WSTĘP DO SKARGI

1. Skarżący jest pracownikiem zatrudnionym na czas określony w grupie zaszeregowania AD 10, pracującym dla Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego („EASA”) jako ekspert ds. systemów awioniki.

2. W marcu 2004 r. uczestniczył w procedurze naboru na powyższe stanowisko i został wybrany najlepszym kandydatem.

3. W dniu 1 maja 2004 r. wszedł w życie nowy regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich.

4. Dwa miesiące później EASA wysłała do skarżącego pismo, w którym zaproponowała mu powyższe stanowisko. Poinformowała go również, że zostanie tymczasowo zaszeregowany do grupy zaszeregowania A*9, stopień 1, i zwróciła się do niego o potwierdzenie przyjęcia oferty w terminie 10 dni od jej otrzymania (2). Ponadto, jeżeli skarżący zdecydowałby się przyjąć ofertę, EASA zaproponowała mu rozpoczęcie pracy na nowym stanowisku w dniu 1 listopada 2004 r.

5. W dniu 13 lipca 2004 r. skarżący przyjął ofertę EASA i zwrócił się o dodatkowe informacje dotyczące jego tymczasowej grupy zaszeregowania, na którą EASA odpowiedziała w dniu 11 sierpnia 2004 r.

6. W dniu 1 listopada 2004 r. skarżący rozpoczął służbę w EASA.

7. W marcu 2005 r. EASA przyznała skarżącemu ostateczną grupę zaszeregowania, mianowicie A*10, stopień 3. Skarżący uznał, że EASA nie dostarczyła mu informacji, które umożliwiłyby mu uzyskanie wyższej grupy zaszeregowania, i odwołał się od powyższej decyzji zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 90 regulaminu pracowniczego. Nie odniósł jednak sukcesu.

8. W związku z tym skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich.

PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

9. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie następujących zarzutów i roszczeń.

Zarzuty

1. Skarżący twierdził, że nie przekazując mu w odpowiednim czasie informacji na temat jego ostatecznej grupy zaszeregowania i systemu zaszeregowania, czyli informacji niezbędnych do umożliwienia mu wyboru najkorzystniejszej daty rozpoczęcia służby w EASA, oraz przekazując takie informacje innym osobom, EASA potraktowała go w sposób dyskryminujący.
2. Skarżący twierdził również, że nie informując go w odpowiednim czasie o ostatecznej grupie zaszeregowania i systemie zaszeregowania, a także mając na uwadze, że powinna była mieć świadomość, iż takie działanie uniemożliwiłoby mu wybranie najkorzystniejszej daty rozpoczęcia służby w EASA, dopuściła się zaniedbania.
3. Skarżący twierdził również, że EASA odmówiła udzielenia informacji po tym, jak została o to poproszona, bez podania przyczyny takiej odmowy.

Roszczenie

1. Skarżący twierdził, że EASA powinna z mocą wsteczną zmienić jego grupę zaszeregowania na A*11, stopień 1.

WNIOSEK

10. Rzecznik przekazał skargę EASA, zwracając się do niej o przedstawienie opinii na temat powyższych zarzutów i argumentów skarżącego.

11. W dniu 30 kwietnia 2007 r. Rzecznik otrzymał opinię EASA, którą przekazał skarżącemu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag. W dniu 21 czerwca 2007 r. skarżący przedstawił swoje uwagi.

12. Po dokładnym rozpatrzeniu opinii i uwag Rzecznik nie był przekonany, że EASA odpowiednio zareagowała na skargę. W związku z tym wstępnie stwierdził niewłaściwe administrowanie i zgodnie z art. 3 ust. 5 swojego statutu zaproponował EASA rozwiązanie polubowne.

13. W dniu 1 kwietnia 2008 r. Rzecznik otrzymał odpowiedź EASA. Odpowiedź została przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag, które przedstawił on w dniach 23 kwietnia i 20 maja 2008 r.

ANALIZA I WNIOSKI RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH

Uwagi wstępne

14. W swoich uwagach dotyczących odpowiedzi EASA na propozycję Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą polubownego rozwiązania skarżący zasugerował, że Europejski Trybunał Obrachunkowy („ETO”) powinien przeprowadzić ankietę dotyczącą procesu klasyfikacji EASA i jej decyzji komitetu oceniającego w momencie jego zatrudnienia w EASA.

15. Rzecznik Praw Obywatelskich rozważy, czy po zamknięciu dochodzenia przydatne byłoby przesłanie ETO kopii jego decyzji w przedmiotowej sprawie.

A. Rzekomy brak terminowego przekazania skarżącemu informacji na temat jego ostatecznej grupy zaszeregowania i systemu zaszeregowania EASA

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

16. Na poparcie zarzutów zawartych w pkt 9 skarżący przedstawił szereg argumentów. Podkreślił, że był najlepszym kandydatem w procedurze naboru. Pozostali laureaci zostali umieszczeni po nim na liście rezerwowej, a trzech z nich zostało zatrudnionych dopiero na późniejszym etapie. W przeciwieństwie do wyżej wymienionych kandydatów nie został on poinformowany o tym, że jego data rozpoczęcia służby będzie miała wpływ na określenie jego ostatecznej grupy zaszeregowania. Niektóre decyzje podjęte przez dyrektora wykonawczego EASA umożliwiłyby skarżącemu uzyskanie wyższej grupy zaszeregowania A*11, gdyby mógł uzasadnić dodatkowe dwa i pół miesiąca doświadczenia zawodowego. Gdyby wiedział wcześniej o wpływie daty rozpoczęcia służby, pracowałby dwa i pół miesiąca dłużej w poprzedniej pracy przed rozpoczęciem pracy w EASA. W rezultacie rozpocząłby pracę w EASA w dniu 16 stycznia 2005 r., uzyskując w ten sposób pożądaną grupę zaszeregowania A*11. Skarżący wskazał, że zasady EASA dotyczące zaszeregowania wyraźnie wskazują, że niewielka różnica w doświadczeniu zawodowym może prowadzić do odmiennego zaszeregowania, wynoszącego od A*9 do A*12.

