Sporządzono zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ^[1]

Kontekst skargi

1. Skarga dotyczy przejrzystości stanowisk państw członkowskich w procesie przyjmowania wytycznych dotyczących oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy dla pszczół ^[2] (zwanych dalej „wytycznymi dotyczącymi pszczół”). Wytyczne dla pszczół mają zapewnić przemysłowi i organom wytyczne dotyczące sposobu wdrażania prawa UE w zakresie wprowadzania pestycydów do obrotu ^[3].

2. Na wniosek Komisji Europejskiej Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wydał pierwszą wersję wytycznych dla pszczół w 2013 r., a w 2014 r. dokonał ich przeglądu.

3. Zgodnie z mającym zastosowanie prawem UE ^[4] wytyczne przygotowane przez EFSA są przyjmowane przez Komisję, z uwzględnieniem opinii państw członkowskich ^[5]. Przedstawiciele państw członkowskich spotykają się i wydają opinie na temat wytycznych w ramach Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, tzw. komitetu komitologii ^[6], któremu przewodniczy Komisja.

4. Ze względu na brak porozumienia między państwami członkowskimi w ramach Stałego Komitetu przyjęcie wytycznych dotyczących pszczół opóźnia się od 2013 r.

5. Skarżący, francuska organizacja nienastawiona na zysk POLLINIS, zwrócił się w marcu 2018 r. do Komisji o publiczny dostęp do „wszelkiej korespondencji (w tym e-maili), porządków obrad, protokołów posiedzeń i wszelkich innych sprawozdań z takich spotkań urzędników/przedstawicieli/komisarza/członka gabinetu DG SANTE i członków Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, dotyczących wytycznych EFSA w sprawie oceny ryzyka stwarzanego przez środki ochrony roślin dla pszczół (Apis mellifera, Bombus spp. i pszczoły samotnice”). Na wniosek skarżący wyjaśnił wniosek dotyczący okresu od lipca 2013 r. do kwietnia 2018 r.

6. W maju 2018 r. Komisja odpowiedziała skarżącemu i wskazała 29 dokumentów jako objęte zakresem wniosku. Udzieliła częściowego dostępu do dwóch dokumentów i całkowicie odmówiła dostępu do pozostałych 27 dokumentów ze względu na to, że dokumenty te zawierają stanowiska poszczególnych państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół. Komisja argumentowała, że publiczne ujawnienie stanowisk państw członkowskich podważyłoby trwający proces decyzyjny ^[7].

7. Pragnąc uzyskać pełny dostęp do wszystkich żądanych dokumentów, w dniu 21 września 2018 r. skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich. Ponieważ jednak skarżący nie zwrócił się do Komisji o ponowne rozpatrzenie swojej decyzji (poprzez złożenie tzw. „wniosku potwierdzającego”), Rzecznik Praw Obywatelskich musiał na tym etapie uznać skargę za niedopuszczalną.

8. We wrześniu 2018 r. skarżący złożył do Komisji nowy wniosek o dostęp do dokumentów, w którym dosłownie powtórzył swój wniosek z marca 2018 r.

9. W dniu 13 listopada 2018 r. Komisja udzieliła odpowiedzi.

10. Jeżeli chodzi o zakres wniosku, Komisja stwierdziła, że ponieważ poprzedni wniosek skarżącego z marca 2018 r. częściowo odnosił się do tych samych dokumentów, nowy wniosek obejmowałby jedynie dodatkowe dokumenty dotyczące okresu od maja 2018 r. do września 2018 r.

11. Jeżeli chodzi o istotę wniosku, Komisja wskazała 16 dokumentów jako objęte jego zakresem. Ponieważ wszystkie 16 dokumentów stanowi wymianę informacji drogą elektroniczną między Komisją a państwami członkowskimi na temat ich stanowisk w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół, Komisja odmówiła dostępu do wszystkich 16 dokumentów w odniesieniu do ochrony trwającego procesu decyzyjnego. Komisja twierdziła również, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem.

