Okoliczności powstania skargi

1. Skarga dotyczy stosowania przez Komisję Europejską rozporządzenia 1924/2006 [1] w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Niniejsze rozporządzenie przewiduje zezwolenie Komisji na włączenie oświadczeń zdrowotnych do etykietowania, prezentacji lub reklamy żywności. W szczególności skarga dotyczy rzekomo bezprawnej odmowy przez Komisję ponownego umieszczenia oświadczenia zdrowotnego skarżącego w wykazie oświadczeń zdrowotnych przedłożonym do oceny naukowej Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (zwanemu dalej „EFSA”). Omawiane oświadczenie zdrowotne jest moderatorem apetytu i oświadczeniem o utracie wagi.  

2. W art. 13 ust. 2 rozporządzenia 1924/2006 ustanowiono różne procedury udzielania zezwoleń na oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności na poziomie UE, w tym dwie następujące procedury:

(i) Art. 13 ust. 2 rozporządzenia ma zastosowanie, gdy oświadczenie zostało już dopuszczone przez państwo członkowskie. Państwa członkowskie muszą przekazać wykaz wszystkich takich oświadczeń Komisji, która następnie przedkłada je EFSA do oceny naukowej. Zgodnie z art. 13 ust. 3 po dokonaniu oceny przez EFSA Komisja przyjmuje rozporządzenie zawierające wykaz oświadczeń dopuszczonych na poziomie UE. W oczekiwaniu na decyzję Komisji twierdzenia te mogą być nadal „wstrzymywane” zgodnie z art. 28 ust. 5 i 6 rozporządzenia.

(ii) W art. 13 ust. 5 i art. 18 rozporządzenia przewidziano udzielanie zezwoleń na oświadczenia zdrowotne, które nie były wcześniej uznawane na poziomie państwa członkowskiego. Oświadczenia te podlegają procedurze wydawania indywidualnych zezwoleń, w ramach której podmiot działający na rynku spożywczym składa wniosek do właściwego organu krajowego (a następnie przekazuje go EFSA do oceny naukowej oraz do wiadomości Komisji i państw członkowskich) w celu dodania go do wykazu dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. W takim przypadku oświadczenie nie może być stosowane, dopóki nie zostanie formalnie zatwierdzone przez Komisję. Procedura ta ma również zastosowanie do oświadczeń zdrowotnych, które obejmują wniosek o ochronę zastrzeżonych danych (nazwa marki).

3. Niniejszy zarzut dotyczy pierwszego z dwóch powyższych postępowań. W odniesieniu do terminów art. 13 ust. 2 rozporządzenia 1924/2006 stanowił, że państwa członkowskie muszą przesłać Komisji wykazy oświadczeń najpóźniej do dnia 31 stycznia 2008 r. Artykuł 13 ust. 3 rozporządzenia stanowił, że Komisja musi następnie przyjąć wykaz dopuszczonych oświadczeń najpóźniej do dnia 31 stycznia 2010 r. Jednak ze względu na dużą liczbę oświadczeń zdrowotnych przedłożonych w terminie do dnia 31 stycznia 2008 r. (44 000 oświadczeń zdrowotnych) oraz potrzebę wyjaśnienia, sprostowania i konsultacji z państwami członkowskimi przed przedłożeniem EFSA skonsolidowanego wykazu, Komisja dała państwom członkowskim dodatkowy czas na sfinalizowanie ich wykazów oświadczeń zdrowotnych. Następnie w dniu 12 marca 2010 r. przedłożyła ona EFSA skonsolidowany wykaz.

4. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są następujące: W styczniu 2008 r. właściwe organy krajowe umieściły oświadczenie zdrowotne skarżącego w wykazie oświadczeń przesłanym Komisji zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia 1924/2006. Akta skarżącego, które zostały przedłożone władzom krajowym w październiku 2007 r., zawierały wniosek o ochronę zastrzeżonych danych dotyczących jego oświadczenia zdrowotnego.

