Strasburg, 24 kwietnia 2007 r.

Szanowny Panie Doktorze,

W dniu 2 sierpnia 2006 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w imieniu STÁDAS w sprawie rzekomego braku odpowiedzi Rady Unii Europejskiej w języku irlandzkim na Pański e-mail z dnia 17 lipca 2006 r.

W dniu 13 września 2006 r. przekazałem skargę sekretarzowi generalnemu Rady. Rada przesłała swoją opinię w dniu 21 listopada 2006 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 24 stycznia 2007 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty można podsumować w następujący sposób.

Skarżący, który jest członkiem STÁDAS, organizacji promującej status języka irlandzkiego w Unii Europejskiej, napisał do Rady w języku irlandzkim w dniu 17 lipca 2006 r., głównie na temat stopnia przygotowania UE do tego, by język irlandzki stał się językiem urzędowym UE w dniu 1 stycznia 2007 r. W dniu 28 lipca 2006 r. otrzymał od Rady odpowiedź w języku angielskim.

Skarżący twierdził, że brak odpowiedzi Rady na jego e-mail z dnia 17 lipca 2006 r. w języku irlandzkim stanowi naruszenie jego praw wynikających z art. 21 Traktatu WE.

Skarżący twierdził, że Rada powinna:

1. udzielić mu odpowiedzi w języku irlandzkim; oraz
2. przeprosić go i STÁDAS za naruszenie art. 21 Traktatu WE.

WNIOSEK

Opinia Rady

Opinię Rady można podsumować następująco.

W dniu 17 lipca 2006 r. skarżący przesłał e-mail do Działu Informacji Publicznej Rady z szeregiem pytań dotyczących wdrożenia języka irlandzkiego jako języka urzędowego i jako języka roboczego UE. E-mail skarżącego został napisany w języku irlandzkim.

W dniu 28 lipca 2006 r. Dział Informacji Publicznej Rady odpowiedział e-mailem w języku angielskim.

W swojej opinii skierowanej do Rzecznika Rada przeprasza skarżącego za niedogodności i zapewnia tłumaczenie odpowiedzi na język irlandzki.

Rada zwraca uwagę, że skarżący nie skontaktował się z Radą przed złożeniem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich. Artykuł 2 ust. 4 decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (1) (zwanej dalej "statutem") stanowi:

„[a] skarga jest składana w ciągu dwóch lat od dnia, w którym osoba składająca skargę dowiedziała się o faktach, na których się ona opiera, i musi być poprzedzona odpowiednimi podejściami administracyjnymi do zainteresowanych instytucji i organów.”(podkreślenie Rady).

Skarżący w oczywisty sposób nie zwrócił się do Rady w celu umożliwienia tej instytucji skorygowania popełnionego błędu lub przeprosin. Zasada zawarta w art. 2 ust. 4 statutu ma na celu uniknięcie niepotrzebnego obciążania Rzecznika Praw Obywatelskich i instytucji, których dotyczy postępowanie w sprawie skargi, które można rozstrzygnąć polubownie. Chociaż procedura określona w art. 2 ust. 4 statutu nie została zastosowana i w związku z tym budzi poważne wątpliwości co do dopuszczalności skargi, Rada zapewni, aby w przyszłości na wnioski o udzielenie informacji w języku irlandzkim udzielano odpowiedzi w tym języku.

Uwagi skarżącego

Uwagi przedstawione przez skarżącego w jego uwagach można podsumować w następujący sposób.

Skarżący zauważa, że Rada przeprosiła za niedogodności spowodowane udzieleniem odpowiedzi w języku angielskim. Skarżący przyjmuje przeprosiny Rady. Podziękował również Radzie za udzielenie odpowiedzi w języku irlandzkim, zgodnie z art. 21 Traktatu.

