Strasburg, 3 czerwca 2008 r.

Szanowny Panie,

W dniu 5 kwietnia 2005 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej dotyczącą działań następczych w związku z Pana wcześniejszą skargą zarejestrowaną pod numerem referencyjnym 1367/2003/OV.

W dniu 29 kwietnia 2005 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji. W dniu 4 maja 2005 r. przesłał mi Pan kopię pisma otrzymanego od Komisji. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 14 czerwca 2005 r., a ja przekazałem ją Panu wraz z wezwaniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 11 lipca 2005 r.

W dniach 14 i 30 stycznia 2006 r. wysłał Pan e-maile z prośbą o poinformowanie mnie o tymczasowej dacie mojej decyzji. Odpowiedziałem Panu pismem z dnia 1 lutego 2006 r., informując, że do początku kwietnia 2006 r. poinformuję Pana o mojej decyzji lub ewentualnych dalszych dochodzeniach.

W dniu 31 marca 2006 r. skierowałem pismo do przewodniczącego Komisji z prośbą o udzielenie dalszych informacji. Komisja przesłała swoją opinię dodatkową w dniu 28 września 2006 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia dodatkowych uwag, które przesłał Pan w dniu 5 listopada 2006 r.

W dniu 10 marca 2007 r. wysłał Pan e-mail z zapytaniem o status Pańskiej skargi. Moje biuro udzieliło Panu odpowiedzi e-mailem z dnia 12 marca 2007 r.

W dniu 10 kwietnia 2007 r. przedstawiłem Komisji propozycję polubownego rozwiązania, zwracając się do niej o udzielenie odpowiedzi do dnia 31 maja 2007 r. Został Pan o tym poinformowany w piśmie z tego samego dnia.

W dniu 10 kwietnia 2007 r. przesłał Pan dalsze informacje dotyczące Pańskiej skargi.

W dniu 31 maja 2007 r. Komisja zwróciła się o przedłużenie do dnia 31 lipca 2007 r. terminu udzielenia odpowiedzi na propozycję rozwiązania polubownego. W dniu 12 czerwca 2007 r. przyjąłem wniosek Komisji i poinformowałem Pana w piśmie z tego samego dnia.

W dniu 18 września 2007 r. skierowałem pismo do Komisji, w którym wskazałem, że nie otrzymałem jeszcze od niej odpowiedzi, i zwróciłem się z prośbą o otrzymanie odpowiedzi do dnia 15 października 2007 r.

W dniu 25 września 2007 r. przesłał Pan e-mail z zapytaniem o odpowiedź Komisji. Moje biuro udzieliło Panu odpowiedzi w dniu 27 września 2007 r.

W dniu 25 października 2007 r. Komisja przesłała angielski oryginał odpowiedzi na moją propozycję polubownego rozwiązania. W dniu 12 listopada 2007 r. przesłano mi tłumaczenie na język francuski. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 2 grudnia 2007 r.

W dniu 25 lutego 2008 r. przesłał Pan kolejną wiadomość e-mail z zapytaniem o status Pańskiej skargi, na którą moje biuro odpowiedziało pocztą elektroniczną w dniu 21 kwietnia 2008 r.

W dniu 14 maja 2008 r. wysłała Pani e-mail z informacją, że w dniu 6 maja 2008 r. wniosła Pani skargę dotyczącą tej sprawy do Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Kontekst sprawy
Skarga 1367/2003/OV

W lipcu 2003 r. skarżący złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich (1367/2003/OV), która dotyczyła odrzucenia, ze względu na podwójne obywatelstwo francusko-bułgarskie, jego wniosku o objęcie stanowiska „ALAT”(1) doradcy ds. przedakcesyjnych i sprawozdawczości politycznej w przedstawicielstwie Komisji w Sofii (Bułgaria) („delegatura”). W swojej skardze skarżący twierdził, że:

1. Brakowało przejrzystości w procedurze rekrutacji stosowanej przez delegaturę, a także przez Dyrekcję Generalną ds. Stosunków Zewnętrznych („DG ds. Stosunków Zewnętrznych”).

2. Wyłączając jego wniosek ze względu na podwójne obywatelstwo francusko-bułgarskie i konwencję wiedeńską z 1961 r.(2), Komisja naruszyła zasadę niedyskryminacji.

Decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 18 listopada 2004 r.

Decyzją z dnia 18 listopada 2004 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zamknął sprawę dwoma uwagami krytycznymi skierowanymi do Komisji. W swojej decyzji Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał również skarżącemu, że ma możliwość dochodzenia roszczeń bezpośrednio od Komisji i złożenia kolejnej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli jest niezadowolony z odpowiedzi Komisji. Decyzja została opublikowana na stronie internetowej Rzecznika (3) oraz w sprawozdaniu rocznym Rzecznika za 2004 r.(4). Rzecznik Praw Obywatelskich wydał również komunikat prasowy w sprawie swojej decyzji.

Krytyczna uwaga mająca znaczenie dla niniejszego dochodzenia była następująca:

Komisja nie przedstawiła obiektywnego uzasadnienia swojej decyzji o odrzuceniu wniosku skarżącego ze względu na jego obywatelstwo bułgarskie. Komisja naruszyła zatem zasadę niedyskryminacji lub równego traktowania, która ma zastosowanie, gdy porównywalne sytuacje są traktowane w nierówny sposób, a dyskryminacja nie jest obiektywnie uzasadniona. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

Reakcja Komisji na decyzję Rzecznika Praw Obywatelskich

W dniu 1 lutego 2005 r. Komisja skierowała pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich i przedstawiła uwagi dotyczące decyzji Rzecznika.

W odniesieniu do krytycznej uwagi Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej naruszenia zasady niedyskryminacji Komisja stwierdziła, że uwaga krytyczna nie jest ani zgodna z przepisami, które mają być stosowane w tej konkretnej sprawie, ani z zasadą równego traktowania, do czego wzywał sam Rzecznik Praw Obywatelskich.

Komisja wskazała, że nie tylko warunki rekrutacji ALAT (obywatelstwo państwa członkowskiego UE, nieobywatelstwo państwa zatrudnienia lub niestałe miejsce zamieszkania w państwie przyjmującym), ale także specyfika ich umowy o pracę (konkretne zadania do wykonania w delegaturze) różniły się od warunków przewidzianych dla pracowników miejscowych. Komisja stwierdziła, że ta kategoria personelu wchodzi w zakres art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej, który stanowi, że pracownicy miejscowi mogą korzystać z przywilejów i immunitetów przewidzianych dla członków personelu administracyjnego i technicznego misji. Chociaż kategoria ALAT nie była jedyną kategorią personelu, która może być objęta pojęciem „członków personelu administracyjnego i technicznego”, o którym mowa w art. 37 ust. 2, Komisja podkreśliła, że ponieważ mają oni wykonywać określone zadania w delegaturach Komisji, ALAT zatrudniony przez DG ds. Stosunków Zewnętrznych był zawsze wybierany, bez wyjątku, zgodnie z tymi samymi kryteriami dotyczącymi kwalifikacji.