5. W dniu 25 marca 2008 r. właściwe organy krajowe poinformowały skarżącego, że jego oświadczenie zdrowotne nie może zostać uwzględnione w jego rzeczywistej formie, ponieważ zawiera wniosek o ochronę zastrzeżonych danych, a zatem podlega procedurze przewidzianej w art. 13 ust. 5 rozporządzenia (zob. pkt 2 ppkt (ii)). W związku z tym w dniu 27 marca 2008 r. skarżący wycofał swój wniosek o ochronę zastrzeżonych danych. W dniu 2 lutego 2009 r. skarżący ponownie wprowadził jednak do organów krajowych nową dokumentację (w języku angielskim). W dniu 5 maja 2009 r. organy krajowe ponownie poinformowały skarżącego, że zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 13 ust. 2 nie jest możliwe przedłożenie dokumentacji oświadczenia zdrowotnego zawierającej wniosek o ochronę zastrzeżonych danych. W dniu 29 czerwca 2009 r. skarżący ponownie wycofał swój wniosek o ochronę daty zastrzeżonej, aby móc skorzystać z procedury przewidzianej w art. 13 ust. 2.

6. W dniach 31 sierpnia i 3 września 2009 r. skarżący i organy krajowe wymienili e-maile dotyczące kwestii, czy na podstawie wniosku o ochronę zastrzeżonych danych skarżący powinien, zamiast procedury przewidzianej w art. 13 ust. 2, postępować zgodnie z procedurą indywidualnego zezwolenia przewidzianą w art. 13 ust. 5. Skarżący wyjaśnił, że nie zamierza wycofać swojego oświadczenia zdrowotnego z wykazu przedłożonego zgodnie z procedurą określoną w art. 13 ust. 2 rozporządzenia. W wiadomości e-mail z dnia 22 grudnia 2009 r. skierowanej do Komisji właściwe organy krajowe stwierdziły jednak, że oprócz innych oświadczeń zdrowotnych oświadczenie zdrowotne skarżącego powinno zostać wycofane z wykazu przedłożonego zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 13 ust. 2.

7. W dniu 12 marca 2010 r. Komisja oficjalnie przedłożyła EFSA skonsolidowany wykaz oświadczeń zdrowotnych. Komisja zakończyła proces konsultacji z państwami członkowskimi, który podjęła w celu skorygowania wykazów pierwotnie przedłożonych w styczniu 2008 r. Załącznik 2 do pisma Komisji zawierający wykaz oświadczeń zdrowotnych wycofanych przez państwa członkowskie zawierał oświadczenie zdrowotne skarżącego.

8. W wiadomości e-mail z dnia 1 lipca 2010 r., do której skarżący wielokrotnie zwracał się w związku z bezprawnym wycofaniem oświadczenia zdrowotnego, organy krajowe zwróciły się do Komisji o ponowne umieszczenie oświadczenia zdrowotnego skarżącego w wykazie przedłożonym EFSA. Wyjaśnili, że ich wcześniejszy wniosek o wycofanie oświadczenia zdrowotnego opierał się na nieporozumieniu (odnoszącym się do wniosku skarżącego o ochronę zastrzeżonych danych, który następnie został wycofany).  

9. Komisja odpowiedziała władzom krajowym w dniu 20 września 2010 r., wyjaśniając, że procedura konsultacji z państwami członkowskimi w celu sporządzenia wykazu oświadczeń, które mają zostać przedłożone EFSA, została zakończona w marcu 2010 r. wraz z przedłożeniem skonsolidowanego wykazu. Wykaz przesłany EFSA stanowił zatem zgodę państw członkowskich w odniesieniu do ogółu oświadczeń zdrowotnych przesłanych EFSA. Komisja stwierdziła, że ponowne otwarcie wykazu stanowiłoby niewłaściwy precedens, ale przypomniała organom krajowym, że nadal można przedłożyć dokumentację dotyczącą dopuszczenia indywidualnego zgodnie z art. 13 ust. 5 i art. 18 rozporządzenia 1924/2006.

10. Organy krajowe poinformowały następnie skarżącego ustnie o odpowiedzi Komisji. Następnie, w dniu 5 lipca 2011 r., władze krajowe przesłały skarżącemu kopię odpowiedzi Komisji.