Skarżący nie oświadczył jednak, że nie skontaktował się z Radą przed wysłaniem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich. Zauważył, że jeśli celem pytania 5 w formularzu skargi Rzecznika Praw Obywatelskich było pytanie, czy zwrócono się o "odwołanie", potwierdził, że w rzeczywistości nie skontaktował się z Radą w celu uzyskania zadośćuczynienia po otrzymaniu odpowiedzi Rady w języku angielskim. Stwierdził, że po otrzymaniu odpowiedzi będącej przedmiotem skargi uważał, że procedura dochodzenia roszczeń została wyczerpana i że jego jedyną opcją jest zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Następnie zauważył, że gdy otrzymał odpowiedź Rady z dnia 28 lipca 2006 r. w języku angielskim, wiedział z własnego doświadczenia w otrzymywaniu odpowiedzi w języku angielskim od instytucji Unii na jego pisma w języku irlandzkim, że wiadomość elektroniczna wysłana przez Radę nie była odosobnionym przypadkiem, lecz raczej zgodna z praktykami stosowanymi w odniesieniu do odpowiedzi na korespondencję pisaną w języku irlandzkim. Nieprzestrzeganie Traktatu WE miało zatem charakter systematyczny i nie wystarczyłoby zwrócenie się do Rady z prośbą o zadośćuczynienie. Zwykły list od niego nie poprawiłby słabych środków administracyjnych, które obowiązywały.

Skarżący argumentował następnie, że jego skarga nie dotyczyła istoty odpowiedzi Rady z dnia 28 lipca 2006 r. Argumentował, że zakres jego skargi nie ogranicza się do „języka, w którym sporządzono e-mail Rady z dnia 28 lipca”.

Stwierdził on następnie, że nie jest prawdą, iż nie przedstawił Radzie odpowiedniego podejścia administracyjnego. Wskazał, że podejmował różne próby polubownego rozwiązywania skarg dotyczących nielegalnych praktyk stosowanych przez instytucje. Pisywał do instytucji UE w języku irlandzkim w różnych okresach po dniu 1 maja 1998 r., kiedy to weszło w życie odpowiednie postanowienie art. 21 traktatu WE, i otrzymywał odpowiedzi w języku angielskim. Podejmował próby przekonania instytucji, że podstawowe prawo Unii jest łamane. W związku z tym uważał, że jego sprawa nie była odosobnionym przypadkiem, który nastąpił przez przypadek lub pomyłkę, ale była celowa i odzwierciedlała stosowane praktyki.

Zauważył, że gdyby jego skarga nie została uznana za dopuszczalną, oznaczałoby to, że obywatele musieliby przechodzić dalsze trudności w celu ustalenia swoich praw w przypadkach, gdy praktyki niezgodne z tymi prawami są wdrażane w sposób systematyczny lub administracyjny.

Chociaż skarżący z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie, że odtąd korespondencja w języku irlandzkim będzie udzielana w języku irlandzkim, zauważa jednak, że był to przypadek niewłaściwego administrowania. W tym względzie zauważył, że istotne jest, iż opinia Rady nie odnosi się do powodów udzielenia mu odpowiedzi w języku angielskim ani do środków lub praktyk obowiązujących w odniesieniu do odpowiadania na korespondencję w języku irlandzkim.

W swoich uwagach skarżący przedstawił również szereg uwag dotyczących sformułowań użytych w irlandzkiej wersji formularza skargi Rzecznika Praw Obywatelskich.

DECYZJA

1 Uwagi wstępne

1.1 Rzecznik zauważa, że Rada zakwestionowała, czy skarga powinna zostać uznana za dopuszczalną w zakresie, w jakim zdaniem Rady skarżący nie podjął, zgodnie z wymogami statutu Rzecznika (2), odpowiednich uprzednich działań administracyjnych w tej sprawie. Zdaniem Rady skarżący w oczywisty sposób nie zwrócił się do Rady w celu umożliwienia tej instytucji skorygowania popełnionego błędu lub przeprosin.

1.2 Rzecznik Praw Obywatelskich uznaje prawo instytucji lub organów, którym Rzecznik Praw Obywatelskich przekazał skargi, do wyrażania opinii na temat dopuszczalności skarg. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje możliwość wyjaśnienia i wyjaśnienia tych kwestii.

1.3 Artykuł 2 ust. 4 statutu stanowi, że skarga musi być poprzedzona odpowiednim podejściem administracyjnym do zainteresowanych instytucji i organów. W związku z tym zazwyczaj na skarżącym spoczywa obowiązek podjęcia działań administracyjnych w stosunku do instytucji przed wniesieniem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.

