithe, agus
2) ar mhínigh an Pharlaimint go leordhóthanach don ghearánach conas a chruthú gur thacaigh 50 saoránach leis na hiarrataí ar fhíorú.
15. Bhunaigh an tOmbudsman a measúnú sa chás seo ar an ábhar a chuir an gearánach isteach, lena n-áirítear freagraí na Parlaiminte air. Ní raibh sé riachtanach freagra a fháil ón bParlaimint maidir leis an dá ghné den chás.
Argóintí arna gcur ar aghaidh ag an ngearánach agus ag an bParlaimint
16. Áitíonn an gearánach gur chuir sé cruthúnas leordhóthanach ar fáil don Pharlaimint gur thacaigh 50 saoránach ar a laghad leis na hiarrataí. D’áitigh sí go bhfuil tuairim na Parlaiminte, nach mór do shaoránaigh iarraidh a shíniú, nach bhfuil aon bhunús dlí aici agus go dtéann sí i gcoinne mheon Rialachán 1141/2014.
17. Áitíonn an Pharlaimint, chun a chruthú go dtacaíonn na saoránaigh le hiarraidh, nach mór do 50 saoránach ar a laghad an iarraidh a shíniú.
18. Ina ghearán chuig an Ombudsman, áitíonn an gearánach freisin nár mhínigh an Pharlaimint riamh conas a d’fhéadfadh an gearánach a chruthú gur thacaigh 50 saoránach leis na hiarrataí ar fhíorú.
Measúnú an Ombudsman
19. Luaitear i Rialachán 1141/2014 go bhféadfaidh an Pharlaimint, ag gníomhú di ar a tionscnamh féin nó ar iarraidh réasúnaithe ó ghrúpa saoránach, arna tíolacadh i gcomhréir le forálacha ábhartha a Rialacha Nós Imeachta, iarraidh ar fhíorú a thaisceadh leis an Údarás go leanann páirtí polaitiúil Eorpach ar leith de chroíluachanna AE a chomhlíonadh.
20. Tugann an tOmbudsman dá haire go ndéanann an fhéidearthacht atá ag saoránaigh iarratais den sórt sin a thabhairt isteach nádúr daonlathach an AE a dhoimhniú trí ligean do shaoránaigh páirt níos dlúithe agus níos déine a ghlacadh i nós imeachta atá dírithe ar a chinntiú go n-urramaítear croíluachanna an AE.
21. Luaitear i Rialachán 1141/2014 nach mór do na saoránaigh a dhéanann iarraidh Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte a leanúint.
22. Luaitear i Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte nach mór do ‘ghrúpa saoránach’ a bheith comhdhéanta de 50 saoránach ar a laghad.[4]
23. Tugann an tOmbudsman dá haire go n-úsáidtear an nós imeachta atá i gceist chun a fhíorú an gcomhlíonann páirtí polaitiúil Eorpach bunluachanna an Aontais a thuilleadh, amhail an daonlathas, nó urraim do chearta an duine. Is líomhain an-tromchúiseach é seo.[5] Má chruthaítear é, tá iarmhairtí tromchúiseacha ag an líomhain, eadhon cailliúint an stádais mar pháirtí polaitiúil Eorpach. Ba cheart rialacha a léirmhíniú i gcónaí i bhfianaise a gcuspóra. I bhfianaise na críche sin, tá sé réasúnta na Rialacha Nós Imeachta a léirmhíniú mar cheanglas a chruthú arb é is aidhm dó a chruthú gur fíordhaoine iad na daoine a dhéanann líomhain den sórt sin agus gur saoránaigh den Aontas iad.
