Sprawa dotyczyła faktu, że pracownik Urzędu Administracji i Wypłacania Należności Indywidualnych Komisji Europejskiej (PMO) przypadkowo wysłał do skarżącego wiadomość e-mail, którą uznał za obraźliwą.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że treść przedmiotowej wiadomości e-mail była rzeczywiście niewłaściwa, ale uznał, że Komisja podjęła odpowiednie środki w celu rozwiązania tej kwestii, w szczególności przepraszając skarżącego i podejmując środki, aby zapobiec takim incydentom w przyszłości, w szczególności przypominając pracownikom o ich obowiązku uprzejmego komunikowania się.

Rzecznik zamknęła sprawę, stwierdzając, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione.  

Sprawa dotyczyła odmowy przez Komisję Europejską przyznania członkowi personelu pomocy na pokrycie specjalnych potrzeb edukacyjnych jego dziecka, co jest możliwością przewidzianą w regulaminie pracowniczym UE. Komisja oparła swoją decyzję na przepisach wewnętrznych uzgodnionych przez instytucje UE w odniesieniu do pomocy. Przepisy stanowią, że dzieci, których niepełnosprawność uznaje się za poniżej pewnego progu (20 %), nie są uznawane za kwalifikujące się. W sprawach dotyczących nauki szkolnej dziecka Komisja wymaga również, aby wnioskodawca przedstawił zaświadczenie ze Szkół Europejskich stwierdzające, że szkoła nie może zaspokoić potrzeb dziecka, czego skarżący nie uczynił. 

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że nie wystąpił oczywisty błąd w sposobie, w jaki Komisja zajęła się tą sprawą, i zamknął sprawę, stwierdzając, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał jednak, że przepisy dotyczące progu niepełnosprawności wynoszącego 20% mogą być sprzeczne ze zobowiązaniami Komisji wynikającymi z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. W związku z tym Rzecznik zasugerował, aby Komisja zainicjowała proces przeglądu przepisów, biorąc pod uwagę ustalenia tego dochodzenia. Oznacza to proces decyzyjny z udziałem innych instytucji UE.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania przez Komisję Europejską pracownikowi z niepełnosprawnym dzieckiem „podwójnego dodatku na dziecko pozostające na utrzymaniu”, który jest przewidziany w regulaminie pracowniczym UE w odniesieniu do pomocy w opiece nad dziećmi z niepełnosprawnościami. Komisja oparła swoją decyzję na przepisach wewnętrznych uzgodnionych przez administrację UE dotyczących dodatku, zgodnie z którymi dzieci, których niepełnosprawność uznaje się za poniżej określonego progu, nie są uznawane za kwalifikujące się.

Rzecznik uznał, że stosowanie progów dotyczących stopnia niepełnosprawności w celu automatycznego wykluczenia niektórych dzieci niepełnosprawnych jest sprzeczne z odpowiednim przepisem regulaminu pracowniczego. Dodatek ten ma pokrywać przypadki „wydatków ciężkich”, a regulamin pracowniczy nie zawiera żadnego odniesienia do stopnia niepełnosprawności. Ponadto, chociaż ustalenie progów dotyczących stopnia niepełnosprawności w celu określenia kwalifikowalności do wsparcia finansowego może sprawić, że sprawy staną się prostsze i bardziej przewidywalne z administracyjnego punktu widzenia, wydaje się, że jest to sprzeczne z obowiązkami administracji UE wynikającymi z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

W trakcie dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji propozycję rozwiązania, aby zainicjowała proces przeglądu obowiązujących przepisów, który obejmie inne instytucje UE. Wezwała również Komisję do ponownej oceny wniosku skarżącego o przyznanie podwójnego dodatku na dziecko pozostające na utrzymaniu, biorąc pod uwagę powyższe ustalenie, tj. nie odrzucając go wyłącznie ze względu na stopień niepełnosprawności, który uznano za stopień niepełnosprawności jego dziecka. Ponieważ proces przeglądu obowiązujących przepisów może zająć trochę czasu, a także w celu zagwarantowania równego traktowania, Rzecznik Praw Obywatelskich wezwał również Komisję do uwzględnienia tego dochodzenia przy rozpatrywaniu wszystkich oczekujących i przyszłych wniosków o podwójny dodatek na dziecko pozostające na utrzymaniu. Oznacza to, że każdy wniosek o podwójny dodatek na dziecko pozostające na utrzymaniu należy oceniać indywidualnie dla każdego przypadku, a nie wykluczać żadnych wniosków tylko dlatego, że niepełnosprawność dziecka uznaje się za poniżej określonego progu.

W odpowiedzi na propozycję rozwiązania Komisja zainicjowała proces przeglądu przepisów określających podejście progowe, który może doprowadzić do ich zmiany. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja podjęła działania w odniesieniu do tego aspektu jej propozycji rozwiązania.

Komisja stwierdziła jednak również, że poczeka na wynik tego procesu przed ponowną oceną wniosku skarżącego lub innych wniosków. Biorąc pod uwagę, że może to zająć trochę czasu, a także biorąc pod uwagę ustalenia tego dochodzenia, Rzecznik jest nadal niezadowolony z tego aspektu sprawy. Składająca petycję ponownie zwraca się do Komisji o rozważenie bardziej elastycznego stosowania przepisów w odniesieniu do wniosków. Rzecznik Praw Obywatelskich jest nadal przekonany, że przedmiotowe przepisy powinny były zostać zmienione znacznie wcześniej, aby nadać skuteczność zobowiązaniom podjętym przez UE. W związku z tym Rzecznik zwraca się do Komisji o podjęcie działań następczych w ciągu trzech miesięcy i zamierza ponownie rozpatrzyć tę kwestię, jeżeli wynik przeglądu nie jest odpowiedni lub trwa zbyt długo. Rzecznik Praw Obywatelskich zwróci również uwagę innych instytucji na swoje ustalenia.

 

Dochodzenie dotyczyło sposobu, w jaki Komisja Europejska monitoruje, czy państwa członkowskie wykorzystują unijne fundusze strukturalne i inwestycyjne (ESI) do promowania prawa osób z niepełnosprawnościami i osób starszych do niezależnego życia i włączenia społecznego (deinstytucjonalizacja), oraz tego, czy Komisja stosuje sankcje w przypadku ich braku.

W trakcie dochodzenia Rzecznik otrzymał uwagi od krajowych rzeczników praw obywatelskich i organizacji społeczeństwa obywatelskiego.  

Rzecznik stwierdziła, że Komisja mogłaby przedstawić jaśniejsze wytyczne dotyczące potrzeby promowania deinstytucjonalizacji w kontekście wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Uznała również, że Komisja może podjąć kroki w celu poprawy monitorowania działań finansowanych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz że powinna przyjąć bardziej proaktywne podejście do egzekwowania przepisów, zwłaszcza w przypadku obaw, że działania finansowane z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych są sprzeczne z obowiązkiem promowania deinstytucjonalizacji. Rzecznik wskazała również na potrzebę zachowania szczególnej czujności w odniesieniu do funduszy uruchamianych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Rzecznik zamknęła dochodzenie, przedstawiając dziesięć sugestii mających na celu poprawę wytycznych wydanych przez Komisję i procesu monitorowania. Podkreśliła, że Komisja musi działać szybko, biorąc pod uwagę dodatkowe programy finansowania stworzone w odpowiedzi na pandemię COVID-19, a także niedawne zmiany obowiązujących przepisów.

Rzecznik Praw Obywatelskich rozważy powrót do tej kwestii w przyszłości, aby ocenić postępy.