11. W dniu 16 maja 2012 r. Komisja przyjęła rozporządzenie 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci [3]. W przypadku niektórych oświadczeń zdrowotnych zawartych w skonsolidowanym wykazie procedura wydawania zezwoleń była jednak nadal w toku, ponieważ nie zakończono oceny EFSA ani procesu decyzyjnego Komisji. Twierdzenia te mogą być nadal stosowane. 

12. W dniu 31 maja 2012 r. skarżący ponownie zwrócił się do Komisji z wnioskiem o ponowne umieszczenie jego oświadczenia zdrowotnego w wykazie przesłanym EFSA. Wyjaśniła, że wcześniejsze wycofanie było spowodowane prostym błędem administracyjnym popełnionym przez organy krajowe. Wskazała, że w związku z wykreśleniem jej oświadczenia zdrowotnego z wykazu poniosła poważne negatywne konsekwencje. Twierdził on, że nie może stosować oświadczenia zdrowotnego dotyczącego utraty wagi w przedłużonym okresie przejściowym, podczas gdy inne przedsiębiorstwa, których oświadczenia zdrowotne dotyczące utraty wagi znajdowały się w wykazie, mogły nadal stosować je w okresie przejściowym. Zdaniem skarżącego stanowiło to nieuzasadnioną dyskryminację.

13. Komisja udzieliła skarżącemu odpowiedzi w dniu 28 czerwca 2012 r. Wskazała ona, że art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 nakłada na państwa członkowskie obowiązek przekazywania Komisji wykazów oświadczeń zdrowotnych. Komisja stwierdziła, że oświadczenie zdrowotne zostało przedstawione przez właściwe organy krajowe i włączone do wykazu w celu przedłożenia go EFSA do oceny, ale w dniu 22 grudnia 2009 r. organy krajowe zwróciły się o wycofanie tego oświadczenia. W odpowiedzi na ich kolejny wniosek o ponowne wprowadzenie oświadczenia Komisja wyjaśniła, że przedmiotową procedurę należy uznać za zakończoną w marcu 2010 r. poprzez przedłożenie EFSA skonsolidowanego wykazu oświadczeń zdrowotnych. Komisja wskazała, że w następstwie pisma z dnia 20 września 2010 r. skierowanego do organów krajowych, w którym odmówiono ponownego umieszczenia wniosku, nie doszło do dalszej wymiany informacji z organami krajowymi ani z żadnym innym państwem członkowskim w odniesieniu do tego wniosku.

14. Komisja zasugerowała skarżącemu, aby przedstawił władzom krajowym konsekwencje tej sprawy, mając na uwadze fakt, że inne oświadczenia zdrowotne dotyczące tej samej substancji co oświadczenie skarżącego zostały włączone do wykazu, który był rozpatrywany przez EFSA. Komisja stwierdziła, że nie może ingerować w tę kwestię, która powinna zostać rozstrzygnięta między skarżącym a organami krajowymi.

15. W dniu 9 sierpnia 2012 r. skarżący zwrócił się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia

16. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie skargi i zwrócił się do Komisji o opinię w sprawie następującego zarzutu i twierdzenia:

Komisja niesłusznie odrzuciła wniosek organów krajowych o ponowne umieszczenie twierdzenia skarżącego wśród oświadczeń, które mają zostać ocenione przez EFSA.

Komisja powinna jak najszybciej ponownie umieścić twierdzenie skarżącego wśród oświadczeń, które są obecnie oceniane przez EFSA.

