- PL Polski
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.
Decyzja w sprawie sposobu, w jaki Komisja Europejska rozpatrzyła wniosek o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących jakości masek medycznych dystrybuowanych podczas pandemii COVID-19 (sprawa 790/2021/MIG)
Decyzja
Sprawa 790/2021/MIG - Otwarta Piątek | 30 kwietnia 2021 - Zalecenia w sprawie Piątek | 05 listopada 2021 - Decyzja z Środa | 25 maja 2022 - Instytucja, której sprawa dotyczy Komisja Europejska ( Stwierdzony przypadek niewłaściwego administrowania , Zalecenie zaakceptowane przez instytucję ) - Kraj Belgia
Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących 1,5 mln masek medycznych, które Komisja zakupiła na wczesnym etapie pandemii COVID-19 i które nie spełniały wymaganych norm jakości. Komisja odmówiła udzielenia dostępu do (części) niektórych żądanych dokumentów, powołując się na potrzebę ochrony interesów handlowych danego producenta.
Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że przedmiotowych informacji nie można racjonalnie uznać za szczególnie chronione informacje handlowe oraz że nawet gdyby przyjąć, że Komisja może racjonalnie powołać się na odpowiednie wyłączenie, istnieje silny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem tych informacji.
Rzecznik Praw Obywatelskich uznał zatem, że odmowa publicznego dostępu przez Komisję w tej sprawie stanowiła przypadek niewłaściwego administrowania. Zaleciła ona, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w celu udzielenia znacznie zwiększonego, jeśli nie pełnego, dostępu do spornych dokumentów.
Komisja udzieliła pozytywnej odpowiedzi na zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich. Dokonała ona ponownej oceny swojej decyzji i udzieliła szerszego dostępu do większości spornych dokumentów. Rzecznik ubolewa jednak, że Komisja nadal nie udzieliła dostępu do wszystkich trzech pozostałych dokumentów. Zauważyła również, że chociaż skarżący uzyskał obecnie większy dostęp ze względu na upływ prawie dwóch lat od złożenia wniosku, dokumenty ujawnione mu w zamierzonym przez niego celu nie są już przydatne.
W związku z tym potwierdziła swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania i zamknęła dochodzenie.
Kontekst skargi
1. Wiosną 2020 r., aby pomóc w walce z pandemią COVID-19, Komisja Europejska zakupiła za pośrednictwem instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dziesięć milionów masek medycznych [1]. Komisja rozpoczęła już dystrybucję 1,5 mln z nich do 17 państw członkowskich i Zjednoczonego Królestwa, gdy okazało się, że maski były niskiej jakości. Przedsiębiorca zgodził się na zastosowanie środków łagodzących.
2. W czerwcu 2020 r. skarżący, dziennikarz, zwrócił się [2] do Komisji o udzielenie publicznego dostępu do wymiany informacji między Komisją a państwami członkowskimi na temat wysyłki tych masek.
3. W dniu 26 października 2020 r. Komisja poinformowała skarżącego, że zidentyfikowała 134 dokumenty i udzieliła szerokiego publicznego dostępu. Odmówiła jednak dostępu do (części) niektórych dokumentów, powołując się na szereg wyjątków przewidzianych w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu do dokumentów.
4. Skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu jej decyzji o odmowie dostępu (poprzez złożenie „ponownego wniosku”).
5. Następnie Komisja udzieliła skarżącemu szerszego dostępu. Podtrzymała jednak część swojej decyzji, w tym fakt, że należało odmówić dostępu do (części) 12 dokumentów ze względu na konieczność ochrony interesów handlowych [3] danego producenta.
6. Niezadowolony z wyników w odniesieniu do tych dwunastu dokumentów skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w kwietniu 2021 r.
Zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich
7. Rzecznik uznał, że argument Komisji, zgodnie z którym ujawnienie nieujawnionych informacji naruszyłoby interesy handlowe producenta, ponieważ mogłyby one zostać wykorzystane do zaszkodzenia jego reputacji, a tym samym zagrozić jego pozycji rynkowej, nie był wystarczający do wykazania istnienia uzasadnionego i rzeczywistego ryzyka. W szczególności dla Rzecznika Praw Obywatelskich nie było jasne, w jaki sposób utajnione informacje, w szczególności dotyczące konkretnych środków łagodzących, mogą zostać wykorzystane do zaszkodzenia reputacji producenta.
8. Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że istnieje silny interes publiczny w tym, aby wiedzieć, jakie kroki podjęto w celu zapewnienia, aby nie wprowadzano do obrotu i nie stosowano żadnych wadliwych masek.
9. Rzecznik stwierdził zatem, że odmowa udzielenia przez Komisję pełnego publicznego dostępu do dwunastu spornych dokumentów stanowiła przypadek niewłaściwego administrowania. Sformułowała następujące zalecenie [4]:
Komisja powinna ponownie rozważyć swoją decyzję o odmowie publicznego dostępu do (części) dwunastu spornych dokumentów ze względu na konieczność ochrony interesów handlowych producenta w celu udzielenia skarżącemu znacznie większego, jeśli nie pełnego, dostępu do tych dokumentów.
