Skarżący pracował jako ekspert dla zewnętrznego wykonawcy UE przy projekcie finansowanym przez UE w Tanzanii, zarządzanym przez delegaturę Unii Europejskiej w Tanzanii i we Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej. Skarżący twierdził, że wykonawca naruszył prawo Tanzanii, nie rejestrując się w Tanzanii, uniemożliwiając mu uzyskanie ważnego pozwolenia na pracę. Następnie wykonawca poinformował skarżącego o swojej decyzji o rozwiązaniu umowy, biorąc pod uwagę obawy dotyczące pracy skarżącego zgłoszone przez delegaturę UE.

Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie obaw skarżącego dotyczących sposobu, w jaki delegatura zajęła się obiema sprawami. W tym względzie Rzecznik odniosła się do jej konsekwentnego stanowiska, zgodnie z którym w przypadku gdy instytucje UE ubiegają się o zastąpienie ekspertów pracujących nad projektami UE, osoby te powinny zostać wysłuchane przed ich zastąpieniem. Chociaż Komisja argumentowała, że nie zwróciła się o zastąpienie eksperta, Rzecznik stwierdził, że Komisja była zaangażowana w decyzję o zastąpieniu. Rzecznik stwierdził zatem, że Komisja nie zapewniła przestrzegania prawa skarżącego do bycia wysłuchanym przed jego zastąpieniem, co stanowiło niewłaściwe administrowanie.  Zaproponowała ulepszenie mające na celu zapobieżenie pojawieniu się problemu w przyszłości. 

Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że ponieważ umowa skarżącego została rozwiązana, nie uzasadniono żadnych dalszych dochodzeń w sprawie wydania pozwolenia na pracę. Zwróciła się jednak do Komisji z propozycją poprawy, zwracając się do niej o zweryfikowanie tej kwestii, ponieważ może ona mieć wpływ na innych ekspertów pracujących nad projektem UE. 

 

Sprawa dotyczyła decyzji Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (REA) o nieprzyznaniu „pieczęci doskonałości” wnioskowi o finansowanie unijne w ramach zaproszenia do składania wniosków na 2023 r. w ramach stypendium podoktoranckiego „Maria Skłodowska-Curie” (MSCA-PF), które jest częścią unijnego programu „Horyzont Europa”. REA odmówiła przyznania tej propozycji znaku doskonałości, ponieważ skarżąca miała siedzibę w Zjednoczonym Królestwie.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że REA przedstawiła racjonalne wyjaśnienie swojej decyzji i działała zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym zamknęła dochodzenie, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania. Zaproponowała jednak REA poprawę, którą przekazała skarżącemu i innym wnioskodawcom z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie znajdującym się w tej samej sytuacji, notę wyjaśniającą lub wydała publiczne oświadczenie wyjaśniające szczególną sytuację wnioskodawców z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie w zaproszeniach do składania wniosków MSCA-PF w 2023 r., w szczególności w odniesieniu do pieczęci doskonałości.

Sprawa dotyczyła decyzji Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA) o odzyskaniu środków wypłaconych organizacji nienastawionej na zysk na projekt finansowany w ramach programu „Europa dla Obywateli”.

EACEA odrzuciła wniosek skarżącego o przedłużenie projektu i stwierdziła, że niektóre koszty zgłoszone przez skarżącego były niekwalifikowalne, ponieważ dotyczyły działań realizowanych po dacie zakończenia projektu lub działań z niewystarczającą liczbą uczestników.

W trakcie dochodzenia EACEA przyznała, że istnieją niedociągnięcia w sposobie, w jaki komunikowała się ze skarżącym w sprawie potencjalnego przedłużenia projektu, i zaproponowała, że zrekompensuje to skarżącemu. Rzecznik Praw Obywatelskich przyjął to z zadowoleniem.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że stanowisko EACEA w sprawie przedłużenia projektu i odzyskania środków było rozsądne i zgodne z obowiązującymi przepisami. W związku z tym sprawę zamknięto, stwierdzając, że EACEA nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

14 czerwca 2023 r. statek rybacki (Adriana) przewożący szacunkowo 750 migrantów wywrócił się i zatonął na wodach międzynarodowych u wybrzeży Pylos w Grecji. W kolejnej operacji poszukiwawczo-ratowniczej (SAR) uratowano 104 osoby i odnaleziono 82 ciała. Pozostali pasażerowie zostali uznani za zmarłych. Chociaż w przeszłości miało miejsce wiele wraków łodzi przewożących migrantów do Unii Europejskiej, w tym wrak statku w Crotone we Włoszech 26 lutego 2023 r., w którym zginęło około 100 osób, tragedię Adriany uważa się za najbardziej śmiertelną i wywołała ona międzynarodowe oburzenie.