17. W swoim piśmie, w którym zwrócił się do Komisji o opinię, Rzecznik zauważył, że Komisja nie twierdziła, iż ponowne wprowadzenie przedmiotowego oświadczenia zdrowotnego byłoby niezgodne z prawem, lecz raczej, że stanowiłoby to niewłaściwy precedens. Wydaje się, że oznacza to dwie rzeczy: istnieje ryzyko wystąpienia z innymi podobnymi wnioskami; oraz (ii) ponowne wprowadzenie tych i potencjalnie innych oświadczeń zdrowotnych mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla toczącej się procedury. W odniesieniu do ppkt (i) Rzecznik zapytał, czy Komisja oparła się na jakichkolwiek faktach sugerujących, że może spodziewać się dużej liczby podobnych wniosków. W odniesieniu do ppkt (ii) Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o szczegółowe opisanie negatywnych konsekwencji, jakie ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego miałoby dla przedmiotowej procedury. Było to ważne, aby Rzecznik mógł ocenić, czy stanowisko Komisji w sprawie odmowy ponownego umieszczenia oświadczenia zdrowotnego było proporcjonalne. Innymi słowy, Rzecznik zapytał, czy Komisja mogłaby (i) udowodnić, że uwzględnienie roszczenia byłoby obecnie niezgodne z prawem; lub (ii) podać konkretne i szczegółowe powody, dla których nie może ponownie umieścić oświadczenia zdrowotnego w wykazie przesłanym EFSA. .

18. W trakcie dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał opinię Komisji w sprawie skargi, a następnie uwagi skarżącego w odpowiedzi na opinię Komisji. Prowadząc dochodzenie, Rzecznik uwzględnił argumenty i opinie przedstawione przez strony.

Zarzut, że Komisja niesłusznie odmówiła ponownego umieszczenia oświadczenia zdrowotnego i związanego z nim oświadczenia

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

19. Na poparcie swojego zarzutu skarżący argumentował, że organy krajowe zwróciły się o ponowne umieszczenie jego oświadczenia zdrowotnego w wykazie Komisji, aby zostało ono przedłożone EFSA, ponieważ popełniły błąd. Nie chodzi zatem o dodanie do wykazu nowego argumentu lub argumentu, który został odrzucony w przeszłości, ale o ponowne umieszczenie wśród argumentów znajdujących się w wykazie, które nadal wymagają oceny, argumentu, który został pierwotnie przekazany Komisji przez organy krajowe.

20. W swojej opinii Komisja podniosła, że o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia państwa członkowskie były zobowiązane do przekazania Komisji swoich wykazów do dnia 31 stycznia 2008 r., o tyle miały one znaczny dodatkowy czas na skorygowanie wszelkich błędów w sporządzaniu wykazu lub dodanie oświadczeń, które mają zostać przedłożone EFSA, do dnia 12 marca 2010 r., kiedy to Komisja przedłożyła EFSA ostateczny skonsolidowany wykaz. Komisja szczegółowo opisała poszczególne etapy procedury, począwszy od przedłożenia EFSA pierwszego projektu wykazu w dniu 31 lipca 2008 r., a skończywszy na przyjęciu ostatecznego wykazu w dniu 12 marca 2010 r. Przyznanie państwom członkowskim dodatkowego czasu (na okres ponad dwóch lat) na skorygowanie błędów lub dodanie oświadczeń wskazuje, że Komisja działała w sposób pragmatyczny i uwzględniła trudności procesu konsolidacji wynikające z wyjątkowo dużej liczby oświadczeń zdrowotnych. Komisja stwierdziła zatem, że jej odmowa ponownego otwarcia wykazu oświadczeń zdrowotnych przedłożonych EFSA była uzasadniona i nie stanowi przypadku niewłaściwego administrowania.

21. Komisja argumentowała, że ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego otworzyłoby drogę do ponownego wprowadzenia również innych oświadczeń. Podkreśliła, że sporządzenie wykazu oświadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 13 ust. 2, które mają zostać przedłożone EFSA do oceny, wiązało się z wycofaniem 123 głównych pozycji w dniu 9 listopada 2009 r. W związku z tym ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego stworzyłoby (uzasadnione) oczekiwania dla zainteresowanych stron, że na zwykły wniosek organu krajowego wycofane oświadczenia mogą nadal być przedkładane do zatwierdzenia po przedłożeniu EFSA skonsolidowanego wykazu w dniu 12 marca 2010 r. Komisja chciała w jak największym stopniu zagwarantować pewność prawną procedury przewidzianej w art. 13 ust. 2 i 3 rozporządzenia, która wymaga, aby wykaz oświadczeń, które mają zostać zbadane przez EFSA, był ostateczny w określonym momencie. Komisja wskazała również, że w tej dziedzinie istnieje wiele działań lobbingowych ze strony podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze i stowarzyszeń. Wyjaśniono w nim, że w przypadku dodania nowych oświadczeń do skonsolidowanego wykazu te „zawieszone oświadczenia” byłyby tymczasowo dopuszczone do stosowania bez poddawania ich jakiejkolwiek ocenie naukowej. Podmioty gospodarcze mogłyby zatem skłaniać się do składania wniosków o włączenie do skonsolidowanego wykazu wyłącznie w celu tymczasowego uniknięcia naukowej oceny ich oświadczeń zgodnie z procedurami określonymi w art. 13 ust. 4 i 5, a jednocześnie w międzyczasie nadal sprzedawać swoje produkty konsumentom.