12. W dniu 14 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu swojej decyzji. Argumentowała, że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny, ponieważ obywatele muszą wiedzieć, dlaczego wytyczne dotyczące pszczół nie są wielokrotnie zatwierdzane przez Stały Komitet ze szkodą dla populacji pszczół.

13. W dniu 3 grudnia 2018 r. Komisja potwierdziła wnioski ze swojej pierwotnej decyzji.

14. Niezadowolony z odpowiedzi Komisji skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 12 grudnia 2018 r.

W przedmiocie dochodzenia

15. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie skargi. Skarżący stoi na stanowisku, że Komisja:

1. niesłusznie ograniczyła zakres swojego wniosku do okresu od maja 2018 r. do września 2018 r.; oraz

2. niesłusznie odmówił dostępu do żądanych dokumentów.

16. Zalecenie to odnosi się do drugiego aspektu skargi, który dotyczy odmowy dostępu do żądanych dokumentów, przedstawiając stanowiska państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół. W odniesieniu do pierwszego aspektu skargi Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że Komisja była prawnie uzasadniona ^[8] odmową rozpatrzenia tej części wniosku skarżącego o udzielenie dostępu, która dotyczy tych samych dokumentów (od lipca 2013 r. do kwietnia 2018 r.), do których wcześniej odmówiono mu dostępu. Składająca petycję wyraża rozczarowanie, że Komisja przyjęła w tej sprawie takie legalistyczne i nieprzyjazne dla obywateli podejście, nie może jednak dalej zajmować się tą sprawą w kontekście przedmiotowego dochodzenia.

17. Rzecznik zwróciła się do Komisji o dostarczenie pełnych kopii żądanych dokumentów obejmujących okres od maja 2018 r. do września 2018 r.

18. Ponadto Rzecznik zwrócił się do Komisji o przedstawienie dodatkowych opinii na temat odpowiedzi potwierdzającej udzielonej skarżącemu. Komisja postanowiła nie przedstawiać żadnych dodatkowych opinii.

Argumenty przedstawione przez strony

Argumenty skarżącego

19. Skarżący uważa, że 16 dokumentów, które zawierają stanowiska państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół, powinno zostać ujawnionych w całości.

20. Na poparcie swojego argumentu skarżący utrzymuje, że przedmiotowe dokumenty odnoszą się do pilnych środków mających na celu ochronę różnorodności biologicznej i w związku z tym stanowią „informacje o środowisku” zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu UE w sprawie publicznego dostępu do informacji w sprawach dotyczących środowiska ^[9] („rozporządzenie w sprawie Aarhus”). Ujawnienie takich informacji dotyczących środowiska stanowi zdaniem skarżącego nadrzędny interes publiczny.

21. Skarżący twierdzi ponadto, że Komisja nie wyważyła we właściwy sposób wchodzących w grę interesów. Chociaż Komisja uznaje znaczenie ochrony pszczół, uważa jednak, że nadrzędny interes publiczny leży w ochronie procesu decyzyjnego - nie wyjaśniając jednak, w jaki sposób ujawnienie przedmiotowych dokumentów mogłoby konkretnie i skutecznie zagrozić temu procesowi.

Argumenty Komisji

22. Komisja twierdzi, że ujawnienie 16 dokumentów naruszyłoby proces decyzyjny w ramach Stałego Komitetu ^[10].

23. Na poparcie swojego argumentu Komisja zauważa, że proces decyzyjny dotyczący wytycznych dla pszczół jest nadal w toku i że państwa członkowskie przedstawiły uwagi w ramach dyskusji na forum Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. Standardowy regulamin wewnętrzny stałych komitetów wyraźnie wyklucza ujawnianie stanowisk poszczególnych państw członkowskich ^[11]. Komisja twierdzi ponadto, że w ramach stałych komitetów Komisja i państwa członkowskie muszą być „wolne od nacisków zewnętrznych” oraz że „niejawne ujawnienie odniesień do poszczególnych państw członkowskich uniemożliwiłoby państwom członkowskim szczere wyrażenie swoich poglądów”.

