Szanowny Panie,

Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał skargę przeciwko Komisji Europejskiej dotyczącą sposobu rozpatrzenia wniosku o publiczny dostęp do dokumentów [1] związanych z finansowanym przez UE projektem Mobi-Kids (Ryzyko raka mózgu wynikające z narażenia na pola o częstotliwości radiowej w dzieciństwie i okresie dojrzewania)[2].

W dniach 20 i 29 listopada 2020 r. skarżący i jego pełnomocnik zwrócili się do Komisji o zapewnienie publicznego dostępu do „wszystkich danych lub analiz z badania MobiKids”, w tym „kopii umowy o udzielenie dotacji FP7-ENV-2008-226873 i wszelkich powiązanych dokumentów”.

26 lutego 2021 r. Komisja przyznała częściowy dostęp. Rozumiemy, że Komisja zidentyfikowała 29 dokumentów jako objęte zakresem wniosku, przyznała szeroki częściowy dostęp do 25 dokumentów, ograniczyła częściowy dostęp do jednego dokumentu i odmówiła dostępu do trzech pozostałych dokumentów.

W dniu 19 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponowny wniosek, kwestionując zastosowanie wyjątków przywołanych przez Komisję w celu odmowy pełnego dostępu, tj. ochrony prywatności i integralności osoby fizycznej [3] oraz ochrony interesów handlowych osoby fizycznej lub prawnej, w tym własności intelektualnej [4].

10 sierpnia 2022 r. Komisja przyjęła decyzję potwierdzającą. Zinterpretował on ponowny wniosek skarżącego jako odnoszący się do dokumentów odrzuconych w całości, a mianowicie dokumentu 7 – „Piąty raport okresowy”, dokumentu 21 – „Dostarczalny raport 4.2 dotyczący pomiarów RF” i dokumentu 22 – „Dostarczalny raport 4.3 dotyczący pomiarów ELF”. Postanowiła udzielić częściowego dostępu do dokumentu 7, utajniając niektóre części w celu ochrony danych osobowych i interesów handlowych, i odmówiła dostępu do pozostałych dwóch dokumentów w całości, powołując się na ochronę interesów handlowych.

Skarżący nie jest zadowolony z otrzymanego częściowego dostępu. Ponadto skarżący wyraził głębokie niezadowolenie z czasu poświęconego przez Komisję na rozpatrzenie jego wniosku o publiczny dostęp.

Postanowiliśmy wszcząć dochodzenie w sprawie skargi dotyczącej rozpatrywania przez Komisję wniosku o publiczny dostęp do dokumentów oraz jej decyzji o odmowie pełnego dostępu na mocy rozporządzenia 1049/2001 do dokumentów 7, 21 i 22.

Rozporządzenie 1049/2001 stanowi, że wnioski o udzielenie dostępu należy rozpatrywać niezwłocznie. Zgodnie z tą zasadą Rzecznik stara się również jak najszybciej rozpatrywać takie sprawy.

W pierwszej kolejności uważamy, że konieczne jest dokonanie przeglądu dokumentów będących przedmiotem wniosku skarżącego i innych istotnych dokumentów. Bylibyśmy wdzięczni, gdyby Komisja do dnia 8 grudnia 2022 r. przekazała nam następującą dokumentację, najlepiej w formie elektronicznej za pośrednictwem zaszyfrowanej poczty elektronicznej [5]:

• kopie dokumentów żądanych przez skarżącego, a mianowicie dokumentów 7, 21 i 22 (wersje niezredagowane);
• kopię dokumentu nr 7 ujawnionego skarżącemu na etapie potwierdzającym (wersja utajniona);
• kopię dokumentacji dotyczącej konsultacji z jakąkolwiek stroną trzecią na etapie wstępnym i potwierdzającym (przeprowadzonych zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia 1049/2001);
• kopię pierwotnej odpowiedzi Komisji wraz ze wszystkimi dokumentami ujawnionymi skarżącemu na tym etapie.

Dokumenty będące przedmiotem wniosku o publiczny dostęp będą traktowane jako poufne, podobnie jak wszelkie inne materiały, którymi Komisja postanowi się z nami podzielić i które oznaczono jako poufne. Dokumenty tego rodzaju będą przetwarzane i przechowywane zgodnie z tym poufnym statusem i zostaną usunięte z akt Rzecznika Praw Obywatelskich wkrótce po zakończeniu dochodzenia.

Jeśli chodzi o drugi aspekt skargi, publiczny dostęp do dokumentów jest prawem podstawowym. Aby zapewnić znaczący dostęp, kluczowe znaczenie ma szybkie rozpatrywanie przez administrację UE każdego wniosku o publiczny dostęp, tj. w terminach określonych w rozporządzeniu 1049/2001. Na początku tego roku Rzecznik wszczął dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie czasu potrzebnego Komisji na rozpatrzenie wniosków o publiczny dostęp do dokumentów. Obecnie trwa dochodzenie w tej sprawie [6].

W tym przypadku Komisja potrzebowała prawie 17 miesięcy na udzielenie odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego. Wykracza to daleko poza dozwolony termin 30 dni roboczych na rozpatrzenie ponownego wniosku i jest wyraźnie sprzeczne z duchem rozporządzenia 1049/2001, zgodnie z którym dostęp należy zapewnić niezwłocznie. W związku z tym wstępnie uważamy, że opóźnienie Komisji w udzieleniu odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego w tej sprawie stanowiło niewłaściwe administrowanie.

Stanowisko Komisji zostało przedstawione w decyzji potwierdzającej. Zwracamy się jednak do Komisji o przedstawienie do 12 stycznia 2023 r. wszelkich dodatkowych uwag, które mają zostać uwzględnione przez Rzecznika Praw Obywatelskich, w tym dotyczących naszej wstępnej opinii na temat opóźnienia.

Po sprawdzeniu wymaganej dokumentacji i otrzymaniu wszelkich dodatkowych uwag od Komisji rozważymy, czy spotkanie z przedstawicielami Komisji byłoby pomocne.

W razie jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt z właściwym urzędnikiem ds. zapytań, panią Oaną Marin.

Z poważaniem,

Rosita Hickey
Dyrektor ds. zapytań

Strasburg, 1 grudnia 2022 r.

[1] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[2] Projekt Mobi-Kids został zamknięty w lutym 2016 roku. Więcej informacji można znaleźć na stronie: https://cordis.europa.eu/project/id/226873/sprawozdawczość.

[3] Art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001.

[4] Art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.

[5] Zaszyfrowane wiadomości e-mail można wysyłać na naszą dedykowaną skrzynkę pocztową.

[6] 4 kwietnia 2022 r. Rzecznik wszczęła dochodzenie z własnej inicjatywy OI/2/2022/MIG:

https://www.ombudsman.europa.eu/en/opening-summary/en/154404.