Okoliczności powstania skargi

1. W maju 2010 r. skarżący złożył do Komisji Europejskiej skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko władzom francuskim w związku z badaniami przydatności do ruchu drogowego samochodów, których wymagają one przed rejestracją samochodów importowanych we Francji. Skarżący wyjaśnił, że zmienił miejsce zamieszkania z Belgii na Francję i złożył wniosek o rejestrację we Francji swojego pojazdu, wcześniej zarejestrowanego w Belgii. Władze francuskie odmówiły uznania świadectwa badania zdatności do ruchu drogowego wydanego przez władze belgijskie i zażądały, aby pojazd skarżącego został poddany pełnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego we Francji jako warunek jego rejestracji.

2. W listopadzie 2010 r. Komisja skontaktowała się w tej sprawie z władzami francuskimi, zwracając się o wyjaśnienia dotyczące stosowania prawa UE, w szczególności w odniesieniu do art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/40/WE w sprawie wzajemnego uznawania badań przydatności do ruchu drogowego [1].

3. Władze francuskie odpowiedziały na wniosek Komisji w czerwcu 2011 r.

4. W lutym 2012 r. Komisja poinformowała skarżącego o zamiarze zamknięcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i wezwała go do przedstawienia uwag.

5. Skarżący odpowiedział na wezwanie Komisji w marcu 2012 r. Następnie Komisja podtrzymała swoją decyzję o zamknięciu skargi skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

6. W dniu 26 marca 2012 r. skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przedmiot dochodzenia

7. W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący przedstawił następujące zarzuty i zarzuty.

Zarzut

Komisja nie uzasadniła należycie swojej decyzji o zamknięciu skargi skarżącego przeciwko władzom francuskim w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Roszczenie

Komisja powinna dokonać przeglądu swojej decyzji o zamknięciu skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego złożonej przez skarżącego.

W przedmiocie dochodzenia

8. W dniu 27 kwietnia 2012 r. Rzecznik wszczął dochodzenie i zwrócił się do Komisji o przedstawienie opinii w sprawie zarzutu i roszczenia skarżącego do dnia 31 lipca 2012 r.

9. W dniu 10 września 2012 r. skarżący przesłał kolejne pismo dotyczące jego skargi.

10. Tego samego dnia Komisja przesłała swoją opinię, która została przekazana skarżącemu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag. Skarżący uczynił to w dniu 17 września 2012 r.

11. W dniu 30 listopada 2012 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o dodatkowe informacje dotyczące niektórych aspektów sprawy. Komisja odpowiedziała na dalsze dochodzenia Rzecznika w dniu 20 lutego 2013 r.

12. Odpowiedź Komisji została przekazana skarżącemu, który przedstawił swoje uwagi na temat tej odpowiedzi w dniu 27 lutego 2013 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

A. Rzekomy brak właściwego uzasadnienia decyzji o zamknięciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

13. Na poparcie swojego zarzutu skarżący twierdził, że Komisja niesłusznie zamknęła skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Komisja nie wzięła pod uwagę jego argumentów, zgodnie z którymi władze francuskie: a) niesłusznie odmówił uznania belgijskiego świadectwa zdatności do ruchu drogowego i wbrew opinii Komisji nie wymagał jedynie przeprowadzenia dodatkowych badań; b) nie poinformował go o odmowie rejestracji jego samochodu; oraz c) zażądał od niego zapłaty za badanie przydatności do ruchu drogowego we Francji. Skarżący twierdził, że wszystkie te działania stanowiły naruszenie prawa UE.

14. W swojej opinii Komisja zajęła stanowisko, że należycie uzasadniła swoją decyzję o zamknięciu złożonej przez skarżącego skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W tym względzie Komisja zbadała odmowę uznania belgijskiego świadectwa zdatności do ruchu drogowego przez władze francuskie, stwierdzając, że taka odmowa nie stanowiła naruszenia prawa UE. Komisja zauważyła ponadto, że skarżący odniósł się do komunikatu wyjaśniającego Komisji w sprawie ponownej rejestracji pojazdów uprzednio zarejestrowanych w innym państwie członkowskim. Chociaż w niniejszym komunikacie nakreślono „w jaki sposób państwa członkowskie powinny najlepiej postępować” przy ponownej rejestracji pojazdów uprzednio zarejestrowanych w innym państwie członkowskim, wyraźnie nie ustanowiono w nim żadnych prawnie wiążących zobowiązań dla państw członkowskich. Ponadto obecne przepisy, w szczególności art. 5 dyrektywy 2009/40/WE [2], wyraźnie zezwalają państwom członkowskim na zwiększenie liczby badanych przedmiotów lub na ustanowienie dodatkowych badań. W sprawie dotyczącej uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego władze francuskie powołały się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-451/99 [3], który stanowi, że można nałożyć dodatkowe badania związane z rejestracją pojazdu w celu spełnienia warunków nieuwzględnionych w państwie członkowskim rejestracji. Podobne badania można nałożyć, jeżeli w międzyczasie pojazd był używany na drodze publicznej w celu sprawdzenia, czy jego stan nie uległ pogorszeniu od czasu badania.