17. Skarżący twierdził, że EASA powinna z mocą wsteczną zmienić jego grupę zaszeregowania na A*11, stopień 1.

18. W swojej opinii EASA odniosła się zarówno do e-maila skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r., jak i do jego e-maila z odpowiedzią z dnia 11 sierpnia 2004 r. Uznała ona, że:

1. przestrzegała zasad i procedur mających zastosowanie w czasie wydarzeń;
2. traktowali jednakowo wszystkich wnioskodawców znajdujących się w identycznej sytuacji i w związku z tym nie dyskryminowali skarżącego; oraz
3. uczyniła wszystko, co w jej mocy, aby ograniczyć wszelkie negatywne skutki wejścia w życie nowego regulaminu pracowniczego dla zaszeregowania jej pracowników.

Wstępna ocena Rzecznika Praw Obywatelskich prowadząca do propozycji polubownego rozwiązania

19. EASA dokonała rozróżnienia między informacjami, które przekazała laureatom w ramach procedur naboru. Rozróżnienie to opierało się na tym, czy przedmiotowe procedury naboru miały miejsce przed wejściem w życie nowego regulaminu pracowniczego, czy po jego wejściu w życie. W przypadku procedur naboru przeprowadzonych przed majem 2004 r. dostarczyła ona kandydatom formularze i elektroniczną kopię regulaminu pracowniczego. W odniesieniu do procedur naboru przeprowadzonych po maju 2004 r. Komisja przekazała kandydatom kopię „decyzji dyrektora wykonawczego nr 2004/81/ADM z dnia 23 września 2004 r. w sprawie ogólnych przepisów wykonawczych dotyczących kryteriów stosowanych do zaszeregowania do grupy zaszeregowania i stopnia w momencie mianowania lub zatrudnienia”(„decyzja Komisji 2004/81/ADM”).

20. Według EASA, ponieważ procedura naboru skarżącego miała miejsce przed majem 2004 r., ani on, ani żaden z jego kolegów biorących udział w tym samym konkursie nie otrzymał żadnych informacji na temat kryteriów mających zastosowanie do określenia ich grupy zaszeregowania i stopnia. W tym względzie Rzecznik zauważył, że w wiadomości e-mail skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r. wskazano, że wiedział on, iż grupa zaszeregowania A*9, stopień 1, przydzielona mu przez EASA, ma charakter tymczasowy. Ponadto skarżący był również świadomy, że obowiązująca wówczas „decyzja nr 2004/35/ADM dyrektora wykonawczego z dnia 1 maja 2004 r. dotycząca zaszeregowania pracowników zatrudnionych na czas określony w wyniku procedur rekrutacyjnych EASA opublikowanych przed dniem 1 maja 2004 r.”(zwana dalej „decyzją ED 2004/35/ADM”) uprawniała go do grupy zaszeregowania A*10 (3). W dniu 11 sierpnia 2004 r. dyrektor administracyjny EASA potwierdził, że po dopełnieniu przez skarżącego wszystkich formalności wymaganych w związku z wakatem i zdaniu egzaminów lekarskich EASA przyzna mu stopień co najmniej A*10, stopień 1 (4). EASA poinformowała zatem skarżącego o minimalnej ostatecznej grupie zaszeregowania, jaką otrzyma po dopełnieniu wszystkich formalności.

21. W dniu 1 listopada 2004 r., kiedy skarżący rozpoczął pracę w EASA, przyjął tymczasową grupę zaszeregowania A*9, stopień 1. Na podstawie informacji dostarczonych przez EASA miał on uzasadnione oczekiwania, że zostanie mu przyznana ostateczna grupa zaszeregowania wynosząca co najmniej A*10, stopień 1. W marcu 2005 r. EASA przyznała skarżącemu końcową grupę zaszeregowania A*10, stopień 3. Powyższe oczekiwania skarżącego zostały zatem spełnione.

22. Jednak według skarżącego jego stopień A*10, stopień 3 opierał się na 19 latach i 9,5 miesiącach doświadczenia zawodowego jako inżynier. Gdyby wiedział, że data rozpoczęcia służby będzie miała wpływ na jego zaszeregowanie, zdecydowałby się na rozpoczęcie służby w dniu 16 stycznia 2005 r. i uzyskał w ten sposób grupę zaszeregowania A*11, stopień 1.

23. Według EASA decyzja dyrektora wykonawczego 2004/35/ADM z dnia 1 maja 2004 r. oraz „decyzja dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM z dnia 27 lipca 2004 r. dotycząca kryteriów mających zastosowanie do zaszeregowania i stopnia w momencie rekrutacji pracowników zatrudnionych na czas określony wybranych w ramach konkursów EASA opublikowanych przed dniem 1 maja 2004 r.”(„decyzja dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM”), która zastąpiła decyzję 2004/35/ADM i miała zastosowanie do sprawy skarżącego, nie zostały udostępnione żadnemu z kandydatów, którzy uczestniczyli w tym samym konkursie co skarżący. W każdym razie decyzje te nie zawierały żadnych przepisów, które umożliwiłyby kandydatom określenie najdogodniejszego terminu rozpoczęcia służby w EASA. Ponadto art. 5 decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM określał ostateczne grupy zaszeregowania jedynie poprzez odniesienie do przepisów Komisji („decyzja Komisji Wspólnot Europejskich w sprawie kryteriów mających zastosowanie do zaszeregowania i stopnia w momencie rekrutacji z października 1983 r.”), które, mimo że były jawne, nigdy nie były rozpowszechniane w ramach EASA (5).