1.4 Jednakże w niektórych przypadkach mogą nie istnieć żadne podejścia administracyjne, które można by uznać za "odpowiednie". Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy skarżący słusznie uważa, że biorąc pod uwagę okoliczności, nie można osiągnąć niczego o wartości praktycznej poprzez zastosowanie podejścia administracyjnego do instytucji lub organu. Nie byłoby zgodne z art. 2 ust. 4 statutu nałożenie obowiązku stosowania podejścia administracyjnego przed wniesieniem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich w przypadkach, w których nie istnieje „odpowiednie” podejście administracyjne.

1.5 Rzecznik przypomina, że to do niego należy decyzja, czy w konkretnych przypadkach istnieją odpowiednie podejścia administracyjne.

1.6 Rzecznik zauważa, że niniejsza sprawa dotyczy skarżącego, który skierował do Rady pismo w języku irlandzkim w związku z tym, czy Rada była przygotowana na to, że język irlandzki wkrótce stanie się językiem urzędowym UE. Skarżący otrzymał odpowiedź Rady w języku angielskim. Biorąc pod uwagę kontekst, można racjonalnie założyć, że odpowiedź ta poważnie wpłynęła na skarżącego. Zobowiązanie skarżącego do nawiązania dalszych kontaktów z Radą nie miałoby w takich okolicznościach praktycznej wartości ani dla skarżącego, ani dla Rady. W związku z tym Rzecznik stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją podejścia administracyjne, które można by uznać za „odpowiednie”. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że jego ocena dotycząca braku odpowiedniego uprzedniego podejścia administracyjnego w tej sprawie znajduje potwierdzenie w uwagach skarżącego, zgodnie z którymi „jego jedyną opcją było zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich”.

1.7 Rzecznik przyjmuje do wiadomości oświadczenia skarżącego, że podjął on różne próby polubownego rozwiązania skarg dotyczących tego, co jego zdaniem było nielegalnymi praktykami stosowanymi przez instytucje od dnia 1 maja 1998 r. w odniesieniu do używania języka irlandzkiego. Rzecznik zauważa, że niniejsze dochodzenie dotyczy jedynie odpowiedzi Rady na e-mail skarżącego z dnia 17 lipca 2006 r. W związku z tym „podejścia” stosowane przez skarżącego od dnia 1 maja 1998 r. nie dotyczą bezpośrednio dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich, z wyjątkiem zakresu, w jakim służą one kontekstyzacji niniejszej skargi.

1.8 Rzecznik pragnie ponadto podziękować skarżącemu za poczynione w jego uwagach użyteczne uwagi dotyczące sposobu sformułowania irlandzkiej wersji formularza skargi Rzecznika. Rzecznik podjął już kroki w celu sprawdzenia stosowności brzmienia irlandzkiej wersji formularza skargi.

2 W przedmiocie rzekomego braku odpowiedzi Rady w języku irlandzkim na korespondencję skarżącego

2.1 Przedmiotem niniejszej sprawy jest język używany przez Radę przy udzielaniu odpowiedzi na korespondencję skarżącego. Skarga została złożona w imieniu STÁDAS, a skarżący twierdził, że brak odpowiedzi Rady na jego e-mail z dnia 17 lipca 2006 r. w języku irlandzkim stanowi naruszenie jego praw wynikających z art. 21 Traktatu WE. Skarżący twierdził, że Rada powinna udzielić mu odpowiedzi w języku irlandzkim i przeprosić go oraz STÁDAS za naruszenie art. 21 Traktatu WE.

2.2 Rada przypomina, że w dniu 17 lipca 2006 r. skarżący wysłał e-mail do Działu Informacji Publicznej Rady z szeregiem pytań dotyczących wdrożenia języka irlandzkiego jako języka urzędowego i jako języka roboczego UE. E-mail skarżącego został napisany w języku irlandzkim. Rada przyjmuje do wiadomości, że Dział Informacji Publicznej odpowiedział na niego pocztą elektroniczną w języku angielskim w dniu 28 lipca 2006 r. Rada przeprasza skarżącego za niedogodności i w swojej opinii skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich zapewnia tłumaczenie swojej odpowiedzi na język irlandzki. Rada oświadczyła, że dopilnuje, by w przyszłości odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji w języku irlandzkim były udzielane w tym języku.