Komisja stwierdziła, że jej decyzja o wykluczeniu wniosku skarżącego o stanowisko ALAT w delegaturze została podjęta zgodnie z zasadami mającymi zastosowanie do tej sytuacji i że nie było żadnego braku obiektywizmu po jej stronie.

Obecna skarga 1458/2005/OV

W dniu 5 kwietnia 2005 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Według skarżącego istotne fakty były następujące:

W wiadomości e-mail z dnia 4 grudnia 2004 r. skarżący skierował pismo do Komisji w celu znalezienia rozwiązania i uzyskania odpowiedniego odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku nieuzasadnionego odrzucenia jego wniosku o stanowisko doradcy ds. sprawozdawczości przedakcesyjnej i politycznej ALAT w delegaturze. W swoim e-mailu skarżący odniósł się do ustaleń Rzecznika zawartych w jego decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. Skarżący wskazał, że właściwym rozwiązaniem mogłoby być zaoferowanie mu umowy na czas określony lub umowy o pracę jako pracownik pomocniczy w jednej z dyrekcji generalnych Komisji. Skarżący został poinformowany w potwierdzeniu odbioru z dnia 23 grudnia 2004 r., że jego wniosek został przekazany do DG ds. Stosunków Zewnętrznych.

Pismem z dnia 11 stycznia 2005 r. DG ds. Stosunków Zewnętrznych udzieliła skarżącemu odpowiedzi. Skarżący stwierdził, że z jego odpowiedzi wynika, iż Komisja zakwestionowała ustalenia Rzecznika, uznając, że nie doszło do naruszenia zasady niedyskryminacji. W swoim piśmie Komisja zauważyła, że warunki zatrudnienia i umowy o pracę ALAT różnią się od warunków zatrudnienia pracowników miejscowych oraz że ALAT są objęte art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej, który przyznaje im pewne przywileje i immunitety. Biorąc pod uwagę, że decyzja o wykluczeniu wniosku skarżącego została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami, Komisja stwierdziła, że skarżący nie mógł ponieść żadnej szkody, i w związku z tym odrzuciła jego wniosek o odszkodowanie jako bezzasadny. W tym kontekście Komisja wskazała również, że wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie było wystarczająco związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku. Skarżący stwierdził, że stwierdzenie to jest sprzeczne z wcześniejszym oświadczeniem Delegacji do skarżącego, że:

„en dépit des qualités indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature, la DG Relations extérieures, dont dépendait l'approbation de tout candidat, avait pour pratique d'écarter les double-nationaux”.

W rozmowie z DG ds. Stosunków Zewnętrznych z dnia 13 stycznia 2005 r. skarżący został poproszony o dostarczenie dokumentów potwierdzających jego pobyt stały we Francji. Skarżący dostarczył te dokumenty faksem tego samego dnia. Jednakże w piśmie z dnia 2 marca 2005 r. DG ds. Stosunków Zewnętrznych potwierdziła swoje stanowisko, ignorując ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich.

W wiadomości e-mail z dnia 17 marca 2005 r. skarżący zwrócił się o ponowne przeanalizowanie stanowiska przyjętego przez DG ds. Stosunków Zewnętrznych. W momencie składania skargi do Rzecznika nie otrzymano jednak odpowiedzi na to pismo.

W związku z powyższym skarżący twierdził, że Komisja powinna przyznać mu odszkodowanie za szkodę poniesioną w wyniku nieuzasadnionego wykluczenia jego wniosku o stanowisko doradcy ds. sprawozdawczości przedakcesyjnej i politycznej w delegaturze ALAT.

Reakcja Rzecznika
Praw Obywatelskich

W piśmie z dnia 29 kwietnia 2005 r., w którym przekazał skargę do zaopiniowania Komisji, Rzecznik wskazał również, że na drugiej stronie skargi skarżący wskazał, iż w skierowanym do niego piśmie Komisji z dnia 11 stycznia 2005 r. poinformował go, że niezależnie od kwestii obywatelstwa jego wniosek nie może zostać uwzględniony, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie jest w wystarczającym stopniu związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku. Rzecznik zwrócił się zatem do Komisji o wyjaśnienie, dlaczego Komisja nie podniosła tego argumentu w kontekście skargi 1367/2003/OV.

Dalsza korespondencja skarżącego

W dniu 4 maja 2005 r. skarżący przesłał Rzecznikowi kopię pisma z dnia 21 kwietnia 2005 r., które otrzymał od Komisji. W piśmie tym Komisja odpowiedziała na e-mail skarżącego z dnia 17 marca 2005 r. i stwierdziła, że nie ma powodów do zmiany stanowiska, które przyjęła w pismach z dnia 11 stycznia i 2 marca 2005 r.

WNIOSEK

Opinia Komisji

W swojej opinii Komisja przedstawiła następujące uwagi:

Komisja uznała, że w swojej opinii w sprawie poprzedniej skargi 1367/2003/OV w pełni rozpatrzyła wszystkie kwestie poruszone przez skarżącego, wyjaśniając, jakie są odpowiednie przepisy i stwierdzając, że zostały one prawidłowo zastosowane w sprawie. Odrzucenie kandydatury skarżącego na stanowisko ALAT było zgodne z jednym ze wstępnych warunków rekrutacji, zgodnie z którym wybrani kandydaci nie mogą mieć obywatelstwa państwa zatrudnienia.

Komisja była zdania, że w drugim zarzucie nie ma żadnych nowych informacji. W konsekwencji Komisja nie mogła zmienić stanowiska przyjętego w ramach zarzutu pierwszego.

Komisja odniosła się do wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wyjaśnienie, dlaczego argument, że wniosek skarżącego nie zostałby wybrany, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie było wystarczająco związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku, nie został podniesiony w kontekście pierwszej skargi. W odpowiedzi Komisja stwierdziła, że w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. zamierza wyjaśnić, że nie zgadza się z oświadczeniem skarżącego zawartym w jego e-mailu z dnia 4 grudnia 2004 r., że „possédai[t] toutes les qualifications requises pour le poste proposé ainsi que des atouts supplémentaires (...)”. Komisja nie uznała za konieczne podniesienia tej kwestii w ramach zarzutu pierwszego, ponieważ chodziło o to, czy skarżący spełnia wstępne kryterium kwalifikacji i czy nie dotyczy oceny jego kwalifikacji zawodowych.

