Okoliczności powstania skargi

1. Skarga dotyczy czasu potrzebnego Komisji Europejskiej na ocenę stanowiska władz polskich w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

2. Skarżący dowiedział się, że Komisja wszczęła przeciwko Polsce postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczące przeszkód w rejestracji pojazdów z napędem prawostronnym w Polsce. Zgodnie z polskimi przepisami nowe i używane pojazdy z napędem prawostronnym nie mogą być rejestrowane w Polsce.

3. Komisja uznała, że te ograniczenia rejestracji stanowią nieproporcjonalną barierę dla przywozu pojazdów z napędem prawostronnym do Polski. W odniesieniu do pojazdów używanych przeszkody w ich rejestracji naruszają art. 34 TFUE, a w przypadku nowych pojazdów są one sprzeczne z dyrektywą Rady 70/311 EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep [1] oraz dyrektywą 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiającą ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów [2].

4. W dniu 1 października 2010 r. Komisja przesłała władzom polskim uzasadnioną opinię, w której zwróciła się do nich o dostosowanie ich przepisów do prawa UE. Władze polskie odpowiedziały na uzasadnioną opinię Komisji w dniu 2 grudnia 2010 r., tj. w terminie dwóch miesięcy wyznaczonym przez Komisję.

5. W czerwcu 2011 r. skarżący złożył do Komisji skargę w formie pisma i wiadomości e-mail na temat przedmiotowych polskich przepisów.

6. W dniu 5 lipca 2011 r. Komisja poinformowała składającego petycję, że ocenia odpowiedź władz polskich na uzasadnioną opinię z dnia 2 grudnia 2010 r. „zanim [spółka] będzie mogła zaproponować skierowanie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości.” Stwierdziła również, że będzie na bieżąco informować skarżącego o wszelkich zmianach w aktach sprawy. Tydzień później skarżący zwrócił się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

7. W dniu 15 lipca 2011 r. Komisja przekazała skarżącemu streszczenie argumentów przedstawionych przez władze polskie na poparcie ograniczeń w rejestracji. Tego samego dnia odpowiedział Komisji, przedstawiając kontrargumenty do stanowiska władz polskich.

Przedmiot dochodzenia

8. W swojej skardze skarżący przedstawił jeden zarzut i jedno roszczenie. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie zarzutu skarżącego, ale nie w sprawie jego roszczenia, z powodów przedstawionych w następnym akapicie. Skarżący zarzucił Komisji, że nie oceniła w rozsądnym terminie odpowiedzi władz polskich na uzasadnioną opinię Komisji dotyczącą przedmiotowego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

9. W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że Komisja powinna niezwłocznie wszcząć postępowanie przeciwko Polsce przed Trybunałem Sprawiedliwości, Rzecznik wyjaśnił skarżącemu, że nie może rozpatrzyć jego roszczenia z dwóch powodów. Po pierwsze, dopóki Komisja nie oceni odpowiedzi państwa członkowskiego na uzasadnioną opinię, nie jest ona w stanie podjąć decyzji o skierowaniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości. Po drugie, w świetle odpowiedniego orzecznictwa osoba fizyczna nie może żądać od Komisji wniesienia skargi do Trybunału Sprawiedliwości przeciwko państwu członkowskiemu [3].

10. Po tym, jak Komisja stwierdziła w swojej opinii, że w dniu 28 września 2011 r. podjęła decyzję o wniesieniu skargi w sprawie przedmiotowego naruszenia do Trybunału Sprawiedliwości, skarżący ponownie przedstawił swoje pierwotne żądanie, z kilkoma zmianami. Podniósł on zasadniczo, że Komisja postanowiła opóźnić wniesienie skargi do Trybunału i że powinna powstrzymać się od dalszych opóźnień. Podniósł on w tym względzie, że sekretariat Trybunału Sprawiedliwości poinformował go w dniu 13 grudnia 2011 r., że do tego czasu przed Trybunałem nie toczyła się żadna sprawa przeciwko Polsce dotycząca rejestracji pojazdów z napędem prawostronnym.

