Strasburg, 3 maja 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 24 stycznia 2005 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Wspólnemu Centrum Badawczemu, służbom Komisji Europejskiej. Pańska skarga dotyczyła warunków Pańskiego stypendium badawczego we Wspólnym Centrum Badawczym.

W dniu 1 lutego 2005 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji. W dniu 30 marca 2005 r. przesłał Pan kopie korespondencji w tej sprawie z Komisją. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 8 czerwca 2005 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 30 czerwca 2005 r.

W dniu 16 grudnia 2005 r. skierowałem do Komisji pismo z dalszymi zapytaniami. Poprosiłem Pana również o przedłożenie dodatkowego dokumentu, który przesłał Pan w dniu 16 stycznia 2006 r.

W dniu 20 lutego 2006 r. Komisja przesłała odpowiedź na mój wniosek o udzielenie dodatkowych informacji w języku francuskim. W dniu 14 marca 2006 r. Komisja przesłała tłumaczenie niniejszej odpowiedzi na język angielski. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 28 kwietnia 2006 r.

W dniu 17 lipca 2006 r. zwróciłem się do Komisji o wydanie dodatkowej opinii. W dniu 10 listopada 2006 r. Komisja przesłała tę dodatkową opinię. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 21 grudnia 2006 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

W skardze skarżący przedstawił następujące uwagi:

Skarżący przesłał wniosek w odpowiedzi na zaproszenie do wyrażenia zainteresowania stypendiami naukowymi we Wspólnym Centrum Badawczym (zwanym dalej „JRC”) w Isprze we Włoszech. Pismem z dnia 17 lutego 2004 r. JRC poinformowało skarżącego, że został on wybrany do przyznania stypendium naukowego. Do pisma dołączono projekt umowy JRC opatrzony napisem „wyłącznie w celach informacyjnych” na stypendia szkoleniowe w zakresie badań naukowych oraz dodatkową broszurę informacyjną. Skarżący złożył wizytę informacyjną we Wspólnym Centrum Badawczym w dniu 26 marca 2004 r. Na podstawie informacji zawartych w projekcie umowy, w dodatkowej broszurze informacyjnej, a także podczas wizyty informacyjnej skarżący postanowił zrezygnować z pracy w celu rozpoczęcia proponowanego stypendium.

Jednakże po jego przybyciu do JRC w dniu 1 października 2004 r. warunki umowy, która miała zostać podpisana w tym momencie, odbiegały od warunków wskazanych w informacjach dostarczonych wcześniej i na podstawie których skarżący zdecydował się przyjąć ofertę. JRC nie poinformowało skarżącego o tych zmianach ani podczas jego wizyty w marcu 2004 r., ani w kilku e-mailach wysłanych w lipcu 2004 r. dotyczących potwierdzenia daty rozpoczęcia jego zatrudnienia.

W swojej skardze skarżący szczegółowo opisał te zmiany, które dotyczyły warunków jego umowy. Były one następujące: (1) W jego miesięcznym wynagrodzeniu netto wystąpiła różnica w wysokości 184,14 EUR; (2) W odniesieniu do języka, chociaż wyraźnie zapytał, czy konieczna jest znajomość języka włoskiego i chociaż projekt umowy o pracę oznaczony jako "do wiadomości" był sporządzony w języku angielskim, jego umowa o pracę została sporządzona w języku włoskim. Przedstawiciele administracji odpowiedzialni za jego umowę o pracę nie mówili po angielsku ani niemiecku, a spotkania odbywały się w języku włoskim; (3) W dodatkowej broszurze informacyjnej przekazanej mu wraz z projektem umowy oznaczonej "wyłącznie w celach informacyjnych" wskazano, że będzie on objęty ubezpieczeniem zdrowotnym swojego kraju pochodzenia, podczas gdy zgodnie z podpisaną umową będzie on objęty włoskim systemem ubezpieczeń zdrowotnych. (4) Wstępną informacją, jaką otrzymał, było to, że nie będzie zobowiązany do płacenia podatków we Włoszech. Okazało się, że był on w rzeczywistości zobowiązany do deklarowania podatków we Włoszech w taki sam sposób jak włoscy pracownicy.

W dniu 21 grudnia 2004 r. skarżący złożył skargę do administracji JRC w związku z wyżej wymienionymi zmianami, o których wcześniej nie został poinformowany. W dniu 14 stycznia 2005 r. JRC odpowiedziało, że podpisanej przez skarżącego umowy o pracę nie można dostosować do treści umowy „do wiadomości” przesłanej mu w lutym 2004 r. Stwierdził również, że po wysłaniu skarżącemu umowy „do wiadomości” i przed zawarciem przez niego umowy o pracę w październiku 2004 r. włoskie organy zabezpieczenia społecznego nałożyły składki na ubezpieczenie społeczne na dodatek z tytułu mobilności.

W dniu 24 stycznia 2005 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Twierdził w nim, że aby spełnić jego oczekiwania, JRC powinno dostosować warunki jego umowy dotyczące miesięcznego świadczenia, języka, ubezpieczenia zdrowotnego i opodatkowania do warunków, które zostały mu przedstawione przed podpisaniem umowy. Rzecznik wszczął dochodzenie w tej sprawie.

WNIOSEK

Opinia Komisji

W swojej opinii Komisja przedstawiła w skrócie następujące uwagi:

JRC zatrudnia stypendystów na maksymalny okres 36 miesięcy w celu promowania mobilności młodych naukowców na szczeblu europejskim. W następstwie zaproszenia do składania wniosków opublikowanego w Internecie skarżący otrzymał w dniu 17 lutego 2004 r. ofertę stypendium badawczego kategorii 30, tj. stypendium dla osoby posiadającej tytuł doktora. Do oferty dołączono kwit płacowy w języku angielskim, który miał charakter wyłącznie informacyjny. Odcinek wynagrodzenia zawierał informacje na temat poziomu wynagrodzenia, którego pracownik mógł się spodziewać. Ostateczny poziom wynagrodzenia ustalono na podstawie informacji dotyczących składu rodziny wnioskodawcy, indeksacji wynagrodzeń i innych informacji, których JRC nie posiadało w momencie składania oferty pracy.

Komisja zauważyła, że skarga dotyczyła następujących kwestii:

1. Wynagrodzenie, które skarżący faktycznie otrzymał, było niższe niż wynagrodzenie zaproponowane mu w lutym 2004 r. Dokładniej rzecz ujmując, skarżący twierdził, że w okresie od lutego 2004 r., kiedy otrzymał ofertę, do dnia 1 października 2004 r., kiedy rozpoczął pracę w JRC, nie został poinformowany o różnicy w wynagrodzeniu, która jego zdaniem wynosiła 184,14 EUR miesięcznie.
2. Ostateczna umowa została sporządzona w języku włoskim, a JRC nie było w stanie poinformować go o przysługujących mu prawach ani w języku niemieckim, ani w języku angielskim.

Komisja wyjaśniła, że nie jest możliwe zagwarantowanie dokładnego wynagrodzenia netto, ponieważ Komisja może być zobowiązana, ze względu na zmiany w odpowiednich przepisach lub zmianę orzecznictwa, do skorygowania wynagrodzenia netto w górę lub w dół. Główna różnica w wynagrodzeniu wynikała z dodatku z tytułu mobilności, który jest wypłacany stypendystom w wysokości 600 EUR, jeżeli stypendysta nie ma członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, oraz 900 EUR, jeżeli pozostaje w związku małżeńskim lub ma dzieci pozostające na jego utrzymaniu. Dodatek, który początkowo był przewidziany, wynosił 900 EUR, ponieważ skarżący jest żonaty. Od tego czasu okazało się jednak, że zgodnie z prawem włoskim mającym zastosowanie w niniejszej sprawie niektóre składki na ubezpieczenie społeczne należy odliczyć od tej kwoty. W związku z tym płatność na rzecz naukowców musiała zostać dostosowana w celu zapewnienia zgodności z prawem włoskim.

Komisja przyznała, że powinna była poinformować skarżącego, że jego zasiłek z tytułu mobilności podlega składkom na ubezpieczenie społeczne, i oświadczyła, że od tego czasu podjęto kroki w celu zapewnienia, że taki przypadek nie wystąpi ponownie.

Jeżeli chodzi o fakt, że niektórzy urzędnicy Komisji nie mówią po niemiecku ani po angielsku, Komisja wskazała, że znajomość języka angielskiego lub niemieckiego nie jest warunkiem zatrudnienia w instytucji. Urzędnicy muszą znać dwa języki, niekoniecznie angielski i / lub niemiecki. Skarżący mógł zostać przyjęty w języku angielskim, chociaż pierwsza osoba, która go otrzymała, nie posiadała wystarczającej znajomości tego języka. Komisja dysponuje dużą liczbą e-maili skierowanych do skarżącego, co dowodzi, że jego zapytania były prowadzone w języku angielskim. Ponadto zgodnie z prawem włoskim Komisja jest zobowiązana do sporządzania umów w języku włoskim. Według Komisji obecnie normalną praktyką jest, że pracownicy naukowi otrzymują ostateczną umowę na kilka tygodni przed rozpoczęciem obowiązków wraz z tłumaczeniem na język angielski.