Komisja nie mogła zatem przyjąć wniosku o odszkodowanie, ponieważ jej decyzja o wykluczeniu skarżącego jako kandydata na stanowisko ALAT w delegaturze została podjęta zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie w tej sprawie.

Przyznanie odszkodowania byłoby pozbawione podstawy prawnej, stanowiłoby dyskryminację w stosunku do wszystkich innych porównywalnych przypadków i oznaczałoby, że Komisja nie uwzględniła własnych przepisów wewnętrznych w tej dziedzinie.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżący podtrzymał skargę i przedstawił w skrócie następujące uwagi:

Skarżący stwierdził, że zaskakujące jest to, iż Komisja nadal odmawiała uznania, że doszło do naruszenia zasady przejrzystości.

W odniesieniu do naruszenia zasady niedyskryminacji i równego traktowania skarżący odniósł się do uwag poczynionych w ramach skargi 1367/2003/OV. Skarżący wskazał, że nie ma przepisu, zgodnie z którym stanowisko kierownika zadań ALAT w delegaturze podlegałoby konwencji wiedeńskiej z dnia 18 kwietnia 1961 r. Skarżący stwierdził, że żaden z tekstów mających zastosowanie do pracowników miejscowych nie wspomina o ALAT ani o tym, że osoby posiadające obywatelstwo państwa przyjmującego zostaną wykluczone ze stanowisk ALAT.

Skarżący powtórzył swoje stanowisko, że zaskakujące jest to, iż Komisja w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. wskazała, że jego doświadczenie zawodowe nie jest wystarczająco związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku, podczas gdy przedstawicielstwo w rozmowie telefonicznej z dnia 28 maja 2003 r. poinformowało go, że co do zasady, pomimo niezaprzeczalnych cech jego kandydatury na to stanowisko, DG ds. Stosunków Zewnętrznych nie zatrudniała kandydatów o podwójnym obywatelstwie.

Dalsze zapytania

Po rozpatrzeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia. W związku z tym w dniu 31 marca 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Komisji pismo, w którym zwrócił się o udzielenie dalszych informacji w odpowiedzi na następujący wniosek:

(1) W swojej opinii Komisja podtrzymała swoje stanowisko, zgodnie z którym odrzucenie wniosku skarżącego o stanowisko kierownika zadań ALAT zostało przyjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgodnie z którymi wnioskodawcy nie kwalifikowali się, jeżeli posiadali obywatelstwo państwa zatrudnienia, którym w niniejszym przypadku była Bułgaria. W tym kontekście Komisja odniosła się do swoich wcześniejszych uwag z dnia 1 lutego 2005 r. w odpowiedzi na decyzję Rzecznika z dnia 18 listopada 2004 r. W uwagach tych Komisja stwierdziła, że warunki rekrutacji ALAT różnią się od warunków rekrutacji pracowników miejscowych oraz że ALAT podlegają art. 37 ust. 2 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych. Z brzmienia art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej wynika jednak, że przepis ten nie wyklucza możliwości posiadania przez członków personelu administracyjnego i technicznego misji obywatelstwa państwa przyjmującego.

W tych warunkach Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o dostarczenie mu kopii dokumentów zawierających przepisy, tj. podstawę prawną, mające zastosowanie do personelu ALAT, oraz o wyraźne wskazanie, na których z tych przepisów oparła swoją decyzję.

(2) W skardze skarżący odniósł się do oświadczenia Komisji zawartego w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r., zgodnie z którym jego kandydatura nie mogła jednak zostać uwzględniona, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie było wystarczająco związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku. Skarżący twierdził, że to oświadczenie Komisji jest sprzeczne z wcześniejszym oświadczeniem delegatury złożonym podczas rozmowy telefonicznej z nim w dniu 28 maja 2003 r., zgodnie z którym:

„en dépit des qualités indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature, la DG Relations extérieures, dont dépendait l'approbation de tout candidat, avait pour pratique d'écarter les double-nationaux”(wyróżnienie dodane).

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji (i) o ustosunkowanie się do tej oczywistej sprzeczności oraz (ii) o dokładne wskazanie powodów, dla których uważa, że doświadczenie zawodowe skarżącego jest niewystarczające w odniesieniu do przedmiotowego stanowiska.

Rzecznik zwrócił się również do Komisji o dostarczenie mu kopii wniosku skarżącego i załączników do niego, a mianowicie jego życiorysu i dokumentów potwierdzających.

Odpowiedź Komisji

(1) W odpowiedzi na pierwsze pytanie Rzecznika Komisja stwierdziła, że wymogi dotyczące rekrutacji ALAT umożliwiają im korzystanie z immunitetów i przywilejów miejscowego personelu administracyjnego i technicznego przewidzianych w art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej. Z tego powodu, zgodnie z art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej, wszystkie umowy ALAT podlegają warunkowi, że członek personelu zostanie zaakceptowany przez właściwe organy państwa przyjmującego jako członek personelu administracyjnego i technicznego delegatury, a zatrudnienie osób zatrudnionych na podstawie takich umów ulega automatycznemu rozwiązaniu, jeżeli państwo przyjmujące uzna członka personelu za niedopuszczalnego jako takiego. ALAT nie jest jednak jedyną kategorią personelu, która może być objęta zakresem „członków personelu administracyjnego i technicznego”, o których mowa w tym artykule.

Artykuł 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej należy interpretować w ten sposób, że jeżeli członek personelu administracyjnego i technicznego misji jest obywatelem państwa przyjmującego lub ma w nim stałe miejsce zamieszkania, nie może on korzystać z przywilejów i immunitetów określonych w art. 29–35. Innymi słowy, aby osoba ta mogła korzystać z immunitetów i przywilejów, nie może być ani obywatelem, ani stałym rezydentem w państwie przyjmującym, ponieważ jeden z tych dwóch warunków jest sam w sobie wystarczający, aby zapobiec przyznaniu przywilejów i immunitetów.

Oczywiście konwencja wiedeńska nie zakazuje zatrudniania personelu administracyjnego i technicznego, który jest obywatelem państwa przyjmującego lub stale w nim zamieszkuje. Ta kategoria personelu nie będzie jednak mogła korzystać z przywilejów i immunitetów przewidzianych w art. 29–35 konwencji. W związku z tym, biorąc pod uwagę, że status ALAT oznacza, że członkowie ALAT powinni korzystać z tych przywilejów i immunitetów, konieczne jest wprowadzenie dwóch warunków ich rekrutacji zgodnie z konwencją wiedeńską, a mianowicie, że nie pochodzą oni z państwa przyjmującego ani nie mają tam stałego miejsca zamieszkania.