24. Jeżeli chodzi o nadrzędny interes publiczny, Komisja przyznaje, że ochrona pszczół jest ważną kwestią związaną ze zdrowiem publicznym. Stwierdzono jednak, że w tym konkretnym przypadku „ochrona trwającego procesu decyzyjnego lepiej służy interesowi publicznemu”. W związku z tym Komisja uważa, że ujawnienie nie leży w nadrzędnym interesie publicznym.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich prowadząca do wydania zalecenia

25. Wszystkie 16 przedmiotowych dokumentów to e-maile (niektóre z nich wraz z załącznikami), w których państwa członkowskie odpowiadają na wezwanie Komisji, wyrażone na posiedzeniu odpowiedniego Stałego Komitetu w dniach 19–20 lipca 2018 r.^[12], do poinformowania Komisji o swoich opiniach na temat projektu wytycznych dotyczących pszczół.

26. Dokumenty te zawierają stanowiska przedstawicieli państw członkowskich na temat poziomu wsparcia ze strony państw członkowskich oraz charakteru wszelkich obaw, jakie mogą oni mieć w odniesieniu do treści lub wdrażania projektu wytycznych.

27. Rzecznik pragnie podkreślić, że 16 przedmiotowych dokumentów zawiera stanowiska państw członkowskich w sprawie projektu środka, którego celem jest zapewnienie sektorowi i państwom członkowskim wytycznych dotyczących wdrażania prawodawstwa UE w zakresie środków ochrony roślin (pestycydów). Środek ten przyjmuje się w drodze procedury komitetowej, tj. procedury doradczej określonej w rozporządzeniu 182/2011 ^[13] (zwanym dalej „rozporządzeniem dotyczącym procedury komitetowej”).

28. Rzecznik rozumie ponadto, że chociaż Komisja jest zdania ^[14], że przyjęte wytyczne dotyczące pszczół nie będą prawnie wiążące ^[15], niewątpliwie będą miały znaczący praktyczny wpływ na sposób przygotowania przemysłu oraz na sposób rozpatrywania przez państwa członkowskie wniosków o wydanie zezwolenia na dopuszczenie pestycydów do obrotu. Rozumowanie to jest wzmocnione przepisem w prawie UE dotyczącym pestycydów, który wyraźnie zobowiązuje państwa członkowskie, przy rozpatrywaniu wniosków o wydanie zezwolenia na dopuszczenie pestycydu do obrotu, do „dokonywania niezależnej, obiektywnej i przejrzystej oceny w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej z wykorzystaniem wytycznych dostępnych w momencie składania wniosku”^[16] (podkreślenie dodane).

29. Rozważania te są ważne, ponieważ zgodnie z traktatami UE każdy obywatel ma „prawo do uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii”^[17]. W związku z tym decyzje UE muszą być podejmowane „w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela”^[18]. Prerogatywę tę uznaje się za szczególnie ważną, gdy instytucje UE działają w ramach swoich „funkcji ustawodawczych”^[19]. Możliwość kontrolowania przez obywateli wszystkich informacji stanowiących podstawę działań legislacyjnych UE i zapoznania się z nimi jest bowiem warunkiem wstępnym skutecznego korzystania przez nich z praw demokratycznych ^[20].

30.  Prawo Unii dotyczące publicznego dostępu do dokumentów stanowi, że nie tylko akty przyjęte przez prawodawcę Unii, ale także, bardziej ogólnie, dokumenty sporządzone lub otrzymane w toku procedur przyjmowania aktów, które są prawnie wiążące, należy uznać za „dokumenty ustawodawcze” i zapewnić, z zastrzeżeniem ważnych wyjątków, bezpośredni dostęp w najszerszym możliwym zakresie ^[21]. Ustawa stanowi, że „zdolność ustawodawcza” obejmuje działalność instytucji UE w ramach przekazanych im uprawnień ^[22], takich jak stanowienie przepisów w drodze procedury komitetowej.