Jeśli chodzi o opodatkowanie, Komisja wskazała, że informacje zawarte w umowie, które zostały przesłane do wnioskodawcy w celu uzyskania informacji, mogły wydawać się niejednoznaczne, ponieważ w art. 10 odnosiła się do „wynagrodzenia netto współpracownika”. Wynagrodzenie netto to wynagrodzenie wypłacane przez Komisję po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i przed zapłatą podatków. W art. 12 projektu umowy wyraźnie wskazano jednak, że podatki muszą być płacone bezpośrednio przez partnera: „obowiązkiem i odpowiedzialnością współpracownika będzie niezależne deklarowanie i opodatkowanie dochodów, które otrzymuje na podstawie obowiązujących przepisów”. Biorąc pod uwagę, że projekt umowy został przesłany skarżącemu w języku angielskim, skarżący nie mógł go interpretować w ten sposób, że nie byłby on zobowiązany do płacenia podatków zgodnie z obowiązującym prawem.

W związku z powyższym Komisja stwierdziła, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach z dnia 30 czerwca 2005 r. skarżący podtrzymał skargę i przedstawił w skrócie następujące uwagi:

Wbrew uwagom Komisji nie otrzymał odcinka wynagrodzenia, lecz umowę o pracę oznaczoną jako „wyłącznie do celów informacyjnych”. Dokument ten dał skarżącemu wrażenie, że ostateczna umowa o pracę byłaby identyczna z umową „wyłącznie do celów informacyjnych” i że zostałaby jedynie zindywidualizowana poprzez wprowadzenie danych osobowych skarżącego. Nic wyraźnie nie wskazywało na to, że warunki umowy mogą zostać zmienione bez uprzedzenia przed podpisaniem ostatecznej umowy. Nic też nie wskazywało na to, że ostateczna umowa będzie zawarta w języku włoskim.

Jeżeli chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne, skarżący zauważył, że informacje podane w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych” wyraźnie wskazują, że dodatek z tytułu mobilności nie podlega żadnym składkom na ubezpieczenie społeczne. Skarżący twierdził, że nie był świadomy żadnych niedawnych zmian w prawie włoskim w odniesieniu do dodatku z tytułu przemieszczania się. Konieczność dorozumianych zmian wynikała zatem z początkowej błędnej wykładni prawa włoskiego przez Komisję, a nie ze zmiany prawa włoskiego. Ponadto skarżący nadal nie otrzymał odpowiedzi Komisji na jego wniosek z dnia 5 marca 2005 r. o poinformowanie go o dokładnej dacie wprowadzenia zmian przez włoskie organy ds. ubezpieczeń społecznych. Skarżący zauważył również, że w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych” nie wskazano, że Komisja nie była w stanie zagwarantować dokładnego wynagrodzenia netto, ponieważ zamiast sformułowania „przybliżone wynagrodzenie netto współpracownika” użyto sformułowania „wynagrodzenie netto współpracownika”.

W odniesieniu do oświadczenia Komisji dotyczącego używania języków skarżący wskazał, że nie ma wyraźnych przesłanek wskazujących na to, że ostateczna umowa o pracę będzie sporządzona w języku włoskim. Ponadto otrzymał on e-mail w języku francuskim w odpowiedzi na swoje zapytanie, mimo że wszystkie jego e-maile i listy zostały napisane w języku angielskim.

Jeżeli chodzi o opodatkowanie, skarżący zauważył, że brzmienie art. 10 i 12 umowy „wyłącznie do celów informacyjnych” jest niejednoznaczne, co zostało również dopuszczone przez Komisję w jej opinii. W związku z tym podczas wizyty we Wspólnym Centrum Badawczym w marcu 2004 r. zapytał kierownika projektu, czy musi płacić podatki we Włoszech czy w Niemczech. Kierownik projektu poinformował go ustnie, że jako beneficjent dotacji nie będzie musiał płacić podatków ani w Niemczech, ani we Włoszech. Skarżący wskazał, że pomimo faktu, iż przekazał już te informacje w swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja skomentowała jedynie to, co jest napisane w umowie.

W związku z powyższym skarżący wyciągnął następujące wnioski:

Zgodnie z art. 10 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego (zwanego dalej „kodeksem”) Komisja powinna była spełnić jego uzasadnione i uzasadnione oczekiwania dotyczące warunków umowy o pracę. Komisja powinna była również uszanować jego oczekiwanie, że negatywne skutki wynikające z błędu spowodowanego przez Komisję zostaną skorygowane w najkorzystniejszy sposób, zgodnie z art. 12 kodeksu.

Przed przybyciem skarżącego w jego pierwszym dniu roboczym wszystkie komunikaty i dokumenty Komisji były w języku angielskim. Nie został poinformowany o tym, że ostateczna umowa o pracę będzie sporządzona w języku włoskim. Ponadto poinformowano go ustnie, że nie ma absolutnie potrzeby posługiwania się językiem włoskim. Skarżący jest zatem zdania, że doszło do niewłaściwego administrowania również w odniesieniu do art. 13 kodeksu.

Ponieważ otrzymał on niejednoznaczne informacje pisemne i niedokładne informacje ustne, doszło również do niewłaściwego administrowania w świetle art. 10 kodeksu.

Dalsze zapytania

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia. Ponadto w swoich uwagach z dnia 30 czerwca 2005 r. skarżący podniósł kolejny zarzut, a mianowicie, że Komisja nie odpowiedziała na jego wniosek, złożony w piśmie z dnia 5 marca 2005 r., o poinformowanie go o dokładnej dacie wprowadzenia zmian przez włoskie organy ubezpieczeń społecznych.

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dalszych informacji przez Komisję

W dniu 16 grudnia 2005 r. Rzecznik skierował do Komisji pismo z prośbą o wydanie opinii uzupełniającej w sprawie nowego zarzutu skarżącego.

Rzecznik zwrócił się ponadto do Komisji o przedłożenie kopii dokumentu zatytułowanego „Przydatne informacje”, załączonego do pisma Komisji z dnia 17 lutego 2004 r. skierowanego do skarżącego, oraz kopii odcinka wynagrodzenia, do którego Komisja odniosła się w swojej opinii z dnia 8 czerwca 2005 r.

Rzecznik zwrócił się również do Komisji o 1) wyjaśnienie, w jaki sposób i kiedy, jak wyjaśniono w piśmie Komisji do skarżącego z dnia 14 stycznia 2005 r., włoskie organy zabezpieczenia społecznego nałożyły dodatkowe potrącenie (składki na ubezpieczenie społeczne) na dodatek z tytułu mobilności, 2) wyjaśnienie, dlaczego jej służby nie poinformowały skarżącego o zmianach dotyczących warunków jego umowy przed rozpoczęciem pracy dla Komisji; oraz 3) skomentować oświadczenie skarżącego, zgodnie z którym podczas wizyty informacyjnej we Wspólnym Centrum Badawczym w marcu 2004 r. został on ustnie poinformowany, że nie będzie musiał dowodzić językiem włoskim oraz że jako beneficjent dotacji nie będzie musiał płacić podatków we Włoszech ani w Niemczech;

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dalszych informacji przez skarżącego

W piśmie z dnia 16 grudnia 2005 r. skierowanym do skarżącego, informującym go o dalszych dochodzeniach, Rzecznik zwrócił się również do niego o przedłożenie broszury informacyjnej („Przydatne informacje”), do której odniósł się w swojej skardze i która rzekomo została mu dostarczona wraz z umową „wyłącznie do celów informacyjnych”. Skarżący przesłał żądany dokument w dniu 16 stycznia 2006 r.

Odpowiedź Komisji

W odpowiedzi z dnia 14 marca 2006 r. Komisja przedstawiła w skrócie następujące uwagi:

Nowy zarzut skarżącego, że jego pismo z dnia 5 marca 2005 r. pozostało bez odpowiedzi, był bezpodstawny, ponieważ Komisja odpowiedziała na niego w dniu 23 marca 2005 r. Odpowiedź Komisji z dnia 23 marca 2005 r. została wysłana jako pismo przewodnie, a wymagane informacje można znaleźć w jej odpowiedzi z dnia 14 marca 2006 r.