11. Rzecznik Praw Obywatelskich nie uwzględni jednak tego zmienionego twierdzenia w dochodzeniu. Rzecznik nie może wykluczyć, że do dnia 13 grudnia 2011 r. Komisja mogła przedstawić uzasadnione powody, dla których nie wniosła do Trybunału sprawy o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego. Rzecznik byłby jednak w stanie ocenić takie powody w ramach niniejszego dochodzenia tylko wtedy, gdyby skarżący najpierw zwrócił się w tej sprawie do Komisji [4]. Skarżący tego nie uczynił, w związku z czym jego wniosek jest niedopuszczalny ze względu na brak wcześniejszego podejścia administracyjnego do Komisji.

W przedmiocie dochodzenia

12. W dniu 31 sierpnia 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o wydanie opinii w sprawie skargi. W dniu 25 listopada 2011 r. Komisja przedłożyła swoją opinię, która została przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag. Przedstawił on swoje uwagi w dniu 5 grudnia 2011 r. i uzupełnił je w dniu 13 grudnia 2011 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

Uwagi wstępne

13. Rzecznik zauważa, że skarga odnosi się do domniemanego nieprzestrzegania przez władze polskie przepisów UE dotyczących swobodnego przepływu towarów (art. 34 TFUE) oraz dyrektyw 70/311/EWG i 2007/46/WE [5]. W tym względzie Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że zgodnie z art. 228 TFUE Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do przyjmowania i rozpatrywania skarg dotyczących niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji, organów i agencji UE. W związku z tym żadne działanie jakiegokolwiek innego organu lub osoby nie może być przedmiotem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.

14. W związku z tym zadaniem Rzecznika nie jest badanie zasadności przepisów unijnych lub krajowych oraz tego, czy organy krajowe prawidłowo stosowały prawo krajowe lub europejskie. Z powyższych powodów w dochodzeniu w sprawie niniejszej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich zajmie się wyłącznie kwestią ewentualnego niewłaściwego administrowania ze strony Komisji.

15. Rzecznik uważa, że w tym miejscu warto przypomnieć jego mandat, biorąc pod uwagę zaskakujące stwierdzenie Komisji zawarte w opinii [6], że powinien on uznać skargę za niedopuszczalną ze względu na jej skargę do Trybunału. Składający petycję ma nadzieję, że obecnie dla Komisji jest jasne, iż kontrola Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczy wyłącznie postępowania Komisji w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, podczas gdy kontrola Trybunału dotyczy naruszenia przepisów przez państwo członkowskie.

A. Zarzut nieuzasadnionego czasu potrzebnego na ocenę odpowiedzi władz polskich na uzasadnioną opinię

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

16. W swojej skardze skarżący wskazał, że w lipcu 2011 r. Komisja poinformowała go, że jest w trakcie analizowania odpowiedzi władz polskich na uzasadnioną opinię, która została mu przesłana siedem miesięcy wcześniej, tj. w grudniu 2010 r. W związku z tym twierdził, że okres siedmiu miesięcy wymagany przez Komisję na rozpatrzenie odpowiedzi władz polskich na uzasadnioną opinię był zbyt długi.

17. W swojej opinii Komisja najpierw wyjaśniła istotne fakty. Stwierdził, że łącznie rozpatruje 16 skarg dotyczących przeszkód w rejestracji pojazdów z napędem prawostronnym w Polsce. Pierwsze z nich, zarejestrowane w sierpniu 2008 r., doprowadziło do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2008/4700. Skarga skarżącego z czerwca 2011 r. była ostatnią z 16 skarg. W dniu 1 października 2010 r. w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2008/4700 Komisja skierowała do władz polskich uzasadnioną opinię. Ich odpowiedź otrzymano w dniu 2 grudnia 2010 r. W dniu 17 grudnia 2010 r. odpowiedź została przetłumaczona, a następnie rozpoczęły się konsultacje wewnętrzne.