24. Po przeanalizowaniu decyzji 2004/64/ADM Rzecznik zauważył, że art. 2 stanowi, że „minimalny okres doświadczenia zawodowego wymagany do zaszeregowania na pierwszym stopniu grupy zaszeregowania w każdej grupie zaszeregowania wynosi: (...) 18 lat dla grupy zaszeregowania A4 (...)„(6) Załącznik I zawiera tabelę „Równoważności grup zaszeregowania programów kariery zawodowej przed reformą i po reformie”, zgodnie z którą „(...) grupa zaszeregowania A4.1 przed reformą [odpowiada] grupa zaszeregowania A*10.3 po reformie; grupa zaszeregowania A4.2 przed reformą [odpowiada] grupa zaszeregowania A*11.1 po reformie; [i] Grupa zaszeregowania A4.3 przed reformą [odpowiada] Grupa zaszeregowania A*11.3 po reformie (...)”

25. Data wydania decyzji Komisji ED 2004/64/ADM to 27 lipca 2004 r. E-mail dyrektora administracyjnego ("AD") potwierdzający minimalną końcową grupę zaszeregowania skarżącego pochodził z dnia 11 sierpnia 2004 r. Do czasu wysłania powyższej wiadomości e-mail decyzja dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM obowiązywała już (7). W związku z tym zamiast informować skarżącego, że „otrzyma grupę zaszeregowania co najmniej na poziomie A*10 stopień 1”, właściwsze byłoby poinformowanie go przez EASA, że zostanie zaszeregowany co najmniej na poziomie A*10 stopień 3. W rezultacie EASA przekazała skarżącemu informacje, które można uznać za niedokładne. Doprowadziło to do tymczasowego ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich, że powyższe działanie EASA stanowiło przypadek niewłaściwego administrowania.

26. Gdyby EASA poinformowała skarżącego w odpowiednim czasie o jego ostatniej grupie zaszeregowania A*10, stopień 3 i ekwiwalentach grup zaszeregowania zawartych w załączniku I do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM, czekałby on na ukończenie 20-letniego doświadczenia zawodowego i w związku z tym rozpocząłby służbę w dniu 16 stycznia 2005 r. w grupie zaszeregowania A*11, stopień 1 (co zgodnie z decyzją dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM odpowiada grupie zaszeregowania A4, stopień 2 dawnego regulaminu pracowniczego). Zdaniem skarżącego pozostali laureaci procedury naboru zostali należycie poinformowani o swoich ostatecznych grupach zaszeregowania i systemie zaszeregowania, a zatem mogli wybrać najkorzystniejszą datę rozpoczęcia służby w EASA.

27. EASA argumentowała, że dwóch innych kandydatów postanowiło uzależnić przyjęcie ich odpowiednich ofert zatrudnienia od potwierdzenia przez EASA ich ostatecznych grup zaszeregowania i stopni. Trzeci kandydat przyjął ofertę zatrudnienia z tymczasowym zaszeregowaniem, ale rozpoczął służbę po określeniu przez Sąd jego ostatecznej grupy zaszeregowania. Według słów EASA „[t] oznacza[t], że z wyjątkiem skarżącego wszyscy pozostali [kandydaci] zatrudnieni w ramach tej samej selekcji podpisali umowę o pracę zawierającą ostateczną grupę zaszeregowania i stopień”.

28. Rzecznik doszedł zatem do wniosku, że w przeciwieństwie do pozostałych kandydatów skarżący nie znał swojej prawidłowej końcowej grupy zaszeregowania i stopnia w momencie rozpoczęcia służby. O ile skarżący, podobnie jak jeden z wyżej wymienionych kandydatów, przyjął swoją ofertę zatrudnienia z tymczasowym zaszeregowaniem, o tyle w przeciwieństwie do tego kandydata rozpoczął służbę przed określeniem przez Sąd jego ostatecznej grupy zaszeregowania i stopnia. Jeśli chodzi o określenie jego grupy zaszeregowania i stopnia, skarżący, który jako pierwszy został zatrudniony, nie był traktowany tak samo jak inni kandydaci zatrudnieni na późniejszym etapie, jeśli chodzi o określenie ich odpowiednich grup zaszeregowania i stopni.

29. W związku z tym Rzecznik przeanalizował, czy na podstawie wiedzy kandydata na temat jego ostatecznej grupy zaszeregowania i stopnia możliwe byłoby określenie najkorzystniejszej daty rozpoczęcia służby. Według EASA decyzja dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM nie zawierała przepisów, które mogłyby dopuszczać taką możliwość.

30. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że ustalenie takiej daty na podstawie załącznika I do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM byłoby rzeczywiście możliwe, gdyby kandydat został poinformowany przed podpisaniem umowy o pracę o ostatecznej grupie zaszeregowania, która zostanie mu przyznana przez EASA. Wystarczyłoby bowiem, aby kandydat przeliczył swoją końcową grupę zaszeregowania na grupę zaszeregowania, do której byłby uprawniony zgodnie z dawnym regulaminem pracowniczym, i obliczył, ile czasu potrzebowałby, aby otrzymać kolejny stopień w tej grupie zaszeregowania i dokonać niezbędnego przeliczenia z powrotem na grupę zaszeregowania stosowaną przez EASA. Gdyby kandydat znał swoją końcową grupę zaszeregowania i mógł skorzystać z tabeli zawartej w załączniku I do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM, mógłby, przy ultima ratio, wynegocjować datę rozpoczęcia służby, która mogłaby uprawniać go do wyższej grupy zaszeregowania w ramach systemu zaszeregowania stosowanego przez EASA.

31. Gdyby skarżący został poinformowany w odpowiednim czasie o treści decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM, a także o tym, że EASA przyzna mu stopień A*10, stopień 3, to:

1. byłby świadomy, że zgodnie z tabelą zawartą w załączniku I do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM grupa zaszeregowania A*10 stopień 3 odpowiada grupie zaszeregowania A4 stopień 1 dawnego regulaminu pracowniczego; oraz
2. Mógł podjąć służbę dwa i pół miesiąca później, niż faktycznie rozpoczął.

W związku z tym byłby on uprawniony do grupy zaszeregowania A 4, stopień 2, zgodnie z dawnym regulaminem pracowniczym, oraz do grupy zaszeregowania A*11, stopień 1, zgodnie z nowym regulaminem pracowniczym, zgodnie z tabelą zawartą w załączniku I do wyżej wymienionej decyzji.