10. W odpowiedzi Komisja [5] udzieliła skarżącemu znaczącego dostępu do dziewięciu dokumentów, w tym do zawartych w nich informacji na temat proponowanych środków łagodzących, utajniając jedynie ograniczone dane osobowe [6]. Uznał on, że prawie rok po przyjęciu decyzji potwierdzającej zmieniły się okoliczności faktyczne i prawne i że w związku z tym tych dziewięć dokumentów nie jest już objętych wyjątkiem dotyczącym ochrony interesów handlowych. W odniesieniu do pozostałych trzech dokumentów Komisja powtórzyła, że dokumenty te zawierały szczególnie chronione informacje handlowe pochodzące od zidentyfikowanego przedsiębiorstwa, z którym nie zawarło ono bezpośredniej umowy, i utrzymywała, że ujawnienie tych informacji naruszyłoby interesy handlowe przedsiębiorstwa.
11. W swoich uwagach skarżący wyraził niezadowolenie z rozpatrzenia przez Komisję jego wniosku o udzielenie dostępu. Wskazał on, że uzyskanie dostępu do spornych dokumentów zajęło mu prawie dwa lata i że opóźnienie to uniemożliwiło mu wykonywanie pracy dziennikarskiej. Skarżący twierdził również, że Komisja nie przedstawiła jasnego i uzasadnionego wyjaśnienia istnienia ryzyka dla interesów handlowych danego producenta ani powodów, dla których uważa, że ryzyko to zmniejszyło się.
Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po wydaniu zalecenia
12. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje pozytywną odpowiedź Komisji na jej zalecenie dotyczące ponownego rozważenia decyzji o odmowie publicznego dostępu do (części) dwunastu przedmiotowych dokumentów.
13. Rzecznik zauważa, że po ponownej ocenie Komisja udzieliła szerszego publicznego dostępu do dziewięciu z dwunastu spornych dokumentów.
14. Rzecznik podtrzymuje jednak pogląd, że powody, na których Komisja oparła swoją decyzję o odmowie dostępu do odpowiednich części tych dokumentów w momencie przyjęcia decyzji potwierdzającej, nie były przekonujące.
15. W odniesieniu do pozostałych trzech dokumentów zawierających informacje na temat testów kontroli jakości Rzecznik ponownie wyraża pogląd, że informacje te nie kwalifikują się jako szczególnie chronione informacje handlowe tylko dlatego, że dotyczą przedsiębiorstwa. Wyraża zatem ubolewanie, że Komisja podtrzymała swoją odmowę udzielenia dostępu do tych dokumentów w całości.
16. Rzecznik wyraża również ubolewanie z powodu czasu, jaki Komisja poświęciła w tej sprawie na udzielenie dostępu. Chociaż w swoim zaleceniu przyznała, że wniosek skarżącego o udzielenie dostępu dotyczył jednej z najbardziej ruchliwych części Komisji w tamtym czasie, sposób, w jaki Komisja zajmowała się tą sprawą, był wyraźnie sprzeczny z duchem rozporządzenia 1049/2001. Świadczy o tym fakt, że ze względu na upływ czasu skarżący nie może wykorzystać informacji, które zostały mu ujawnione, w zamierzonym przez niego celu. W związku z tym Rzecznik ponownie podkreśla znaczenie przejrzystości w czasach kryzysu [7], a także potrzebę dążenia do przestrzegania terminów określonych w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu [8].
Wnioski
Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę, formułując następujący wniosek:
Komisja pozytywnie zareagowała na zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich, udzielając szerszego publicznego dostępu do przedmiotowych dokumentów. Komisja nadal jednak nie udzieliła dostępu do wszystkich trzech pozostałych dokumentów. Ponadto z powodu upływu prawie dwóch lat skarżący nie może wykorzystać ujawnionych mu informacji w zamierzonym przez siebie celu. Rzecznik potwierdza zatem swoje ustalenie dotyczące niewłaściwego administrowania.
Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.
Europejska
Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O'Reilly
Strasburg, 25/05/2022
[1] Informacje na temat instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych można znaleźć na stronie: https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/coronavirus-response/emergency-support-instrument_en.
[2] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049.
[3] Zgodnie z art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.
[4] Pełny tekst zalecenia oraz ocena, która do niego doprowadziła, są dostępne pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/148785.
[5] Odpowiedź Komisji na zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich jest dostępna pod adresem:
https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/156129.
[6] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1049/2001.
[7] Zob. pismo Rzecznika Praw Obywatelskich do Komisji z dnia 20 kwietnia 2020 r.: https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/127057.
[8] Zob. również dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich z własnej inicjatywy w sprawie czasu rozpatrywania przez Komisję Europejską wniosków o publiczny dostęp do dokumentów: https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60766.