15. Komisja uznała, że „orzeczenie Trybunału nie zobowiązuje państw członkowskich do automatycznego uznania całości lub części poprzedniego badania, jeżeli pojazd był używany od czasu ostatniego badania”. Ponadto praktycznie niemożliwe jest ustalenie, które elementy zostały już przetestowane, a które nie, ponieważ odpowiednie przepisy Unii nie przewidują obowiązku dostarczenia tego rodzaju informacji. Dlatego w przypadkach takich jak niniejszy należy przeprowadzić pełne badanie.

16. Komisja przyznała, że władze francuskie nie poinformowały skarżącego o odmowie rejestracji jego samochodu. Uznała jednak, że kwestia ta została rozwiązana do czasu złożenia skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

17. Wreszcie Komisja stwierdziła, że wymóg zapłaty przez skarżącego za badanie przydatności do ruchu drogowego we Francji wynika z odmowy uznania belgijskiego świadectwa przez władze francuskie i w związku z tym jest uzasadniony.

18. W swoich uwagach skarżący wyraził pogląd, że zgodnie z art. 5 dyrektywy 2009/40/WE państwa członkowskie mogą jedynie zwiększyć liczbę "punktów kontrolnych" badania przydatności do ruchu drogowego lub zażądać dodatkowych badań. Nie uzasadnia to jednak ani całkowicie nowego francuskiego badania przydatności do ruchu drogowego, ani odmowy uznania badania belgijskiego. Wyżej wymieniony wyrok Trybunału Sprawiedliwości rzeczywiście stanowi, że drugie państwo członkowskie (w którym wymagana jest rejestracja) może nałożyć dodatkowy test na "punkty kontrolne", które nie zostały sprawdzone przez pierwsze państwo członkowskie (w którym samochód został pierwotnie zarejestrowany), ale tylko wtedy, gdy podobny test jest nakładany również na pojazdy zarejestrowane w drugim państwie.

19. Skarżący dodał, że nawet jeśli to orzeczenie Trybunału nie wymaga od państw członkowskich automatycznego uznawania całości lub części wcześniejszych badań przydatności do ruchu drogowego, Komisja przyznała jednak w swojej opinii, że Trybunał nakłada obowiązek uznawania wcześniejszych badań przydatności do ruchu drogowego pod pewnymi warunkami. Skarżący zauważył, że władze francuskie wymagają: i) wszystkie pojazdy zarejestrowane we Francji poddawane są badaniom zdatności do ruchu drogowego co dwa lata, jeżeli są użytkowane na autostradzie, oraz ii) w przypadku zmiany właściciela badanie zdatności do ruchu drogowego przeprowadza się w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających rejestrację we Francji. W przypadku skarżącego władze belgijskie przeprowadziły badanie przydatności do ruchu drogowego mniej niż sześć miesięcy przed złożeniem przez niego wniosku o rejestrację pojazdu we Francji. Skarżący stwierdził, że władze francuskie nie powinny były wnioskować o przeprowadzenie pełnego nowego badania przydatności do ruchu drogowego. Zamiast tego powinni byli uznać belgijskie badanie przydatności do ruchu drogowego i w razie potrzeby wymagać jedynie dodatkowych badań.

20. Ponadto skarżący odniósł się do niedawnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 września 2012 r. w sprawie C-150/11 Komisja przeciwko Belgii [4] dotyczącego odmowy uznania przez władze belgijskie badania przydatności do ruchu drogowego przeprowadzonego w innym państwie członkowskim w celu rejestracji pojazdów. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że poddając pojazdy uprzednio zarejestrowane w innym państwie członkowskim badaniu przydatności do ruchu drogowego przed ich rejestracją na rzecz innego właściciela, bez uwzględnienia wyników badania przydatności do ruchu drogowego przeprowadzonego w innym państwie członkowskim, Belgia naruszyła przepisy dyrektywy 1999/37/WE [5]. Zdaniem skarżącego wyrok ten dowodzi, że przeprowadzona przez Komisję analiza jego skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko władzom francuskim jest błędna.

21. W odpowiedzi na konkretne pytania Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące wyroku Trybunału Sprawiedliwości, do którego odniósł się skarżący [6], Komisja stwierdziła, że podjęła kroki w celu ponownego rozpatrzenia skargi skarżącego dotyczącej naruszenia w świetle tego wyroku.

22. Komisja wyjaśniła, że o orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Komisja dowiedziała się dopiero po przekazaniu swojej opinii Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Orzeczenie to skłoniło Komisję do ponownego rozważenia z urzędu sytuacji prawnej, do której odnosiła się jej opinia. Po opublikowaniu wyroku Trybunału w tej sprawie Komisja ponownie zbadała sprawę skarżącego i postanowiła skontaktować się z władzami francuskimi w celu uzyskania dalszych wyjaśnień. Skarżący został o tym poinformowany pismem z dnia 20 listopada 2012 r.

