FOR PREVIEWING & TESTING PURPOSES ONLY.
This notification will disappear once the page will be published.
This link is available for less than 30 minutes.
  • ‎‎Zrozumiałe
  • Rozmiar tekstu

Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Obecny język: 
  • Polski
Język źródłowy: 
Dostępne języki: 
Tłumaczenie tej strony zostało wygenerowane za pomocą tłumaczenia maszynowego.
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.

Decyzja w sprawie 254/2014/PMC dotyczącej roli Komisji Europejskiej w odniesieniu do CAPITA-ERANET, sieci europejskich organów badawczych

Skarga dotyczyła roli Komisji w odniesieniu do CAPITA, sieci sześciu organów badawczych państw europejskich zachęcających do transnarodowej współpracy badawczej. CAPITA otrzymała finansowanie unijne na wsparcie koordynacji programów badawczych. Skarżący wyraził obawy, że wybór projektów, które mają być finansowane przez CAPITA, mógł nie zostać dokonany w sposób przejrzysty, sprawiedliwy i bezstronny. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja ma obowiązek działać w przypadku, gdy odbiorcy finansowania unijnego nie wypełniają swoich obowiązków. W tej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich uznał jednak, że Komisja działała w odpowiedni sposób, upewniając się, że projekty zostały wybrane w sposób przejrzysty, sprawiedliwy i bezstronny oraz że nie doszło do niewłaściwego wykorzystania funduszy UE przez CAPITA. W związku z tym zamknęła sprawę, stwierdzając brak niewłaściwego administrowania.

Okoliczności powstania skargi

1. Skarga, złożona przez badacza z Grecji, dotyczy roli Komisji w odniesieniu do CAPITA ERA-NET [1], sieci ministerstw, agencji finansujących i rad badawczych z sześciu krajów europejskich, mającej na celu ustanowienie międzynarodowej współpracy w zakresie badań nad technologią wytwarzania chemikaliów, materiałów i energii. CAPITA rozpoczęła działalność jako projekt w ramach siódmego programu ramowego [2], który był głównym instrumentem UE służącym finansowaniu badań naukowych w Europie w latach 2007-2013. Finansowanie przez UE CAPITA pokryło koszty koordynacji sieci, ale nie pokryło finansowania żadnego indywidualnego projektu badawczego.

2. W czerwcu 2013 r. ogłoszono pierwsze zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów w ramach CAPITA, mające na celu stymulowanie europejskich badań opartych na współpracy publiczno-prywatnej. W zaproszeniu wyraźnie stwierdzono, że nie będzie finansowania ze strony Unii Europejskiej. Wnioski zostały najpierw przeanalizowane przez kontrolerów zewnętrznych. Wnioskodawcom umożliwiono przedstawienie kontrargumentu w odniesieniu do kontroli zewnętrznej ich projektów. Komitet sterujący zaproszenia do składania wniosków CAPITA uszeregował następnie wnioski na podstawie przeglądów i kontrargumentów. Skarżący złożył wniosek dotyczący projektu, który nie został wybrany do finansowania.

3. Skarżący zwrócił się następnie do Komisji Europejskiej z zarzutem pewnych nieprawidłowości w ocenie jego wniosku, a także konfliktu interesów. Komisja odpowiedziała, że nie jest bezpośrednio zaangażowana w ocenę wniosków projektowych, ale skontaktuje się z koordynatorem CAPITA, aby przekazać skarżącemu więcej informacji na temat oceny i procedury odwoławczej. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Komisji, że nie jest zaangażowany w ocenę wniosków projektowych. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę fakt, że Komisja zapewnia finansowanie sieci, ponosi ona pewną odpowiedzialność za zagwarantowanie właściwego wydatkowania tych środków publicznych.

4. Po otrzymaniu odpowiedzi od koordynatora CAPITA Komisja ponownie wystosowała pismo do skarżącego w grudniu 2013 r., informując go, że „dokumenty dotyczące zaproszenia do składania wniosków CAPITA i odpowiadające im załączniki krajowe zostały należycie opublikowane na stronie internetowej CAPITA. Koordynator ponownie potwierdził, że procedura oceny została przeprowadzona zgodnie z międzynarodowymi standardami oceny. Wyjaśniono prace Capita ERA-Net jako projektu finansowanego przez UE oraz realizację wspólnych zaproszeń do składania wniosków za pośrednictwem ERA-Nets”. Komisja zasugerowała, aby skarżący mógł złożyć wniosek o dokonanie przeglądu do koordynatora CAPITA, co uczynił. W uzasadnionej odpowiedzi CAPITA wyjaśniła, w jaki sposób odpowiednia procedura wyboru i oceny jest zgodna z normami międzynarodowymi.