18. Równolegle Komisja prowadziła podobną sprawę przeciwko Litwie (o numerze referencyjnym 2009/4229). Komisja skierowała również uzasadnioną opinię do władz litewskich, które udzieliły odpowiedzi w dniu 19 stycznia 2011 r. Władze litewskie podniosły te same argumenty dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego co władze polskie. Ponadto zwrócili się o spotkanie z Komisją w celu omówienia tej sprawy. „W trosce o spójność i równe traktowanie państw członkowskich” Komisja postanowiła „zaczekać na wynik posiedzenia”, na którym władze litewskie miały zaproponować lub zaakceptować alternatywę dla zakazu rejestracji. Posiedzenie odbyło się w dniu 17 marca 2011 r. Komisja zaproponowała różne warianty, próbując znaleźć wyważone i proporcjonalne rozwiązanie, ale „nie otrzymano odpowiedzi”.

19. W dniu 27 kwietnia 2011 r. właściwe służby Komisji sporządziły szczegółową notę zawierającą analizę wszystkich argumentów przedstawionych przez władze polskie. Projekt noty został następnie rozesłany do wewnętrznych konsultacji do powiązanych służb w celu „wzmocnienia argumentów”.

20. W dniu 27 lipca 2011 r. służby Komisji wyraziły zgodę na „proponowane” wniesienie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W dniu 28 września 2011 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu sprawy do Trybunału.

21. Po drugie, Komisja uznała, że bardziej terminowa ocena odpowiedzi władz polskich na uzasadnioną opinię Komisji byłaby niemożliwa bez uszczerbku dla jakości oceny, a tym samym dla wyniku postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Złożone kwestie prawne podniesione w sprawie wymagały dogłębnej analizy prawnej. Ponadto kwestia ta była wysoce techniczna. Konieczne było również zapewnienie spójności podejścia przyjętego w odniesieniu do nowych pojazdów (w odniesieniu do których istnieją zharmonizowane przepisy) i pojazdów uprzednio zarejestrowanych (w odniesieniu do których nie istnieją zharmonizowane przepisy). Ponadto Komisja musiała uwzględnić w swojej analizie szeroki margines swobody, jakim dysponują państwa członkowskie przy ustalaniu poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego, oraz możliwość uzasadnienia przez nie ograniczeń w zakresie rejestracji.

22. Po trzecie, Komisja uznała, że zadbała o poinformowanie skarżącego w odpowiednim czasie o postępach w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

23. Wreszcie Komisja odniosła się do orzecznictwa Trybunału, które stanowi, że przepisy art. 258 TFUE muszą być stosowane „bez towarzyszącego im obowiązku podjęcia przez Komisję działań w określonym terminie, z wyjątkiem sytuacji, gdy zbyt długi czas trwania postępowania poprzedzającego wniesienie skargi przewidzianego w art.[258] może utrudnić danemu państwu członkowskiemu odrzucenie argumentów Komisji i tym samym naruszyć prawo do obrony” [7]. Tak nie było. Ponadto stwierdził, że „czas spędzony przez Komisję w trakcie przedmiotowego postępowania poprzedzającego wniesienie skargi powinien pozwolić danemu państwu członkowskiemu na dostosowanie swojego ustawodawstwa do prawodawstwa UE”.

24. W swoich uwagach dotyczących odpowiedzi Komisji skarżący argumentował, że uzasadnienie Komisji nie jest jasne. Zastanawiał się, dlaczego doszło do opóźnienia (choć niewielkiego) ze względu na konieczność przetłumaczenia odpowiedzi władz polskich, skoro Komisja wyraźnie ma pracowników, którzy rozumieją język polski. Skarżący zastanawiał się również, dlaczego dopiero w dniu 27 kwietnia 2011 r. Komisja sporządziła notę zawierającą analizę odpowiedzi władz polskich. Zdaniem skarżącego wszelkie opóźnienia w sprawie polskiej spowodowane perspektywą znalezienia rozwiązania w sprawie litewskiej są niesprawiedliwe wobec skarżących w Polsce. Nawet jeśli rząd litewski posłużył się tymi samymi argumentami, co rząd polski, istniały wszelkie powody, aby szybko przystąpić do analizy prawnej, aby przygotować się na przewidywane spotkanie w dniu 17 marca.

