Πραγματικά περιστατικά και ιστορικό

Την 1η Ιουλίου 2016, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έλαβε επιστολή από τον Επίτροπο Περιβάλλοντος και Σχεδιασμού της Μάλτας σχετικά με τη μεταφορά των σχετικών κανόνων της ΕΕ για την οδική ασφάλεια [κανονισμοί 540/2014 ^[1] και 168/2013 ^[2]] και την πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες [οδηγία 2003/4/ΕΚ ^[3]] στην εθνική έννομη τάξη της Μάλτας.

Διακυβευόμενα νομικά ζητήματα

Ο Επίτροπος αναφέρθηκε στις επαφές του με τοπική ΜΚΟ, στους σχετικούς κανόνες της ΕΕ για την οδική ασφάλεια και την πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και στην εκτελεστική πράξη της Μάλτας (πράξη για την ασφάλεια των προϊόντων Ν. 50/2008). Είχε αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον το εθνικό δίκαιο συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο δίκαιο της ΕΕ.

Ο Διαμεσολαβητής της Μάλτας ζήτησε από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή να ζητήσει τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την υπόθεση.

Ερώτημα

Στις 19 Αυγούστου 2016, η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια αποφάσισε να κινήσει διαδικασία αναζήτησης προκειμένου να ζητήσει τη γνώμη των υπηρεσιών της Επιτροπής όσον αφορά τα ακόλουθα:

Πώς θα πρέπει να μεταφερθεί στη νομοθεσία των κρατών μελών το δίκαιο της ΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι τα μηχανοκίνητα οχήματα και οι μοτοσικλέτες πρέπει να είναι σε καλή τεχνική κατάσταση και να πληρούν τα ίδια πρότυπα ασφάλειας με εκείνα που ίσχυαν κατά την πρώτη ταξινόμησή τους; Η εκτελεστική πράξη της Μάλτας (πράξη για την ασφάλεια των προϊόντων L.N. 50/2008) φαίνεται να συνάδει με τις σχετικές απαιτήσεις που ορίζονται στο δίκαιο της ΕΕ;

Απάντηση της Επιτροπής

Στις 19 Οκτωβρίου 2016, η Επιτροπή υπέβαλε την απάντησή της. Εξήγησε ότι ο κανονισμός 540/2014 εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2016 και μετά στα νέα επιβατηγά οχήματα (οχήματα κατηγορίας Μ) και στα επαγγελματικά οχήματα (οχήματα κατηγορίας Ν), καθώς και στα ανταλλακτικά σιγαστήρες για τα εν λόγω οχήματα, και καθορίζει τις απαιτήσεις για την έγκριση τύπου των οχημάτων κατηγορίας Μ και Ν όσον αφορά την ηχοστάθμη τους και την ταξινόμηση, την πώληση και τη θέση τους σε κυκλοφορία. Ο κανονισμός αυτός αντικατέστησε την οδηγία 70/157/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/34/ΕΚ, για νέους τύπους οχημάτων από την 1η Ιουλίου 2016 και μετά.

Ομοίως, ο κανονισμός 168/2013 καθορίζει, μεταξύ άλλων, τις απαιτήσεις δοκιμής ήχου για οχήματα της κατηγορίας L, οι οποίες εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2016. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 168/2013 αντικαθιστά τις απαιτήσεις δοκιμής ήχου που είχαν καθοριστεί προηγουμένως στην οδηγία 97/24/ΕΚ. Οι διαδικασίες δοκιμής ήχου καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 134/2014.

Τα νέα και αυστηρότερα όρια θορύβου, που θεσπίστηκαν επίσης με τους κανονισμούς 540/2014 και 168/2013, αφορούν τα νέα οχήματα και τα συστήματα σιγαστήρα αντικατάστασης. Κατά συνέπεια, οι τρέχουσες τιμές ηχοστάθμης των νέων οχημάτων, μετρούμενες σύμφωνα με τις απαιτήσεις των παρόντων κανονισμών για την έγκριση τύπου τους, θα μειωθούν σταδιακά με την εφαρμογή των εν λόγω κανονισμών.

Όσον αφορά τον τεχνικό έλεγχο, τα οχήματα υποβάλλονται σε ελέγχους σύμφωνα με την οδηγία 2014/45/ΕΕ. Για περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή κάλεσε να απευθυνθεί στη ΓΔ Μεταφορών και Κινητικότητας, Μονάδα Α3, και παρείχε στοιχεία επικοινωνίας.

