Θέλετε να υποβάλετε αναφορά κατά ενός θεσμικού οργάνου ή οργανισμού της ΕΕ;
- EL Ελληνικά
Οι αυτόματες μεταφράσεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα που δυνητικά μειώνουν τη σαφήνεια και την ακρίβεια· ο Διαμεσολαβητής δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν αποκλίσεις. Για πιο αξιόπιστες πληροφορίες και μεγαλύτερη νομική ασφάλεια, ανατρέξτε στην πρωτότυπη έκδοση που αγγλικά περιέχεται στον ανωτέρω σύνδεσμο.
Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε τη γλωσσική και μεταφραστική πολιτική μας.
Πρόταση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας για φιλική λύση στην έρευνα σχετικά με την καταγγελία 1581/2013/ANA κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Λύση - Hμερομηνία Πέμπτη | 19 Σεπτεμβρίου 2013
Υπόθεση 1581/2013/ANA - Εκκίνηση έρευνας στις Πέμπτη | 19 Σεπτεμβρίου 2013 - Απόφαση στις Τετάρτη | 19 Νοεμβρίου 2014 - Εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο Ευρωπαϊκή Επιτροπή ( Mη διαπίστωση κακοδιοίκησης ) - Χώρα Ηνωμένο Βασίλειο
Εκπονήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 5 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή [1]
Το ιστορικό της καταγγελίας
1. Η παρούσα καταγγελία αφορά τη δημοσίευση του εγγράφου «Προκαταρκτικός κατάλογος έκτακτων περιστάσεων μετά τη συνεδρίαση των εθνικών φορέων επιβολής που πραγματοποιήθηκε στις 12 Απριλίου 2013» (εφεξής «κατάλογος ΕΦΕ») στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [2]. Η καταγγελία υποβλήθηκε από δικηγορικό γραφείο που ειδικεύεται σε θέματα σχετικά με την αποζημίωση των επιβατών αεροπορικών μεταφορών βάσει του κανονισμού 261/2004 [3] («κανονισμός για τα δικαιώματα των επιβατών»).
2. Το άρθρο 5 του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών προβλέπει ότι οι επιβάτες αεροπορικών μεταφορών λαμβάνουν αποζημίωση σε περίπτωση ματαίωσης της πτήσης τους. Ειδικότερα, το άρθρο 5, παράγραφος 3, προβλέπει ότι ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση εάν μπορεί να αποδείξει ότι η ματαίωση οφείλεται σε έκτακτες περιστάσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα. Ο κανονισμός για τα δικαιώματα των επιβατών απαιτεί από τα κράτη μέλη να ορίσουν εθνικούς φορείς επιβολής (ΕΦΕ).
3. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2013, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στην Επιτροπή και υποστήριξε ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ δεν παρείχε ακριβείς πληροφορίες στους επιβάτες σχετικά με τα δικαιώματά τους. Ο καταγγέλλων επισήμανε ότι οι αεροπορικές εταιρείες είχαν ήδη βασιστεί στο έγγραφο αυτό στο δικαστήριο, κερδίζοντας υποθέσεις που προηγουμένως έχαναν. Ως εκ τούτου, ζήτησε από την Επιτροπή να αφαιρέσει το έγγραφο από τον ιστότοπό της.
4. Στις απαντήσεις της, η Επιτροπή υποστήριξε ότι ο κατάλογος των ΕΦΕ ανέφερε σαφώς ότι το έγγραφο δημοσιεύθηκε μετά από συνεδρίαση των ΕΦΕ. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ ήταν προκαταρκτικός, μη εξαντλητικός και μη δεσμευτικός και ότι η φύση και η προέλευση του εγγράφου αναφέρονταν σαφώς στην πρώτη σελίδα του εγγράφου.
5. Στις 20 Αυγούστου 2013, ο καταγγέλλων υπέβαλε την παρούσα καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.