W odniesieniu do pierwszego pytania Rzecznika Komisja wskazała, że zgodnie z warunkami zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich personel pomocniczy podlega krajowemu systemowi zabezpieczenia społecznego. Komisja wyjaśniła, że początkowo nie uiszczała żadnych składek na ubezpieczenie społeczne od dodatków o stałej stawce, takich jak dodatki z tytułu przeniesienia, dodatki na podróże służbowe lub diety dzienne, na rzecz personelu pomocniczego objętego włoskim systemem zabezpieczenia społecznego. Jednakże w dniu 2 września 1997 r. właściwe władze włoskie przyjęły nowy włoski stopień legislacyjny nr 312. Ponieważ Komisja nie była świadoma tych zmian legislacyjnych we Włoszech, nadal opłacała składki na ubezpieczenie społeczne, jak zawsze. Innymi słowy, nie dokonano żadnych potrąceń z tytułu zabezpieczenia społecznego od dodatków o stałej stawce wypłacanych personelowi pomocniczemu. W styczniu 2004 r., w następstwie kontroli przeprowadzonej przez właściwe władze włoskie, Komisja otrzymała grzywnę w wysokości 1 200 000 EUR z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne od świadczeń zryczałtowanych. W związku z tym Komisja musiała zacząć odliczać składki na ubezpieczenie społeczne od dodatków o stałej stawce i odpowiednio dostosować umowy pracowników naukowych.

W odniesieniu do drugiego pytania Komisja wyraziła ubolewanie, że nie poinformowała skarżącego w odpowiednim czasie o zmianach warunków jego umowy. Wskazał jednak, że w umowie skarżącego wspomniano o potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne z jego dodatku z tytułu przemieszczania się.

W odniesieniu do pytania trzeciego Komisja wskazała, że trudno jest wypowiedzieć się na temat tego, co zostało rzekomo powiedziane ponad dwadzieścia miesięcy wcześniej. Komisja wyjaśniła, że JRC oczekuje od nowych naukowców znajomości co najmniej dwóch języków, w tym w miarę możliwości języka angielskiego, ponieważ jest to lingua franca społeczności naukowej. W odniesieniu do płacenia podatków Komisja nie znalazła w aktach skarżącego żadnych informacji, zgodnie z którymi byłby on zwolniony z płacenia podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto art. 12 projektu umowy, który skarżący otrzymał, stanowił, że „obowiązkiem i obowiązkiem współpracownika będzie niezależne deklarowanie i opodatkowanie dochodów, które otrzymuje na podstawie obowiązujących przepisów”.

Komisja załączyła do swojej dodatkowej opinii kopię odpowiedzi z dnia 23 marca 2005 r. na pismo skarżącego z dnia 5 marca 2005 r., pasek wypłaty skarżącego za październik 2004 r. oraz broszurę „Przydatne informacje”.

Dodatkowe uwagi skarżącego

W swoich uwagach z dnia 28 kwietnia 2006 r. dotyczących odpowiedzi Komisji skarżący przedstawił w szczególności następujące uwagi:

Informacje przekazane mu w dniu 17 lutego 2004 r. nie wskazywały na to, że JRC, poza jego statusem rodzinnym, nie dysponowało informacjami niezbędnymi do ustalenia jego ostatniego poziomu wynagrodzenia. Wbrew temu, co twierdzi Komisja, umowa „wyłącznie do celów informacyjnych” wyraźnie wzbudziła oczekiwanie, że ostateczna umowa będzie identyczna. Nic wyraźnie nie wskazywało na to, że warunki umowy mogą zostać zmienione bez uprzedzenia przed podpisaniem ostatecznej umowy.

W odniesieniu do nowego zarzutu skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia 5 marca 2005 r. zwrócił się do Komisji o skorygowanie negatywnych skutków wynikających z błędu spowodowanego jego działaniami, ale zamiast tego Komisja zwróciła jego uwagę jedynie na fakt, że może on odwołać się do właściwego włoskiego sądu pracy w Varese. Ponadto skarżący stwierdził, że Komisja nie zgodziła się na poprawę warunków umowy skarżącego.

Jeżeli chodzi o odpowiedź Komisji na pierwsze pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja nie przedstawiła żadnego wyjaśnienia, dlaczego nie poinformowała skarżącego o zmianach w prawie włoskim. Ponadto w piśmie z dnia 14 stycznia 2005 r. Komisja stwierdziła, że zmiany te zostały wprowadzone przez włoskie organy zabezpieczenia społecznego po przekazaniu projektu umowy skarżącego w lutym 2004 r. i przed otrzymaniem przez niego ostatecznej umowy w październiku 2004 r. Było to sprzeczne z tym, co Komisja stwierdziła w swojej dodatkowej opinii z dnia 14 marca 2006 r., a mianowicie, że zmiany zostały wprowadzone w dniu 2 września 1997 r.

Jeżeli chodzi o opodatkowanie, skarżący stwierdził, że w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych” wyraźnie rozróżniono wynagrodzenie od stałego miesięcznego dodatku z tytułu mobilności, wskazując, że ten ostatni był zwolniony z wszelkich odliczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego.

W odniesieniu do oświadczenia Komisji, że trudno jest wypowiedzieć się na temat tego, co rzekomo zostało powiedziane dwadzieścia miesięcy temu, skarżący zauważył, że ten długi okres czasu był spowodowany głównie taktyką opóźniającą Komisji. Następnie stwierdził, że podczas wizyty w dniu 26 marca 2004 r. został ustnie poinformowany, że nie będzie musiał płacić podatków.

Skarżący doszedł do wniosku, że zachowanie Komisji w tej sprawie było szczególnie frustrujące, ponieważ już w 1998 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył agresywne i aroganckie zachowanie JRC w kontaktach z pracownikami naukowymi.

Dodatkowe zapytania

Po dokładnym rozważeniu dodatkowej opinii Komisji i dodatkowych uwag skarżącego na jej temat okazało się, że konieczne są dalsze wyjaśnienia, aby Rzecznik Praw Obywatelskich mógł zakończyć dochodzenie w sprawie skargi.

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dalszych informacji przez Komisję

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się zatem do Komisji o:

1. wyjaśnienie, czy przyjmuje oświadczenia skarżącego, że podczas wizyty informacyjnej we JRC w marcu 2004 r. został on ustnie poinformowany, że nie będzie musiał dowodzić językiem włoskim oraz że jako beneficjent dotacji nie będzie musiał płacić podatków we Włoszech ani w Niemczech; jeżeli Komisja nie będzie w stanie przyjąć tych oświadczeń, określić, jakie informacje zostały przekazane skarżącemu podczas jego wizyty we Wspólnym Centrum Badawczym w marcu 2004 r.;
2. wyjaśnienie różnicy w odniesieniu do treści sekcji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego między kopią „przydatnych informacji” załączoną do dodatkowej opinii Komisji skierowanej wspólnie do Rzecznika Praw Obywatelskich a kopią „przydatnych informacji” przesłaną przez Komisję skarżącemu;
3. dostarczyć tłumaczenie na język angielski ostatecznej umowy skarżącego w języku włoskim.

Ponadto z uwag skarżącego z dnia 30 czerwca 2005 r. wynikało, że twierdził on również, iż Komisja naruszyła art. 10, 12 i 13 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego.

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wydanie opinii dodatkowej

W związku z tym Rzecznik zwrócił się do Komisji o wydanie dodatkowej opinii w sprawie czterech nowych zarzutów podniesionych przez skarżącego w jego uwagach. Dokładniej rzecz ujmując:

1. Skarżący twierdził, że Komisja nie spełniła jego uzasadnionych i rozsądnych oczekiwań, o których mowa w art. 10 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, nie informując go o niezbędnych zmianach w warunkach jego umowy.
2. Skarżący twierdził, że Komisja naruszyła art. 12 kodeksu, ponieważ nie spełniła jego oczekiwań, że dołoży starań, aby skorygować negatywne skutki wynikające z dostarczenia mu nieprawidłowych informacji.
3. Skarżący twierdził, że Komisja naruszyła art. 13 kodeksu, dostarczając skarżącemu ostateczną umowę w języku włoskim, a nie angielskim, oraz odpowiadając w dniu 14 lutego 2005 r. w języku francuskim na pismo skarżącego z dnia 21 stycznia 2005 r., które zostało sporządzone w języku angielskim.
4. Skarżący twierdził, że Komisja naruszyła art. 10 kodeksu, dostarczając mu niejednoznacznych informacji pisemnych i niedokładnych informacji ustnych dotyczących opodatkowania.

Odpowiedź Komisji

W odpowiedzi z dnia 10 listopada 2006 r. Komisja przedstawiła w skrócie następujące uwagi:

Jeżeli chodzi o ustne informacje przekazane skarżącemu podczas jego wizyty we Wspólnym Centrum Badawczym w marcu 2004 r., Komisja stwierdziła, że skarżący przeprowadził dyskusję ze swoim kierownikiem działań naukowych na temat działalności badawczej, warunków pracy naukowej i działalności społecznej na tym terenie. Status podatkowy i socjalny kandydata na grantobiorcę, czyli skarżącego, nie został jednak omówiony. Ponadto kierownik działań naukowych potwierdził, że skarżący nie twierdził, że nie będzie musiał płacić podatków we Włoszech lub w Niemczech, ani nie stwierdził, że Komisja poinformowała go, że nie będzie musiał płacić podatków.