5. Niezadowolony ze stanowiska Komisji skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dochodzenie

6. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie zarzutu skarżącego, że Komisja nie nadzorowała odpowiednio wykorzystania funduszy UE przez CAPITA, a w szczególności nie zapobiegła niektórym konfliktom interesów przy ocenie wniosków. Rzecznik wszczął również dochodzenie w sprawie twierdzenia skarżącego, że Komisja powinna była zapewnić odpowiedni nadzór nad wykorzystaniem funduszy UE przez CAPITA, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby zapobiegania potencjalnym konfliktom interesów.

7. W trakcie dochodzenia Rzecznik otrzymał opinię Komisji. Skarżący nie przedstawił uwag. Decyzja Rzecznika uwzględnia argumenty i opinie przedstawione przez obie strony. Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich skontrolował odnośną umowę o udzielenie dotacji CAPITA i załączniki do niej.

Rzekomy brak odpowiedniego nadzoru ze strony Komisji nad wykorzystaniem funduszy UE

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

8. W swojej opinii Komisja stwierdziła, że działania UE w ramach ERA-NET [3] w ramach siódmego programu ramowego wspierają i finansują koordynację programów badawczych przez właściwe agencje krajowe i regionalne, ale że UE nie zapewnia żadnego wsparcia finansowego dla programów badawczych jako takich.

9. Komisja stwierdziła również, że chociaż UE finansuje działania koordynacyjne w ramach sieci CAPITA, ocena, wybór i finansowanie wybranych projektów wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji CAPITA, zgodnie z odpowiednią umową o udzielenie dotacji ERA-NET, która nie przewiduje żadnej roli Komisji w tym zakresie. W związku z tym Komisja nie może ingerować w procedury oceny i wyboru wniosków w ramach działań ERA-NET. Komisja uznała zatem, że nie zaniechała nadzorowania wykorzystania funduszy UE przez CAPITA.

10. Chociaż Komisja nie była zobowiązana do monitorowania procedur CAPITA dotyczących wyboru projektów, przeanalizowała informacje otrzymane od skarżącego i CAPITA. Komisja stwierdziła, że pierwsze zaproszenie do składania wniosków wystosowane przez CAPITA opierało się na protokole ustaleń między partnerami finansującymi (tj. organami badawczymi państw), który jest niewiążącym prawnie oświadczeniem o zamiarach. Zgodnie z protokołem ustaleń i zaproszeniem do składania wniosków każdy partner przyznaje finansowanie i zarządza nim zgodnie z warunkami określonymi dla tego konkretnego partnera, z uwzględnieniem mających zastosowanie przepisów krajowych. Wnioski są finansowane zgodnie z kolejnością rankingową ustaloną na posiedzeniu oceniającym komitetu sterującego zaproszeniami.

11. Zarząd CAPITA ERA-NET przekazał skarżącemu szczegółowe informacje dotyczące poruszonych przez niego kwestii związanych z oceną jego wniosku.

12. W odniesieniu do domniemanego konfliktu interesów Komisja zauważyła, że agencje krajowe lub regionalne, będące członkami sieci CAPITA, zdecydowały, że same mogą składać wnioski w ramach zaproszenia, pod warunkiem że osoba fizyczna reprezentująca daną agencję nie jest również członkiem komitetu sterującego zaproszenia do składania wniosków CAPITA. Dwóch członków komitetu sterującego zaproszenia do składania wniosków CAPITA zadeklarowało konflikt interesów i w związku z tym nie mogło uczestniczyć w ocenie wniosków złożonych w następstwie przedmiotowego zaproszenia. Komisja stwierdziła zatem, że CAPITA zastosowała odpowiednią procedurę w celu uniknięcia konfliktu interesów.