Incydent ten wywołał zaniepokojenie opinii publicznej rolą i obowiązkami UE w zakresie ochrony życia w kontekście jej polityki migracyjnej i granicznej. Pojawiły się zarzuty, że działania greckiej straży przybrzeżnej (HCG) przyczyniły się bezpośrednio lub pośrednio do ograniczenia działalności. Istnieją różne krajowe dochodzenia w sprawie roli HCG, w tym trwające dochodzenie prowadzone przez greckiego rzecznika praw obywatelskich, wszczęte po tym, jak HCG postanowiła nie wszczynać własnego wewnętrznego dochodzenia dyscyplinarnego.

Biorąc pod uwagę, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), poprzez wspólne operacje i działania w zakresie nadzoru, jest często do pewnego stopnia zaangażowana w reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na morzu, zrozumiałe jest, że niepokój opinii publicznej rozciąga się na jej rolę. W odpowiedzi na tragedię w Pylos Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć dochodzenie z własnej inicjatywy.

Dochodzenie wykazało, że Frontex postępował zgodnie z obowiązującymi przepisami i protokołami, ale wykazał niedociągnięcia w sposobie reagowania Fronteksu w sytuacjach nadzwyczajnych na morzu, w które się angażuje, zarówno w kontekście wspólnych operacji morskich, jak i odrębnych wielozadaniowych działań w zakresie nadzoru powietrznego.

Obejmują one nieodpowiednie wytyczne dotyczące sposobu, w jaki jednostki Fronteksu powinny reagować w przypadku wykrycia łodzi w potencjalnych sytuacjach nadzwyczajnych w kontekście ich konkretnych i wyjątkowych działań, w tym w odniesieniu do wydawania sygnałów alarmowych. Dochodzenie wykazało również potrzebę większej jasności co do ról i obowiązków oraz, co ważne, charakteru współpracy Fronteksu z organami krajowymi.

Dochodzenie wykazało również, że nie zapewniono wystarczającego zaangażowania obserwatorów praw podstawowych Fronteksu w podejmowanie decyzji w sprawie sytuacji nadzwyczajnych na morzu wykrytych podczas działań nadzorczych Fronteksu.

Aby zaradzić tym niedociągnięciom, Rzecznik przedstawił szereg sugestii. Rzecznik podkreślił jednak, że te sugestie dotyczące konkretnych aspektów pracy Fronteksu nie są wystarczające, aby wypełnić dużą lukę pozostawioną przez brak proaktywnych działań poszukiwawczo-ratowniczych w UE, w szczególności w połączeniu z powtarzającymi się zarzutami dotyczącymi postępowania organów w niektórych państwach członkowskich.

 W tym celu Rzecznik zasugerowała, że w przypadku gdy organy krajowe nie wypełniają swoich obowiązków w zakresie działań poszukiwawczo-ratowniczych w odpowiedni sposób lub w inny sposób uczestniczą w naruszaniu praw podstawowych lub gdy organy krajowe ograniczają rolę i zdolności Fronteksu w zakresie działań poszukiwawczo-ratowniczych, powinno to skłonić dyrektora wykonawczego do ponownego rozważenia, czy Frontex powinien kontynuować działalność w tym państwie członkowskim.

Sprawa dotyczyła decyzji Komisji Europejskiej o odzyskaniu środków od koordynatora projektu finansowanego przez UE, przeprowadzonego z siedmioma innymi partnerami projektu.

Po przeprowadzeniu audytu zewnętrznego Komisja postanowiła odzyskać od skarżącego, jako koordynatora projektu, wszystkie koszty niekwalifikowalne wskazane w sprawozdaniu z audytu w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych partnerów projektu.

W kontekście dochodzenia Komisja postanowiła anulować „nakaz odzyskania środków” wydany skarżącemu, a zamiast tego odzyskać odpowiednie środki od każdego zainteresowanego partnera projektu. Rzecznik Praw Obywatelskich z zadowoleniem przyjął decyzję Komisji i zamknął dochodzenie, stwierdzając, że sprawa została rozstrzygnięta.

Sprawa dotyczyła odmowy pokrycia przez delegaturę UE w Algierii dodatkowych kosztów poniesionych przez wykonawcę podczas pandemii COVID-19. W wyniku „polubownego postępowania ugodowego” w tej sprawie delegatura UE potwierdziła, że niektóre koszty mogą zostać zwrócone skarżącemu, ale utrzymywała, że inne poniesione koszty nie mogą zostać zwrócone.  

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że skarżący i Komisja Europejska zasadniczo nie zgadzali się co do interpretacji mających zastosowanie postanowień umownych. W takich przypadkach to nie do Rzecznika Praw Obywatelskich należy ustalenie, w jaki sposób należy interpretować umowę, lecz raczej do sądu. Rzecznik uznał, że stanowisko Komisji nie jest nieuzasadnione. Rzecznik zamknęła zatem sprawę, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.