32. Według EASA, chociaż jej dział zasobów ludzkich nie dostarczył kandydatom żadnych informacji na temat przepisów dotyczących zaszeregowania, możliwe było, że pewne informacje zostały przekazane tym kandydatom przez członków personelu EASA, których znali.

33. Rzecznik stwierdził zatem, że poza faktem, iż EASA wiedziała, że skarżący wiedział jedynie o istnieniu decyzji dyrektora wykonawczego 2004/35/ADM z dnia 1 maja 2004 r., EASA nie wykluczyła, że kandydaci uzyskali informacje na temat systemu zaszeregowania i mieli dostęp do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM z dnia 27 lipca 2004 r., mającej zastosowanie do sprawy skarżącego.

34. W międzyczasie EASA zmieniła swoją praktykę rekrutacyjną i postanowiła zapewnić laureatów w procedurach naboru, publikowanych zgodnie ze strukturą zaszeregowania przewidzianą w nowym regulaminie pracowniczym, decyzją dyrektora wykonawczego 2004/81/ADM z dnia 23 września 2004 r., która zawiera przepisy dotyczące zaszeregowania do grupy zaszeregowania i stopnia.

35. Rzecznik przeanalizował decyzję dyrektora wykonawczego 2004/81/ADM, którą EASA przekazała mu wraz z opinią. Artykuł 5 („Dodatkowy staż pracy w grupie zaszeregowania”) stanowi, że:

„[f]lub do celów określenia doświadczenia zawodowego organ powołujący dopuszcza dodatkowe 24 miesiące stażu pracy w grupie zaszeregowania w przypadku doświadczenia zawodowego wynoszącego co najmniej liczbę lat wskazaną poniżej i w załączniku I: (...) – Dla grup zaszeregowania od A*14/AD14 do A*16/AD16: 21 lat; dla grup zaszeregowania A*12/AD12 i A*13/AD13: 18 lat; dla grup zaszeregowania od A*9/AD9 do A*11/AD/11: 15 lat (...)”(8)

Ustęp trzeci tego samego artykułu stanowi, że:

„Długość doświadczenia zawodowego, które należy uwzględnić, ustala się w momencie składania oferty pracy. W przypadku gdy okres między tą datą a datą faktycznego objęcia stanowiska ma wpływ na zaszeregowanie na stopień, organ powołujący przyjmuje nową decyzję w tym zakresie.” (podkreślenie dodane)

36. Rzecznik stwierdził zatem, że wydając tę nową decyzję, EASA uznała, że data rozpoczęcia służby może mieć wpływ na klasyfikację stopniową. W związku z tym uzasadnione jest, aby kandydaci biorący udział w procedurach naboru, którym wcześniej zaproponowano zatrudnienie w EASA, mogli również wziąć ten fakt pod uwagę przy przyjmowaniu wspomnianych ofert.

37. W świetle powyższych uwag Rzecznik wstępnie uznał, że przekazując skarżącemu informacje dotyczące jego ostatecznej grupy zaszeregowania i stopnia, które mogą być postrzegane jako niedokładne, EASA dopuściła się niewłaściwego administrowania. Ponadto fakt, że (i) skarżący nie był traktowany w taki sam sposób jak pozostali laureaci w odniesieniu do określenia jego grupy zaszeregowania i stopnia; oraz (ii) nie można wykluczyć, że pozostali kandydaci uzyskali dostęp do informacji dotyczących zaszeregowania, a tym samym do decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM, która dodała do powyższego przypadku niewłaściwego administrowania. Postawiło to skarżącego w niekorzystnej sytuacji w stosunku do innych kandydatów, którzy w przeciwieństwie do niego byli w stanie określić najkorzystniejszą datę rozpoczęcia służby. Rzecznik zaproponował zatem EASA polubowne rozwiązanie, zgodnie z którym „w świetle [jego] wstępnego wniosku, że w niniejszej sprawie może dojść do niewłaściwego administrowania, EASA mogłaby rozważyć podwyższenie z mocą wsteczną umowy skarżącego do grupy zaszeregowania A*11, stopień 1, ze skutkiem od dnia 16 stycznia 2005 r.”.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi po jego propozycji polubownego rozwiązania

38. EASA nie przyjęła powyższej propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich. Powtórzyła argumenty przedstawione w swojej opinii i podkreśliła następujące punkty.

39. Zgodnie z planem zatrudnienia EASA na 2004 r. dostępne było tylko jedno stanowisko dla eksperta ds. systemów awioniki. Stanowisko to zostało zaoferowane skarżącemu, który był pierwszym laureatem, w dniu 7 lipca 2004 r., czyli trzy tygodnie po zakończeniu procedury naboru. Plan zatrudnienia na 2005 r. przewidywał trzy dodatkowe stanowiska eksperta ds. systemów awioniki. Zostały one zaproponowane trzem kolejnym najlepszym kandydatom na liście rezerwowej w dniach 24 i 25 stycznia 2005 r., czyli trzy tygodnie po rozpoczęciu nowego roku budżetowego (9).

40. Akta EASA potwierdzają, że żaden z wyżej wymienionych pracowników nie otrzymał wyższej grupy zaszeregowania w momencie rekrutacji ze względu na rzekomo opóźnioną datę rozpoczęcia pracy. Przeciwnie, dowody wykazały, że dwóch innych kandydatów kwalifikowało się już do grupy zaszeregowania, do której zostali zaszeregowani przed zaoferowaniem im stanowiska. Jeden z kandydatów kwalifikował się do grupy zaszeregowania, w której został zaszeregowany w dniu 1 lutego 2005 r., tydzień po otrzymaniu oferty zatrudnienia. Rekrutacja była uzależniona od zdania przez kandydata badania lekarskiego; nie byłoby możliwości zatrudnienia tego kandydata przed dniem 1 lutego 2005 r. Żaden z pozostałych kandydatów nie był zatem w stanie wybrać najkorzystniejszej daty rozpoczęcia służby. Z kolei żaden z nich nie skorzystał z korzystnych ram czasowych doświadczenia zawodowego dla swoich grup zaszeregowania.