25. Skarżący uznał, że w okolicznościach obecnego naruszenia uwaga Komisji, zgodnie z którą czas, jaki poświęca na postępowanie poprzedzające wniesienie skargi, powinien umożliwić państwu członkowskiemu dostosowanie przepisów krajowych do przepisów UE, jest „najbardziej niepokojąca”. Wskazał w tym względzie, że odpowiedź władz polskich była podsumowująca, że Polska będzie gotowa zmienić kwestionowane prawo, gdy jej infrastruktura drogowa będzie równa infrastrukturze Europy Zachodniej [8]. Może to zająć "dziesiątki lub pokolenia". W związku z tym uwaga Komisji mogła wykazać, że nie przeczytała uważnie odpowiedzi władz polskich, a przynajmniej że nie uważa dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich za okazję do przeprowadzenia prawdziwego przeglądu.

26. Skarżący wyraził wątpliwości co do tego, czy przedmiotowe kwestie prawne były wystarczająco złożone, aby uzasadnić fakt, że Komisja potrzebowała kilku miesięcy na ocenę odpowiedzi władz polskich. Zwrócił uwagę, że Komisja potrzebowała wszystkich tych miesięcy na ocenę odpowiedzi, którą polski rząd miał tylko dwa miesiące na przygotowanie. Większość argumentów zawartych w odpowiedzi była dobrze znana Komisji z jej wcześniejszych kontaktów z władzami polskimi, kiedy Komisja opracowała już istotne kontrargumentów. Przedmiotowe naruszenie dotyczy dziedziny prawa Unii, z którą służba prawna Komisji jest bardzo dobrze zaznajomiona. Jego zdolność do szybkiego rozwiązywania problemów w tej dziedzinie powinna być znacznie większa niż zdolność któregokolwiek z państw członkowskich lub jakiejkolwiek kancelarii prawnej.

27. Wreszcie skarżący zastanawiał się, do jakiego toczącego się „postępowania sądowego” Komisja odniosła się na końcu swojej opinii z dnia 25 listopada 2011 r., jeżeli do czasu przedstawienia uwag, tj. do dnia 5 grudnia 2011 r., Komisja nie wniosła do Trybunału Sprawiedliwości żadnej skargi dotyczącej przedmiotowego naruszenia.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

28. Jak słusznie zauważyła Komisja, Trybunał Sprawiedliwości nie odniósł się do żadnych terminów, w których Komisja powinna działać na podstawie art. 258 TFUE. Ponadto wielokrotnie orzekał, że postępowanie na podstawie art. 258 TFUE jest dopuszczalne, nawet jeśli Komisja potrzebuje kilku lat, aby wnieść sprawę do sądu po wydaniu uzasadnionej opinii [9]. Komisja ma zatem prawo stwierdzić, że dysponuje pewną [10] swobodą uznania przy wszczynaniu postępowania sądowego zgodnie z art. 258 TFUE. Nie może jednak powoływać się na swoje uprawnienia dyskrecjonalne w celu uzasadnienia swojej administracyjnej niedyspozycji do działania [11].

29. W tym samym kontekście nie ma wyraźnego ani ustalonego prawnie terminu, w którym Komisja musi rozpatrzyć odpowiedzi państw członkowskich na uzasadnione opinie Komisji na administracyjnym etapie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z 2002 r. w sprawie stosunków ze skarżącym w odniesieniu do naruszeń prawa wspólnotowego [12] milczy w tym względzie. Komunikat stanowi jedynie, że „[z]godnie z ogólną zasadą departamenty Komisji będą badać skargi w celu podjęcia decyzji o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia lub zamknięciu sprawy w terminie nie dłuższym niż jeden rok od daty zarejestrowania skargi przez Sekretariat Generalny”.

30. Mimo że Komisja dysponuje swobodą uznania w zakresie oceny, ile czasu może potrzebować na ocenę odpowiedzi państwa członkowskiego na uzasadnioną opinię i podjęcie decyzji w sprawie następnego kroku, korzystanie z tej swobody uznania podlega jednak zasadom dobrej administracji. Jedną z tych zasad, zapisaną w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, jest to, że instytucje, organy i agencje UE powinny działać w rozsądnym terminie [13].