Jeżeli chodzi o różnicę między dwiema wersjami „Przydatnych informacji”, Komisja przyznała, że skarżący nie otrzymał zaktualizowanej wersji tej publikacji, i wyjaśniła, że kopia, którą otrzymał skarżący, była ważna wyłącznie w ramach poprzedniego ramowego programu badawczego. Komisja wyraziła ubolewanie, że skarżącemu dostarczono nieaktualną wersję, ale wskazała, że zaktualizowana wersja również przewiduje obowiązkowy charakter ubezpieczenia publicznego i zdrowotnego.

W odniesieniu do czterech nowych zarzutów Komisja wskazała na wstępie, że w kontaktach ze społeczeństwem zobowiązuje się do przestrzegania standardów dobrego postępowania administracyjnego określonych we własnym kodeksie dobrego postępowania administracyjnego (1). Odnosząc się do nowych zarzutów skarżącego, Komisja wzięła również pod uwagę przepisy kodeksu.

W odniesieniu do przepisów dotyczących uzasadnionych i rozsądnych oczekiwań obywateli, o których mowa w art. 10 kodeksu, Komisja wskazała, że w swojej opinii z dnia 14 marca 2006 r. wyjaśniła powody, dla których, przesyłając skarżącemu projekt umowy, uznała, że od dodatku z tytułu mobilności nie należy odliczać składek na ubezpieczenie społeczne. Komisja twierdziła, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez właściwe władze włoskie zdała sobie sprawę, że zgodnie z prawem włoskim odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne jest w rzeczywistości obowiązkowe. Komisja wyraziła ubolewanie, że mogło to doprowadzić skarżącego do przekonania, że jest inaczej, ale stwierdziła, że nie może to mieć wpływu na stosowanie właściwego prawa włoskiego. Komisja przyznała również, że skarżący mógł zostać w rozsądny sposób poinformowany w odpowiednim czasie o wynikających z tego zmianach w jego umowie.

Jeżeli chodzi o wymóg jak najkorzystniejszego skorygowania negatywnych skutków wynikających z błędu, określony w art. 12 kodeksu, Komisja przyznała, że konieczność zmiany umowy w celu podwyższenia składek na ubezpieczenie społeczne doprowadziła do obniżenia wynagrodzenia netto skarżącego. Obniżka ta była jednak nieunikniona, ponieważ zarówno skarżący, jak i Komisja byli zobowiązani do przestrzegania odpowiednich włoskich przepisów, a tym samym do zapewnienia prawidłowych składek na włoski system zabezpieczenia społecznego. Ponadto sytuacja ta przyniosła skarżącemu korzyści lub potencjalne korzyści, ponieważ był on w ten sposób objęty ubezpieczeniem od ryzyka choroby i wypadków przy pracy, podczas gdy część kwoty została wstrzymana z tytułu składek emerytalnych. Komisja była zatem zdania, że nawet jeśli zmiana umowy skarżącego w tym zakresie nie była zgodna z jego pierwotnymi oczekiwaniami, musiała zostać dokonana w celu zapewnienia zgodności z prawem włoskim i była zgodna z obowiązkami każdego dobrego pracodawcy. Komisja wskazała, że w dniu 29 marca 2005 r. skarżącemu przyznano prawo do urlopu rodzicielskiego na mocy prawa włoskiego, co nie byłoby możliwe, gdyby Komisja nie uiściła prawidłowych składek na ubezpieczenie społeczne.

W odniesieniu do przewidzianego w art. 13 kodeksu obowiązku udzielenia odpowiedzi w tym samym języku, w którym adresowana jest instytucja lub organ Wspólnoty, Komisja przyznała, że jej wiadomość elektroniczna z dnia 14 lutego 2005 r. została wysłana skarżącemu w języku francuskim. Komisja wskazała jednak, że celem tego e-maila było jedynie przekazanie jej merytorycznej odpowiedzi, która została napisana w języku angielskim. Komisja argumentowała, że ponieważ skarżący wskazał, że posiada podstawową znajomość języka francuskiego, był w stanie zrozumieć wiadomość e-mail, która składała się tylko z dwóch krótkich zdań.

W odniesieniu do rzekomo niejednoznacznych informacji pisemnych i niedokładnych informacji ustnych dotyczących opodatkowania Komisja odniosła się do art. 12 umowy „wyłącznie w celach informacyjnych”. Art. 12 stanowił, że „obowiązkiem i obowiązkiem współpracownika będzie niezależne deklarowanie i opodatkowanie dochodów, które otrzymuje na podstawie obowiązujących przepisów”. Komisja stwierdziła, że informacji przekazanych skarżącemu nie można zatem uznać za niejednoznaczne oraz że jej odpowiednie służby nie wiedziały o żadnym oświadczeniu złożonym przez skarżącego, który twierdził, że został poinformowany przez innych pracowników Komisji, że nie będzie musiał płacić podatków we Włoszech ani w Niemczech.

Na zakończenie Komisja stwierdziła, że nawet jeśli skarżący nie został poinformowany o ostatecznych zmianach umowy tak szybko, jak powinien, nie poniósł w związku z tym żadnej szkody finansowej, tym bardziej że zmiany były nieuniknione i faktycznie pozwalały mu na objęcie go włoskim systemem zabezpieczenia społecznego, z którego korzystał. Komisja wyraziła jednak ubolewanie, że nie poinformowała skarżącego w odpowiednim czasie i że dostarczyła mu nieaktualną ulotkę.

Drugie dodatkowe uwagi skarżącego

W swoich drugich uwagach dodatkowych z dnia 21 grudnia 2006 r. skarżący przedstawił następujące uwagi:

Wbrew twierdzeniom Komisji kwestie dotyczące zarówno opodatkowania, jak i jego statusu w zakresie zabezpieczenia społecznego były przedmiotem dyskusji między skarżącym a jego liderem działań naukowych podczas jego wizyty w marcu 2004 r. Jeżeli chodzi o opodatkowanie, kierownik działania stwierdził, że art. 12 umowy „wyłącznie do celów informacyjnych” nie wskazuje na konieczność uiszczania podatków ani we Włoszech, ani w Niemczech, ponieważ status pracownika naukowego nie oznacza takiego obowiązku, i dodał, że należy zwrócić się do administracji o szczegółowe informacje dotyczące opodatkowania. Jeśli chodzi o jego status zabezpieczenia społecznego, lider działania wyjaśnił zalety ubezpieczenia Van Breda & Co International w połączeniu z krajowym systemem ubezpieczeń. Na poparcie powyższych uwag skarżący załączył pisemne oświadczenie złożone przez Juttę Ottmann, osobę, która towarzyszyła skarżącemu podczas jego wizyty, potwierdzające, że te dwie kwestie zostały rzeczywiście omówione z liderem działań.

W odniesieniu do uzasadnionych i rozsądnych oczekiwań oraz wymogu skorygowania negatywnych skutków wynikających z błędu skarżący zauważył, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne doprowadził do znacznego obniżenia jego oczekiwanego wynagrodzenia, a zatem zasadnie oczekiwał wzrostu wynagrodzenia brutto w celu zrekompensowania obowiązkowych obniżek. Ponadto przyznanie mu urlopu rodzicielskiego nie zmienia ciążącego na Komisji obowiązku podjęcia starań w celu skorygowania negatywnych skutków, na jakie go naraziła.

W odniesieniu do obowiązku udzielenia odpowiedzi w tym samym języku skarżący zauważył, że fakt, iż posiada podstawową znajomość języka francuskiego, nie ma wpływu na wymóg zawarty w art. 12 kodeksu. Dodał, że jest mało prawdopodobne, aby urzędnik Komisji dokonał przeglądu jego życiorysu przed wyborem języka odpowiedzi Komisji.

Wreszcie, jeśli chodzi o rzekomo niedokładne informacje ustne, skarżący odniósł się do swoich wyżej wymienionych uwag dotyczących dyskusji ze swoim liderem działań.

Skarżący podsumował, stwierdzając, że fakt, iż zmiany były nieuniknione, nie ma wpływu na fakt, że poniósł on szkodę finansową. Ponadto w nieaktualnej ulotce wskazano, że powinien on być objęty krajowym systemem ubezpieczeń, w związku z czym Komisja przekazała mu wprowadzające w błąd informacje.

DECYZJA

1 Zarzut, że Komisja nie spełniła chronionych oczekiwań skarżącego w odniesieniu do warunków jego umowy o pracę i odpowiednich roszczeń

1.1 W swojej skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej ("JRC") powinno dostosować warunki jego umowy dotyczące miesięcznego świadczenia, języka, ubezpieczenia zdrowotnego i opodatkowania do warunków, które zostały mu przedstawione przed podpisaniem umowy. Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał ten zarzut. Podczas tego dochodzenia Rzecznik zbadał i zwrócił się do Komisji o przesłanie dodatkowej opinii w sprawie szeregu kwestii poruszonych przez skarżącego na poparcie jego powyższego twierdzenia. Twierdzenie to wydaje się być częścią szerszego twierdzenia skarżącego, że Komisja powinna dążyć do skorygowania negatywnych skutków wynikających z dostarczenia mu nieprawidłowych informacji na temat warunków jego umowy. W tym względzie zasugerował on w szczególności, że Komisja może zwiększyć jego wynagrodzenie brutto, aby zrekompensować nałożone obniżki. Oba zarzuty opierają się zasadniczo na twierdzeniu, że przed zawarciem umowy o pracę Komisja przekazała skarżącemu niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje na temat warunków jego umowy i odpowiednich przepisów krajowych. Informacje te doprowadziły do powstania z jego strony możliwych do ochrony oczekiwań, których Komisja nie uszanowała.