22. Komisja wskazała następnie, że fakt, iż oświadczenia zdrowotnego nie można ponownie umieścić w wykazie przedłożonym EFSA w ramach procedury przewidzianej w art. 13 ust. 2, nie oznacza, że oświadczenia nie można złożyć w ramach innej dostępnej procedury. W szczególności procedury określone w art. 13 ust. 4 (procedura wprowadzania zmian do wykazu, o którym mowa w art. 13 ust. 3) i art. 13 ust. 5 rozporządzenia (procedura dodawania oświadczeń do wykazu dopuszczonych oświadczeń). Skarżący dysponował zatem alternatywnymi środkami umożliwiającymi zatwierdzenie jego oświadczenia zdrowotnego, a Komisja podjęłaby odpowiednie działania.

23. W odpowiedzi na szczegółowe pytania Rzecznika Komisja stwierdziła, że pojawiły się już inne wnioski (w tym od władz austriackich i holenderskiego podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze) o dodanie oświadczeń do skonsolidowanego wykazu. Ryzyko wystąpienia z podobnymi wnioskami jest szczególnie wysokie, biorąc pod uwagę wyzwania, jakie Komisja otrzymała od podmiotów działających na rynku spożywczym i innych zainteresowanych stron w zakresie osłabienia skutków stosowania rozporządzenia i przepisów wykonawczych do niego. Komisja wspomniała w tym względzie, że do Sądu wpłynęły wówczas cztery skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia. W odniesieniu do ewentualnych negatywnych konsekwencji ponownego umieszczenia oświadczenia zdrowotnego w skonsolidowanym wykazie Komisja stwierdziła, że wyrażenie zgody na ponowne umieszczenie oświadczenia stworzyłoby precedens, że podobne wnioski zostaną złożone, i stworzyłoby oczekiwania, że wykaz przekazany EFSA może nadal zostać zmieniony.

24. Komisja argumentowała, że ponowne otwarcie wykazu w tym przypadku byłoby sprzeczne z pewnością prawa, w szczególności ze względu na środki przejściowe mające zastosowanie do oświadczeń zgodnie z art. 28 ust. 5 i 6 rozporządzenia [4]. Komisja wskazała, że 123 argumenty zostały wycofane i w związku z tym podmioty gospodarcze mogłyby je ponownie zakwestionować w przypadku ponownego otwarcia skonsolidowanego wykazu.

25. W swoich uwagach skarżący wskazał, że jego oświadczenie zdrowotne było początkowo zawarte w wykazie przedłożonym Komisji przez władze krajowe w styczniu 2008 r., ale następnie zostało omyłkowo wycofane przez władze krajowe, które potwierdziły to w wiadomości e-mail do Komisji z dnia 1 lipca 2010 r.

26. Skarżący twierdził, że w jego opinii Komisja nie udzieliła odpowiedzi na pytania Rzecznika Praw Obywatelskich. Komisja nie wykazała rzeczywistego prawdopodobieństwa wystąpienia dużej liczby podobnych wniosków o ponowne wprowadzenie oświadczeń zdrowotnych. Komisja odniosła się jedynie do dwóch wniosków o dodanie oświadczeń zdrowotnych (z których tylko jeden został złożony przez państwo członkowskie), ale nie do wniosków o ponowne wprowadzenie wcześniej zawartych oświadczeń zdrowotnych. Skarżący zakłada zatem, że Komisja nie otrzymała żadnego innego wniosku o ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego oraz że sprawa skarżącego jest odosobniona. Skarżący twierdził również, że skargi o unieważnienie rozporządzenia i naciski zewnętrzne ze strony podmiotów działających na rynku spożywczym, o których wspomina Komisja, nie były istotne dla jego sprawy, ponieważ nie dotyczyły sytuacji wniosku o ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego, które zostało wycofane z powodu uznanego błędu administracji krajowej.  Komisja nie może zatem twierdzić, że ryzyko wystąpienia podobnych wniosków jest szczególnie wysokie. Skarżący stwierdził, że Komisja odniosła się jedynie do czysto hipotetycznych sytuacji, w których składane są podobne wnioski.