Komisja załączyła do swojej opinii kopię przepisów administracyjnych dotyczących ALAT z dnia 16 września 1997 r., które zawierają tymczasowe główne instrukcje mające zastosowanie do tej kategorii personelu. Status ten wynikał z porozumienia między gabinetami komisarzy. Późniejsze zmiany w przepisach dotyczą w szczególności okresu obowiązywania umów ALAT, a mianowicie zmiany z maksymalnie czterech na pięć lat. Komisja dodała ponadto, że „ostateczny status ALAT nie został przyjęty, a ponieważ został zniesiony od dnia 1 maja 2006 r., wszelkie zmiany obecnych przepisów byłyby bezużyteczne”.

W odniesieniu do rekrutacji ALAT Komisja wskazała, że przepisy tymczasowe przewidują, iż dana osoba musi posiadać obywatelstwo państwa członkowskiego UE i nie może mieć stałego miejsca zamieszkania w państwie przyjmującym. Jest to zgodne z art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej.

Komisja podkreśliła również, że bez wyjątku zatrudniła wszystkich ALAT, stosując te same kryteria kwalifikowalności i kwalifikacji, biorąc pod uwagę, że mają one na celu wykonywanie konkretnych zadań w delegaturach Komisji, których nie można przydzielić obywatelom: na przykład obowiązki administracyjne, doradcze lub nadzorcze pod kierownictwem szefa delegatury lub jego przedstawiciela; trudna i skomplikowana praca biurowa; lub wysokie stanowiska urzędnicze o charakterze poufnym, wymagające inicjatywy i poczucia odpowiedzialności.

(2) W odniesieniu do drugiego pytania Rzecznika Komisja stwierdziła, że odniesienie do doświadczenia zawodowego skarżącego w piśmie Komisji z dnia 11 stycznia 2005 r. stanowiło odpowiedź na twierdzenie skarżącego zawarte w jego e-mailu z dnia 4 grudnia 2004 r., że posiada on pełne kwalifikacje do zajmowania tego stanowiska. W piśmie tym Komisja poinformowała skarżącego, że nie spełnia on wymogów uzyskania statusu ALAT i że nawet jeżeli kwalifikuje się do uzyskania statusu ALAT, jego życiorys nie wykazuje wystarczającego odpowiedniego doświadczenia zawodowego do wykonywania głównych zadań. W rzeczywistości skarżący był prawnikiem pracującym w kancelarii prawnej bez doświadczenia w zakresie sprawozdawczości politycznej, kwestii związanych z rozszerzeniem lub realizacji projektów. Z tego powodu zdecydowanie nie mógł znaleźć się na krótkiej liście, nawet jeśli kwalifikował się pod względem administracyjnym. W kontekście tej sprawy Komisja uznała, że nie była w stanie przedstawić żadnych uwag na temat rozmowy telefonicznej, do której odnosił się skarżący w swojej skardze.

W odniesieniu do wniosku Rzecznika o dostarczenie kopii wniosku skarżącego na stanowisko ALAT wraz z załącznikami, a mianowicie jego życiorysu i dokumentów potwierdzających, Komisja poinformowała Rzecznika, że dokumenty te są przechowywane wyłącznie przez delegaturę i ograniczają się do kandydatów umieszczonych na krótkiej liście, co nie miało miejsca w przypadku skarżącego.

Dodatkowe uwagi skarżącego

W swoich dodatkowych uwagach skarżący przedstawił następujące uwagi:

W odniesieniu do statusu ALAT:

Kategoria ALAT nie figurowała w żadnym z tekstów mających zastosowanie do pracowników zatrudnionych przez delegaturę w Bułgarii, a mianowicie w (i) warunkach zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, (ii) przepisach ramowych lub (iii) warunkach szczegółowych.

Z wyjaśnień Komisji wynika, że specjalny status ALAT nigdy nie został zatwierdzony. Wniosek ten potwierdza fakt, że do tej pory Komisja nigdy, z własnej inicjatywy, nie dostarczyła skarżącemu „przepisów tymczasowych” mających zastosowanie do pracowników ALAT. Skarżący stwierdził, że „tymczasowe przepisy” dotyczące statusu ALAT nigdy nie zostały opublikowane i były traktowane przez Komisję jako tajne instrukcje wewnętrzne, skutecznie uniemożliwiające kandydatom poznanie ich praw lub sformułowanie ewentualnych odwołań.

Z lektury przepisów ALAT wynika, że jedynym warunkiem określonym w art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej jest posiadanie przez kandydata obywatelstwa wspólnotowego i nieposiadanie przez niego stałego miejsca zamieszkania w państwie, w którym jest zatrudniony. Nie wspomina się jednak o żadnym warunku dotyczącym kandydata posiadającego obywatelstwo państwa przyjmującego. Jedynie Komisja podtrzymuje tę interpretację.

Tekst art. 37 ust. 2 w żaden sposób nie sprzeciwia się rekrutacji obywateli bułgarskich na to stanowisko. A teksty dotyczące statusu ALAT nie narzucają i wymagają, aby kandydaci nie posiadali obywatelstwa kraju przyjmującego. Ponadto brak jest obiektywnej zasady imperatywnej, która wymagałaby, aby agenci ALAT korzystali z ochrony przewidzianej w konwencji wiedeńskiej.

W piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. Komisja przyznała, że kategoria personelu ALAT nie obejmuje w całości pojęcia personelu administracyjnego i technicznego, o którym mowa w art. 37 ust. 2, niemniej jednak utrzymywała, że status ALAT wchodzi w zakres stosowania art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej. Argumenty Komisji nie były obiektywne, a jej interpretacja właściwych przepisów była czysto subiektywna.

Skarżący wskazał również, że w chwili składania wniosku miał podwójne obywatelstwo francusko-bułgarskie i zamieszkiwał we Francji, a nie w Bułgarii. Skarżący dodał, że Komisja zażądała i uzyskała od niego formalny dowód, a mianowicie podatek dochodowy i wyciągi z podatków lokalnych, że ma on miejsce zamieszkania we Francji. Komisja nigdy nie zakwestionowała faktu, że skarżący nie zamieszkuje na stałe w Bułgarii.

W odniesieniu do doświadczenia zawodowego skarżącego:

Skarżący stwierdził, że również w tej kwestii argumenty Komisji nie są przekonujące.

Komisja stwierdziła, że skarżący miał jedynie doświadczenie jako prawnik pracujący w kancelarii prawnej, ale brakowało mu doświadczenia w zakresie sprawozdawczości politycznej, kwestii związanych z rozszerzeniem lub realizacji projektów. W tym względzie skarżący wskazał, że chociaż Komisja stwierdziła, że nie posiada już akt skarżącego, przedstawiła szczegółowe informacje w celu stanowczego ustalenia, że jego kandydatura nie była odpowiednia na to stanowisko. Delegacja wyraźnie stwierdziła jednak, że

„en dépit des qualités indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature, la DG Relations extérieures, dont dépendait l'approbation de tout candidat, avait pour pratique d'écarter les double-nationaux”.