31. W 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości poszerzył jednak zakres rozumienia dokumentów, które powinny korzystać z szerszego dostępu do „dokumentów ustawodawczych”^[23]. Trybunał orzekł, że taki szerszy dostęp należy również przyznać dokumentom, w tym przypadku ocenom skutków, które nie są, ściśle rzecz biorąc, sporządzane przez instytucję działającą w charakterze prawodawcy ^[24]. Aby dojść do tego wniosku, Trybunał zbadał cel ocen skutków, który jego zdaniem polegał na dostarczeniu informacji na potrzeby wniosku ustawodawczego Komisji. Trybunał stwierdził, że ponieważ oceny skutków zawierają „informacje stanowiące istotne elementy procesu legislacyjnego UE”^[25], ich ujawnienie „może zwiększyć przejrzystość i otwartość całego procesu legislacyjnego”^[26]. Trybunał wywnioskował z tego, że „wzmocniłoby to demokratyczny charakter Unii Europejskiej, umożliwiając jej obywatelom kontrolę tych informacji i próbę wywarcia wpływu na ten proces”^[27]. W związku z tym powody leżące u podstaw zasady szerszego dostępu do dokumentów ustawodawczych dotyczą również dokumentów sporządzonych w ramach procedury oceny skutków ^[28].

32. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że należy przeprowadzić analogiczną ocenę w odniesieniu do 16 dokumentów będących przedmiotem niniejszej sprawy: Przy ustalaniu, czy dokumenty powinny również korzystać z szerszego dostępu do „dokumentów ustawodawczych”, należy wziąć pod uwagę cel i kontekst dokumentów, w których zostały sporządzone.

33. W tym względzie Rzecznik zauważa przede wszystkim, że rozpatrywane dokumenty są dokumentami sporządzonymi w ramach procedury komitetowej. Przyjmując wytyczne dotyczące pszczół, Komisja działa w ramach uprawnień przekazanych jej na mocy przepisów UE dotyczących pestycydów. Zgodnie z prawem UE dotyczącym publicznego dostępu do dokumentów Komisję można zatem rozumieć jako działającą w charakterze prawodawcy.

34. Ponadto przedmiotowe dokumenty stanowią istotną informację, dlaczego od 2013 r. Komisja nie przyjęła wytycznych, które stanowią środek mający znaczący wpływ na sposób wdrażania przepisów dotyczących pestycydów w przyszłości. W tym kontekście Rzecznik Praw Obywatelskich jest zdania, że publiczne ujawnienie 16 przedmiotowych dokumentów prawdopodobnie wzmocni demokratyczny charakter Unii, umożliwiając jej obywatelom, takim jak skarżący, zbadanie powodów przedstawionych przez państwa członkowskie za przyjęciem wytycznych i przeciwko ich przyjęciu oraz, jeśli jest to pożądane, próbę wywarcia wpływu na trwający proces decyzyjny. Rzecznik konsekwentnie stoi na stanowisku, że zrozumienie, jakie stanowiska zajmują różni przedstawiciele państw członkowskich, ma zasadnicze znaczenie w systemie demokratycznym, który odpowiada przed obywatelami.

35. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że przedmiotowe dokumenty powinny również korzystać z szerszego dostępu przyznanego „dokumentom ustawodawczym” na mocy prawa UE dotyczącego publicznego dostępu do dokumentów.

36. Jako odrębny przekonujący powód udzielenia dostępu Rzecznik uważa również, że przedmiotowe dokumenty zawierają informacje dotyczące środowiska w rozumieniu rozporządzenia w sprawie konwencji z Aarhus.

37. W rozporządzeniu w sprawie konwencji z Aarhus określono, że informacje dotyczące środowiska obejmują wszelkie informacje w formie pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub w jakiejkolwiek innej formie materialnej dotyczące środków (w tym środków administracyjnych), takich jak polityki, prawodawstwo, plany, programy, porozumienia w sprawie ochrony środowiska oraz działania mające lub mogące mieć wpływ na stan elementów środowiska, takie jak różnorodność biologiczna i jej składniki, a także środki lub działania mające na celu ochronę tych elementów ^[29].

