Ιστορικό της καταγγελίας

1. Ο καταγγέλλων ήταν αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας (ΑΕΕ) στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ).

2. Υπέβαλε επίσημη καταγγελία (διοικητική ένσταση) στην ΕΥΕΔ [1], στην οποία ισχυρίστηκε ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως ΑΕΕ, υπήρξε θύμα διοικητικών παραβάσεων που ισοδυναμούσαν με ηθική παρενόχληση.

3. Η ΕΥΕΔ έλαβε την αιτιολογημένη απόφασή της, με την οποία απέρριψε την καταγγελία όσον αφορά τις εικαζόμενες διοικητικές παραβάσεις. Ενημέρωσε επίσης τον καταγγέλλοντα ότι είχε διαβιβάσει την καταγγελία του στην Υπηρεσία Ερευνών και Πειθαρχικών Κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (IDOC)[2] για να αξιολογήσει το ζήτημα της ηθικής παρενόχλησης.

4. Η ΕΥΕΔ απέστειλε δεύτερη επιστολή στον καταγγέλλοντα δηλώνοντας ότι, μετά την αξιολόγηση της IDOC, δεν υπήρχαν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς του για ηθική παρενόχληση. Ως εκ τούτου, η ΕΥΕΔ περάτωσε την υπόθεσή του.

5. Ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή.

Η έρευνα

6. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΥΕΔ χειρίστηκε τη διοικητική καταγγελία του καταγγέλλοντος.

7. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας έλαβε τη γραπτή απάντηση της ΕΥΕΔ και εξέτασε επίσης τον φάκελο της ΕΥΕΔ σχετικά με την υπόθεση του καταγγέλλοντος. Η έκθεση ελέγχου απεστάλη στον καταγγέλλοντα, ο οποίος υπέβαλε τις παρατηρήσεις του επ’ αυτής.

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

8. Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι οι διοικητικές παραβάσεις που επικαλείται ισοδυναμούν με ηθική παρενόχληση. Αναφέρει ότι η ΕΥΕΔ παρερμήνευσε τα επιχειρήματά του και αγνόησε εντελώς αρκετούς από τους ισχυρισμούς του.

9. Υποστηρίζει επίσης ότι η ΕΥΕΔ καθυστέρησε υπερβολικά να του αποστείλει τη δεύτερη επιστολή της με την αξιολόγηση των ισχυρισμών περί ηθικής παρενόχλησης.

10. Επισημαίνει ότι ο «διαμεσολαβητής της ΕΥΕΔ»[3], τον οποίο είχε συμβουλευτεί, είχε καταγράψει την υπόθεσή του. Ωστόσο, η ΕΥΕΔ δεν ζήτησε τις πληροφορίες αυτές από τον Διαμεσολαβητή κατά τη λήψη της αποφάσεώς της επί της διοικητικής ενστάσεώς του.

11. Τέλος, αμφισβητεί τη χρήση του όρου «ηθική παρενόχληση» στη δεύτερη επιστολή της ΕΥΕΔ, καθώς αυτός δεν είναι, κατά την άποψή του, ο ίδιος με τον επίσημο όρο «ψυχολογική παρενόχληση».

12. Με τη σειρά της, η ΕΥΕΔ δηλώνει ότι εξέτασε διεξοδικά τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος.

13. Η ΕΥΕΔ καθόρισε τη διαδικασία που ακολουθεί για τη διεκπεραίωση τυχόν διοικητικών καταγγελιών. Βάσει πλατφόρμας συνεργασίας με τη Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινων Πόρων και Ασφάλειας (ΓΔ HR) της Επιτροπής, μόλις η αρμόδια μονάδα της ΕΥΕΔ λάβει καταγγελία, τη διαβιβάζει στην αρμόδια μονάδα της ΓΔ HR. Η τελευταία παρέχει ένα αρχικό σχέδιο απάντησης στην ΕΥΕΔ, βάσει του οποίου η ΕΥΕΔ προετοιμάζει την απάντησή της στον καταγγέλλοντα.

14. Εάν η καταγγελία περιέχει επίσης ισχυρισμούς για παρενόχληση, η αρμόδια μονάδα της ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων τη διαβιβάζει στην IDOC για αξιολόγηση. Η IDOC παρέχει την αξιολόγησή της στην ΕΥΕΔ.