Skarżący wskazał również, że stwierdzenie Komisji jest błędne, ponieważ istnieje różnica między byciem „adwokatem pracującym w kancelarii prawnej” a byciem prawnikiem („adwokatem”) specjalizującym się w prawie europejskim i posiadającym międzynarodowe doświadczenie. Skarżący wskazał ponadto, że w odniesieniu do rzekomego braku doświadczenia w realizacji projektu był głównym doradcą prawnym w ramach projektu PHARE dotyczącego pomocy państwa oraz że opracował program komputerowy w prawie wspólnotowym dla bułgarskiej administracji.

SKUTKI OMBUDSMANA DO OSIĄGNIĘCIA PRZYJAZNEGO ROZWIĄZANIA

Propozycja rozwiązania polubownego

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego Rzecznik nie był przekonany, że Komisja odpowiednio zareagowała na wniosek skarżącego o odszkodowanie.

Pogląd ten opierał się na następujących rozważaniach.

1 Skarżący w swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich domagał się, aby Komisja przyznała mu odszkodowanie za szkodę, jaką poniósł w wyniku nieuzasadnionego wykluczenia jego kandydatury na przedmiotowe stanowisko w ALAT. Rzecznik Praw Obywatelskich weryfikuje zatem, czy w niniejszej sprawie spełnione są warunki wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów wspólnotowych, aby Wspólnota mogła zostać pociągnięta do odpowiedzialności, należy wykazać (i) niezgodność z prawem zarzucanego zachowania instytucji, (ii) rzeczywisty charakter poniesionej szkody oraz (iii) istnienie związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem a podnoszoną szkodą (5).

2 W odniesieniu do pierwszej przesłanki, a mianowicie niezgodności z prawem zachowania Komisji, Rzecznik zauważa, że w swojej decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. sformułował następującą uwagę krytyczną:

„Komisja nie przedstawiła obiektywnego uzasadnienia swojej decyzji o odrzuceniu wniosku skarżącego ze względu na jego obywatelstwo bułgarskie. Komisja naruszyła zatem zasadę niedyskryminacji lub równego traktowania, która ma zastosowanie, gdy porównywalne sytuacje są traktowane w nierówny sposób, a dyskryminacja nie jest obiektywnie uzasadniona. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania”.

W świetle swoich ustaleń Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał skarżącemu, że ma możliwość dochodzenia roszczeń bezpośrednio od Komisji i złożenia kolejnej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli jest niezadowolony z odpowiedzi Komisji.

3 Rzecznik zauważa, że w dniu 4 grudnia 2004 r. skarżący rzeczywiście skierował pismo do Komisji w celu uzyskania odpowiedniego odszkodowania za szkodę, którą miał ponieść w wyniku nieuzasadnionego odrzucenia jego wniosku o zatrudnienie na przedmiotowym stanowisku w ALAT. W pismach z dnia 11 stycznia 2005 r., 2 marca 2005 r. i 21 kwietnia 2005 r., jak również w opinii w sprawie niniejszej skargi, Komisja odrzuciła wniosek skarżącego o odszkodowanie. Komisja ograniczyła się jednak do powtórzenia, nie przedstawiając żadnych nowych argumentów, swojego wcześniejszego stanowiska sformułowanego w opinii w sprawie skargi 1367/2003/OV oraz w uwagach z dnia 1 lutego 2005 r. w odpowiedzi na decyzję Rzecznika z dnia 18 listopada 2004 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się zatem o dalsze informacje dotyczące przepisów prawnych mających zastosowanie do stanowisk ALAT oraz art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej.

4 Na podstawie dalszych informacji przedstawionych przez Komisję w odpowiedzi Rzecznik dochodzi do następujących wniosków w odniesieniu do personelu ALAT:

5 Rzecznik zauważa po pierwsze, że "Guide des dispositions administratives applicables aux agents locaux d'assistance administrative et technique"("przewodnik") z dnia 16 września 1997 r., którego kopia została dostarczona przez Komisję, zawiera jedynie tymczasowe przepisy administracyjne. W pierwszym zdaniu tego dokumentu wyjaśniono to, stwierdzając, że:

„[d]ans l'attente de la finalisation du régime des agents locaux d'assistance administrative et technique (ALAT), il existe des dispositions administratives temporaires ayant fait l'objet d'un accord des Cabinets de M. Liikanen et M. van den Broek et qui doivent être appliquées lors du recrutement et de la gestion de cette catégorie de personnel. Ce document proposed de les énumérer de d'en expliquer la portée”(podkreślenie dodane).

Z odpowiedzi Komisji na dalsze dochodzenia Rzecznika (6) wynika jednak, że nigdy nie przyjęto żadnych ostatecznych przepisów i że status ALAT został w międzyczasie zniesiony.

6 Rzecznik Praw Obywatelskich dokona zatem oceny niniejszej sprawy na podstawie art. 13 przewodnika, który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., a zatem miał zastosowanie w czasie zaistnienia okoliczności faktycznych będących przedmiotem pierwotnej skargi 1367/2003/OV.

7 Na podstawie dokładnej analizy zasad zawartych w przewodniku Rzecznik dochodzi do następujących wniosków:

W pkt 1 („Personel ALAT”) przewodnika podkreślono, że ALAT są pracownikami Wspólnot Europejskich w rozumieniu warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich oraz że, z wyjątkiem przypadków sprzecznych przepisów, ich prawa i obowiązki są określone w zasadach ramowych i warunkach szczegółowych. Rzecznik pragnie w tym miejscu przypomnieć, że warunki zatrudnienia innych pracowników, zasady ramowe i warunki szczegółowe nie zawierają żadnego wymogu, zgodnie z którym pracownicy miejscowi nie mogą posiadać obywatelstwa państwa, w którym delegatura ma swoją siedzibę.

W pkt 4 („Wybór kandydata”) ponownie przypomina się, że ALAT jest przede wszystkim pracownikiem miejscowym, który zgodnie z art. 79 warunków zatrudnienia innych pracowników jest zatrudniany zgodnie z obowiązującymi przepisami i praktyką w miejscu, w którym ma wykonywać swoje obowiązki. Rzecznik zauważa, że punkt ten, który dotyczy konkretnie wyboru kandydatów, nie zawiera żadnego odniesienia do warunku, zgodnie z którym kandydaci nie mogą mieć obywatelstwa państwa, w którym delegatura ma siedzibę.