27. Skarżący stwierdził, że Komisja nie opisała możliwych negatywnych konsekwencji, jakie ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego miałoby dla procedury. Twierdziła ona, że w rzeczywistości ponowne wprowadzenie jej oświadczenia zdrowotnego nie miałoby wpływu na procedurę.

28. Skarżący stwierdził, że Komisja nie wykazała również, że ponowne wprowadzenie oświadczenia zdrowotnego byłoby niezgodne z prawem. Podniosła ona, że Komisja niesłusznie powołała się na zasadę pewności prawa. Skarżący wskazał, że sama Komisja nie dotrzymała – w duchu pragmatyzmu – terminu 31 stycznia 2008 r. (wspomnianego w art. 13 ust. 2 rozporządzenia), w którym państwa członkowskie musiały przedłożyć jej wykazy oświadczeń zdrowotnych. Twierdziła ona, że jej argument znajdował się w wykazie pierwotnie przedłożonym przed dniem 31 stycznia 2008 r. Ponadto termin 31 stycznia 2010 r. na przyjęcie przez Komisję wykazu dopuszczonych oświadczeń również nie został dotrzymany, ponieważ wykaz został przyjęty z 15-miesięcznym opóźnieniem. W ten sposób w sposób rażący naruszono pewność prawa skarżącego. Skarżący twierdził, że jego oświadczenie zdrowotne nadal znajdowałoby się w wykazie „oświadczeń wstrzymanych” przesłanym EFSA, gdyby Komisja nie przedłużyła w sposób arbitralny terminu składania oświadczeń przez państwa członkowskie do dnia 31 stycznia 2008 r., naruszając tym samym rozporządzenie.

29. Skarżący wskazał wreszcie, że alternatywne rozwiązanie zaproponowane przez Komisję jest nie do przyjęcia. Twierdził on, że poniósł już nieodwracalne szkody (nie tylko stratę zysku, ale także utratę rynku na korzyść swoich konkurentów, których roszczenia zdrowotne są w toku) oraz że szkoda byłaby jeszcze gorsza ze względu na czas trwania alternatywnego postępowania przewidzianego w art. 13 ust. 5. Procedura ta nie może być zatem postrzegana jako środek naprawczy w celu skorygowania błędu popełnionego przez administrację krajową i braku współpracy ze strony Komisji. W związku z powyższym skarżący podtrzymał swój wniosek o ponowne umieszczenie jego oświadczenia zdrowotnego w wykazie oświadczeń zdrowotnych oczekujących na rozpatrzenie.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

30. Spór w niniejszej sprawie dotyczy argumentacji przedstawionej przez Komisję, zgodnie z którą po tym, jak organy krajowe uznały ich błąd i zwróciły się do Komisji o jego skorygowanie poprzez przywrócenie oświadczenia zdrowotnego skarżącego w wykazie przesłanym EFSA, musiała ona odrzucić ten wniosek.

31. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że art. 13 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że państwa członkowskie przekazują Komisji wykazy oświadczeń, o których mowa w ust. 1, najpóźniej do dnia 31 stycznia 2008 r. wraz z mającymi do nich zastosowanie warunkami i odniesieniami do odpowiedniego uzasadnienia naukowego. Rozporządzenie nie przewiduje żadnej możliwości dla państw członkowskich, po upływie terminu (który w tym przypadku został przedłużony), zmiany wykazu lub włączenia nowych oświadczeń do wykazu przesłanego Komisji. Rzecznik zauważa również, że Komisja przedstawiła różne argumenty, dlaczego nie mogła ponownie umieścić oświadczenia zdrowotnego ani utworzyć dodatkowego wykazu po zamknięciu procedury składania wniosku, o której mowa w art. 13 ust. 2. Argumenty przedstawione przez Komisję są rozsądne.