38. Wytyczne dla pszczół określają proces, w ramach którego przemysł i państwa członkowskie powinny oceniać pestycydy przy wydawaniu zezwoleń na takie produkty pod kątem ich potencjalnego ryzyka wyrządzania szkód pszczołom. Wytyczne dla pszczół są bezpośrednią odpowiedzią na spadek liczebności niektórych gatunków pszczół w różnych regionach świata ^[30], który jest spowodowany m.in. uwalnianiem pestycydów do środowiska. W tym kontekście wytyczne dla pszczół należy rozumieć jako środek mający na celu ochronę różnorodności biologicznej.

39. W 16 spornych dokumentach państwa członkowskie przedstawiły swoje uwagi na temat tego środka, w tym powody, dla których państwa członkowskie popierają jego przyjęcie. Wnioskowane dokumenty zawierają zatem informacje na temat środka, który może mieć wpływ na różnorodność biologiczną. Wyraźnie kwalifikują się one jako informacje o środowisku.

40. Rzecznik zauważa, że rozporządzenie w sprawie konwencji z Aarhus ma na celu zapewnienie, aby informacje dotyczące środowiska były stopniowo udostępniane i rozpowszechniane wśród społeczeństwa w celu osiągnięcia ich jak najszerszej systematycznej dostępności i rozpowszechniania. Celem dostępu do tych informacji jest skuteczniejsze promowanie udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym, a tym samym zwiększenie rozliczalności procesu decyzyjnego oraz przyczynienie się do zwiększenia świadomości społecznej i wsparcia dla podejmowanych decyzji ^[31].

41. W tym duchu rozporządzenie w sprawie konwencji z Aarhus stanowi, że wyjątek w prawie Unii dotyczącym publicznego dostępu do dokumentów, który stanowi, że odmawia się dostępu do dokumentu, jeżeli jego ujawnienie poważnie naruszyłoby proces decyzyjny instytucji ^[32], należy interpretować w sposób zawężający w odniesieniu do informacji dotyczących środowiska ^[33]. Należy uwzględnić interes publiczny, któremu służy ujawnienie żądanych informacji ^[34], dążąc w ten sposób do większej przejrzystości informacji dotyczących środowiska.

Stosowanie wyjątku przewidzianego w prawie Unii dotyczącym publicznego dostępu do dokumentów

42.  Ponieważ dokumenty, których dotyczy wniosek, powinny korzystać z szerszego publicznego dostępu do „dokumentów ustawodawczych”, a ponadto stanowią informacje dotyczące środowiska, Rzecznik zauważa, że wyjątek, na który powołuje się Komisja w celu odmowy publicznego dostępu do stanowisk przedstawicieli państw członkowskich, musi być stosowany tym bardziej restrykcyjnie ^[35].

43. Komisja twierdzi, że publiczne udostępnianie wiadomości elektronicznych zawierających stanowiska państw członkowskich w sprawie wytycznych dotyczących pszczół jest sprzeczne z ich regulaminem komitologii (standardowy regulamin wewnętrzny stałych komitetów), który wyraźnie wyklucza ujawnianie stanowisk poszczególnych państw członkowskich. Ponadto Komisja twierdzi, że ujawnienie stanowisk państw członkowskich znacznie zwiększyłoby ryzyko zewnętrznej presji na przedstawicieli państw członkowskich w Stałym Komitecie.

44. Rzecznik rozumie, że podstawą przyjęcia regulaminu procedury komitetowej jest art. 9 rozporządzenia w sprawie procedury komitetowej. W rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej nie ma jednak przepisu stanowiącego, że skrócone protokoły nie mogą zawierać indywidualnych stanowisk wyrażonych przez przedstawicieli państw członkowskich w ramach prac komitetu. W rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej nie ma również żadnego innego przepisu, który nakładałby wymogi poufności na prace komitetów. Przeciwnie, z motywu 19 tego rozporządzenia jasno wynika, że należy zapewnić publiczny dostęp do informacji na temat prac komitetów zgodnie z prawem Unii dotyczącym publicznego dostępu do dokumentów.