Punkt 7 („art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej”) stanowi, że po zatwierdzeniu rekrutacji ALAT delegatura musi podjąć niezbędne środki, aby ALAT mógł korzystać z postanowień art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej. Również w tym punkcie nie ma mowy o warunku, zgodnie z którym kandydaci nie mogą mieć obywatelstwa państwa, w którym znajduje się przedstawicielstwo Komisji.

Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa wreszcie, że w pkt 12 („Dokumenty, które należy przedłożyć przy rekrutacji”) wymaga się dowodu, że kandydat posiada obywatelstwo państwa członkowskiego UE i nie zamieszkuje na stałe w kraju miejsca pracy, ale nie wymaga się dowodu, że kandydat nie posiada obywatelstwa kraju, w którym delegatura ma siedzibę.

8 Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik stwierdza, że wydaje się, iż w przewodniku nie ma jasnej zasady, zgodnie z którą personel ALAT nie może mieć obywatelstwa państwa przyjmującego. Rzecznik zauważa jednak, że o ile pkt 7 przewodnika nie jest sformułowany w sposób bardzo jasny, o tyle z tego punktu wynika w sposób dorozumiany, że wydaje się, iż Komisja założyła, iż dwie przesłanki, a mianowicie, po pierwsze, że kandydat nie posiada obywatelstwa państwa przyjmującego i po drugie, że nie ma tam stałego miejsca zamieszkania, muszą zostać spełnione, aby mógł zostać zatrudniony jako ALAT. Gdyby bowiem delegatura podjęła niezbędne kroki w celu umożliwienia personelowi ALAT skorzystania z art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej, wydaje się, że zatrudniony personel musiałby spełnić te dwa warunki, ponieważ art. 37 ust. 2 uzależnia odpowiednie przywileje i immunitety od spełnienia tych dwóch warunków. Wydaje się ponadto, że w pkt 12 przewodnika powtórzono w bardziej wyraźny sposób warunek kwalifikowalności dotyczący miejsca zamieszkania (7). Praktyka Komisji wydaje się również potwierdzać, że te dwa warunki były wymagane.

9 Należy zatem zbadać, czy Komisja mogła w swoim przewodniku nałożyć te dwie przesłanki na kandydatów na stanowiska ALAT. W odniesieniu do tej kwestii Rzecznik zauważa, że Komisja nie wyjaśniła mu, pomimo różnych próśb w tym zakresie, na jakiej podstawie prawnej opierały się te wymogi. Jedynym przepisem, o którym Komisja wspomniała w tym kontekście, jest art. 37 ust. 2 samej konwencji wiedeńskiej. Jednakże, jak już stwierdzono w decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 18 listopada 2004 r., jasne jest, że przepis ten nie może służyć jako podstawa dla odpowiednich warunków, ponieważ przepis ten wyraźnie przewiduje możliwość, że członkowie personelu administracyjnego i technicznego mogą mieć obywatelstwo państwa przyjmującego lub zamieszkiwać w tym państwie.

10 Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik stwierdza tymczasowo, że Komisja nie dostarczyła żadnych nowych informacji, które mogłyby podważyć jego stwierdzenie dyskryminacji w decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. Wydaje się zatem, że pierwszy warunek odpowiedzialności Komisji, a mianowicie niezgodność z prawem zachowania Komisji, został spełniony.

11 W odniesieniu do drugiego warunku Rzecznik zauważa, że skarżący nie wskazał, na czym dokładnie polegała jego zdaniem poniesiona szkoda. Skarżący odniósł się jedynie do szkody poniesionej w wyniku nieuzasadnionego wykluczenia jego kandydatury. W celu ustalenia, czy skarżący poniósł szkodę majątkową, należy ustalić, czy skarżący uzyskałby przedmiotowe stanowisko ALAT, gdyby nie był dyskryminowany. Szkoda materialna w takim przypadku wynikałaby z utraty danego stanowiska pracy/stanowiska.

12 W odniesieniu do tego, czy skarżący uzyskałby przedmiotowe stanowisko ALAT, Rzecznik zauważa, że Komisja i skarżący kłócą się o dwie kwestie dotyczące poziomu doświadczenia zawodowego skarżącego.

13 Po pierwsze, Rzecznik przyjmuje do wiadomości argument Komisji, zgodnie z którym kandydatura skarżącego nie zostałaby wybrana, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie było w wystarczającym stopniu związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku, co nie zostało podniesione w kontekście pierwszej skargi. Rzecznik uważa za rozsądne wyjaśnienie Komisji, że nie uznała ona za konieczne podniesienia tej kwestii w kontekście pierwszej skargi, ponieważ rozpatrywana kwestia dotyczyła tego, czy skarżący spełnia wstępne kryterium kwalifikacji, a nie oceny jego kwalifikacji zawodowych.

14 Po drugie, jeśli chodzi o istotę kwestii doświadczenia zawodowego skarżącego, Rzecznik zauważa, że wydaje się, iż kwestia ta została omówiona zarówno w piśmie skierowanym przez Komisję do skarżącego, jak i w rozmowie telefonicznej między skarżącym a służbami Komisji. W piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. Komisja poinformowała skarżącego, że:

„[e]n regardant de plus près votre Curriculum vitae, je suis obligé de constater que votre expérience professionnelle n'est pas suffisamment en rapport avec les tâches principales de ce poste, comme mentionné dans l'avis de vacance. Par conséquence, même si vous aviez rempli les conditions préalables, votre candidature n'aurait pas pu être sélectionnée au moment de l'examen de votre CV".

W rozmowie telefonicznej, którą skarżący najwyraźniej odbył z przedstawicielstwem w dniu 28 maja 2003 r., Komisja odniosła się, według skarżącego, do „Qualites indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature”. Rzecznik zauważa, że wydaje się, iż Komisja nie zakwestionowała relacji skarżącego z tej rozmowy telefonicznej. Na podstawie życiorysu skarżącego, który został załączony przez skarżącego wraz z jego dodatkowymi uwagami, nie wydaje się oczywiste, że stanowisko przyjęte w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. jest uzasadnione. Należy ponadto zauważyć, że pismo to zostało wysłane po tym, jak Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził w swojej decyzji w sprawie pierwszej skargi złożonej do niego przez skarżącego, że Komisja dopuściła się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do rozpatrywania wniosku skarżącego.

15 Należy jednak zauważyć, że nawet przy założeniu, iż doświadczenie zawodowe skarżącego spełnia wymogi określone w ogłoszeniu o naborze, nie dowodzi to, że skarżący musiałby zostać powołany. Istotnie, chociaż relacja z rozmowy odzwierciedla pozytywną ocenę kandydatury skarżącego, nie dowodzi ona, że skarżący był najlepszym ze wszystkich kandydatów i w związku z tym powinien był zostać zatrudniony. Należy przypomnieć, po pierwsze, że wyboru dokonano na podstawie porównania z innymi kandydatami, a po drugie, że każda procedura naboru zawsze pozostawia organowi powołującemu pewien zakres uznania.