32. Rozsądnie przewidywalne, a nie czysto hipotetyczne jest uznanie, że inne zainteresowane strony mogą domagać się tego samego co skarżący, a mianowicie wznowienia postępowania. W związku z tym, gdyby Komisja uczyniła wyjątek w przypadku skarżącego, inni mogliby oczekiwać, że otrzymają takie samo traktowanie. W tym względzie Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa w szczególności, że według Komisji z wykazu wycofano 123 inne oświadczenia zdrowotne.

33. Ponadto, gdyby Komisja zgodziła się ponownie wstawić oświadczenie zdrowotne skarżącego, tworząc na przykład dodatkowy wykaz, który ma zostać przesłany do EFSA, musiałaby ponownie otworzyć całą procedurę składania wniosków przewidzianą w art. 13 ust. 2 rozporządzenia i ustalić nowy termin składania wszystkich wniosków. Nie ma znaczenia, czy te nowe oświadczenia byłyby po raz pierwszy ponownymi uzupełnieniami z jakiegokolwiek powodu czy uzupełnieniami. Skutek proceduralny byłby taki sam. Jak słusznie twierdzi Komisja, spowodowałoby to niepewność prawa i nieuzasadnione opóźnienia. Ponadto państwa członkowskie, które otrzymały dodatkowy czas na skorygowanie swoich błędów, byłyby zachęcane do zachowania mniejszej staranności, ponieważ błędy w wykazach oświadczeń zdrowotnych mogłyby zostać skorygowane w dowolnym momencie przez Komisję na wniosek państw członkowskich.

34. Słuszne jest również stwierdzenie, podobnie jak Komisja, że istnieje inna procedura udzielania zezwoleń o tym samym skutku, mianowicie na podstawie art. 13 ust. 5 i art. 18 rozporządzenia.

35. Wreszcie sugestia Komisji, że skarżący powinien zwrócić się do organów krajowych w celu dochodzenia roszczeń, wydaje się całkowicie rozsądna. Skarżący rzeczywiście ma możliwość dochodzenia odszkodowania od organów krajowych za szkody, które rzekomo poniósł w wyniku ich błędu.

36. W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

37. Na wniosek ten nie ma wpływu uwaga skarżącego, że sama Komisja nie dotrzymała terminu 31 stycznia 2008 r., w którym państwa członkowskie musiały przesłać jej wykazy oświadczeń zdrowotnych. Innymi słowy skarżący twierdzi, że gdyby dotrzymano terminu 31 stycznia 2008 r. i nie przedłużono go, kwestia wycofania jego oświadczenia zdrowotnego nie powstałaby, ponieważ organy krajowe nie byłyby w stanie popełnić błędu. Argument ten w rzeczywistości nie potwierdza argumentacji skarżącego. Po pierwsze, Rzecznik zwraca uwagę, że oświadczenie zdrowotne skarżącego, które zostało umieszczone w wykazie przesłanym Komisji w terminie do dnia 31 stycznia 2008 r., zawierało wniosek o ochronę zastrzeżonych danych i w związku z tym nie mogło skorzystać z procedury przewidzianej w art. 13 ust. 2 rozporządzenia. Byłoby zatem sprzeczne z interesem skarżącego, gdyby Komisja dotrzymała terminu wyznaczonego na dzień 31 stycznia 2008 r. Po drugie, zezwalając państwom członkowskim na sprostowanie przedłożonych wcześniej wykazów do dnia 12 marca 2010 r., skarżący miał w rzeczywistości możliwość przedłożenia organom krajowym nowej dokumentacji niezawierającej wniosku o ochronę zastrzeżonych danych. Dlatego też w interesie skarżącego - pomijając późniejszy błąd popełniony przez władze krajowe - leżało przedłużenie terminu 31 stycznia 2008 r.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

Emily O'Reilly