- PL Polski
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.
Decyzja w sprawie sposobu rozpatrzenia przez Komisję Europejską wniosku o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących jakości masek medycznych rozprowadzanych podczas pandemii COVID-19 (sprawa 790/2021/MIG)
Decyzja
Sprawa 790/2021/MIG - Otwarta Piątek | 30 kwietnia 2021 - Zalecenia w sprawie Piątek | 05 listopada 2021 - Decyzja z Środa | 25 maja 2022 - Instytucja, której sprawa dotyczy Komisja Europejska ( Stwierdzony przypadek niewłaściwego administrowania , Zalecenie zaakceptowane przez instytucję ) - Kraj Belgia
Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących 1,5 mln masek medycznych, które Komisja zakupiła na wczesnym etapie pandemii COVID-19 i które nie spełniały wymaganych norm jakości. Komisja odmówiła udzielenia dostępu (części) do niektórych żądanych dokumentów, powołując się na konieczność ochrony interesów handlowych danego producenta.
Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że spornych informacji nie można racjonalnie uznać za szczególnie chronione informacje handlowe oraz że nawet gdyby przyjąć, iż Komisja mogła racjonalnie powołać się na odpowiednie wyłączenie, istnieje silny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem.
Rzecznik uznał zatem, że odmowa publicznego dostępu ze strony Komisji stanowiła w tym przypadku niewłaściwe administrowanie. Zaleciła, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w celu udzielenia znacznie zwiększonego, jeśli nie pełnego, dostępu do spornych dokumentów.
Komisja odpowiedziała pozytywnie na zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich. Komisja dokonała ponownej oceny swojej decyzji i udzieliła szerszego dostępu do większości spornych dokumentów. Rzecznik wyraża jednak ubolewanie, że Komisja nadal nie udzieliła dostępu do trzech pozostałych dokumentów w całości. Zauważyła również, że chociaż skarżący uzyskał obecnie większy dostęp ze względu na upływ prawie dwóch lat od jego wniosku, dokumenty ujawnione mu w zamierzonym przez niego celu nie są już użyteczne.
W związku z tym potwierdziła swój wniosek o niewłaściwym administrowaniu i zamknęła dochodzenie.
Kontekst skargi
1. Wiosną 2020 r., aby pomóc w walce z pandemią COVID-19, Komisja Europejska zakupiła dziesięć milionów masek medycznych za pośrednictwem instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych.[1] Komisja rozpoczęła już dystrybucję 1,5 miliona z nich do 17 państw członkowskich i Zjednoczonego Królestwa, kiedy okazało się, że maski były niskiej jakości. Przedsiębiorca zgodził się na środki łagodzące.
2. W czerwcu 2020 r. skarżący, dziennikarz, zwrócił się do Komisji [2] o udzielenie publicznego dostępu do wymiany informacji między Komisją a państwami członkowskimi dotyczącej przemieszczania tych masek.
3. W dniu 26 października 2020 r. Komisja poinformowała skarżącego, że zidentyfikowała 134 dokumenty i udzieliła szerokiego publicznego dostępu. Odmówił jednak dostępu do niektórych dokumentów (lub ich części), powołując się na szereg wyjątków przewidzianych w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu do dokumentów.
4. Skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu decyzji o odmowie dostępu (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”).
5. Następnie Komisja przyznała skarżącemu szerszy dostęp. Podtrzymała jednak część swojej decyzji, w tym że należy odmówić dostępu do (części) 12 dokumentów ze względu na konieczność ochrony interesów handlowych [3] danego producenta.
6. Niezadowolony z wyniku w odniesieniu do tych dwunastu dokumentów skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w kwietniu 2021 r.
Zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich
7. Rzecznik uznał, że argument Komisji, zgodnie z którym ujawnienie nieujawnionych informacji naruszyłoby interesy handlowe producenta, ponieważ mogłoby zostać wykorzystane do naruszenia jego reputacji, a tym samym zagrozić jego pozycji rynkowej, nie jest wystarczający do wykazania istnienia uzasadnionego i rzeczywistego ryzyka. W szczególności nie było jasne dla Rzecznika, w jaki sposób zredagowane informacje, w szczególności dotyczące konkretnych środków łagodzących, mogłyby zostać wykorzystane do naruszenia reputacji producenta.
8. Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że istnieje duży interes publiczny w tym, aby wiedzieć, jakie kroki podjęto w celu zapewnienia, aby nie wprowadzono do obrotu i nie stosowano żadnych wadliwych masek.
9. Rzecznik uznał zatem, że odmowa udzielenia przez Komisję pełnego publicznego dostępu do dwunastu spornych dokumentów stanowiła niewłaściwe administrowanie. Wydała następujące zalecenie [4]:
Komisja powinna ponownie rozważyć swoją decyzję o odmowie publicznego dostępu do (części) dwunastu spornych dokumentów ze względu na konieczność ochrony interesów handlowych producenta w celu udzielenia skarżącemu znacznie zwiększonego, jeśli nie pełnego, dostępu do tych dokumentów.