31. Komisja powinna zatem zakończyć ocenę odpowiedzi danego państwa członkowskiego na uzasadnioną opinię w rozsądnym terminie, to znaczy, jak określił to Trybunał, w terminie, który nie jest oczywiście nieracjonalny w okolicznościach sprawy [14].

32. Alternatywnie Komisja mogłaby wykazać (i) dlaczego obiektywnie potrzebowała więcej czasu na dokonanie oceny i w jaki sposób została ona przeprowadzona lub (ii) że musiała podjąć dalsze działania w celu wyjaśnienia lub zakończenia oceny, na przykład poprzez zadawanie dalszych pytań zainteresowanemu państwu członkowskiemu.

33. Podsumowując, zasady dobrej administracji nakładają na Komisję obowiązek wyjaśnienia obywatelom powodów, dla których na etapie poprzedzającym wniesienie skargi w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zamierza ona podjąć kolejne kroki. Chociaż obywatele nie są i nie mogą być uznawani za strony w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte w następstwie ich skarg do Komisji, ostateczny wynik postępowania leży w interesie obywateli, którzy złożyli skargę. Dotyczy to również czasu potrzebnego Komisji na skuteczne wniesienie skargi do Trybunału Sprawiedliwości. Gdyby bowiem Komisja uwzględniła skargę wniesioną przeciwko państwu członkowskiemu, obywatele mogliby powoływać się na odnośną decyzję Trybunału przed właściwymi sądami krajowymi, aby dochodzić swoich praw. W związku z tym wszelkie nieuzasadnione nadmierne opóźnienia w działaniach Komisji prowadzących do właściwej transpozycji prawa UE przez państwa członkowskie mogą ostatecznie wpłynąć na prawa obywateli na szczeblu krajowym.

34. Rzecznik zwraca uwagę, że administracyjny proces oceny odpowiedzi na uzasadnioną opinię, który wiąże się z wewnętrznymi konsultacjami w Komisji, kończy się wraz z przedstawieniem przez służby wniosku dotyczącego kolejnego etapu. W przedmiotowej sprawie miało to miejsce w dniu 27 lipca 2011 r., czyli w dniu, w którym służby Komisji zgodziły się na „proponowane” wniesienie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE. Biorąc pod uwagę, że Komisja otrzymała odpowiedź władz polskich na uzasadnioną opinię w grudniu 2010 r., najwyraźniej potrzebowała ponad siedmiu miesięcy na jej ocenę. Zdaniem Rzecznika siedem miesięcy na analizę odpowiedzi na uzasadnioną opinię w okolicznościach niniejszej sprawy nie było rozsądnym terminem.

35. Po pierwsze, jak słusznie zauważył skarżący, na podstawie wcześniejszych kontaktów między nim a władzami polskimi Komisja mogła mieć dość jasne pojęcie, czego oczekiwać od odpowiedzi. Po drugie, jak stwierdził skarżący, służba prawna Komisji jest bardzo zaznajomiona z tą dziedziną i w związku z tym uzasadnione byłoby oczekiwanie, że jej analiza zostanie przeprowadzona szybko i będzie bardzo przekonująca. Ostatecznie z podsumowania odpowiedzi władz polskich, które Komisja uprzejmie przesłała skarżącemu i które przekazał Rzecznikowi Praw Obywatelskich, wynika, że odpowiedź zawierała głównie argumenty dotyczące bezpieczeństwa na polskich drogach, a nie argumenty prawne. Komisja ma wieloletnie doświadczenie w kontaktach z państwami członkowskimi, które uzasadniają ograniczenia podstawowych swobód zagwarantowanych w Traktacie, powołując się na nadrzędne względy interesu publicznego, takie jak względy bezpieczeństwa ruchu drogowego [15].

36. Rzecznik nie rozumie zatem, dlaczego Komisja nie mogła zakończyć oceny odpowiedzi władz polskich (lub przynajmniej wstępnej) przed spotkaniem z władzami litewskimi. Rzecznik rozumie jednak, że mogła zaistnieć potrzeba opóźnienia ostatecznych wniosków z oceny odpowiedzi władz polskich do czasu faktycznego spotkania z władzami litewskimi, które dotyczyło tego samego rodzaju naruszenia. Jak słusznie zauważyła Komisja, musiała ona konsekwentnie reagować na ten sam rodzaj naruszenia w dwóch państwach członkowskich i zapewnić równe traktowanie.