Επί του αντικειμένου της έρευνας
6. Ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνα σχετικά με τον ισχυρισμό και τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ως εξής:
Ισχυρισμός:
Η Επιτροπή δεν συμμορφώθηκε με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και δεν έλαβε δεόντως υπόψη το δημόσιο συμφέρον όταν δημοσίευσε στον ιστότοπό της τις κατευθυντήριες γραμμές των εθνικών φορέων επιβολής σχετικά με τις «έκτακτες περιστάσεις».
Αίτημα:
Η Επιτροπή θα πρέπει να διαγράψει τις κατευθυντήριες γραμμές των εθνικών φορέων επιβολής σχετικά με τις «έκτακτες περιστάσεις» από τον ιστότοπό της.
7. Στην επιστολή έναρξης της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια ενημέρωσε την Επιτροπή ότι, σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφασίσει να μην αφαιρέσει το σχετικό έγγραφο από τον ιστότοπό της, ενδέχεται να θελήσει να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης κατάλληλων μέτρων για την αποφυγή του κινδύνου παρερμηνείας του εγγράφου από το ενδιαφερόμενο κοινό.
Η έρευνα
8. Στις 19 Σεπτεμβρίου 2013, ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει γνώμη σχετικά με τον ισχυρισμό και την αξίωση του καταγγέλλοντος.
9. Στις 29 Νοεμβρίου 2013, η Επιτροπή απέστειλε τη γνώμη της, η οποία διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα για υποβολή παρατηρήσεων. Στις 19 Δεκεμβρίου 2013, ο Διαμεσολαβητής έλαβε τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος.
Ανάλυση του Διαμεσολαβητή και προσωρινά συμπεράσματα
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
10. Στις παρατηρήσεις της σχετικά με τη γνώμη της Επιτροπής, η καταγγέλλουσα ισχυρίστηκε ότι επιχειρήσεις όπως η ίδια θα πρέπει να κληθούν να συμμετάσχουν σε συνεδριάσεις του ΕΦΕ.
11. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του καταστατικού του Διαμεσολαβητή, πριν από την υποβολή των καταγγελιών σε αυτόν πρέπει να ακολουθούνται κατάλληλες διοικητικές διαδικασίες. Δεν φαίνεται ότι ο καταγγέλλων έχει ήδη προβάλει αυτόν τον ισχυρισμό στην Επιτροπή. Επομένως, ο Διαμεσολαβητής δεν δικαιούται να την εξετάσει στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας.
12. Ο καταγγέλλων υποστήριξε επίσης ότι οι ΕΦΕ καλούν προορατικά τις αεροπορικές εταιρείες να αναφέρονται στον κατάλογο ΕΦΕ κατά την αξιολόγηση των αξιώσεων αποζημίωσης των επιβατών. Κατά συνέπεια, οι αεροπορικές εταιρείες (και πράγματι οι ΕΦΕ) αρνούνται εσφαλμένα την αποζημίωση των επιβατών, αφήνοντάς τους μόνο τη δυνατότητα να προσφύγουν στα δικαστήρια.
13. Η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί αναγκαίο να δηλώσει ότι, σύμφωνα με την εντολή της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας, η έρευνά της αφορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δεν αφορά καμία ενέργεια ή παράλειψη των ΕΦΕ.
Α. Ισχυρισμός ότι η Επιτροπή δεν συμμορφώθηκε με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και δεν έλαβε δεόντως υπόψη το δημόσιο συμφέρον όταν δημοσίευσε τον κατάλογο του ΕΦΕ στον ιστότοπό της και τον σχετικό ισχυρισμό
Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή
14. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι, παρόλο που ο κατάλογος προέρχεται από τους ΕΦΕ, η δημοσίευσή του στον ιστότοπο της Επιτροπής του προσδίδει αξιοπιστία. Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι οι κατευθυντήριες γραμμές στον κατάλογο του ΕΦΕ είναι i) παραπλανητικές για τους καταναλωτές και ii) ασυμβίβαστες με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ)[4]. Προσέθεσε ότι ο κατάλογος ΕΦΕ είχε ήδη χρησιμοποιηθεί επιτυχώς από τις αεροπορικές εταιρείες στο δικαστήριο.