10. W odpowiedzi Komisja [5] udzieliła skarżącemu znaczącego dostępu do dziewięciu dokumentów, w tym do zawartych w nich informacji na temat proponowanych środków łagodzących, utajniając jedynie ograniczone dane osobowe [6]. Uznała ona, że prawie rok po przyjęciu decyzji potwierdzającej okoliczności faktyczne i prawne uległy zmianie i że w związku z tym te dziewięć dokumentów nie jest już objętych wyjątkiem dotyczącym ochrony interesów handlowych. W odniesieniu do pozostałych trzech dokumentów Komisja powtórzyła, że dokumenty te zawierały szczególnie chronione informacje handlowe pochodzące od określonego przedsiębiorstwa, z którym nie zawarło ono bezpośredniej umowy, i utrzymywała, że ich ujawnienie naruszyłoby interesy handlowe przedsiębiorstwa.
11. W swoich uwagach skarżący wyraził niezadowolenie z rozpatrzenia przez Komisję jego wniosku o udzielenie dostępu. Stwierdził on, że uzyskanie dostępu do spornych dokumentów zajęło mu prawie dwa lata i że opóźnienie to uniemożliwiło mu wykonywanie pracy dziennikarskiej. Skarżący twierdził również, że Komisja nie przedstawiła jasnego i uzasadnionego wyjaśnienia istnienia ryzyka dla interesów handlowych danego producenta ani powodów, dla których uważa, że ryzyko to zmniejszyło się.
Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po wydaniu zalecenia
12. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje pozytywną reakcję Komisji na jej zalecenie dotyczące ponownego rozważenia decyzji o odmowie publicznego dostępu do (części) dwunastu przedmiotowych dokumentów.
13. Rzecznik zauważa, że po ponownej ocenie Komisja udzieliła szerszego publicznego dostępu do dziewięciu z dwunastu spornych dokumentów.
14. Rzecznik podtrzymuje jednak opinię, że powody, na których Komisja oparła swoją decyzję o odmowie dostępu do odpowiednich części tych dokumentów w momencie przyjmowania decyzji potwierdzającej, nie były przekonujące.
15. W odniesieniu do pozostałych trzech dokumentów zawierających informacje na temat testów kontroli jakości Rzecznik podtrzymuje swoją opinię, że informacje te nie kwalifikują się jako szczególnie chronione informacje handlowe tylko dlatego, że dotyczą przedsiębiorstwa. Wyraża zatem ubolewanie, że Komisja podtrzymała swoją odmowę udzielenia dostępu do tych dokumentów w całości.
16. Rzecznik wyraża również ubolewanie z powodu czasu, jaki Komisja poświęciła w tej sprawie na zapewnienie dostępu. Chociaż w swoim zaleceniu przyznała, że wniosek skarżącego o udzielenie dostępu dotyczył jednej z najbardziej pracowitych części Komisji w tamtym czasie, sposób, w jaki Komisja zajęła się tą sprawą, był wyraźnie sprzeczny z duchem rozporządzenia 1049/2001. Świadczy o tym fakt, że ze względu na upływ czasu skarżący nie może wykorzystać informacji, które zostały mu teraz ujawnione, do zamierzonego przez siebie celu. Rzecznik ponownie podkreśla zatem znaczenie przejrzystości w czasach kryzysu [7], a także potrzebę dążenia do przestrzegania terminów określonych w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu [8].
Wnioski
Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:
Komisja pozytywnie zareagowała na zalecenie Rzecznika, udzielając szerszego publicznego dostępu do przedmiotowych dokumentów. Komisja nadal jednak nie udzieliła dostępu do trzech pozostałych dokumentów w całości. Ponadto ze względu na upływ prawie dwóch lat skarżący nie może wykorzystać ujawnionych mu informacji do zamierzonego przez siebie celu. Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza zatem swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania.
Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.
Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich
Strasburg, 25 maja 2022 r.
[1] Informacje na temat instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych można znaleźć na stronie: https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/coronavirus-response/emergency-support-instrument_en.
[2] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049.
[3] Zgodnie z art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.
[4] Pełny tekst zalecenia oraz ocena, która doprowadziła do jego wydania, są dostępne pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/148785.
[5] Odpowiedź Komisji na zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich jest dostępna pod adresem:
https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/156129.
[6] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1049/2001.
[7] Zob. pismo Rzecznika Praw Obywatelskich do Komisji z dnia 20 kwietnia 2020 r.: https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/127057.
[8] Zob. również dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich z własnej inicjatywy w sprawie czasu potrzebnego Komisji Europejskiej na rozpatrzenie wniosków o publiczny dostęp do dokumentów: https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60766.