37. W swojej opinii Komisja nie wyjaśniła jednak, dlaczego po spotkaniu z władzami litewskimi w dniu 18 marca 2011 r. nadal potrzebowała około czterech miesięcy na zakończenie oceny odpowiedzi władz polskich [16]. W tym względzie Rzecznik zwraca uwagę, że według Komisji wewnętrzne konsultacje w sprawie tej odpowiedzi rozpoczęły się już w grudniu 2010 r. Jeżeli argumenty władz litewskich były zasadniczo takie same jak argumenty władz polskich, nie jest jasne, dlaczego druga runda konsultacji wewnętrznych, najwyraźniej rozpoczęta po spotkaniu z władzami litewskimi, trwała od kwietnia do lipca 2011 r. Komisja nie wspomniała o żadnych kontaktach z władzami polskimi w tym okresie.

38. Wreszcie Rzecznik Praw Obywatelskich rozumie obawy skarżącego (wspomniane w pkt 25 powyżej) w związku ze stwierdzeniem Komisji, że „czas spędzony przez Komisję w trakcie przedmiotowego postępowania poprzedzającego wniesienie skargi powinien pozwolić zainteresowanemu państwu członkowskiemu na dostosowanie swojego ustawodawstwa do prawodawstwa UE. Stwierdzenie to można rzeczywiście uznać za niewłaściwe, biorąc pod uwagę kategoryczne oświadczenie władz polskich, że zaprzestaną one przedmiotowego naruszenia, gdy polska infrastruktura drogowa „dorówna poziomowi innych państw członkowskich UE”, tj. w nieokreślonym czasie w przyszłości. Rzecznik ufa jednak, że w tym oświadczeniu Komisja miała raczej na myśli stwierdzenie, że przez cały czas trwania postępowania poprzedzającego wniesienie skargi dane państwo członkowskie nadal ma szansę położyć kres naruszeniu i że w tym czasie Komisja jest gotowa pomóc państwu członkowskiemu skorygować jego stanowisko.

39. W świetle powyższego Rzecznik uważa, że Komisja nie uzasadniła w jasny i przekonujący sposób, dlaczego potrzebowała siedmiu miesięcy na ocenę odpowiedzi władz polskich. Był to przypadek niewłaściwego administrowania.

40. Ponieważ dochodzenie nie zawierało żadnych twierdzeń, Rzecznik uważa, że nie należy zwracać się do Komisji o dodatkowe wyjaśnienia. W związku z tym zamyka sprawę z uwagą krytyczną poniżej.

C. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka ją następującą uwagą krytyczną:

Komisja nie uzasadniła w jasny i przekonujący sposób, dlaczego potrzebowała siedmiu miesięcy na ocenę odpowiedzi władz polskich na jej uzasadnioną opinię.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 9 lutego 2012 r.

[1] Dz.U. angielskie wydanie specjalne: Seria I, rozdział 1970(II), s. 375.

[2] Dz.U. 2007, L 263, s. 1.

[3] Sprawy C-371/89 Emrich przeciwko Komisji, Rec. 1990, s. I-1555; sprawa C-87/89 Sonito przeciwko Komisji, Rec. 1990, s. I-1981; T-201/96 Smanor i in. przeciwko Komisji, Rec. 1997, s. II-1081; oraz T-196/08 Srinivasan przeciwko Rzecznikowi Praw Obywatelskich, postanowienie z dnia 3 listopada 2008 r., nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym, pkt 16.

[4] Art. 2 ust. 4 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wymaga, aby skarga była poprzedzona „odpowiednim podejściem administracyjnym do zainteresowanych instytucji i organów”.

[5] Zob. przypisy 1 i 2 powyżej.