41. Powodem, dla którego EASA nie poinformowała skarżącego o określonym stopniu zaszeregowania przed rozpoczęciem służby, było to, że Sąd został utworzony dopiero w dniu 23 października 2004 r., czyli 9 dni przed rozpoczęciem służby. Kiedy pierwszy z pozostałych kandydatów dołączył do EASA, Rada Zarządzająca działała już od ponad 5 miesięcy. EASA była zatem w stanie przedstawić temu kandydatowi oraz pozostałym kandydatom, którzy za nim podążali, informacje o ich określonych grupach zaszeregowania przed podjęciem przez nich służby.

42. W wiadomości elektronicznej z dnia 11 sierpnia 2004 r. EASA nie poinformowała skarżącego w sposób nieprawidłowy. Wobec braku Sądu EASA nie była wówczas w stanie potwierdzić ostatecznego zaszeregowania skarżącego. W związku z tym Komisja przyjęła „ostrożne podejście”, aby nie uprzedzać przyszłych obrad Sądu, obiecując skarżącemu zbyt wysoką ocenę.

43. Propozycja polubownego rozwiązania przedstawiona przez Rzecznika odnosiła się do grupy zaszeregowania, która została hipotetycznie ustalona w dniu 16 stycznia 2005 r. Data ta nie odpowiada żadnemu obiektywnemu faktowi w kontekście stosunku umownego skarżącego z EASA. Wręcz przeciwnie, nabiera ona szczególnego znaczenia jedynie w kontekście Curriculum Vitae skarżącego. Odpowiada to momentowi, w którym doświadczenie zawodowe skarżącego osiągnęło próg określony w obowiązujących zasadach zaszeregowania, aby mógł on kwalifikować się do wyższej grupy zaszeregowania w momencie rekrutacji. Jednakże całkowity okres doświadczenia zawodowego skarżącego, przy uwzględnieniu okresu do dnia 16 stycznia 2005 r., obejmowałby również jego doświadczenie zawodowe po zatrudnieniu przez EASA, tj. od dnia 1 listopada 2004 r. do dnia 15 stycznia 2005 r. EASA nie wie o żadnej podstawie prawnej, która mogłaby uzasadniać włączenie doświadczenia zawodowego skarżącego do EASA w celu ustalenia zmiany zaszeregowania jego umowy, po tym jak jego służba w EASA już się rozpoczęła.

44. Ponadto proponowana zmiana zaszeregowania skarżącego z dniem 16 stycznia 2005 r. nie podlegałaby ścisłej kontroli ETO, ponieważ nie miałaby podstawy prawnej. Ponadto ze względu na zasadę równego traktowania EASA musiałaby dokonać przeglądu życiorysów każdego pracownika w celu określenia daty, w której każdy z nich zdobyłby całkowite doświadczenie zawodowe, które uprawniałoby go do wyższej grupy zaszeregowania. Następnie musiałby zmienić klasyfikację wszystkich umów z mocą wsteczną. Przyjęcie polubownego rozwiązania Rzecznika stanowiłoby zatem precedens; wszyscy obecni pracownicy EASA i wszyscy przyszli pracownicy musieliby zostać domyślnie przekwalifikowani w odniesieniu do najkorzystniejszej daty rozpoczęcia służby.

45. W odpowiedzi na powyższe stanowisko EASA skarżący powtórzył swoje wstępne argumenty. Zwrócił również uwagę, że EASA wyraźnie przyznała się do przekazania pozostałym laureatom ostatecznych grup zaszeregowania, zanim przystąpili oni do służby EASA.

46. Skarżący nie zgodził się z EASA, że akceptacja polubownego rozwiązania Rzecznika stanowiłaby precedens i skutkowałaby koniecznością zmiany zaszeregowania całego personelu EASA. Okres, w którym oceny były określane przez Sąd, był stosunkowo krótki. Od połowy 2005 r. wszystkie wakaty EASA są publikowane w odpowiednim ogłoszeniu o naborze z ustaloną z góry grupą zaszeregowania. W związku z tym potencjalnie mogło to dotyczyć jedynie niewielkiej liczby pracowników. W każdym razie skarżący potwierdził przed Komitetem Pracowniczym, że EASA nie otrzymała żadnych innych skarg, które byłyby podobne do jego skarg.

47. Skarżący przedstawił również EASA szereg alternatywnych propozycji rozwiązania jego sprawy.

Ocena Rzecznika po jego propozycji polubownego rozwiązania

48. EASA stwierdziła, że Sąd został utworzony zaledwie 9 dni przed rozpoczęciem służby przez skarżącego w listopadzie 2004 r. Według EASA było to powodem, dla którego przyjęła ona raczej „ostrożne podejście” w wiadomości e-mail z dnia 11 sierpnia 2004 r., odpowiadając na zapytanie skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r. dotyczące jego zaszeregowania.

49. W odniesieniu do powyższego oświadczenia EASA Rzecznik uważa, że można przyjąć, iż wiadomość elektroniczna EASA z dnia 11 sierpnia 2004 r. nie dostarczyła skarżącemu żadnych informacji, które można by zakwalifikować jako wyraźnie „błędne”(10). Nie można jednak przyjąć, z powodów przedstawionych poniżej, że odpowiedź EASA na pytanie skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r. została dostosowana do okoliczności, w jakich ją sformułował, a zatem że odpowiedź ta była prawidłowa. Innymi słowy, nie jest pewne, czy powyższe „ostrożne podejście” w odpowiedzi EASA było odpowiednie w danym kontekście.

