Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Έλαβα καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η καταγγελία αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή χειρίζεται τέσσερις καταγγελίες επί παραβάσει στις οποίες υποστηρίζεται ότι η Ελλάδα έχει παραβιάσει το δίκαιο της ΕΕ για το άσυλο και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ [CPLT(2022)00677, CPLT(2022)02264, CPLT(2022)02981 και CPLT(2022)03534].

Αποφάσισα να ξεκινήσω έρευνα για την καταγγελία αυτή.

Οι καταγγέλλοντες, δύο οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του ασύλου στην Ελλάδα, υπέβαλαν τις καταγγελίες τους επί παραβάσει στην Επιτροπή μεταξύ Φεβρουαρίου και Δεκεμβρίου 2022. Οι καταγγελίες παράβασης αφορούν εικαζόμενες παραβιάσεις της οδηγίας για την αναγνώριση [1], της οδηγίας για τις συνθήκες υποδοχής [2], της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου [3], της οδηγίας για την επιστροφή [4] και των άρθρων 1, 6 και 18 του Χάρτη [5].

Δεδομένου ότι η απόφαση σχετικά με το επόμενο στάδιο και στις τέσσερις καταγγελίες εξακολουθεί να εκκρεμεί, οι καταγγέλλοντες θεωρούν ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι διενεργεί επαρκή, διεξοδική και ταχεία αξιολόγηση της ουσίας των καταγγελιών παράβασης. Θεωρούν ότι αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, δεδομένης της σοβαρότητας των ισχυρισμών που διατυπώνονται σε αυτό και των συνεπειών για τη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα στην ΕΕ. Οι καταγγέλλοντες επικρίνουν περαιτέρω την εξάρτηση της Επιτροπής από τον διάλογο στο πλαίσιο της ειδικής ομάδας για τη διαχείριση της μετανάστευσης, η οποία θεωρούν ότι ήταν αναποτελεσματική όσον αφορά την αποκατάσταση εικαζόμενων παραβιάσεων του δικαίου της ΕΕ και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα μέτρα επιβολής από την Επιτροπή. Τέλος, αμφισβητούν τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή τους κοινοποίησε τις καταγγελίες τους, μεταξύ άλλων σε σχέση με το αίτημά τους για πληροφορίες σχετικά με δυνητικά αλληλεπικαλυπτόμενες διαδικασίες επί παραβάσει.

Ως πρώτο στάδιο της έρευνας, καλώ την Επιτροπή να αποστείλει γραπτή απάντηση σχετικά με την καταγγελία, διασφαλίζοντας ότι η απάντησή της περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:  

• Α. Λεπτομερής επεξήγηση των μέτρων που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής σε αυτές τις τέσσερις περιπτώσεις, καθώς και των λόγων για την καθυστέρηση στον χειρισμό τους.
• Β. Επεξήγηση της θέσης της Επιτροπής, στις τέσσερις επιστολές που απεστάλησαν στις 24 και 26 Μαρτίου 2025, όσον αφορά το νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Από τις επιστολές αυτές προκύπτει ότι η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τις καταγγελίες κατά την παρακολούθηση της εφαρμογής του συμφώνου, αλλά δεν είναι σαφές εάν, εν τω μεταξύ, η Επιτροπή εξετάζει την παράβαση των ισχυουσών διατάξεων και, εάν ναι, ποια είναι η προκαταρκτική της εκτίμηση. Επιπλέον, θα το εκτιμούσα εάν η Επιτροπή μπορούσε επίσης να παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις πρόσφατες αποφάσεις που ανέφερε στις επιστολές και τις διαδικασίες επί παραβάσει [6] στις οποίες αναφέρθηκε κατά την ανταλλαγή απόψεων με τους καταγγέλλοντες·
• Γ. Διευκρίνιση του ρόλου της ειδικής ομάδας για τη διαχείριση της μετανάστευσης κατά την εξέταση των επίδικων καταγγελιών για παραβάσεις.

Καλώ την Επιτροπή να αποστείλει την απάντησή της έως τις 20 Ιανουαρίου 2026. Επισημαίνεται ότι η απάντηση θα κοινοποιηθεί στον καταγγέλλοντα για υποβολή παρατηρήσεων. Είναι επίσης πιθανό να δημοσιεύσω την απάντησή σας.^[7]

Επιπλέον, ζητώ να εξετάσω τους φακέλους της Επιτροπής σχετικά με τις τέσσερις καταγγελίες επί παραβάσει, καθώς και τον φάκελο της Επιτροπής σχετικά με τη διαδικασία επί παραβάσει που ανέφερε στον καταγγέλλοντα ως πιθανώς σχετιζόμενο με τις ανησυχίες του.[8] Αυτό περιλαμβάνει όλα τα έγγραφα που σχετίζονται άμεσα με τις υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που ενδέχεται να μην έχουν καταχωριστεί. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει τους φακέλους έως τις 20 Δεκεμβρίου 2025. Οι πληροφορίες ή τα έγγραφα που η Επιτροπή θεωρεί εμπιστευτικά δεν αποκαλύπτονται στους καταγγέλλοντες ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο χωρίς την προηγούμενη συμφωνία της Επιτροπής [9].

Αρμόδια για τις έρευνες είναι η κα Amandine Le Bellec.

Με εκτίμηση,

Teresa Anjinho
Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 21/10/2025

[1] Άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 2011/95/ΕΕ, διατίθεται στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2011/95/oj/eng

[2] Άρθρο 8 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2013/33/oj/eng

[3] Άρθρα 6, 9, 24 παράγραφος 3, 38 παράγραφος 4, 40-42, 46 παράγραφος 3 της οδηγίας 2013/32/ΕΕ, που διατίθενται στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2013/32/oj/eng

[4] Άρθρα 5, 6, 14 και 15 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ, που διατίθενται στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/115/oj/eng

[5] Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαθέσιμος στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:12012P/TXT

[6] Βλ. την ανταλλαγή αλληλογραφίας με τον καταγγέλλοντα στο έγγραφο CPLT(2022)00677 της 26ης και 28ης Μαρτίου 2024.

[7] Εάν η Επιτροπή κοινοποιήσει περαιτέρω πληροφορίες ή έγγραφα προς εξέταση από τις υπηρεσίες μου, παρακαλείσθε να τα επισημάνετε ως εμπιστευτικά. Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας. Εμπιστευτικές πληροφορίες και έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας λίγο μετά το πέρας της έρευνας.

[8] Βλ. υποσημείωση 6.

[9] Βλ. υποσημείωση 7.