1.2 Rzecznik zauważa, że zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań stanowi część wspólnotowego porządku prawnego (2) i jest również wyraźnie uznawana za element dobrej administracji zgodnie z art. 10 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego (3). Zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych (4) i wcześniejszymi decyzjami Rzecznika Praw Obywatelskich (5), aby można było powołać się na prawo do ochrony uzasadnionych i rozsądnych oczekiwań, muszą zostać spełnione trzy przesłanki. Po pierwsze, władze wspólnotowe musiały udzielić zainteresowanemu dokładnych, bezwarunkowych i spójnych zapewnień pochodzących z uprawnionych i wiarygodnych źródeł. Po drugie, zapewnienia te muszą wzbudzać uzasadnione oczekiwania osoby, do której są skierowane. Po trzecie, udzielone zapewnienia muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami (6).

1.3 Rzecznik zauważa ponadto, że zasady dobrej administracji wymagają, aby informacje przekazywane obywatelom przez administrację wspólnotową, na jej wniosek lub z własnej inicjatywy, były dokładne i wystarczająco jasne. Jest to szczególnie ważne w kontekście takim jak niniejszy, w którym informacje dotyczą praw i obowiązków wynikających z umowy o pracę, którą Wspólnota oferuje obywatelowi. W takich przypadkach treść takich informacji może bowiem stanowić ważny, a nawet kluczowy czynnik, który obywatel powinien wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, czy przyjmie złożoną ofertę i zmieni swoją obecną sytuację zawodową oraz ewentualnie warunki życia i styl życia. Takie informacje mogą, w pewnych okolicznościach, prowadzić do powstania odpowiedzialności Wspólnoty, (i) jeśli są niedokładne lub jeśli są niekompletne i/lub niewystarczająco jasne, aby mogły wprowadzać w błąd; (ii) jeżeli pochodzi ze źródeł, które obywatel może racjonalnie uznać za dozwolone i wiarygodne; oraz (iii) jeżeli doprowadziłoby to osobę z należytą starannością i roztropnością do rozsądnego, choć niedokładnego, wniosku dotyczącego jej sytuacji prawnej po wejściu w życie umowy o pracę (7).

Różnica w wysokości 184,14 EUR w wynagrodzeniu miesięcznym

1.4 Rzecznik zauważa, że art. 10 projektu umowy oznaczonego jako "wyłącznie do celów informacyjnych", który został przesłany skarżącemu, zawiera szczegółowy opis miesięcznego wynagrodzenia dla stypendystów w następujący sposób:

Podstawowy dodatek miesięczny:	3 682,42 EUR
Składki na ubezpieczenie społeczne:	627,18 EUR
Składki na ubezpieczenie wypadkowe:	88,45 EUR
Wynagrodzenie brutto pracownika:	2 966,79 EUR
Potrącenia z ubezpieczenia społecznego:	263,65 EUR
Wynagrodzenie netto pracownika:	2 703,14 EUR

Ten sam artykuł stanowi również, że oprócz tego wynagrodzenia JRC wypłaca stypendyście stały miesięczny dodatek z tytułu mobilności w wysokości 900 EUR miesięcznie w przypadku stypendystów pozostających w związku małżeńskim lub mających dzieci pozostające na utrzymaniu w momencie podpisywania umowy.

Jeżeli chodzi o ostateczną umowę, Rzecznik zauważa, że w przeciwieństwie do projektu umowy oznaczonego jako „wyłącznie do celów informacyjnych”, art. 10 ostatecznej umowy nie zawiera szczegółowego opisu miesięcznego wynagrodzenia. Wskazuje się w nim taką samą kwotę wynagrodzenia brutto stypendysty, mianowicie 2 966,79 EUR, i stwierdza, że miesięczny dodatek z tytułu mobilności, który ma zostać wypłacony skarżącemu, wyniesie 725,10 EUR. Kwota ta jest o 174,90 EUR niższa niż kwota 900 EUR wymieniona w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych”. Na podstawie informacji przekazanych przez strony Rzecznik rozumie, że kwota 174,90 EUR dotyczy składek na ubezpieczenie społeczne, które miały zostać odliczone od dodatku z tytułu mobilności. Biorąc pod uwagę, że ani skarżący, ani Komisja nie wyjaśnili w pełni przyczyny różnicy w wysokości 184,14 EUR, wskazanej przez skarżącego, ta część zarzutu skarżącego wydaje się odnosić zasadniczo do wyżej wymienionej kwoty odpowiadającej składkom na ubezpieczenie społeczne od dodatku z tytułu mobilności.

Rzecznik zauważa ponadto, że nie wykazano, iż informacje otrzymane przez skarżącego w momencie, gdy zaproponowano mu zawarcie umowy, zawierały dokładne zapewnienia co do tego, czy składki na ubezpieczenie społeczne będą musiały być opłacane z dodatku z tytułu mobilności. Umowa „wyłącznie do celów informacyjnych” nie zawierała wyraźnego oświadczenia, że takie wkłady nie będą należne. Ponadto nic nie wskazywało na to, że dokument ten zawiera wyczerpujące informacje na temat składek i potrąceń, które musiałyby zostać dokonane.

Niemniej jednak, jak argumentował skarżący, ten sam dokument można uznać za sugerujący, że takie składki nie zostaną zapłacone, ponieważ odnosił się on do innych rodzajów składek i odliczeń, ale nie do tego konkretnego. Informacje zawarte w tym dokumencie były zatem niekompletne i niewystarczająco jasne w tym względzie oraz zostały przedstawione w sposób, który mógłby wprowadzić w błąd beneficjenta, że nie będzie należny żaden wkład z tytułu dodatku z tytułu mobilności. Ponadto pochodził ze źródeł, które skarżący mógł racjonalnie uznać za zatwierdzone i wiarygodne. Można jednak racjonalnie oczekiwać, że osoba z należytą starannością i roztropnością, znajdująca się w sytuacji skarżącego, która starałaby się podjąć świadomą decyzję w sprawie oferty pracy, również biorąc pod uwagę ten element, zwróci się o odpowiednie wyjaśnienia, a następnie wyciągnie ostateczne wnioski w tej sprawie. Wydaje się, że skarżący nie postąpił w ten sposób.

W świetle powyższego Rzecznik stwierdza, że nie ustalono, iż skarżący, w odniesieniu do części swojej skargi dotyczącej różnicy w wysokości 184,14 EUR w jego miesięcznym wynagrodzeniu, miał chronione oczekiwania, które Komisja powinna respektować lub które mogłyby prowadzić do powstania odpowiedzialności Wspólnoty. Należy jednak również zauważyć, że informacje przekazane skarżącemu na temat (netto) kwoty dodatku z tytułu mobilności były niekompletne i niewystarczająco jasne. Biorąc pod uwagę jego uwagi przedstawione w pkt 1.3 powyżej oraz stwierdzenie Komisji, że od tego czasu podjęła ona kroki w celu zapewnienia, aby tego rodzaju sprawa nie pojawiła się ponownie, Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni odpowiednią dalszą uwagę poniżej.

Kwestia języka (języków)

1.5 Rzecznik zauważa, że umowa "wyłącznie do celów informacyjnych" była sporządzona w języku angielskim, podczas gdy ostateczna umowa podpisana przez skarżącego była sporządzona w języku włoskim. Rzecznik zauważa również, że ani w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych”, ani w umowie końcowej nie ma żadnych informacji na temat języka umowy ani języków roboczych. To samo dotyczy odpowiedniego zaproszenia do wyrażenia zainteresowania stypendiami naukowymi (8).

W tym względzie Rzecznik uważa, że podniesiona przez skarżącego kwestia dotycząca języka ostatecznej (podpisanej) umowy dotyczy zasadniczo zawarcia umowy, a nie jej szczególnych warunków i odpowiednich przepisów krajowych. Kwestia ta zostanie zatem omówiona w pkt 3 poniżej.

W odniesieniu do drugiego aspektu zarzutu skarżącego, tj. odniesień skarżącego do (i) języków używanych przez przedstawicieli administracji odpowiedzialnych za jego umowę o pracę; (ii) języka używanego podczas posiedzeń w jego dziale we Wspólnym Centrum Badawczym; oraz (iii) informacje, które otrzymał ustnie, zgodnie z którymi nie musiałby posługiwać się językiem włoskim, Rzecznik rozumie, że skarżący odnosi się do języków roboczych JRC.