15. Στη γνώμη της, η Επιτροπή ανέφερε ότι ο κατάλογος των ΕΦΕ συζητήθηκε σε συνεδρίαση με όλους τους ΕΦΕ που διοργάνωσε στις 12 Απριλίου 2013. Μετά τη συνεδρίαση αυτή, ορισμένοι ΕΦΕ εξέφρασαν ανησυχίες όσον αφορά ορισμένα από τα σημεία του καταλόγου. Ωστόσο, η μεγάλη πλειονότητα των ΕΦΕ ζήτησε από την Επιτροπή να δημοσιεύσει τον κατάλογο ως μη δεσμευτικό έγγραφο. Ως εκ τούτου, στις 22 Ιουλίου 2013, η Επιτροπή δημοσίευσε τον κατάλογο του ΕΦΕ στον ιστότοπό της, χαρακτηρίζοντάς τον ως «προκαταρκτικό μη δεσμευτικό έγγραφο».
16. Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο κατάλογος αντικατοπτρίζει μόνο την κατανόηση από τους ΕΦΕ των αποφάσεων του ΔΕΕ και των εθνικών δικαστηρίων σχετικά με έκτακτες περιστάσεις, καθώς και την εμπειρία των ίδιων των ΕΦΕ όσον αφορά την ερμηνεία αυτής της έννοιας. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι η δημοσίευση του καταλόγου ΕΦΕ ήταν χρήσιμη για τους επιβάτες, διότι τους επέτρεψε να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν οι καταγγελίες τους προς τους ΕΦΕ. Προσέθεσε ότι, στις 13 Μαρτίου 2013, στην πρότασή της για την αναθεώρηση του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών [5], η Επιτροπή είχε προτείνει σαφή ορισμό του όρου «έκτακτες περιστάσεις» και παράρτημα με μη εξαντλητικό κατάλογο των περιστάσεων που θεωρούνται έκτακτες.
17. Η Επιτροπή αναφέρθηκε στη δήλωση αποποίησης ευθύνης που εμφανίζεται στην πρώτη σελίδα του καταλόγου του ΕΦΕ, η οποία είχε ως εξής: «ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΔΕΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ». Υποστήριξε επίσης ότι ο κατάλογος ΕΦΕ κατέστησε σαφές στους επιβάτες ότι παρείχε μόνο καθοδήγηση και ότι κάθε περίπτωση έπρεπε να αξιολογείται με βάση τα δικά της χαρακτηριστικά [6]. Επιπλέον, η λέξη «προκαταρκτικό» στον τίτλο του εγγράφου είχε ως στόχο να υπογραμμίσει ότι ο κατάλογος δεν ήταν οριστικός, δεδομένου ότι δεν είχε εγκριθεί πλήρως από όλους τους ΕΦΕ. Αυτό υποστηρίχθηκε από την αναφορά «έκδοση της 19ης Απριλίου» που αναφέρεται στην αριστερή γωνία της σελίδας. Τέλος, ο κατάλογος κατέστησε σαφές ότι δεν επρόκειτο για έγγραφο της Επιτροπής, δεδομένου ότι ανέφερε ότι προέκυψε από τις εργασίες των ΕΦΕ και ότι είχε αναφορτωθεί στον ιστότοπο της Επιτροπής στην ενότητα «Αποτελέσματα των συζητήσεων μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών (εθνικοί φορείς επιβολής, ΕΦΕ) και των ενδιαφερόμενων μερών».
18. Ωστόσο, και υπό το πρίσμα των παρατηρήσεων που περιέχονται στην εναρκτήρια επιστολή της Διαμεσολαβήτριας, η Επιτροπή επισήμανε ότι είχε αποφασίσει να αναθεωρήσει την πρώτη σελίδα του καταλόγου του ΕΦΕ, ώστε να αποκλειστούν τυχόν παρανοήσεις σχετικά με την προέλευσή του. Έτσι, στον τίτλο η λέξη «Προκαταρκτικό» είχε αντικατασταθεί από τη λέξη «Σχέδιο». Επιπλέον, προστέθηκε η φράση «Κατανόηση μεταξύ ΝΕΒ-ΝΕΒ», καθώς και νέα δήλωση αποποίησης ευθύνης, η οποία έχει ως εξής: «Το παρόν έγγραφο δημοσιεύθηκε κατόπιν αιτήματος των ΕΦΕ. Το παρόν έγγραφο προορίζεται για ενημέρωση και καθοδήγηση. Το περιεχόμενο του παρόντος εγγράφου δεν έχει εγκριθεί ή εγκριθεί με οποιονδήποτε τρόπο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως δήλωση της θέσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.»