24. Tá léirmhíniú den sórt sin comhsheasmhach freisin leis an gcleachtas i réimsí eile ina bhfuil sé de chumhacht ag saoránaigh páirt a ghlacadh i saol daonlathach an Aontais. Mar shampla, is ionstraim eile de chuid an daonlathais rannpháirtíochta é an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh [6] a chuireann ar chumas na saoránach athruithe nithiúla dlí a mholadh in aon réimse ina bhfuil sé de chumhacht ag an gCoimisiún Eorpach reachtaíocht a mholadh. A luaithe a bhailíonn tionscnamh aon mhilliún síniú (agus íostairseach bainte amach i seacht dtír ar a laghad), ní mór don Choimisiún Eorpach cinneadh a dhéanamh an ndéanfaidh sé beart. Is féidir na sínithe a bheith i bhfoirm scríofa nó i bhfoirm sínithe leictreonacha.[7]
25. Is féidir an chonclúid gur cheart do gach saoránach iarraidh a shíniú a thuiscint freisin ó léamh cúramach ar Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte. Cé nach luaitear go sainráite sna rialacha sin nach mór do na saoránaigh atá sa ghrúpa an iarraidh a shíniú, luaitear iontu nach féidir le Feisirí iarraidh a sheoladh ná a shíniú [8]. Tugann an fhoclaíocht seo le tuiscint gur cheart do na daoine sin atá i dteideal iarraidh a dhéanamh (is é sin, saoránaigh nach FPEnna iad) iarraidh a shíniú.
26. Tá an tOmbudsman den tuairim nach bhfágann an ceanglas sínithe a sholáthar go bhfuil sé ródheacair nó beagnach dodhéanta iarraidh ar fhíorú a dhéanamh. Tá líon na dtacadóirí riachtanacha, 50, réasúnta beag. Mar chomparáid, is ionann líon na sínitheoirí le haghaidh tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh agus aon mhilliún.
27. Dá bhrí sin, bhí iarraidh na Parlaiminte ar shínithe réasúnta agus comhréireach.
28. Ina theannta sin, measann an tOmbudsman gur chuir an Pharlaimint an gearánach ar an eolas go cuí faoin ngá le sínithe a sholáthar sa mhéid gur sonraíodh ina freagraí an 22 Feabhra, an 18 Márta agus an 30 Aibreán 2019 gur cheart do 50 saoránach inaitheanta ar a laghad na hiarrataí a shíniú.
29. In ainneoin na treorach soiléire sin, níor síníodh an liosta ná na foirmeacha. Dá bhrí sin, bhí údar maith ag an bParlaimint diúltú d’iarrataí an ghearánaigh ar fhíorú toisc iad a bheith neamh-inghlactha.
30. Ceart daonlathach an-tábhachtach is ea an ceart atá ag saoránaigh an Aontais a iarraidh go ndéanfadh páirtí polaitiúil Eorpach comhlíonadh chroíluachanna an Aontais a fhíorú. Ba cheart saoránaigh an Aontais a spreagadh agus a chumhachtú chun an ceart sin a fheidhmiú. Dá bhrí sin, molann an tOmbudsman don Pharlaimint faisnéis leordhóthanach a chur ar fáil maidir le conas iarraidh a dhéanamh chun a fhíorú go gcomhlíonann páirtithe polaitiúla Eorpacha croíluachanna AE. Ba cheart go gcuimseodh sé sin faisnéis maidir le cosaint sonraí pearsanta saoránach a dhéanann iarraidh.
Conclúid
Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gconclúid seo a leanas:
Ní raibh aon drochriarachán i gceist ag Parlaimint na hEorpa.
Cuirfear an gearánach agus an Pharlaimint ar an eolas faoin gcinneadh sin.
Emily O'Reilly
An tOmbudsman Eorpach
Strasbourg, 17/09/2019
[1] Rialachán 1141/2014 maidir le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:02014R1141-20190327&from=EN.
[2] Airteagal 3(1)(c) de Rialachán 1141/2014.
[3] Airteagal 10(3) de Rialachán 1141/2014.
[4] Riail 223a(3) de Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa: http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/RULES-8-2019-03-25-RULE-223-1_EN.html.
[5] Léirítear é sin i mBrollach (13) agus in Airteagal 10(3) de Rialachán 1141/2014, ina leagtar amach nár cheart páirtí polaitiúil Eorpach a dhíchlárú ach amháin i gcás sárú follasach agus tromchúiseach ar luachanna an Aontais.
[6] Féach Rialachán 211/2011 maidir leis an tionscnamh ó na saoránaigh: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:02011R0211-20190530&from=EN.
[7] Molann an tOmbudsman don Pharlaimint próiseáil a dhéanamh ar iarrataí a shínítear go leictreonach i gcomhréir le Rialachán 910/2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014R0910&from=EN.
[8] Riail 223a(3) de na Rialacha Nós Imeachta.