W tym względzie Rzecznik zauważa, że w toku niniejszego dochodzenia nie argumentowano ani nie wykazano żadnych konkretnych odniesień do języków roboczych w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych”, w ostatecznej (podpisanej) umowie skarżącego ani w odpowiednich dokumentach dotyczących stypendium, a mianowicie w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania stypendiami naukowymi oraz w przepisach wewnętrznych mających zastosowanie do rekrutacji i wyboru stypendystów. Ponadto nie zostało ani podniesione, ani wykazane, że skarżący był w rzeczywistości zobowiązany do posługiwania się językiem włoskim przy wykonywaniu swoich zadań w ramach wykonywania umowy.

W związku z tym Rzecznik przypomina, że zasady dobrej administracji wymagają, aby administracja wspólnotowa była skuteczna. Wymóg ten oznacza, że administracja musi zapewnić, aby osoby pracujące dla niej były w stanie komunikować się ze sobą w sposób znaczący i skuteczny, przynajmniej w zakresie, w jakim taka komunikacja jest niezbędna do prawidłowego wykonania ich zadań i sprawnego funkcjonowania służby. Oznacza to również, że osoby te mają uzasadnione oczekiwanie, że administracja wywiąże się z powyższego obowiązku. Rzecznik uważa jednak, że w przedmiotowej sprawie nie przedstawiono konkretnych argumentów ani nie wykazano, że (i) problemy wynikały z języka(-ów) używanego(-ych) przez innych pracowników JRC podczas wykonywania ich zadań oraz (ii) JRC nie spełniło powyższego wymogu.

W tych okolicznościach i niezależnie od tego, czy wyżej wymienione odniesienia skarżącego można uznać za zgodne ze stanem faktycznym, Rzecznik stwierdza, że nie ustalono, iż skarżący miał, w odniesieniu do odpowiedniej części swojej skargi, chronione oczekiwania, których Komisja nie spełniła.

Ubezpieczenie zdrowotne

1.6 Rzecznik zauważa, że art. 12 tiret pierwsze umowy "wyłącznie w celach informacyjnych" stanowi:

„Ponieważ wykonanie niniejszej umowy będzie miało miejsce we Włoszech, pracownik będzie ubezpieczony w Istituto Nazionale della Previdenza Sociale i Istituto Nazionale per l'Assicurazione degli Infortuni sul Lavoro, w taki sam sposób jak pracownik włoski, ale nie oznacza to, że pracownik jest zrównany z pracownikami z prawnego punktu widzenia”.

Rzecznik zauważa również, że art. 12 tiret pierwsze ostatecznej umowy w języku włoskim zawierał ten sam przepis. W związku z tym Rzecznik stwierdza, że zarówno umowa „wyłącznie do celów informacyjnych”, jak i umowa końcowa zawierały dokładne zapewnienia dotyczące wymogu, aby pracownik był ubezpieczony we włoskim systemie ubezpieczeń zdrowotnych.

Rzecznik zauważa jednak również, że dokument zatytułowany „Przydatne informacje” zawierał dodatkowe informacje na ten temat. W tym względzie należy zauważyć, że na wniosek Rzecznika z dnia 16 grudnia 2005 r. zarówno skarżący, jak i Komisja przesłali mu kopię tego dokumentu. Odpowiednia sekcja dokumentu „Przydatne informacje” przesłanego przez skarżącego ma następujące brzmienie:

„Musisz zwrócić się do krajowego systemu ubezpieczeń o formularz E 111 obejmujący wszystkich obywateli wyjeżdżających za granicę. Komisja zawarła z Van Breda & C. International umowę ubezpieczenia grupowego. (...) Jeżeli nie korzystasz z proponowanego systemu ubezpieczeń (Van Breda), ale wolisz wybrać własny system ubezpieczeń, jesteś odpowiedzialny za zapewnienie, aby wybrany system zapewniał ochronę we Włoszech (wydatki medyczne, wizyty u lekarza, hospitalizacja).”(9)

Odpowiednia sekcja „Przydatne informacje” przesłana przez Komisję brzmi:

„Po dotarciu do Włoch od pierwszego dnia umowy będziesz objęty A.S.L. (włoską opieką systemową). A.S.L. zarejestruje Cię we włoskim systemie i przekaże Ci broszurę zawierającą wszystkie niezbędne informacje. Jeśli Twoja rodzina towarzyszy Ci podczas wizyty, poproś o kopię dokumentu potwierdzającego członkostwo w rodzinie.

Rzecznik zauważa, że jest to jedyna część tych dwóch dokumentów, która jest inna. W odpowiedzi na konkretny wniosek Rzecznika Komisja wyjaśniła, że skarżący nie otrzymał zaktualizowanej wersji „Przydatnych informacji”, lecz jej wcześniejszą wersję, która obowiązywała jedynie w ramach poprzedniego programu ramowego w zakresie badań naukowych. Bezsporne jest, że zgodnie z obowiązującymi przepisami skarżący powinien być objęty włoskim systemem ubezpieczeń zdrowotnych.

W związku z tym wydaje się, że dokument „Przydatne informacje” przesłany skarżącemu przez JRC zawierał informacje na temat kwestii ochrony zdrowia, które nie były dokładne. Ponieważ jednak informacje te nie odzwierciedlały mających zastosowanie przepisów, nie mogły wzbudzić uzasadnionych oczekiwań po stronie skarżącego. Ponadto te same informacje były sprzeczne z informacjami zawartymi w umowie „wyłącznie do celów informacyjnych”, zgodnie z którą skarżący byłby objęty włoskim systemem ubezpieczeń zdrowotnych. W tych okolicznościach można by racjonalnie oczekiwać, że osoba z należytą starannością i roztropnością, znajdująca się w sytuacji skarżącego, która starałaby się podjąć świadomą decyzję w sprawie oferty pracy, również biorąc pod uwagę ten element, zwróci się o odpowiednie wyjaśnienia, a następnie wyciągnie ostateczne wnioski w tej sprawie. Wydaje się, że skarżący nie postąpił w ten sposób.

W świetle powyższego Rzecznik stwierdza, że nie ustalono, iż skarżący, w odniesieniu do części swojej skargi odnoszącej się do kwestii ubezpieczenia zdrowotnego, miał chronione oczekiwania, które Komisja powinna respektować lub które mogłyby prowadzić do powstania odpowiedzialności Wspólnoty. Należy jednak również zauważyć, że informacje przekazane skarżącemu na temat jego ubezpieczenia zdrowotnego były sprzeczne, niejasne i do pewnego stopnia niedokładne. Biorąc pod uwagę jego uwagi przedstawione w pkt 1.3 powyżej oraz fakt, że Komisja wskazała, iż od tego czasu podjęto kroki w celu zapewnienia, aby tego rodzaju sprawa nie pojawiła się ponownie, Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni odpowiednią dalszą uwagę poniżej.

Opodatkowanie

1.7 Rzecznik zauważa, że art. 12 ust. 2 i 3 umowy "wyłącznie w celach informacyjnych" stanowi, że:

„od wynagrodzenia wypłacanego stypendyście odlicza się wyłącznie składki na ubezpieczenie społeczne. Z drugiej strony nie odlicza się podatku dochodowego, ponieważ JRC nie ma statusu osoby prawnie odpowiedzialnej za zapłatę podatku u źródła w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym (TUIR). W związku z tym obowiązkiem i obowiązkiem współpracownika będzie niezależne deklarowanie i opodatkowanie dochodów, które otrzymuje na podstawie obowiązujących przepisów.

Rzecznik zauważa, że art. 12 tiret trzecie ostatecznej umowy zawiera dokładnie to samo postanowienie. Przepis ten wydaje się wystarczająco jasny i nie może być racjonalnie rozumiany jako wskazujący, że na podstawie obowiązujących przepisów wynagrodzenie, które skarżący otrzymywałby w art. 10, może nie podlegać opodatkowaniu.

Skarżący stwierdził, że ponieważ brzmienie art. 10 i 12 umowy „wyłącznie do celów informacyjnych” było niejednoznaczne, podczas wizyty we Wspólnym Centrum Badawczym w marcu 2004 r. zapytał kierownika projektu, czy będzie musiał płacić podatki we Włoszech czy w Niemczech, i otrzymał informację, że jako beneficjent dotacji nie będzie musiał płacić podatków ani w Niemczech, ani we Włoszech. W tym względzie Rzecznik zauważa, że niezależnie od jasności odpowiedniej części umowy „wyłącznie do celów informacyjnych” i niezależnie od dokładności podstawy faktycznej powyższego argumentu (zakwestionowanego przez Komisję), nie zostało ani podniesione, ani wykazane, że kierownik projektu był autoryzowanym i wiarygodnym źródłem informacji dotyczących opodatkowania dochodów skarżącego. Ponadto, jak potwierdził skarżący w swoich dodatkowych uwagach z dnia 21 grudnia 2006 r., kierownik działań wyraźnie powiedział mu, że należy zwrócić się do administracji o szczegółowe informacje dotyczące opodatkowania. W tych okolicznościach można by racjonalnie oczekiwać, że osoba działająca z należytą starannością i roztropnością, znajdująca się w sytuacji skarżącego, która starałaby się podjąć świadomą decyzję w sprawie oferty pracy, również biorąc pod uwagę ten element, zwróci się do administracji o odpowiednie informacje, a następnie wyciągnie ostateczne wnioski w tej sprawie. Wydaje się, że skarżący nie postąpił w ten sposób.