[6] Komisja zakończyła swoją opinię stwierdzeniem, że „[i]n wszelkich okolicznościach oraz biorąc pod uwagę fakt, że domniemane fakty są przedmiotem postępowania sądowego, Komisja uważa, że Rzecznik Praw Obywatelskich powinien uznać skargę za niedopuszczalną”.

[7] Sprawy C-96/89 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. 1991, s. I-2461, pkt 15 i 16 oraz C-207/97 Komisja przeciwko Belgii, Rec. 1999, s. I-275, pkt 25.

[8] Skarżący dostarczył wraz ze swoimi uwagami kopię streszczenia odpowiedzi władz polskich, którą przesłała mu Komisja. Akapit trzeci tej odpowiedzi, zatytułowany „Specyfika polskiej infrastruktury”, zawiera następujące stwierdzenia: „Według władz polskich rodzaj i stan sieci dróg mają znaczący wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. ... Drogi wielopasmowe, w szczególności autostrady, są niewątpliwie najbezpieczniejsze. Na drogach takich jak te wykonujących wiele manewrów z pojazdów nie przystosowanych do ruchu prawostronnego ... nie stanowi tak dużego zagrożenia. Jednak... w Polsce przeważają pojedyncze jezdnie. Tranzyt i ruch lokalny nie są rozdzielone. Obecnie w Polsce autostrady stanowią jedynie ok. 0,2% wszystkich dróg publicznych. ... Polskie władze zapewniają, że w przyszłości, gdy dobrobyt polskiego społeczeństwa dorówna poziomowi innych państw członkowskich UE, a tym samym ilość importowanych pojazdów używanych znacznie się zmniejszy i nie będzie już miała masowego charakteru, a ponadto gdy stan infrastruktury drogowej zapewni wysoki poziom bezpieczeństwa w wyniku jej rozwoju i modernizacji, będą gotowe znieść wspomniane ograniczenia dotyczące rejestracji pojazdów przystosowanych do ruchu lewostronnego.

[9] Sprawy C-317/92 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. 1994, s. I-2039, pkt 2 i 4 oraz C-333/99 Komisja przeciwko Francji, Rec. 2001, s. I-1025.

[10] Opinia rzecznika generalnego Albera w sprawie C-358/97 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. 2000, s. I-6301, pkt 83: „Z uwagi na to, że zgodnie z [art. 258 TFUE] Komisja jest zobowiązana do wniesienia skargi w odniesieniu do każdego stwierdzonego uchybienia zobowiązaniom traktatowym, ma ona podstawowy obowiązek wniesienia skargi. Sąd ten dysponuje jednak pewnym zakresem uznania, w szczególności w odniesieniu do terminu i sposobu przeprowadzenia poszczególnych etapów postępowania przewidzianego w art. [258 TFUE] [...]. Nie istnieje ogólny górny termin na wniesienie skargi do Trybunału. Do Komisji należy zatem ustalenie, po upływie wyznaczonego terminu, kiedy należy wnieść skargę w następstwie uzasadnionej opinii [...]”.

[11] W wyżej wymienionej opinii ostatnie zdanie pkt 83 brzmi: „Jednakże w skrajnych przypadkach, gdy Komisja długo czeka na wniesienie skargi i nie podejmuje żadnych innych kroków przeciwko państwu członkowskiemu, nie można całkowicie wykluczyć ewentualnego zarzutu utraty prawa do wniesienia skargi i dopuszczalności skargi. Niemniej jednak orzecznictwo Trybunału skłania się ku odrzuceniu koncepcji, zgodnie z którą prawo Komisji do wniesienia skargi może zostać utracone”(podkreślenie dodane).

[12] Dz.U. 2002, C 244, s. 5.

[13] Artykuł 41 Karty, zatytułowany "Prawo do dobrej administracji", stanowi: „1. Każda osoba ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii [...]”.

[14] Sprawa T-394/03 Angeletti przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-2-95 i II-A-2-441, pkt 61.

[15] Zob. np. sprawa C-246/00 Komisja przeciwko Niderlandom [2003] Rec. I-7485.

[16] W e-mailu do skarżącego z dnia 5 lipca 2011 r. Komisja rzeczywiście poinformowała go, że "wciąż ocenia"odpowiedź władz polskich.