15. Σε περιπτώσεις εικαζόμενης παρενόχλησης, η ΕΥΕΔ θεωρεί ότι συμμορφώνεται με την τετράμηνη προθεσμία απάντησης στους καταγγέλλοντες [4], εάν, εντός της εν λόγω προθεσμίας, ενημερώσει τους καταγγέλλοντες ότι οι ισχυρισμοί τους έχουν αποσταλεί στην IDOC για αξιολόγηση. Η IDOC έχει τα δικά της χρονοδιαγράμματα που εκφεύγουν του ελέγχου της ΕΥΕΔ.

16. Επιπλέον, προς όφελος των καταγγελλόντων που είναι ΑΕΕ, το μέρος της καταγγελίας που περιέχει ισχυρισμούς για παρενόχληση αντιμετωπίζεται ως αίτηση συνδρομής κατ’ αναλογία προς το άρθρο 24 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ [5]. Εάν ο καταγγέλλων δεν είναι ικανοποιημένος με την απάντηση της ΕΥΕΔ, δικαιούται να την προσβάλει υποβάλλοντας επίσημη διοικητική ένσταση κατά της αιτιολογημένης απόφασης της ΕΥΕΔ.

17.  Τέλος, η ΕΥΕΔ αναφέρει ότι δεν υπάρχει διαφορά στην έννοια των όρων «ηθική» και «ψυχολογική» παρενόχληση [6]. Εν πάση περιπτώσει, η ΕΥΕΔ προσθέτει ότι απέστειλε στην IDOC το πρωτότυπο και το πλήρες κείμενο της καταγγελίας και ότι μόνον η IDOC είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση των ισχυρισμών περί παρενοχλήσεως.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

18. Όλο το προσωπικό που εργάζεται στα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, ανεξάρτητα από το καθεστώς του, θα πρέπει να προστατεύεται από κάθε απόπειρα υπονόμευσης της αξιοπρέπειάς του στην εργασία, ιδίως μέσω παρενόχλησης. Ο Διαμεσολαβητής έχει επίγνωση της ανάγκης να διαθέτουν όλα τα όργανα της ΕΕ ισχυρές και αποτελεσματικές διαδικασίες για την εξέταση καταγγελιών παρενόχλησης [7].

19. Ο ρόλος της Διαμεσολαβήτριας, σε υποθέσεις παρενόχλησης, είναι να εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω διοίκηση της ΕΕ χειρίστηκε την καταγγελία παρενόχλησης.

20. Στην περίπτωση αυτή, η ισχύουσα διαδικασία ήταν επαρκής [8] και η ΕΥΕΔ παρείχε στον καταγγέλλοντα εύλογες και κατάλληλες απαντήσεις.

21. Η αιτιολογημένη απόφαση της ΕΥΕΔ, της 1ης Φεβρουαρίου 2018, για την αντιμετώπιση των εικαζόμενων διοικητικών παραβάσεων ήταν εύλογη, πλήρης και ελήφθη εντός της ισχύουσας προθεσμίας [9]. Η Διαμεσολαβήτρια δεν θεωρεί ότι υπάρχουν λόγοι αμφιβολίας ως προς την ορθότητα και την ακρίβεια των απαντήσεων της ΕΥΕΔ στον καταγγέλλοντα.

22. Κάθε πρόσωπο που θεωρεί ότι είναι θύμα ηθικής παρενόχλησης πρέπει να παράσχει έναν βαθμό αποδεικτικών στοιχείων για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του.[10] Στην περίπτωση αυτή, η έκθεση της IDOC επισημαίνει ότι ο καταγγέλλων δεν τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς του με έγγραφα ή εκθέσεις μαρτύρων. Ως εκ τούτου, η ΕΥΕΔ, κατόπιν της αξιολόγησης της IDOC, αιτιολόγησε την περάτωση της πτυχής της υπόθεσης που αφορούσε την ηθική παρενόχληση [11]. Ωστόσο, θα ήταν προτιμότερο να χρησιμοποιούσε η ΕΥΕΔ τον αγγλικό όρο «psychological harassment» αντί του όρου «moral harassment» όταν γνωστοποίησε την απόφαση αυτή στον καταγγέλλοντα.

23. Ο καταγγέλλων δεν άσκησε προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης.

24. Ο Διαμεσολαβητής λαμβάνει δεόντως υπόψη το γεγονός ότι η οδός της διαμεσολάβησης ήταν επίσης ανοικτή στον καταγγέλλοντα. Ο διαμεσολαβητής, ωστόσο, δεν λαμβάνει επίσημες αποφάσεις και ενεργεί μόνο ως διαμεσολαβητής. Επιπλέον, οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται με τον διαμεσολαβητή και κάθε αρχείο που τηρείται είναι αυστηρά εμπιστευτικά, τα οποία η υπηρεσία διαμεσολάβησης δεν μπορεί να κοινοποιήσει σε τρίτους [12].

25. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει επίσης την πλατφόρμα συνεργασίας μεταξύ της ΕΥΕΔ και της ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων της Επιτροπής, καθώς και το γεγονός ότι η ΕΥΕΔ θέτει στη διάθεση των ΑΕΕ διαδικασία ισοδύναμη με εκείνη της «αίτησης συνδρομής»[13]. Αυτό επιτρέπει στην IDOC να ελέγξει την υπόθεση.

26. Ελλείψει ειδικού σχετικού κανόνα [14], η ΕΥΕΔ καλείται να γνωστοποιήσει τη διαδικασία αυτή στους ΑΕΕ.

Συμπέρασμα

Βάσει της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την υπόθεση με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Δεν υπήρξε κακοδιοίκηση από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης στην υπόθεση αυτή.

Ο καταγγέλλων και η ΕΥΕΔ θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Πρόταση βελτίωσης

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα πρέπει να ενημερώνει τους αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες ότι, σε περιπτώσεις εικαζόμενης παρενόχλησης, έχουν στη διάθεσή τους διαδικασία ισοδύναμη με εκείνη της «αίτησης συνδρομής» δυνάμει του άρθρου 24 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΕ.

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 07/02/2019

[1] Η καταγγελία υποβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 38 της απόφασης της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, της 4ης Φεβρουαρίου 2014, για τη θέσπιση των κανόνων που εφαρμόζονται στους εθνικούς εμπειρογνώμονες που είναι αποσπασμένοι στην ΕΥΕΔ («η απόφαση»).

[2] Καθήκον της IDOC είναι η διεξαγωγή αμερόληπτων διοικητικών ερευνών προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον έχουν σημειωθεί πιθανές παραβιάσεις του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, καθώς και η διεξαγωγή πειθαρχικών διαδικασιών.

[3] Ο διαμεσολαβητής της ΕΥΕΔ έχει καθήκον να παρέχει ταχείες λύσεις σε τυχόν δυσκολίες μεταξύ της διοίκησης και του προσωπικού, συμβάλλοντας στην επίλυση των διαφορών με μη γραφειοκρατικό τρόπο. Ο διαμεσολαβητής δεν είναι άμεσα εξουσιοδοτημένος να λαμβάνει αποφάσεις, αλλά ενεργεί ως διαιτητής και διαμεσολαβητής. Σε περιπτώσεις ηθικής παρενόχλησης, ο Διαμεσολαβητής συμμετέχει στην άτυπη διαδικασία.

[4] Βλ. άρθρο 38 της απόφασης.

[5] Κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων και καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01962R0031-20140501

[6] Η ΕΥΕΔ υποστηρίζει ότι η χρήση του όρου «ηθική παρενόχληση» αποτελεί κυριολεκτική μετάφραση της γαλλικής ορολογίας «harcèlement moral», η οποία στα αγγλικά αντιστοιχεί σε «ψυχολογική παρενόχληση».

[7] Βλ. σχετικά την έκθεση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή σχετικά με την αξιοπρέπεια στην εργασία στα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ: SI/2/2018/AMF, διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/el/correspondence/el/107799

[8] Η ΕΥΕΔ ακολουθεί τις διαδικασίες που ορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής, της 26ης Απριλίου 2006, σχετικά με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προστασία της αξιοπρέπειας του ατόμου και την πρόληψη της ηθικής και σεξουαλικής παρενόχλησης, C(2006) 1624/3 (η πολιτική) [http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/3/2006/EN/3-2006-1624-EN-3-0.Pdf]

[9] Τέσσερις μήνες σύμφωνα με το άρθρο 38 της απόφασης.

[10] Βλ. σημείο 6.3 της πολιτικής.

[11] Είναι σαφές ότι η IDOC και η ΕΥΕΔ αξιολόγησαν τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος περί ηθικής παρενόχλησης παρά τη χρήση των λέξεων «ηθική παρενόχληση» στη δεύτερη επιστολή της ΕΥΕΔ.

[12] Επομένως, ακόμη και αν η ΕΥΕΔ είχε ζητήσει τέτοιες πληροφορίες, δεν θα είχε πρόσβαση σε αυτές, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος.

[13] Άρθρο 24 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ.

[14] Η απόφαση που εφαρμόζεται στους ΑΕΕ δεν προβλέπει τη δυνατότητα αυτή.