13. Komisja stwierdziła ponadto, że koordynator CAPITA wyjaśnił, że podczas oceny wniosków komitet sterujący ds. zaproszenia do składania wniosków CAPITA zwrócił szczególną uwagę na wnioski, które uzyskały zasadniczo różne wyniki od różnych kontrolerów, co miało miejsce w przypadku wniosku skarżącego. W odniesieniu do wniosku skarżącego komitet sterujący ds. zaproszenia do składania wniosków stwierdził, że niektóre przeglądy były zbyt surowe, a niektóre zbyt optymistyczne. Postanowiła zatem wziąć je wszystkie pod uwagę przy ocenie średniego wyniku. Propozycja skarżącego zajęła piąte miejsce. Holenderska agencja badawcza poinformowała jednak pozostałych członków CAPITA, że ze względu na ograniczenia budżetowe nie może sfinansować wniosku znajdującego się na czwartym miejscu, a zatem nie może również sfinansować wniosku skarżącego. Na podstawie przepisów krajowych Hiszpania postanowiła również nie przyznawać budżetu na wniosek skarżącego. Jedynie dwóch partnerów z Grecji podtrzymało swoje zobowiązanie do zapewnienia finansowania na rzecz wniosku skarżącego. Biorąc pod uwagę, że przepisy wymagają poparcia wniosku przez co najmniej trzech partnerów CAPITA z co najmniej dwóch krajów uczestniczących w zaproszeniu, wniosek skarżącego nie kwalifikował się.

Kontrola dokumentów

14. Biorąc pod uwagę, że opinia Komisji odnosiła się do umowy o udzielenie dotacji ERA-NET, Rzecznik Praw Obywatelskich uznał za stosowne przeprowadzenie kontroli tej umowy. W dniu 20 maja 2015 r. Komisja przekazała kopię umowy o udzielenie dotacji wraz z załącznikami I i II do niej. Komisja uznała umowę o udzielenie dotacji i załącznik I za poufne [4].

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

15. Skarżący twierdził, że Komisja nie nadzorowała odpowiednio wykorzystania funduszy UE przez CAPITA, a w szczególności nie zapobiegła niektórym konfliktom interesów. Rzecznik rozumie ten zarzut jako oznaczający, że skarżący uważa, iż Komisja ma pewien obowiązek nadzorowania pracy sieci CAPITA, biorąc pod uwagę, że otrzymuje fundusze UE na prowadzenie swojej działalności.

16. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że następujące fakty w tej sprawie wydają się bezsporne: Sieć CAPITA otrzymała finansowanie unijne na wspieranie działań koordynacyjnych, ale nie na finansowanie wybranych projektów. Finansowanie programów badawczych wybranych przez sieć CAPITA było zapewniane przez różne regionalne i krajowe organy badawcze, a nie przez UE. Procedura wyboru projektów, które mają być finansowane przez sieć CAPITA, została przeprowadzona przez władze finansujące projekty. Rzecznik zgadza się ze stanowiskiem Komisji, że umowa o udzielenie dotacji, która została zawarta między siecią CAPITA a Komisją, nie nakłada na Komisję żadnego szczególnego obowiązku nadzorowania poszczególnych procedur wyboru wniosków o finansowanie. Niemniej jednak, jak wykażę poniżej, odpowiednie przepisy nakładają pewne obowiązki na sieć CAPITA. Te same zasady dają również Komisji prawo do działania w przypadku, gdy sieć CAPITA nie wywiązuje się z tych obowiązków. Ewentualne zaniechanie przez Komisję działania w takich okolicznościach mogłoby spowodować, że interesy finansowe UE nie byłyby odpowiednio chronione. Na tej podstawie brak działań ze strony Komisji w celu ochrony interesów finansowych UE mógłby stanowić niewłaściwe administrowanie. Rozporządzenie [5] regulujące siódmy program ramowy wymaga, aby odpowiednie programy - takie jak program realizowany przez sieć CAPITA - były realizowane zgodnie z pewnymi podstawowymi zasadami. Rozporządzenie wyraźnie stanowi, że "[w] tym przypadku umowa o udzielenie dotacji wymaga od uczestników prowadzenia działań przynoszących korzyści osobom trzecim, uczestnicy szeroko je reklamują oraz identyfikują, oceniają i wybierają osoby trzecie w sposób przejrzysty, sprawiedliwy i bezstronny [6]"(podkreślenie dodane). Te podstawowe zasady są również zapisane w umowie o udzielenie dotacji podpisanej między Komisją a siecią CAPITA, która wyraźnie zobowiązuje sieć do przeprowadzenia procesu w sposób przejrzysty, a także do podjęcia wszelkich niezbędnych środków ostrożności w celu uniknięcia ryzyka konfliktu interesów [7].