W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że nie ustalono, iż skarżący miał, w odniesieniu do części swojej skargi dotyczącej opodatkowania jego wynagrodzenia, chronione oczekiwania, które Komisja powinna respektować lub które mogłyby prowadzić do powstania odpowiedzialności Wspólnoty.

1.8 W świetle powyższych ustaleń Rzecznik nie stwierdza żadnego przypadku niewłaściwego administrowania odpowiadającego zarzutowi skarżącego, że Komisja naruszyła jego chronione oczekiwania dotyczące niektórych warunków jego umowy o pracę. W związku z tym Rzecznik stwierdza, że odmowa przyjęcia przez Komisję odpowiednich twierdzeń skarżącego nie stanowi przypadku niewłaściwego administrowania.

2 Zarzut, że Komisja nie poinformowała skarżącego o dokładnej dacie wprowadzenia zmian przez włoskie urzędy ubezpieczeń społecznych

2.1 W swoich uwagach z dnia 30 czerwca 2005 r. skarżący twierdził, że Komisja nie odpowiedziała na jego wniosek, złożony w piśmie z dnia 5 marca 2005 r., o poinformowanie go o dokładnej dacie wprowadzenia zmian przez włoskie organy ubezpieczeń społecznych.

2.2 W odpowiedzi z dnia 14 marca 2006 r. Komisja stwierdziła, że zarzut skarżącego jest bezpodstawny, ponieważ w dniu 23 marca 2005 r. odpowiedział na pismo skarżącego z dnia 5 marca 2005 r. Odpowiedź została wysłana jako odpowiedź wstrzymująca, a żądane informacje można znaleźć w odpowiedzi z dnia 14 marca 2006 r.

2.3 Rzecznik zauważa, że skarżący w piśmie z dnia 5 marca 2005 r. skierowanym do Komisji napisał: "Chciałbym zapytać o dokładną datę wprowadzenia zmian przez właściwe włoskie organy zabezpieczenia społecznego (INPS)". Rzecznik zauważa również, że Komisja w swojej odpowiedzi z dnia 23 marca 2005 r. napisała:

„Państwa pismo [z dnia 5 marca 2005 r.] porusza ogólne kwestie dotyczące umów stypendialnych wymagających dogłębnej analizy. W tym względzie JRC analizuje obecnie sytuację stypendystów we wszystkich obiektach. Ponadto, biorąc pod uwagę, że złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, który wszczął dochodzenie, właściwsze wydaje się teraz odczekanie na ostateczne stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich w Pana sprawie, zanim przekażę Panu jakiekolwiek dalsze uwagi.”

Rzecznik zauważa ponadto, że w swojej odpowiedzi z dnia 14 marca 2006 r. Komisja wyjaśniła, że początkowo nie opłacała żadnych składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu dodatków o stałej stawce, takich jak dodatki z tytułu przeniesienia, dodatki na podróże służbowe lub diety dzienne, dla personelu pomocniczego objętego włoskim systemem zabezpieczenia społecznego. Jednakże w dniu 2 września 1997 r. właściwe władze włoskie przyjęły nowy włoski stopień legislacyjny nr 312. Ponieważ Komisja nie wiedziała o tych zmianach legislacyjnych we Włoszech, nadal płaciła składki na ubezpieczenie społeczne, jak zawsze, to znaczy nie dokonywała żadnych potrąceń z tytułu zabezpieczenia społecznego od dodatków o stałej stawce wypłacanych personelowi pomocniczemu. W styczniu 2004 r., w następstwie kontroli przeprowadzonej przez właściwe władze włoskie, Komisja otrzymała grzywnę w wysokości 1 200 000 EUR z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne od świadczeń zryczałtowanych. W związku z tym Komisja musiała zacząć odliczać składki na ubezpieczenie społeczne od dodatków o stałej stawce i odpowiednio dostosować umowy pracowników naukowych.

2.4 Rzecznik, po pierwsze, zauważa, że punkt 4 Kodeksu dobrego postępowania administracyjnego Komisji stanowi, że "Komisja jest zobowiązana do udzielania odpowiedzi na zapytania w najbardziej odpowiedni sposób i tak szybko, jak to możliwe". W swojej odpowiedzi z dnia 23 marca 2005 r. Komisja stwierdziła, że w świetle toczącego się dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich właściwe wydaje się oczekiwanie na stanowisko Rzecznika w tej sprawie przed przekazaniem skarżącemu jakichkolwiek dalszych uwag. W tym względzie Rzecznik zauważa, że dostarczenie powyższych informacji, o które zwrócił się skarżący, trudno uznać za „przedstawienie uwag” w sprawie niniejszej skargi. Rzecznik zauważa jednak również, że w kontekście dochodzenia w sprawie tej skargi Komisja przekazała skarżącemu żądane informacje i w związku z tym rozstrzygnęła sprawę. Ponieważ wydaje się, że skarżący nie skarżył się konkretnie na terminowość dostarczenia żądanych informacji, Rzecznik stwierdza, że dalsze badanie tego aspektu skargi nie jest uzasadnione.

3 Zarzut, że Komisja nie działała zgodnie z zasadami dobrej administracji, dostarczając skarżącemu ostateczną umowę w języku włoskim i odpowiadając w języku francuskim na pismo skarżącego w języku angielskim

3.1 Skarżący twierdził, że Komisja naruszyła art. 13 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, dostarczając mu ostateczną umowę w języku włoskim, a nie angielskim, oraz odpowiadając w dniu 14 lutego 2005 r. w języku francuskim na pismo skarżącego z dnia 21 stycznia 2005 r., które zostało sporządzone w języku angielskim.

3.2 Komisja oświadczyła, że dostarczyła skarżącemu ostateczną umowę w języku włoskim, ponieważ była do tego zobowiązana na mocy prawa włoskiego. W odniesieniu do odpowiedzi przesłanej pocztą elektroniczną w dniu 14 lutego 2005 r. Komisja wskazała, że celem tej wiadomości elektronicznej było jedynie przekazanie jej merytorycznej odpowiedzi, która została napisana w języku angielskim. Komisja argumentowała, że ponieważ skarżący wskazał, że posiada podstawową znajomość języka francuskiego, był w stanie zrozumieć wiadomość e-mail, która składała się tylko z dwóch krótkich zdań.

3.3 Skarżący zauważył, że fakt, iż posiada podstawową znajomość języka francuskiego, nie ma wpływu na wymóg zawarty w art. 13 kodeksu i dodał, że jest mało prawdopodobne, aby urzędnik Komisji dokonał przeglądu swojego CV przed wyborem języka odpowiedzi Komisji.

3.4 Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że art. 13 wyżej wymienionego kodeksu stanowi, że instytucje "dopilnowują, aby każdy obywatel Unii lub każdy członek społeczeństwa, który pisze do instytucji w jednym z języków Traktatu, otrzymał odpowiedź w tym samym języku".(10) Zakres przedmiotowy tej zasady, który odnosi się do języka odpowiedzi na pisma, nie obejmuje kwestii języka umów o pracę zawieranych między administracją wspólnotową a obywatelami. Rzecznik zauważa ponadto, że kwestia ta nie jest uregulowana w warunkach zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich.

3.5 Rzecznik zwraca uwagę, że zawarcie umowy o pracę, takiej jak ta, której dotyczy niniejsza sprawa, wymaga oświadczenia woli instytucji lub organu Wspólnoty oferującego zatrudnienie, pod pewnymi warunkami, oraz oświadczenia woli osoby je przyjmującej. To drugie oświadczenie musi odpowiadać treści pierwszego oświadczenia, które odnosi się w szczególności do szczególnych praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. W tych okolicznościach zasady dobrej administracji wymagają, aby w przypadku gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa umowa, która ma zostać podpisana przez strony, musi być sporządzona w określonym języku, a osoba przyjmująca ofertę pracy nie rozumie w wystarczającym stopniu tego konkretnego języka, instytucja wspólnotowa, wraz z oferowaną jej umową o pracę, zapewniła zainteresowanemu dokładne tłumaczenie tego dokumentu na język, którym osoba ta dobrze posługuje się. W związku z tym Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji, że obecnie normalną praktyką jest, że pracownicy naukowi otrzymują ostateczną umowę wraz z tłumaczeniem na język angielski na kilka tygodni przed rozpoczęciem obowiązków.

3.6 W niniejszej sprawie Komisja nie spełniła wyżej wymienionego wymogu, ponieważ w momencie podpisywania umowy w języku włoskim nie dostarczyła skarżącemu dokładnego tłumaczenia jej treści na język, który skarżący mógł odpowiednio zrozumieć. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania. Biorąc pod uwagę, że w kontekście niniejszego dochodzenia Komisja przetłumaczyła umowę na język angielski, Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawi poniżej istotną uwagę krytyczną.