16 W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich musiałby przeprowadzić dalsze dochodzenia w celu ustalenia, czy (i) spełniony został drugi warunek, zgodnie z którym skarżący rzeczywiście poniósł szkodę, ponieważ był najlepszym kandydatem i w związku z tym zostałby zatrudniony na przedmiotowym stanowisku ALAT, oraz (ii) trzeci warunek, zgodnie z którym szkoda została spowodowana zachowaniem Komisji. Te dalsze dochodzenia mogłyby polegać na sprawdzeniu akt Komisji i przesłuchaniu świadków, w szczególności osoby lub osób w delegaturze, z którymi skarżący rzekomo rozmawiał przez telefon. Oczywiste jest, że takie dalsze dochodzenia prawdopodobnie wiązałyby się ze znacznym nakładem czasu i wysiłku ze strony Komisji i jej pracowników. Ponadto nie ma gwarancji, że te dalsze dochodzenia umożliwią Rzecznikowi znalezienie odpowiedzi na pytania, którymi należy się zająć w tym kontekście.

17 Rzecznik uważa zatem, że pragmatyczne podejście stanowiłoby najlepsze rozwiązanie niniejszej sprawy. Takie podejście mogłoby opierać się na następujących czterech względach: Po pierwsze, Rzecznik wstępnie stwierdził, że rozpatrywanie wniosku przez Komisję skutkowało dyskryminacją tych ostatnich. Po drugie, skarżący zwraca się do Komisji o podjęcie kroków w celu usunięcia niewłaściwego administrowania, które miało miejsce, poprzez zapewnienie mu rekompensaty finansowej. Po trzecie, skarżący nie określił kwoty, którą według niego Komisja powinna mu wypłacić. Po czwarte, Rzecznik uważa, że dokonanie odpowiedniej płatności na rzecz skarżącego mogłoby rzeczywiście być odpowiednim sposobem na jego zaspokojenie. Biorąc pod uwagę fakt, że nie jest całkowicie pewne, czy skarżący ma roszczenie o odszkodowanie, kwota, którą należałoby uznać za odpowiednią w danych okolicznościach, byłaby w każdym razie umiarkowana. W związku z tym Rzecznik uważa, że Komisja może podjąć kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy w drodze zapłaty ex gratia odpowiedniej kwoty na rzecz skarżącego.

18 Artykuł 3 ust. 5 jego statutu nakazuje Rzecznikowi Praw Obywatelskich poszukiwanie, w miarę możliwości, rozwiązania we współpracy z zainteresowaną instytucją w celu wyeliminowania przypadku niewłaściwego administrowania i zadośćuczynienia skarżącemu. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji następującą propozycję polubownego rozwiązania:

Komisja mogłaby rozważyć wypłacenie skarżącemu ex gratia odpowiedniej kwoty.

Dalsza korespondencja skarżącego

W dniu 10 kwietnia 2008 r., po otrzymaniu kopii propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej polubownego rozwiązania, skarżący wysłał kolejną wiadomość e-mail, w której wskazał, że rozmowa telefoniczna, w której jego zdaniem przedstawiciel delegatury wyraźnie opowiedział się za jego kandydaturą (8), odbyła się przed świadkami, ponieważ telefon skarżącego miał włączony głośnik podczas rozmowy.

Odpowiedź Komisji na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich

W swojej odpowiedzi Komisja stwierdziła, że – jak wyjaśniono w jej poprzednich uwagach z dnia 27 września 2006 r. – jej decyzja o odrzuceniu wniosku skarżącego o stanowisko ALAT w przedstawicielstwie opierała się na zasadach mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz na ogólnej praktyce administracyjnej stosowanej przez Komisję w celu obsadzenia tego rodzaju stanowiska. Zmiana wymogów dotyczących przyjęcia w przypadku skarżącego stanowiłaby dyskryminację pozostałych wnioskodawców.

Komisja wskazała, że podstawy prawne, na których się oparła, oraz wyjaśnienia przedstawione w jej poprzednich uwagach wskazują, że przewodnik administracyjny wyjaśnia i uzupełnia art. 37 ust. 2 konwencji wiedeńskiej w celu określenia okoliczności, w których ALAT mogą korzystać z immunitetów przewidzianych w tym artykule.

Komisja nie przyjęła ustalenia Rzecznika, zgodnie z którym jego decyzja była dyskryminująca, a postępowanie niezgodne z prawem. Wręcz przeciwnie, Komisja podkreśliła, że we wszystkich tego rodzaju przypadkach poprzestała na stosowaniu zasad, których przestrzegała bez wyjątku.

Jak stwierdzono w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. skierowanym do skarżącego, Komisja uznała, że nic nie przemawia za stwierdzeniem przez Komisję dyskryminacji przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego, w związku z czym nie można było stwierdzić niewłaściwego administrowania.

Komisja stwierdziła, że w związku z tym nie ma możliwej podstawy prawnej do przyznania skarżącemu jakiejkolwiek rekompensaty finansowej. Ponadto Komisja nie miała żadnych moralnych zobowiązań wobec skarżącego, które mogłyby uzasadniać dokonanie płatności ex gratia. Komisja stwierdziła, że nie może zatem zgodzić się na propozycję polubownego rozwiązania sporu.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżący ponownie odniósł się do swojego e-maila z dnia 10 kwietnia 2007 r. dotyczącego faktu, że preferencja dla jego kandydatury, którą wyraźnie wyraziła delegacja w Bułgarii, może być w każdej chwili potwierdzona przez świadków.

W pozostałym zakresie skarżący stwierdził, że nie chce przedstawiać dalszych uwag na temat bardzo godnego ubolewania stanowiska Komisji w tej sprawie. Skarżący wskazał, że z wielkim przygnębieniem czuł się zmuszony do rozważenia sądowego rozwiązania tego sporu.

Skarżący zwrócił się zatem do Rzecznika o podjęcie decyzji na podstawie wszystkich elementów znajdujących się w aktach, zgromadzonych w ramach dochodzeń w sprawie jego dwóch skarg dotyczących tego, co uznał za bezsporne naruszenia popełnione przez Komisję.

DECYZJA

1 W przedmiocie żądania naprawienia poniesionej szkody

1.1 Skarżący złożył pierwszą skargę (1367/2003/OV) do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą odrzucenia jego wniosku o stanowisko kierownika zadań ALAT w przedstawicielstwie Komisji w Sofii (Bułgaria) ("delegatura") ze względu na podwójne obywatelstwo francusko-bułgarskie. W decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził niewłaściwe administrowanie przez Komisję i wygłosił dwie uwagi krytyczne.