23. W swoich uwagach dotyczących odpowiedzi Komisji na dalsze dochodzenia Rzecznika skarżący wyraził zadowolenie z decyzji Komisji o ponownym rozpatrzeniu jego sprawy. Wyraził jednak ubolewanie, że Komisja podjęła decyzję o zamknięciu jego skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w dniu 29 lutego 2012 r., mimo że sprawa C-150/11 Komisja przeciwko Belgii była wówczas w toku przed Trybunałem Sprawiedliwości. Zauważył on, że w swojej replice Komisja nie przyznała się do błędu, który popełniła, zamykając jego pierwotną skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego skierowaną przeciwko władzom francuskim.

24. Skarżący zauważył również, że pismo Komisji z dnia 20 listopada 2012 r. nie odnosiło się ani do ponownej oceny jego skargi, ani do wyżej wymienionego orzeczenia Trybunału. Komisja poinformowała go jedynie o przekazaniu jego sprawy do rejestracji w systemie EU Pilot.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

25. Rzecznik zgadza się ze skarżącym, że Komisja: (i) powinien był wiedzieć o toczącej się przed Trybunałem sprawie dotyczącej tej samej kwestii prawnej co jego skarga w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz (ii) nie powinien był wydać decyzji w sprawie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przed podjęciem przez Trybunał decyzji w sprawie wykładni przedmiotowej dyrektywy.

26. Rzecznik zauważa jednak, że Komisja postanowiła dokonać przeglądu swojej pierwotnej decyzji zamykającej postępowanie skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, ponownie rejestrując jego skargę w systemie EU Pilot i zwracając się do władz francuskich o dalsze wyjaśnienia. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że w ten sposób Komisja rozwiązała zarzut skarżącego. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich postanawia zamknąć sprawę.

27. Jeżeli chodzi o dalsze rozpatrywanie przez Komisję skargi skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w przypadku gdy skarżący będzie niezadowolony z wyniku tego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, może on złożyć nową skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich.

B. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

Komisja podjęła kroki w celu zaspokojenia roszczenia skarżącego.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 2 maja 2013 r.

[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/40/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep, Dz.U. L 141, s. 12.

[2] Zob. przypis 1.

[3] Sprawa C-451/99 Cura Anlagen GmbH przeciwko Auto Service Leasing GmbH (ASL) [2002] I-3193, pkt 64.

[4] Sprawa C-150/11 Komisja przeciwko Belgii z dnia 6 września 2012 r., dotychczas nieopublikowana.

[5] Punkt 80 wyroku.

[6] Pytania Rzecznika brzmiały następująco:

(1) Czy Komisja mogłaby wyjaśnić, czy głównym powodem zamknięcia skargi skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego było: a) że władze francuskie miały prawo zażądać dodatkowych badań, ponieważ badania te nie były objęte belgijskim badaniem przydatności do ruchu drogowego lub b) że pojazd był w międzyczasie używany na drogach publicznych, a władze francuskie musiały sprawdzić, czy jego stan nie uległ pogorszeniu?

(2) Ponadto proszę Komisję o ustosunkowanie się do argumentu skarżącego, zgodnie z którym władze francuskie nie stosowały do przywożonego pojazdu zgłoszonego do rejestracji we Francji takich samych warunków, jakie mają zastosowanie do pojazdów, które zostały wcześniej przetestowane we Francji i które zostały zgłoszone do rejestracji w tym państwie. W tym względzie skarżący zauważył, że władze francuskie wymagają, aby (i) wszystkie pojazdy zarejestrowane we Francji były poddawane badaniu przydatności do ruchu drogowego co dwa lata, jeżeli są używane na autostradzie, oraz (ii) badanie przydatności do ruchu drogowego było przeprowadzane w ciągu sześciu miesięcy przed rejestracją, w przypadku zmiany właściciela. Chociaż jego pojazd został poddany badaniu przydatności do ruchu drogowego w Belgii mniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o jego rejestrację we Francji, władze francuskie wymagały ponownego przeprowadzenia pełnego badania przydatności do ruchu drogowego.

(3) Czy Komisja może przedstawić bardziej szczegółowe wyjaśnienia uzasadniające, dlaczego uważa, że władze francuskie miały prawo odmówić przeprowadzenia całego belgijskiego badania przydatności do ruchu drogowego, a nie tylko wymagać dodatkowych badań? W tym względzie wydaje się, że władze francuskie były w pełni świadome elementów, które zostały sprawdzone przez władze belgijskie.

(4) Wreszcie, czy Komisja może odnieść się do argumentu skarżącego, że jej analiza jego skargi dotyczącej naruszenia była błędna, odnosząc się konkretnie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 września 2012 r. w sprawie C-150/11 Komisja przeciwko Belgii?