3.7 Jeśli chodzi o odpowiedź Komisji na e-mail z dnia 14 lutego 2005 r., Rzecznik zauważa, że była to krótka wiadomość e-mail w języku francuskim, do której załączono odpowiedź merytoryczną Komisji w języku angielskim. Rzecznik zauważa również, że w życiorysie skarżącego, załączonym przez Komisję do jej drugiej opinii dodatkowej, w rubryce „Wiedza językowa” wskazano „Język angielski w mowie i piśmie. Podstawowa znajomość języka francuskiego." Ponadto skarżący nie twierdził, że nie był w stanie zrozumieć tego krótkiego e-maila w języku francuskim, który ograniczał się do stwierdzenia, że (i) zawierał on odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 11 lutego 2005 r., zarejestrowane pod numerem referencyjnym D(2005) 3564, oraz (ii) odpowiedź ta miała zostać wysłana wyłącznie pocztą elektroniczną (11).

3.8 W świetle powyższego i zakładając, nie rozstrzygając, że zasada, o której mowa w pkt 3.4 powyżej, ma zastosowanie w kontekście korespondencji między administracją wspólnotową a osobą dla niej pracującą, w przypadku gdy korespondencja ta dotyczy stosunków pracy, Rzecznik stwierdza, że Komisja nie naruszyła art. 13 kodeksu w odpowiedzi z dnia 14 lutego 2005 r. na pismo skarżącego z dnia 21 stycznia 2005 r.

4 Wnioski

Na podstawie swoich dochodzeń w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich

1. nie stwierdza żadnego przypadku niewłaściwego administrowania odpowiadającego zarzutowi skarżącego, że Komisja nie spełniła jego możliwych do ochrony oczekiwań w odniesieniu do niektórych warunków jego umowy o pracę;
2. uważa, że nie byłoby uzasadnione dalsze rozważanie zarzutu skarżącego, że Komisja nie poinformowała go o dokładnej dacie wprowadzenia zmian przez włoskie organy ds. ubezpieczeń społecznych;
3. stwierdza, że Komisja nie naruszyła art. 13 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, udzielając odpowiedzi z dnia 14 lutego 2005 r. na pismo skarżącego z dnia 21 stycznia 2005 r.;
4. formułuje następującą uwagę krytyczną:

   Zasady dobrej administracji wymagają, aby w przypadku gdy umowa ustanawiająca stosunek pracy z instytucją lub organem Wspólnoty musi, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, być sporządzona w określonym języku, a osoba przyjmująca ofertę pracy nie rozumie w wystarczającym stopniu tego konkretnego języka, instytucja lub organ Wspólnoty, wraz z oferowaną mu umową o pracę, zapewniały zainteresowanemu dokładne tłumaczenie tego dokumentu na język, którym osoba ta dobrze posługuje się. W niniejszej sprawie Komisja nie spełniła wyżej wymienionego wymogu, ponieważ w momencie podpisywania umowy w języku włoskim nie dostarczyła skarżącemu dokładnego tłumaczenia jej treści na język, który skarżący mógł odpowiednio zrozumieć. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

W związku z powyższym Rzecznik zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

PONADTO UWAGA

Zasady dobrej administracji wymagają, aby informacje przekazywane obywatelom przez administrację wspólnotową, na jej wniosek lub z własnej inicjatywy, były dokładne i wystarczająco jasne. Jest to szczególnie ważne w kontekście takim jak niniejszy, w którym informacje dotyczą praw i obowiązków wynikających z umowy o pracę, którą Wspólnota oferuje obywatelowi. W takich przypadkach treść takich informacji może bowiem stanowić ważny, a nawet kluczowy czynnik, który obywatel powinien wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, czy przyjmie złożoną ofertę i zmieni swoją obecną sytuację zawodową oraz ewentualnie warunki życia i styl życia.

Jak zauważono w pkt 1.4 powyżej, wydaje się, że informacje przekazane skarżącemu na temat (netto) kwoty dodatku z tytułu mobilności były niekompletne i niewystarczająco jasne. Ponadto wydaje się, jak zauważono w pkt 1.6 powyżej, że informacje przekazane skarżącemu na temat jego ubezpieczenia zdrowotnego były sprzeczne, niejasne i do pewnego stopnia niedokładne. W związku z tym Komisja wskazała, że od tego czasu podjęto kroki w celu zapewnienia, aby taki przypadek nie pojawił się ponownie.

Rzecznik przyjmuje do wiadomości powyższe zobowiązanie Komisji i zachęca ją do sprawdzenia, w porozumieniu z właściwymi organami krajowymi, dokładności informacji, które przekazuje w tym kontekście na temat mających zastosowanie przepisów krajowych. Rzecznik zauważa również, że w pewnych okolicznościach, a w szczególności gdy istnieje obiektywnie uzasadniona niepewność co do treści mających zastosowanie przepisów, właściwe może być dostarczenie przez administrację wspólnotową informacji wraz z właściwie sformułowanymi zastrzeżeniami co do ich dokładności.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Załącznik do decyzji Komisji z dnia 17 października 2000 r. zmieniającej jej regulamin wewnętrzny, Dz.U. L 267, s. 63.

(2) Sprawa 112/77 Töpfer przeciwko Komisji, Rec. 1978, s. 1019, pkt 19.

(3) Artykuł 10 ust. 2 kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, który jest dostępny na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (http://www.ombudsman.europa.eu), stanowi: „Urzędnik szanuje uzasadnione i uzasadnione oczekiwania obywateli w świetle działań instytucji w przeszłości.”

(4) Zob. sprawa T-571/93 Lefebvre przeciwko Komisji [1995] Rec. II-02379, pkt 72; sprawa T-336/94 Efisol przeciwko Komisji, Rec. 1996, s. II-1343, pkt 31; Sprawa T-266/97 Vlaamse Televisie Maatschappij przeciwko Komisji, Rec. 1999, s. II-2329, pkt 71.

(5) Decyzja w sprawie skargi 548/2002/GG, która jest dostępna na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (http://www.ombudsman.europa.eu/decision/en/default.htm).

(6) Zob. sprawa T-203/97 Forvass przeciwko Komisji, RecFP s. I-A-129 i II-705, pkt 70; sprawa T-199/01 G przeciwko Komisji, RecFP s. I-A-217 i II-1085, pkt 38; Sprawa T-347/03 Branco przeciwko Komisji, Zb.Orz. 2005, s. II-2555, pkt 102. Zob. również decyzja w sprawie skargi 1330/2004/PB, która jest dostępna na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (http://www.ombudsman.europa.eu/decision/en/default.htm).

(7) Por. sprawa 169/73 Compagnie Continentale France przeciwko Radzie, Rec. 1975, s. 117, pkt 21–23.

(8) Zaproszenie do wyrażenia zainteresowania stypendiami naukowymi w JRC jest dostępne na stronie internetowej JRC (http://www.jrc.cec.eu.int/what_we_offer/download/recruitment_200305/call-ultima%20versione%20fellow.pdf), ostatnio dostępne w dniu 23 kwietnia 2007 r.

(9) W tym względzie Rzecznik przypomina, że formularz E 111, który od dnia 1 stycznia 2006 r. nie jest już używany, służył jako środek uprawniający obywateli europejskich do bezpłatnej lub taniej opieki medycznej we wszystkich krajach Unii Europejskiej podczas wizyt w innych państwach członkowskich. Biorąc pod uwagę fakt, że oznaczało to, iż obywatel europejski odwiedzający inne państwo członkowskie był ubezpieczony i objęty ubezpieczeniem zdrowotnym swojego miejsca pochodzenia (krajowym ubezpieczeniem zdrowotnym), Rzecznik uważa, że skarżący mógł rzeczywiście zrozumieć informacje zawarte w przekazanym mu dokumencie „Przydatne informacje” jako oznaczające, że byłby ubezpieczony w swoim krajowym ubezpieczeniu zdrowotnym.

(10) Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że pkt 4 (Rozpatrywanie zapytań) Kodeksu dobrego postępowania administracyjnego Komisji stanowi podobnie, że "członkowie społeczeństwa, którzy piszą do Komisji, otrzymują odpowiedź w języku ich pierwotnego pisma, pod warunkiem że zostało ono napisane w jednym z języków urzędowych Unii Europejskiej". Podobnie art. 21 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską stanowi: „Każdy obywatel Unii może zwrócić się pisemnie do którejkolwiek z instytucji lub organów, o których mowa w niniejszym artykule lub w artykule 7, w jednym z języków wymienionych w artykule 314 i otrzymać odpowiedź w tym samym języku.”;

(11) Pierwotny tekst listu brzmiał: „Veuillez trouver ci-joint une lettre concernant le sujet repris en objet datée du 11/02 /2005 et enregistrée sous la référence D(2005) 3564. Veuillez également noter que cette lettre sera envoyée uniquement via courriel.”