2.3 W swoich uwagach skarżący zauważa, że Rada przeprosiła za niedogodności spowodowane udzieleniem odpowiedzi w języku angielskim. Skarżący przyjmuje przeprosiny Rady. Podziękował również Radzie za udzielenie odpowiedzi w języku irlandzkim, zgodnie z art. 21 Traktatu. Skarżący wskazał następnie, że jego skarga nie ograniczała się do języka, w którym został sporządzony e-mail Rady z dnia 28 lipca 2006 r., ponieważ nieprzestrzeganie art. 21 Traktatu WE w odniesieniu do korespondencji w języku irlandzkim ma charakter systematyczny. Skarżący z zadowoleniem przyjmuje jednak zapewnienie Rady, że odtąd na korespondencję w języku irlandzkim będzie udzielana odpowiedź w języku irlandzkim.

2.4 Rzecznik zauważa przede wszystkim, że zarzut zawarty w złożonej do niego skardze dotyczy faktu, że e-mail Rady z dnia 28 lipca 2006 r. został napisany w języku angielskim. Rzecznik zauważa, że skarżący twierdził, iż Rada powinna udzielić odpowiedzi w języku irlandzkim i przeprosić. W swoich uwagach dotyczących opinii Rady skarżący wskazał, że jego skarga nie ogranicza się do wiadomości elektronicznej Rady z dnia 28 lipca 2006 r. Jego zdaniem dotyczył on również, w odniesieniu do korespondencji w języku irlandzkim, zarzucanego systematycznego nieprzestrzegania przez instytucje wspólnotowe art. 21 traktatu WE.

Zarzut dotyczący systematycznego nieprzestrzegania art. 21 Traktatu WE nie stanowi części pierwotnej skargi. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich nie będzie badał, w kontekście niniejszego dochodzenia, czy istniała systematyczna polityka w odniesieniu do używania języka irlandzkiego lub jego braku. Skarżący może jednak rozważyć złożenie odrębnej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie, jeśli sobie tego życzy.

2.5 Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że art. 21 Traktatu WE uznaje jednoznaczne prawo obywateli do zwracania się pisemnie do instytucji wspólnotowych w dowolnym języku Traktatu oraz do otrzymywania odpowiedzi w tym samym języku. Prawo to jest dodatkowo zdefiniowane w art. 13 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego (3), który stanowi, że urzędnicy zapewniają, aby każdy obywatel lub każdy członek społeczeństwa, który pisze do instytucji w jednym z języków Traktatu, otrzymał odpowiedź w tym samym języku. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że w interesie demokracji, przejrzystości, legitymacji i skuteczności uznano podstawowe prawo obywateli do korespondowania z instytucjami UE w dowolnym języku Traktatu oraz do otrzymywania odpowiedzi w tym samym języku (4). Ponadto wszelkie przypadki nieprzestrzegania tego prawa podstawowego mają wpływ na godność i indywidualność obywatela. Każde naruszenie tego prawa podstawowego przez instytucje UE stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

2.6 Rzecznik zauważa, że w niniejszej sprawie Rada przyznała się do niewłaściwego zachowania, przeprosiła za nie i przekazała skarżącemu irlandzkie tłumaczenie odpowiedzi z dnia 28 lipca 2006 r. Zobowiązała się również do zapewnienia, aby w przyszłości na wnioski o udzielenie informacji w języku irlandzkim udzielano odpowiedzi w tym języku. Skarżący przyjął przeprosiny, podziękował za odpowiedź w języku irlandzkim i z zadowoleniem przyjął zapewnienie Rady, że przyszła korespondencja w języku irlandzkim będzie udzielana w języku irlandzkim. To zapewnienie jest, zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, wystarczającym wyjaśnieniem obowiązujących środków w odniesieniu do odpowiedzi na korespondencję w języku irlandzkim.

2.7 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Rada podjęła odpowiednie kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy i tym samym usatysfakcjonowała skarżącego.

3 Wnioski

Z opinii Rady i uwag skarżącego wynika, że Rada podjęła kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy i tym samym usatysfakcjonowała skarżącego. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Sekretarz Generalny Rady również zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dz.U. 1994, L 113, s. 15.

(2) Zobacz art. 2 ust. 4 decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich, Dz.U. L 113, s. 15.

(3) Europejski kodeks dobrego postępowania administracyjnego jest dostępny na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (http://www.ombudsman.europa.eu/code/pdf/en/code2005_en.pdf).

(4) Artykuł 21 Traktatu WE i art. 41 ust. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.