19. Στις παρατηρήσεις της, η καταγγέλλουσα εξέφρασε την ικανοποίησή της για τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή, αλλά υποστήριξε ότι δεν επαρκούν για την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών.
20. Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι η κύρια ανησυχία του είναι ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ δεν αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τη νομολογία του ΔΕΕ ή των εθνικών δικαστηρίων. Ο καταγγέλλων αναφέρθηκε σε περιστάσεις, όπως τεχνικά σφάλματα που επηρεάζουν την αριστερή βαλβίδα καυσίμου του κινητήρα, το σύστημα εξαερισμού ή τον ενεργοποιητή αεροτομής, τα οποία, αν και περιλαμβάνονται στον κατάλογο του ΕΦΕ, δεν θα θεωρούνταν «έκτακτα» από τα εθνικά δικαστήρια. Επιπλέον, μετά την υποβολή του καταλόγου του ΕΦΕ, η πλειονότητα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών εγκαταλείπουν τις αξιώσεις τους.
21. Ο καταγγέλλων αναγνώρισε τις τροποποιήσεις που επέφερε η Επιτροπή. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι αεροπορικές εταιρείες και οι ΕΦΕ δεν παρέχουν στους επιβάτες το πραγματικό έγγραφο και, ως εκ τούτου, οι επιβάτες δεν γνωρίζουν τη δήλωση αποποίησης ευθύνης που έκανε η Επιτροπή στην πρώτη σελίδα του εγγράφου. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε επίσης ότι οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να βασίζονται συστηματικά στην προηγούμενη έκδοση του εγγράφου.
22. Προς επίρρωση της θέσης του, ο καταγγέλλων αναφέρθηκε σε παραδείγματα δικαστικών αποφάσεων σε διάφορα κράτη μέλη. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, τα παραδείγματα αυτά καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο τα δικαστήρια εφαρμόζουν τον νόμο και καταδεικνύουν ότι είναι αδύνατο να συμβιβαστούν με τον κατάλογο του ΕΦΕ. Εν ολίγοις, η καταγγέλλουσα επανέλαβε τον ισχυρισμό της ότι ο κατάλογος ΕΦΕ ερμηνεύει εσφαλμένα τον νόμο και ότι η επίκληση του καταλόγου σημαίνει ότι οι επιβάτες αεροπορικών μεταφορών δεν δικαιούνται αποζημίωση σε περιπτώσεις στις οποίες θα οφειλόταν τέτοια αποζημίωση. Η καταγγέλλουσα επισύναψε επίσης παραδείγματα επιστολών που είχε λάβει από αεροπορικές εταιρείες οι οποίες ανέφεραν τον κατάλογο του ΕΦΕ ως μέσο άμυνας για την άρνησή της να καταβάλει αποζημίωση στους επιβάτες.
23. Ο καταγγέλλων επανέλαβε ότι το γεγονός και μόνο ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή του προσέδωσε αξιοπιστία και κύρος. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, επειδή υπάρχουν σημαντικές αμφιβολίες ως προς την ακρίβεια του καταλόγου του ΕΦΕ και επειδή η δημοσίευσή του δημιούργησε σύγχυση τόσο για τους επιβάτες όσο και για τις αεροπορικές εταιρείες, δικαιολογείται η άμεση αφαίρεσή του από τον ιστότοπο της Επιτροπής.