45. Oznacza to, że przepisy dotyczące poufności zawarte w regulaminie procedury komitetowej, w szczególności w art. 10 ust. 2 (stanowiącym, że skrócone protokoły posiedzeń nie zawierają informacji o indywidualnym stanowisku członków podczas dyskusji w komitecie) oraz w art. 13 ust. 2 (stanowiącym, że dyskusje w komitecie mają charakter poufny), nie są same w sobie oparte na rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej.

46. W związku z powyższym Rzecznik jest zdania, że ujawnienie stanowisk państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół nie jest sprzeczne z rozporządzeniem dotyczącym procedury komitetowej.

47. Rzecznik zauważa ponadto, że wyrażanie przez społeczeństwo lub zainteresowane strony opinii na temat przewidywanych wariantów strategicznych, w szczególności w kwestiach środowiskowych, stanowi integralną część korzystania przez obywateli UE z ich praw demokratycznych ^[36].

48. Komisja nie wykazała, że zewnętrzna presja, na jaką mogliby być narażeni przedstawiciele państw członkowskich w przypadku ujawnienia przedmiotowych dokumentów, mogłaby zagrozić jej zdolności do działania w sposób w pełni niezależny i wyłącznie w interesie ogólnym. Komisja nie wykazała również, że ujawnienie informacji poważnie wpłynęłoby na prawidłowy przebieg procesu decyzyjnego, przedłużyłoby go lub skomplikowało ^[37].

49. Rzecznik stwierdza zatem, że odmowa udzielenia przez Komisję publicznego dostępu do stanowisk państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół stanowiła niewłaściwe administrowanie, zgodnie z rozważaniami i zasadami wyjaśnionymi powyżej. Sprawozdawczyni zaleca zatem, co następuje, zgodnie z art. 3 ust. 6 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zalecenie

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia Komisji następujące zalecenie:

Komisja powinna udzielić publicznego dostępu do wymaganych dokumentów przedstawiających stanowiska państw członkowskich w sprawie projektu wytycznych dotyczących pszczół, zgodnie z zasadami wyjaśnionymi powyżej.

Komisja i skarżący zostaną poinformowani o tym zaleceniu. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja przesyła szczegółową opinię do dnia 10 sierpnia 2019 r.

 

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 10 maja 2019 r.

 

[1] Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (94/262/EWWiS, WE, Euratom), Dz.U. L 113, s. 15.

[2] Wytyczne EFSA dotyczące oceny ryzyka stwarzanego przez środki ochrony roślin dla pszczół, Dziennik EFSA 2013;11(7):3295: https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2013.3295

[3] Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32009R1107

[4] Art. 77 rozporządzenia 1107/2009.

[5] Zgodnie z procedurą doradczą określoną w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex:32011R0182

[6] „Procedura komitetowa” odnosi się do zestawu procedur, za pomocą których państwa członkowskie UE kontrolują, w jaki sposób Komisja Europejska wdraża prawo UE. Przed przyjęciem środków wdrażających prawodawstwo UE Komisja musi zasięgnąć opinii specjalnego komitetu, w którym reprezentowane jest każde państwo członkowskie UE, w celu ustalenia szczegółowych środków wykonawczych, które proponuje. Komitet ten wydaje następnie opinię w sprawie środków zaproponowanych przez Komisję. Opinie te mogą być mniej lub bardziej wiążące dla Komisji, w zależności od konkretnej procedury określonej w wdrażanym akcie prawnym. Krótki przegląd „komitologii”, zob. http://ec.europa.eu/transparency/regcomitology/index.cfm?do=implementing.home

[7] Art. 4 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049

[8] Trybunał Sprawiedliwości orzekł w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie C-362/08 Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, pkt 57, że „osoba może wystąpić z nowym wnioskiem o udzielenie dostępu do dokumentów, do których wcześniej odmówiono jej dostępu. Wniosek taki zobowiązuje zainteresowaną instytucję do zbadania, czy wcześniejsza odmowa dostępu pozostaje uzasadniona w świetle zmiany sytuacji prawnej lub faktycznej, która miała miejsce w międzyczasie”. W niniejszej sprawie można argumentować, że sytuacja prawna lub faktyczna nie zmieniła się od czasu pierwszej pierwotnej decyzji Komisji z maja 2018 r., która stała się ostateczna w braku ponownego wniosku.