Η Επιτροπή πρόσθεσε ότι η συμπεριφορά του οδηγού μπορεί επίσης να αποτελεί συχνή αιτία υπερβολικών εκπομπών ήχου του οχήματος. Τα ζητήματα αυτά σχετίζονται με την επιβολή των κανόνων κυκλοφορίας (πρόστιμα, καθ’ οδόν έλεγχοι, περιορισμοί κυκλοφορίας κ.λπ.), θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, οι περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να απευθύνονται στις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο η σχετική νομοθεσία της ΕΕ θα πρέπει να μεταφερθεί στην εθνική έννομη τάξη, η Επιτροπή εξήγησε ότι οι κανονισμοί εφαρμόζονται άμεσα ως τέτοιοι, ενώ οι οδηγίες είναι δεσμευτικές ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί και πρέπει να μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο. Εξήγησε τη λεγόμενη διαδικασία «μεταφοράς μέσω παραπομπής» και τους σχετικούς όρους που λαμβάνονται υπόψη [4].

Ανατροφοδότηση

Η απάντηση της Επιτροπής διαβιβάστηκε στον Επίτροπο με πρόσκληση υποβολής παρατηρήσεων.

Στις 31 Οκτωβρίου 2016, ο Επίτροπος ευχαρίστησε τον Διαμεσολαβητή για τη διαβίβαση της απάντησης της Επιτροπής στις υπηρεσίες του. Δεν υπέβαλε παρατηρήσεις επί της απαντήσεως αυτής.

Διαβίβασε στον Διαμεσολαβητή τα σχόλια της τοπικής ΜΚΟ, η οποία είναι της άποψης ότι η νομοθεσία της Μάλτας δεν προβλέπει εθνικά κριτήρια στάθμης θορύβου ή εθνική τυποποιημένη διαδικασία για την αντικατάσταση και τον έλεγχο του εξαρτήματος εξάτμισης του οχήματος. Ως εκ τούτου, οι κανονισμοί πρέπει να αντιγράφονται με αποτελεσματική τεκμηρίωση, ώστε να διευκολύνεται η επιβολή και να διαφυλάσσεται η υγεία των τελικών χρηστών και να προστατεύεται το περιβάλλον. Οι μέθοδοι με τις οποίες οι τεχνικές οδηγίες έχουν μεταφερθεί στη νομοθεσία της Μάλτας δεν προβλέπουν αποτελεσματικά μέσα ενημέρωσης για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής τους.

Στις 10 Νοεμβρίου 2016, ο επίτροπος της Μάλτας επιβεβαίωσε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι η ΜΚΟ συμφωνεί να διαβιβάσει ο Διαμεσολαβητής τις παρατηρήσεις του στην Επιτροπή για τον περαιτέρω χειρισμό τους ως καταγγελίας επί παραβάσει.

Τελική διαδικασία

Η Επιτροπή είχε δώσει εξαντλητική απάντηση σχετικά με την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων. Όπως συμφωνήθηκε με τον Επίτροπο της Μάλτας, ο Διαμεσολαβητής διαβίβασε τις παρατηρήσεις της εν λόγω ΜΚΟ στην Επιτροπή, η οποία θα τις εξετάσει ως καταγγελία επί παραβάσει.

[1] Κανονισμός (ΕΕ) 540/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, σχετικά με την ηχοστάθμη των μηχανοκίνητων οχημάτων και την αντικατάσταση των σιγαστήρων τους, την τροποποίηση της οδηγίας 2007/46/ΕΚ και την κατάργηση της οδηγίας 70/157/ΕΟΚ (ΕΕ 2014, L 158, σ. 131).

[2] Κανονισμός (ΕΕ) 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2013, για την έγκριση και την εποπτεία της αγοράς δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων (ΕΕ 2013, L 60, σ. 52).

[3] Οδηγία 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2003, L 41, σ. 26).

[4] Η Επιτροπή συνήθως θεωρεί ότι η μεταφορά μιας οδηγίας με τη χρήση της απλής μεθόδου με την οποία μια πράξη του εθνικού δικαίου δηλώνει ότι οι διατάξεις της οδηγίας πρέπει να θεωρούνται μέρος της εθνικής έννομης τάξης από μια συγκεκριμένη ημερομηνία είναι δυνατή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι, κατ’ αρχάς, ότι η οδηγία έχει πολύ τεχνικό χαρακτήρα και δεν περιέχει καμία διάταξη που να αφήνει περιθώριο διακριτικής ευχέρειας στα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα το κράτος μέλος να μην χρειάζεται να επιλέξει μεταξύ επιλογών ή να πρέπει να συμπεριλάβει περαιτέρω διευκρινίσεις στις διατάξεις της οδηγίας. Επιπλέον, η εθνική πράξη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο «με παραπομπή» πρέπει να επιτρέπει την αποτελεσματική πρόσβαση στην οδηγία στη γλώσσα του οικείου κράτους μέλους και πρέπει να ορίζει σαφή ημερομηνία έναρξης ισχύος στην εθνική έννομη τάξη, προκειμένου να τηρείται η αρχή της ασφάλειας δικαίου. Η Επιτροπή δήλωσε ότι όλες αυτές οι προϋποθέσεις πρέπει να αξιολογούνται κατά περίπτωση.