Η προκαταρκτική αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή που οδήγησε σε πρόταση φιλικής λύσης
24. Η Διαμεσολαβήτρια αναγνωρίζει ότι, εκτός από τη συμβολή στη διάδοση πληροφοριών στους πολίτες, η δημοσίευση στον ιστότοπο της Επιτροπής θα μπορούσε να ενισχύσει την αξιοπιστία και το κύρος του καταλόγου του ΝΕΒ. Ωστόσο, κατά την άποψή της, αυτό θα ήταν προβληματικό μόνο εάν διαπιστωνόταν ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ i) είναι παραπλανητικός για τους καταναλωτές ή ii) δεν αντικατοπτρίζει δεόντως το περιεχόμενο των σχετικών μερών του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών.
25. Όσον αφορά το σημείο i), η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι ο τρόπος με τον οποίο δημοσιεύθηκε αρχικά ο κατάλογος του ΕΦΕ δημιούργησε πράγματι ερωτήματα ως προς την πραγματική φύση και προέλευση του εγγράφου. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη αυτές τις αμφιβολίες και αποφάσισε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο δημοσιεύθηκε ο κατάλογος του ΕΦΕ στον ιστότοπό της. Όποιος συμβουλεύεται τον κατάλογο του ΕΦΕ στον σχετικό ιστότοπο ενημερώνεται πλέον σαφώς ότι το έγγραφο δημοσιεύθηκε κατόπιν αιτήματος των ΕΦΕ, ότι δεν έχει εγκριθεί ή εγκριθεί από την Επιτροπή και ότι προορίζεται αποκλειστικά για ενημέρωση. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι οι αλλαγές που επέφερε η Επιτροπή μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο παρανοήσεων από το κοινό.
26. Ωστόσο, ορισμένα ζητήματα δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί.
27. Πρώτον, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι οι ΕΦΕ και οι αεροπορικές εταιρείες δεν παρέχουν στους επιβάτες την αναθεωρημένη έκδοση του εγγράφου, αλλά εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την προηγούμενη έκδοση. Ως εκ τούτου, οι επιβάτες δεν γνωρίζουν τη δήλωση αποποίησης ευθύνης στην οποία προέβη η Επιτροπή στην πρώτη σελίδα της αναθεωρημένης έκδοσης του καταλόγου του ΕΦΕ. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν φταίει η Επιτροπή που οι ΕΦΕ ή οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την παλαιά έκδοση του κειμένου. Εντούτοις, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Επιτροπή δημοσίευσε το έγγραφο στην αρχική του μορφή και, ως εκ τούτου, κατέστησε δυνατή τη χρήση του από τα ενδιαφερόμενα μέρη υπό τη μορφή αυτή. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια είναι της άποψης ότι, προκειμένου να αποκλειστούν τυχόν παρανοήσεις σχετικά με την προέλευση, τη φύση και τη σημασία του εγγράφου, η Επιτροπή θα πρέπει να επικοινωνήσει με τους ΕΦΕ προκειμένου να διασφαλίσει ότι είναι ενήμεροι για την αλλαγή που επήλθε.
28. Δεύτερον, από τη γνώμη της Επιτροπής προκύπτει ότι δεν υποστήριξαν όλοι οι ΕΦΕ τη δημοσίευση του εγγράφου στον ιστότοπο της Επιτροπής. Το γεγονός αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στην πρώτη σελίδα του εγγράφου, από την οποία προκύπτει ότι το έγγραφο δημοσιεύθηκε κατόπιν αιτήματος των «ΕΦΕ». Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι όλοι οι ΕΦΕ υποστηρίζουν τόσο το περιεχόμενο του καταλόγου όσο και τη δημοσίευσή του στον ιστότοπο της Επιτροπής. Εκτός εάν ισχύει κάτι τέτοιο, η σχετική δήλωση θα πρέπει να επανεξεταστεί.