W następstwie decyzji Rzecznika w grudniu 2004 r. skarżący skontaktował się z Komisją w celu znalezienia rozwiązania i uzyskania odpowiedniego odszkodowania za szkody, które jego zdaniem poniósł w wyniku odrzucenia jego wniosku o stanowisko w ALAT. We wniosku skarżący odniósł się do ustaleń Rzecznika Praw Obywatelskich zawartych w jego decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. Skarżący wskazał, że właściwym rozwiązaniem mogłoby być zaoferowanie mu umowy na czas określony lub umowy o pracę jako pracownik pomocniczy w jednej z dyrekcji generalnych Komisji. Komisja odrzuciła wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia zasady niedyskryminacji. W tym kontekście Komisja wskazała również, że wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ jego doświadczenie zawodowe nie było wystarczająco związane z głównymi zadaniami na tym stanowisku. Skarżący uznał, że stwierdzenie to jest sprzeczne z wcześniejszym oświadczeniem Delegacji do skarżącego, że:

„en dépit des qualités indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature, la DG Relations extérieures, dont dépendait l'approbation de tout candidat, avait pour pratique d'écarter les double-nationaux”.

Skarżący złożył zatem niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Żądał, aby Komisja przyznała mu odszkodowanie za szkodę poniesioną w wyniku nieuzasadnionego wykluczenia jego kandydatury na stanowisko doradcy ds. sprawozdawczości przedakcesyjnej i politycznej w delegaturze ALAT.

1.2 W dniu 10 kwietnia 2007 r. rzecznik skierował do Komisji propozycję polubownego rozwiązania. Rzecznik wstępnie stwierdził, że Komisja nie dostarczyła żadnych nowych informacji, które mogłyby podważyć jego stwierdzenie dyskryminacji w decyzji z dnia 18 listopada 2004 r. Krytyczna uwaga poczyniona w tej decyzji była następująca: „Komisja nie przedstawiła obiektywnego uzasadnienia swojej decyzji o odrzuceniu wniosku skarżącego ze względu na jego obywatelstwo bułgarskie. Komisja naruszyła zatem zasadę niedyskryminacji lub równego traktowania, która ma zastosowanie, gdy porównywalne sytuacje są traktowane w nierówny sposób, a dyskryminacja nie jest obiektywnie uzasadniona. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania”. W swojej propozycji polubownego rozwiązania Rzecznik wskazał, że jego zdaniem najlepszym rozwiązaniem w tej sprawie byłoby podejście pragmatyczne. W związku z tym zaproponował, aby Komisja podjęła kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy w drodze zapłaty ex gratia odpowiedniej kwoty na rzecz skarżącego.

1.3 W odpowiedzi na propozycję polubownego rozwiązania Komisja, powołując się na swoje wcześniejsze uwagi z dnia 27 września 2006 r., stwierdziła, że jej decyzja o odrzuceniu wniosku skarżącego o stanowisko ALAT w przedstawicielstwie opierała się na zasadach, które miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie, oraz na ogólnej praktyce administracyjnej stosowanej przy obsadzaniu tego rodzaju stanowiska. Komisja podkreśliła, że nie akceptuje ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich, zgodnie z którym jego decyzja była dyskryminująca, a postępowanie niezgodne z prawem. Wręcz przeciwnie, Komisja podkreśliła, że we wszystkich tego rodzaju przypadkach poprzestała na stosowaniu zasad, których przestrzegała bez wyjątku. Komisja uznała, że nie doszło do niewłaściwego administrowania i stwierdziła, że w związku z tym nie ma podstaw prawnych do przyznania skarżącemu jakiejkolwiek rekompensaty finansowej. Ponadto Komisja nie miała żadnych moralnych zobowiązań wobec skarżącego, które mogłyby uzasadniać dokonanie płatności ex gratia. Komisja stwierdziła, że w związku z tym nie może zgodzić się na propozycję polubownego rozwiązania sporu.

1.4 W swoich uwagach skarżący stwierdził, że nie chce przedstawiać dalszych uwag na temat tego, co uważa za bardzo godne ubolewania stanowisko Komisji w tej sprawie. Skarżący wskazał, że z wielkim przygnębieniem czuł się zmuszony do rozważenia sądowego rozwiązania tego sporu. Skarżący zwrócił się do Rzecznika o podjęcie decyzji na podstawie wszystkich elementów zawartych w aktach sprawy.

1.5 W wiadomości e-mail z dnia 14 maja 2008 r. skarżący poinformował Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, że w dniu 6 maja 2008 r. wszczął postępowanie w sprawie przed Sądem Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (9).

1.6 Art. 2 ust. 7 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi, że "[w] przypadku gdy Rzecznik Praw Obywatelskich, z powodu toczącego się lub zakończonego postępowania sądowego dotyczącego przedstawionych faktów, musi uznać skargę za niedopuszczalną lub zakończyć jej rozpatrywanie, wynik wszelkich dochodzeń, które przeprowadził do tej pory, składa się bez dalszych działań".

2 Wnioski

Biorąc pod uwagę, że skarżący wskazał, iż w dniu 6 maja 2008 r. wniósł skargę w tej sprawie do Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich, Rzecznik Praw Obywatelskich, na podstawie art. 2 ust. 7 swojego statutu, wnosi bez dalszych działań dochodzenia, które przeprowadził w niniejszej sprawie, i zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) "ALAT" oznacza "Agent local d'assistance administrative et technique".

(2) Konwencja wiedeńska z dnia 18 kwietnia 1961 r. o stosunkach dyplomatycznych.

(3) http://www.ombudsman.europa.eu

(4) Zob. sprawozdanie roczne Rzecznika Praw Obywatelskich za 2004 r., s. 83.

(5) Sprawa T-307/01 François przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-183 i II-823.

(6) Komisja stwierdziła, co następuje: „Ostateczny status ALAT nie został przyjęty, a ponieważ został zniesiony z dniem 1 maja 2006 r., wszelkie zmiany obecnych przepisów byłyby bezużyteczne”.

(7) Jeżeli chodzi o warunek braku miejsca zamieszkania, skarżący w swoich dodatkowych uwagach zdawał się zgadzać, że warunek ten jest zgodny z prawem. Jednakże taka akceptacja oczywiście nie przeszkodziłaby Rzecznikowi w zbadaniu, czy warunek ten znajduje ważną podstawę w prawie wspólnotowym.

(8) Skarżący odniósł się do następującego oświadczenia: „en dépit des qualités indéniables de ma candidature pour le poste proposé et les préférences portées sur les atouts concrets de ma candidature, la DG Relations extérieures, dont dépendait l'approbation de tout candidat, avait pour pratique d'écarter les double-nationaux”.

(9) Według strony internetowej Sądu skarga została zarejestrowana pod sygnaturą T-166/08.