[9] Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32006R1367

[10] Artykuł 4 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001.

[11] Art. 10 ust. 2 i art. 13 ust. 2 standardowego regulaminu wewnętrznego komitetów - regulamin wewnętrzny komitetu [nazwa komitetu].

[12] Ze skróconego protokołu tego spotkania wynika, że podczas spotkania omówiono wytyczne dla pszczół:

„Komisja przedstawiła zmianę 5 obwieszczenia Komisji dotyczącą planu wdrożenia wytycznych dla pszczół. Brzmienie obwieszczenia zostanie dostosowane do innych obwieszczeń Komisji.

Jedno państwo członkowskie wskazało, że wytyczne EFSA dotyczące pszczół wymagają przeglądu w celu uwzględnienia najnowszych osiągnięć naukowych. EFSA wskazał, że nie uważa obecnie za właściwy czas na zmianę wytycznych dotyczących pszczół, ale że można to omówić z Komisją, gdy tylko pojawią się nowe modele.

Na wniosek państwa członkowskiego Komisja powtórzyła swoje wcześniejsze wyjaśnienie, że zawiadomienie Komisji nie jest prawnie wiążące. Jedno państwo członkowskie wskazało, że art. 36 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 zobowiązuje państwa członkowskie do stosowania wytycznych dostępnych w momencie stosowania.

Państwa członkowskie poproszono o poinformowanie Komisji o poparciu dla zawiadomienia Komisji do dnia 3 września 2018 r.”.

[13] Rozporządzenie (UE) nr 182/2011 ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex:32011R0182. Zgodnie z procedurą doradczą przy podejmowaniu decyzji o przyjęciu projektu środka Komisja uwzględnia opinię Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz.

[14] Skrócony protokół posiedzenia Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz w dniach 19–20 lipca 2018 r.

[15] Chociaż art. 77 rozporządzenia 1107/2009 stanowi, że wytyczne mają być przyjmowane w formie „aktów wykonawczych”, które są prawnie wiążące.

[16] Art. 36 ust. 1 rozporządzenia 1107/2009.

[17] Artykuł 10 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).

[18] Artykuł 1 i art. 10 ust. 3 TUE.

[19] Motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[20] Zob. podobnie wyroki Trybunału z dnia 1 lipca 2008 r., Szwecja i Turco przeciwko Radzie, C‑39/05 P i C‑52/05 P, pkt 46: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-39/05&language=en, oraz z dnia 17 października 2013 r., Rada przeciwko Access Info Europe, C‑280/11 P, pkt 33: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-280/11&language=EN.

[21] Art. 12 ust. 2 i motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[22] Motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[23] Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 4 września 2018 r., ClientEarth/Komisja, C-57/16: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[24] Ibidem, pkt 86.

[25] Tamże, pkt 91.

[26] Ibidem, pkt 92.

[27] Ibidem, pkt 92.

[28] Ibidem, pkt 95.

[29] Artykuł 2 ust. 1 lit. d) ppkt (i) oraz (iii) rozporządzenia 1367/2006.

[30] Wytyczne EFSA dotyczące pszczół, s. 8.

[31] Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 4 września 2018 r., ClientEarth/Komisja, C-57/16, pkt 98: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[32] Artykuł 4 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001.

[33] Artykuł 6 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia 1367/2006; zob. również wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 4 września 2018 r., ClientEarth/Komisja, C-57/16, pkt 100: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[34] Artykuł 6 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia 1367/2006; zob. również wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 4 września 2018 r., ClientEarth/Komisja, C-57/16, pkt 100: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[35] Tamże, pkt 101.

[36] Ibidem, pkt 101.

[37] Ibidem, pkt 108.