29. Όσον αφορά το σημείο ii), θα πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά τη γνώμη της, η Επιτροπή δεν έλαβε θέση σχετικά με το αν το περιεχόμενο του καταλόγου του ΕΦΕ συνάδει με τις σχετικές διατάξεις του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών, όπως ερμηνεύονται από το ΔΕΕ. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η Επιτροπή ενδέχεται να μην χρειαστεί να το πράξει, εφόσον καθιστά επαρκώς σαφές ότι δεν εγκρίνει τον κατάλογο του ΕΦΕ και ότι η δημοσίευση του καταλόγου του ΕΦΕ είναι μόνο ενημερωτική. Με βάση το σκεπτικό αυτό, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι ο Διαμεσολαβητής δεν χρειάζεται να εξετάσει το ζήτημα αυτό στην παρούσα υπόθεση.
30. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι η ορθή διοικητική πρακτική απαιτεί από την Επιτροπή να διασφαλίζει ότι ο κατάλογος του ΕΦΕ είναι συμβατός με τον κανονισμό για τα δικαιώματα των επιβατών. Πρώτον, όπως ορθώς παρατηρεί ο καταγγέλλων, η δημοσίευση του καταλόγου του ΕΦΕ στον ιστότοπο της Επιτροπής προσδίδει αναπόφευκτα πρόσθετη αξιοπιστία σε αυτόν. Επιπλέον, η ίδια η Επιτροπή κατέστησε σαφές ότι θα ήταν χρήσιμο να έχει στη διάθεσή της έναν κατάλογο «έκτακτων» περιστάσεων και, στην πραγματικότητα, συμπεριέλαβε έναν τέτοιο κατάλογο στην πρότασή της για την τροποποίηση του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών. Αυτό που είναι πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει τον ρόλο να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη και οι αρχές τους συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ. Ως εκ τούτου, θα ήταν δύσκολο να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να δημοσιεύσει ένα έγγραφο που συνέταξαν οι εθνικές αρχές «προς ενημέρωση και καθοδήγηση», εάν οι θέσεις που υιοθετήθηκαν στο έγγραφο αυτό δεν ήταν σύμφωνες με το δίκαιο της Ένωσης.
31. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι στην απόφαση στην υπόθεση Wallentin [7], η οποία αποτελεί την κύρια αρχή καθοδήγησης σχετικά με το ζήτημα των έκτακτων περιστάσεων, το ΔΕΕ αποφάνθηκε ότι το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών θα πρέπει να ερμηνεύεται στενά [8] και ότι πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι τεχνικό πρόβλημα αεροσκάφους το οποίο οδηγεί σε ματαίωση πτήσης δεν καλύπτεται από την έννοια των «έκτακτων περιστάσεων» κατά την εν λόγω διάταξη, εκτός εάν το πρόβλημα αυτό απορρέει από γεγονότα τα οποία, λόγω της φύσης ή της προέλευσής τους, δεν είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα και εκφεύγουν του πραγματικού ελέγχου του [9].
32. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει επίσης ότι, στην καταγγελία του, ο καταγγέλλων δεν τεκμηρίωσε το επιχείρημά του ότι ο ανωτέρω ορισμός του Δικαστηρίου στην απόφαση Wallentin «είναι εντελώς ασυμβίβαστος με» τις περιπτώσεις που προσδιορίστηκαν ως ενδεχομένως «έκτακτες» περιστάσεις στον κατάλογο του ΕΦΕ. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν μπορεί να διαπιστωθεί κακοδιοίκηση όσον αφορά την αρχική αντίδραση της Επιτροπής στα επιχειρήματα του καταγγέλλοντος σχετικά με το θέμα αυτό.
33. Τούτου λεχθέντος, στις παρατηρήσεις της και, ειδικότερα, στην ανάπτυξη των επιχειρημάτων της σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα εθνικά δικαστήρια εφάρμοσαν την έννοια των «έκτακτων περιστάσεων», η καταγγέλλουσα διευκρίνισε σαφέστερα τα τεχνικά ελαττώματα τα οποία, μολονότι περιλαμβάνονται στον κατάλογο του ΕΦΕ, δεν συνιστούν, κατά την άποψή της, έκτακτες περιστάσεις. Δεδομένου ότι η Διαμεσολαβήτρια έχει ήδη αποφασίσει να προτείνει φιλική λύση στην Επιτροπή σχετικά με τα εναπομένοντα ζητήματα που εγείρει η παρούσα υπόθεση, θεωρεί ότι είναι προς το συμφέρον των πολιτών και της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας να κληθεί η Επιτροπή να σχολιάσει τα λεπτομερέστερα επιχειρήματα του καταγγέλλοντος στην απάντησή της στην παρούσα πρόταση.
34. Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο εάν η Επιτροπή μπορούσε να αποσαφηνίσει τη σχέση μεταξύ, αφενός, του σημείου 2 στοιχείο θ) του παραρτήματος της πρότασής της για αναθεώρηση του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών, σύμφωνα με το οποίο τα τεχνικά προβλήματα που εντοπίζονται κατά τον έλεγχο πριν από την πτήση δεν θεωρούνται έκτακτα, και, αφετέρου, των σημείων 22, 25 και 26 του καταλόγου του ΕΦΕ, σύμφωνα με τα οποία τα τεχνικά προβλήματα (απροσδόκητες ελλείψεις της πτήσης) αμέσως πριν από την αναχώρηση είναι πιθανό να συνιστούν έκτακτες περιστάσεις.
35. Με βάση τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής υποβάλλει κατωτέρω πρόταση για φιλική λύση, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 5 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.
Β. Η πρόταση για φιλική λύση
Λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της Διαμεσολαβήτριας, ειδικότερα τα σημεία 27 και 28 της πρότασής της για φιλική λύση, η Επιτροπή θα μπορούσε να λάβει περαιτέρω μέτρα για να αποκλείσει τυχόν παρανοήσεις σχετικά με την πηγή, τη φύση και τη σημασία του καταλόγου του ΝΕΒ.
Για λόγους διαδικαστικής αποτελεσματικότητας, η Διαμεσολαβήτρια καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τα επιχειρήματα του καταγγέλλοντος στις παρατηρήσεις της όσον αφορά τη συμβατότητα με τον κανονισμό για τα δικαιώματα των επιβατών ορισμένων περιστάσεων που παρουσιάζονται ως έκτακτες περιστάσεις στον κατάλογο του ΕΦΕ. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη την ανάλυση της Διαμεσολαβήτριας στην παράγραφο 34 της πρότασής της για φιλική λύση, η Επιτροπή θα μπορούσε να αποσαφηνίσει τη συμβατότητα της πρότασής της για την αναθεώρηση του κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών με τον κατάλογο του ΕΦΕ.
η Έμιλι Ο' Ράιλι
Στρασβούργο, 15 Απριλίου 2014
[1] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1994, σχετικά με το καθεστώς του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τους γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του (94/262/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) (ΕΕ 1994, L 113, σ. 15).
[3] Κανονισμός (ΕΚ) 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 295/91 (ΕΕ 2004, L 46, σ. 1).
[4] Υπόθεση C-549/07 Wallentin-Hermann κατά Alitalia [2008] Συλλογή I-11061.
[5] Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004 για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2027/97 για την ευθύνη του αερομεταφορέα όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους, COM/2013/0130 final.
[6] Βλ. σημείωση 2 στην πρώτη σελίδα του καταλόγου έκτακτων περιστάσεων του ΝΕΒ, η οποία έχει ως εξής: «... ενώ καθεμία από τις περιστάσεις που απαριθμούνται κατωτέρω ενδέχεται να συνιστά έκτακτη περίσταση για τους σκοπούς του κανονισμού, οι εθνικοί φορείς επιβολής του νόμου υποχρεούνται να εξετάζουν μεμονωμένες περιπτώσεις για να διαπιστώνουν αν υπάρχουν διακριτικοί παράγοντες».
[7] Βλ. επίσης υπόθεση C-12/11 Denise McDonagh κατά Ryanair Ltd, απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 2013, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου, και υπόθεση C-294/10 Eglītis και Ratnieks [2011] Συλλογή I-3983.
[8] Απόφαση Wallentin (προπαρατεθείσα στην υποσημείωση 4, σκέψη 20).
[9] Απόφαση Wallentin (προπαρατεθείσα στην υποσημείωση 4, σκέψη 34).