50. Powszechnie wiadomo, że określona grupa zaszeregowania odpowiada określonym oczekiwaniom płacowym i zawodowym. Powszechnie wiadomo również, że zaszeregowanie na niektórych stanowiskach zależy od długości doświadczenia zawodowego. Skarżący, choć jednoznacznie skłonny zaakceptować ofertę zatrudnienia EASA (11), nadal musiał zrezygnować z pracy, którą miał w tym czasie. W związku z tym, co najbardziej zrozumiałe, szukał on jak największej ilości informacji przed podjęciem tak ważnej decyzji, nie tylko dla swojej kariery zawodowej, ale także dla swojego życia osobistego i rodzinnego. Uzasadnione było zatem uznanie przez niego, że długość jego doświadczenia zawodowego będzie miała wpływ na jego grupę zaszeregowania, a w konsekwencji na jego wynagrodzenie w EASA. Mógł on zatem pozostać w poprzedniej pracy i zdobyć pozostałe doświadczenie zawodowe niezbędne do uzyskania lepszej grupy zaszeregowania, a tym samym wyższego wynagrodzenia i wyższych oczekiwań zawodowych w EASA. W tym względzie warto zauważyć, że w swojej ofercie zatrudnienia EASA nie wyznaczyła skarżącemu obowiązkowej daty rozpoczęcia pracy, a jedynie zaproponowała, aby rozpoczął pracę w dniu 1 listopada 2004 r.(12). Ani w swojej opinii w sprawie skargi, ani w swojej reakcji na propozycję polubownego rozwiązania EASA nie przedstawiła żadnych argumentów dotyczących bezwzględnego interesu służby, który zobowiązywał skarżącego (lub innego wybranego kandydata z listy) do rozpoczęcia prac w dniu 1 listopada 2004 r.

51. Z powyższych powodów skarżący zwrócił się do EASA w dniu 13 lipca 2004 r. i na podstawie ponad 18-letniego doświadczenia zawodowego zwrócił się o informacje, która grupa zaszeregowania będzie go dotyczyć.

52. Niestety w odpowiedzi na powyższy najważniejszy e-mail EASA wskazała jedynie dość hipotetyczną ocenę „co najmniej na poziomie A*10 stopień 1”, pod warunkiem spełnienia pewnych warunków.

53. Zgodnie z zasadami dobrej administracji EASA miała jednak obowiązek zachować pewną staranność przy rozważaniu konsekwencji swojej odpowiedzi na pytanie skarżącego dotyczące jego grupy zaszeregowania. Oprócz rezygnacji z pracy skarżący musiałby również przeprowadzić się z jednego kraju do drugiego, znaleźć zakwaterowanie dla siebie i swojej rodziny oraz ponieść znaczne koszty.

54. EASA dysponowała wystarczającymi informacjami, aby udzielić skarżącemu odpowiedzi w sposób bardziej dostosowany do jego sytuacji. W tamtym czasie decyzja dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM, mająca zastosowanie do sprawy skarżącego, już obowiązywała. Powyższa decyzja pochodzi z dnia 27 lipca 2004 r., a e-mail AD z dnia 11 sierpnia 2004 r.(13). Oczywiste było, że Sąd uwzględni tę decyzję przy ustalaniu grupy zaszeregowania skarżącego.

55. Ponadto jest obecnie oczywiste, że pomimo braku konkretnego przepisu w decyzjach dyrektora wykonawczego 2004/35/ADM lub 2004/64/ADM dotyczącego momentu, w którym należy ustalić odpowiednie doświadczenie zawodowe kandydata (14), EASA nie ograniczyła się w tym celu do momentu, w którym skierowała swoją ofertę do tego kandydata; Uwzględniła również okres trwający do dnia rozpoczęcia służby przez tego kandydata. Wynika z tego, że grupa zaszeregowania skarżącego została ustalona na podstawie jego doświadczenia zawodowego w dniu rozpoczęcia służby w EASA, czyli w dniu 1 listopada 2004 r. Potwierdza to również oświadczenie EASA, że inny laureat tej samej procedury selekcji „kwalifikuje się do grupy zaszeregowania, do której został zaszeregowany w (...) tydzień po otrzymaniu oferty”.

56. Jak wskazano powyżej, dzień 1 listopada 2004 r. był po prostu datą zaproponowaną skarżącemu przez EASA w jej ofercie zatrudnienia. Skarżący miał zatem możliwość wyboru innej daty. Jednakże, biorąc pod uwagę, że nie wiedział on o pełnych konsekwencjach dla określenia jego ostatecznej grupy zaszeregowania w momencie rozpoczęcia służby – nawet po tym, jak zwrócił się do EASA o dodatkowe informacje dotyczące jego grupy zaszeregowania w wiadomości elektronicznej z dnia 13 lipca 2004 r. – nie sprzeciwił się temu ani nie zaproponował innej daty, która byłaby dla niego bardziej odpowiednia.

57. Przyjmując ofertę zatrudnienia, skarżący nie wiedział, że EASA wykorzysta okres między swoją ofertą zatrudnienia a datą rozpoczęcia służby przy określaniu swojego doświadczenia zawodowego. Nie wiedział również, że termin rozpoczęcia służby w EASA upłynie zaledwie dwa i pół miesiąca od dnia, w którym będzie kwalifikował się do wyższej grupy zaszeregowania AD 11.

58. Gdyby znał powyższe informacje, najprawdopodobniej zrezygnowałby z poprzedniej pracy dopiero wtedy, gdyby kwalifikował się do wyższej grupy zaszeregowania w EASA. Równie prawdopodobne jest, że prowadziłby on również negocjacje z EASA w celu zapewnienia rozpoczęcia pracy po dniu 16 stycznia 2005 r., czyli od dnia, w którym kwalifikowałby się do grupy zaszeregowania AD 11.

59. Rzecznik zauważa, że w odpowiedzi na jego polubowne rozwiązanie EASA stwierdziła, że w 2004 r. dostępne było tylko jedno stanowisko eksperta ds. systemów awioniki. W tym względzie Rzecznik nie widzi powodu, dla którego EASA musiałaby koniecznie zaoferować to stanowisko skarżącemu, zwłaszcza gdy na liście rezerwowej umieściła kilku innych odpowiednich kandydatów.