17. Umowa o udzielenie dotacji przyznaje również Komisji pewne uprawnienia nadzorcze. Komisja może zawiesić całość lub część projektu koordynacyjnego CAPITA, jeżeli uzna, że CAPITA nie wypełnia swoich obowiązków [8]. Chociaż przepis ten przyznaje Komisji swobodę w zakresie interwencji i karania sieci CAPITA w przypadku naruszenia umowy, zasady dobrej administracji mogą wymagać od Komisji podjęcia odpowiednich działań w przypadku niewypełnienia przez sieć CAPITA obowiązków wynikających z umowy o udzielenie dotacji.

18. Z powyższego jasno wynika, że Komisja ma ogólny obowiązek kontrolowania wykorzystania środków finansowych, które przyznaje. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że obowiązek ten obejmuje podjęcie odpowiednich działań na podstawie wystarczająco uzasadnionych informacji lub obaw przedłożonych mu przez osoby trzecie, w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy. Pozostaje pytanie, czy Komisja przestrzegała tego obowiązku w niniejszej sprawie.

19. Rzecznik zauważa, że Komisja podjęła działania w odpowiedzi na obawy skarżącego, zwracając się do sieci CAPITA z prośbą o informacje i wyjaśnienia.

20. W odniesieniu do obaw skarżącego, że procedura wyboru była dotknięta konfliktem interesów, Rzecznik uważa za uzasadniony wniosek Komisji, że procedura obowiązująca w sieci CAPITA zapewniła sprawiedliwą i przejrzystą procedurę wyboru, która wykluczyła możliwość wystąpienia konfliktu interesów. Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych argumentów w celu zakwestionowania postępowania.

21. Komisja uzyskała również od sieci CAPITA przekonujące wyjaśnienia dotyczące różnic w punktacjach przyznanych wnioskowi skarżącego oraz decyzji komitetu sterującego zaproszenia do składania wniosków na podstawie tych punktacji, a także dotyczące tego, w jaki sposób brak finansowania ze strony władz krajowych sprawił, że wniosek stał się niekwalifikowalny.

22. W związku z powyższym Rzecznik Praw Obywatelskich nie stwierdza niewłaściwego administrowania przez Komisję w przedmiotowej sprawie.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka ją następującym wnioskiem:

Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

 

Emily O'Reilly,
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich,
Strasburg, 9/07/2015

 

[1] http://www.era-capita.eu/about+CAPITA

[2] http://cordis.europa.eu/fp7/home_en.html

[3] Celem programu ERA-NET jest rozwój i wzmocnienie koordynacji krajowych i regionalnych programów badawczych. http://cordis.europa.eu/fp7/coordination/about-era_en.html

[4] Zgodnie z art. 5 ust. 2, art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 2 przepisów wykonawczych Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich kontrola Rzecznika Praw Obywatelskich nie może prowadzić do uzyskania przez osoby trzecie lub jakąkolwiek inną osobę, w tym skarżącego, dostępu do jakichkolwiek dokumentów, które instytucja określiła jako poufne podczas kontroli, ani do jakichkolwiek informacji zawartych w takich dokumentach.

[5] Rozporządzenie (WE) nr 1906/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. ustanawiające zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w działaniach prowadzonych w ramach siódmego programu ramowego oraz zasady upowszechniania wyników badań (2007–2013), Dz.U. L 391, s. 1.

[6] Zob. jego art. 19 ust. 6.

[7] Zob. odpowiednio art. II.3 lit. m) i art. II.3 lit. n) załącznika II.

[8] Zob. art. II.8 ust. 3 załącznika II do umowy o udzielenie dotacji.

Co sądzisz o tym tłumaczeniu automatycznym? Podziel się z nami swoją opinią!