Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια Teresa Anjinho ξεκίνησε έρευνα για να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι συναντήσεις της με τα ενδιαφερόμενα μέρη στο πλαίσιο των «ελέγχων πραγματικότητας» συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις διαφάνειας για τη λήψη αποφάσεων.

Οι έλεγχοι πραγματικότητας είναι ένα νέο εργαλείο διαβούλευσης στο πλαίσιο του οποίου η Επιτροπή αναζητά πληροφορίες απευθείας από τα ενδιαφερόμενα μέρη που έχει εντοπίσει η ίδια για να μάθει σχετικά με τυχόν εμπόδια που αντιμετωπίζουν κατά την εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ.   

Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι οι έλεγχοι πραγματικότητας αποσκοπούν στη συλλογή τεκμηριωμένων πληροφοριών, δεδομένων ή εμπειρογνωμοσύνης, εξαιρούνται από τους κανόνες διαφάνειας που διέπουν συνήθως τις συναντήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των εκπροσώπων συμφερόντων.

Ο καταγγέλλων, μια οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών, υποστηρίζει ότι όλα τα στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ πρέπει να καλύπτονται από ουσιαστικά μέτρα διαφάνειας.

Ως πρώτο βήμα της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια έθεσε μια σειρά ερωτήσεων προς την Επιτροπή σχετικά με τους ελέγχους πραγματικότητας.

Σε αυτές περιλαμβάνεται ο τρόπος με τον οποίο διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω συνεδριάσεις παραμένουν εντός του πεδίου συλλογής τεκμηριωμένων πληροφοριών και δεν καθίστανται ευρύτερες διαβουλεύσεις, οι οποίες υπόκεινται σε τυποποιημένα μέτρα διαφάνειας που ισχύουν για τις συνεδριάσεις με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων.

Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να παράσχει κατάλογο όλων των ελέγχων πραγματικότητας που διενήργησε το 2025 και το 2026, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζει ότι τα επιχειρηματικά συμφέροντα δεν κυριαρχούν στις συζητήσεις, και τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε όσα συζητήθηκαν στις συνεδριάσεις ελέγχου πραγματικότητας.  

 Ζήτησε από την Επιτροπή να απαντήσει έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026.

Ιστορικό

Τα μέτρα διαφάνειας για τις συνεδριάσεις μεταξύ Επιτρόπων και εκπροσώπων συμφερόντων, καθώς και για τις συνεδριάσεις μεταξύ ανώτερων υπαλλήλων της Επιτροπής και εκπροσώπων συμφερόντων καθορίζονται σε δύο αποφάσεις της Επιτροπής (2024/3081 και 2024/3082).

Το άρθρο 3 κάθε απόφασης προβλέπει εξαιρέσεις από τα μέτρα διαφάνειας, επισημαίνοντας ότι η απόφαση δεν καλύπτει «συνεδριάσεις που διοργανώνονται με σκοπό την υποβολή παρατηρήσεων: ανταποκρινόμενη σε άμεσα και συγκεκριμένα αιτήματα της Επιτροπής, των εκπροσώπων ή του προσωπικού της, για τεκμηριωμένες πληροφορίες, δεδομένα ή εμπειρογνωσία.