60. Gdyby EASA potrzebowała, w interesie służby, obsadzenia swojego jedynego wakatu na stanowisku eksperta ds. systemów awioniki w 2004 r., nadal mogłaby zaproponować to stanowisko jednemu z pozostałych laureatów listy rezerwowej i zatrudnić skarżącego później, na początku 2005 r. Byłoby to racjonalnie akceptowalne dla wszystkich zainteresowanych stron. Niesprawiedliwym wynikiem, trudnym do zrozumienia i zaakceptowania, jest to, że po ocenie jako najlepszego kandydata na to stanowisko skarżący został faktycznie potraktowany mniej korzystnie w porównaniu z innymi kandydatami pod względem grupy zaszeregowania, wynagrodzenia i oczekiwań zawodowych.

61. W związku z tym Rzecznik stwierdza, że odpowiadając na pytania dotyczące jego grupy zaszeregowania, EASA nie dołożyła należytej staranności w odniesieniu do sytuacji skarżącego. W szczególności Rzecznik podtrzymuje swoje stanowisko, że odpowiedź EASA z dnia 11 sierpnia 2004 r. na zapytanie skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r. była niedokładna. Był to przypadek niewłaściwego administrowania i poniżej zostanie przedstawiony projekt zalecenia w tym zakresie.

62. Wreszcie argument EASA, że przyjęcie propozycji Rzecznika stanowiłoby precedens i skłoniłoby ją do przeglądu umów wszystkich jej pracowników, nie może być przekonujący. Po pierwsze, Rzecznik wszczął niniejsze dochodzenie wyłącznie na podstawie otrzymanej skargi w przedmiotowej sprawie. Po drugie, biorąc pod uwagę czas trwania przedmiotowych wydarzeń, jest mało prawdopodobne, aby Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał jakiekolwiek inne skargi tego rodzaju (15). Po trzecie, wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich przewiduje jedynie podjęcie działań przez EASA wyłącznie wobec skarżącego i skarżącego. Po czwarte, Rzecznik jest przekonany, że EASA nie popełniła wielu błędów tego rodzaju i że ten niefortunny błąd, który miał poważne konsekwencje dla jednego z jej pracowników, pozostaje odosobnionym błędem, który EASA może łatwo skorygować.

B. Projekt zalecenia

Na podstawie swoich dochodzeń w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia EASA następujący projekt zalecenia:

EASA powinna:

1) z mocą wsteczną przydzielić skarżącemu grupę zaszeregowania AD 11, tak jakby rozpoczął służbę w dniu 16 stycznia 2005 r.; lub

2) rozważyć alternatywne sposoby, przedstawione przez skarżącego w jego uwagach, aby naprawić niesprawiedliwy wynik błędu i go usatysfakcjonować.

EASA i skarżący zostaną poinformowani o niniejszym projekcie zalecenia. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich EASA przesyła szczegółową opinię do dnia 28 lutego 2009 r. Szczegółowa opinia mogłaby polegać na przyjęciu decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich i opisie środków podjętych w celu wdrożenia projektu zalecenia.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Sporządzono w Strasburgu dnia 1 grudnia 2008 r.

---

(1) Decyzja 94/262 Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich, Dz.U. 1994, L 113, s. 15.

(2) Chociaż pismo EASA oferujące stanowisko skarżącemu pochodzi z dnia 2 lipca 2004 r., w korespondencji z Rzecznikiem Praw Obywatelskich EASA odniosła się do tej daty jako do dnia 7 lipca 2004 r. Rzecznik rozumie, że ta późniejsza data odpowiada dacie otrzymania przez skarżącego pisma EASA oferującego mu stanowisko.

(3) Wiadomość ta, przekazana przez EASA wraz z opinią i przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag, ma następujące brzmienie:

„(...) Z niecierpliwością oczekuję na współpracę z EASA. W swoim piśmie wymienił Pan jednak tymczasową kategorię zaszeregowania A*9.1 jako kategorię zaszeregowania, do której zostanę zatrudniony. W starym (przed majem 2004 r.) systemie zaszeregowania na przedmiotowe stanowisko możliwe było umieszczenie w A4 na podstawie doświadczenia zawodowego [ponad] 18 lat). Koledzy z EASA poinformowali mnie, że obecnie obowiązuje decyzja (decyzja Komisji Europejskiej 2004/35/ADM z dnia 1 maja 200 r.) w celu uwzględnienia doświadczenia zawodowego w porównywalny sposób, tj. z ponad 18-letnim doświadczeniem zaszeregowania A*10. Stanowisko eksperta Avionics Systems zostało opublikowane przed dniem 1 maja 2004 r., stopień konkursu wynosił A4/A5 i w związku z tym niniejsza decyzja ma zastosowanie do mojej sprawy (...)”.

(4) Wiadomość ta, przekazana przez EASA wraz z opinią i przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag, ma następujące brzmienie:

„(...) Rozumiem, że moi koledzy zostali już Państwo poinformowani, że na podstawie decyzji dyrektora wykonawczego mającej zastosowanie do stanowisk opublikowanych przed dniem 1 maja 2004 r. moglibyśmy rzeczywiście ubiegać się o wyższą nową grupę zaszeregowania, która w większym stopniu odpowiadałaby opublikowanej starej grupie zaszeregowania. Ostateczna grupa zaszeregowania i stopień zostaną potwierdzone przez dyrektora wykonawczego, gdy komisja oceniająca będzie w stanie przeanalizować kopie oryginalnych dokumentów potwierdzających, które kandydat musi przedstawić [X] przed podpisaniem umowy (oprócz pozytywnego wyniku badania lekarskiego). Oznacza to, że jeżeli w dniu, w którym upływa termin składania wniosków, kandydat spełniał wymogi dotyczące opublikowanego stanowiska A4 (stare zaszeregowanie), otrzymałby nową grupę zaszeregowania co najmniej na poziomie A*10 stopień 1 (nowe/przejściowe zaszeregowanie) (...)”.

(5) Artykuł 5 decyzji dyrektora wykonawczego 2004/64/ADM z dnia 27 lipca 2004 r. stanowi, że:

„[f]lub przy stosowaniu niniejszej decyzji wszystkie dalsze przepisy uzyskuje się poprzez odniesienie do odpowiednich przepisów Komisji obowiązujących przed wejściem w życie nowego regulaminu pracowniczego.”

(6) Tabela w tym artykule przewiduje następujący podział dla litery "A"; Klasy "B" i "C": „15 [sic] lat dla grupy zaszeregowania A3; 18 lat dla grupy zaszeregowania A4; 12 lat dla grupy zaszeregowania A5; [oraz] 03 lata dla grupy zaszeregowania A7”; „22 lata dla grupy zaszeregowania B1; 12 lat dla grupy zaszeregowania B3; [oraz] 03 lata dla grupy zaszeregowania B5”; oraz „22 lata dla grupy zaszeregowania C1; 12 lat dla grupy zaszeregowania C3; [oraz] 03 lata dla grupy zaszeregowania C5”. Warto zauważyć, w świetle powyższej tabeli w całości, pozorną niespójność między liczbą lat odpowiadającą grupie zaszeregowania A3 a liczbą lat odpowiadającą grupom zaszeregowania A4, A5 i A7.

(7) Art. 6 decyzji ED 2004/64/ADM z dnia 27 lipca 2004 r. stanowi, że „[] decyzja (...) wchodzi w życie w dniu jej podpisania (...)”. Chociaż Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że kopia dostarczona mu przez EASA jest niepodpisana, rozumie, że decyzja weszła w życie w dniu 27 lipca 2004 r.

(8) Kopia decyzji dyrektora wykonawczego 2004/81/ADM, przesłana mu przez EASA, nie zawierała załączników.

(9) W swojej odpowiedzi EASA zawarła tabelę porównawczą, którą Rzecznik przekazał następnie skarżącemu w celu uzyskania jego uwag. W tabeli wyjaśniono, że:

skarżący, który był najlepszym kandydatem, otrzymał ofertę zatrudnienia od EASA w dniu 7 lipca 2004 r., a umowę z EASA rozpoczął w dniu 1 listopada 2004 r., tj. 3 miesiące i 3 tygodnie po otrzymaniu oferty zatrudnienia;

B., kandydat z listy rezerwowej nr 1, otrzymał ofertę zatrudnienia od EASA w dniu 25 stycznia 2005 r., a umowę z EASA rozpoczął w dniu 16 marca 2005 r., czyli miesiąc i trzy tygodnie po otrzymaniu oferty zatrudnienia;

H., kandydat z listy rezerwowej nr 2, otrzymał ofertę zatrudnienia od EASA w dniu 24 stycznia 2005 r., a umowę z EASA rozpoczął w dniu 16 maja 2005 r., czyli 3 miesiące i 3 tygodnie po otrzymaniu oferty zatrudnienia; oraz

K, kandydat z listy rezerwowej nr 3, otrzymał ofertę zatrudnienia od EASA w dniu 25 stycznia 2005 r., a umowę z EASA rozpoczął w dniu 16 maja 2005 r., czyli 3 miesiące i 3 tygodnie po otrzymaniu oferty zatrudnienia.

(10) Wspomniany e-mail EASA brzmiał następująco: „(...) Rozumiem, że moi koledzy zostali już Państwo poinformowani, że na podstawie decyzji dyrektora wykonawczego mającej zastosowanie do stanowisk opublikowanych przed dniem 1 maja 2004 r. moglibyśmy rzeczywiście ubiegać się o wyższą nową grupę zaszeregowania, która w większym stopniu odpowiadałaby opublikowanej starej grupie zaszeregowania. Ostateczna grupa zaszeregowania i stopień zostaną potwierdzone przez dyrektora wykonawczego, gdy komisja oceniająca będzie w stanie przeanalizować kopie oryginalnych dokumentów potwierdzających, które kandydat musi przedstawić [X] przed podpisaniem umowy (oprócz pozytywnego wyniku badania lekarskiego). Oznacza to, że jeżeli w dniu, w którym upływa termin składania wniosków, kandydat spełniał wymogi dotyczące opublikowanego stanowiska A4 (stare zaszeregowanie), otrzymałby nową grupę zaszeregowania co najmniej na poziomie A*10 stopień 1 (nowe/przejściowe zaszeregowanie) (...)”.

(11) Zgodnie z treścią e-maila skarżącego z dnia 13 lipca 2004 r.: „Jestem zadowolony i zaszczycony decyzją komisji selekcyjnej i z niecierpliwością oczekuję na współpracę z EASA”.

(12) Zgodnie z treścią pisma EASA z dnia 2 lipca 2004 r.: „Jeżeli zaakceptują Państwo to spotkanie, powinni Państwo potwierdzić w swojej odpowiedzi datę początkową, w której będą Państwo dyspozycyjni i wolni od wszelkich innych zobowiązań umownych. Proponowaną datą początkową jest 1 listopada 2004 r.” (podkreślenie dodane)

(13) Zob. przypis 7 powyżej. W tym względzie Rzecznik zauważa, że odpowiedź EASA na jego propozycję polubownego rozwiązania nie podważa zawartych w niej wniosków.

(14) Ten moment jest jednak określony w art. 2 decyzji Komisji Wspólnot Europejskich w sprawie kryteriów stosowanych do zaszeregowania do grupy i stopnia w momencie rekrutacji z października 1983 r.: „Doświadczenie zawodowe ocenia się na podstawie czynności wykonywanych przed datą złożenia oferty, z pominięciem okresów przed ukończeniem 18. roku życia.”;

(15) Art. 2 ust. 4 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi, że „[s]kargę składa się w terminie dwóch lat od dnia, w którym osoba składająca skargę dowiedziała się o faktach, na których się ona opiera (...)”.