De zaak betrof een verzoek om toegang van het publiek tot documenten in verband met de automatische uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden tussen de EU-lidstaten en niet-EU-landen. De Raad heeft links verstrekt naar tien documenten die reeds tot het publieke domein behoren en heeft volledige toegang verleend tot vier andere documenten. Bovendien heeft zij geweigerd het publiek toegang te verlenen tot tien documenten, geheel of gedeeltelijk, op grond van de noodzaak om het openbaar belang te beschermen wat betreft de internationale betrekkingen en het financiële beleid van de lidstaten van de Unie. De Raad was ook van oordeel dat openbaarmaking zijn besluitvorming zou ondermijnen. De klagers betwistten het gebruik van die uitzonderingen en voerden aan dat een hoger openbaar belang openbaarmaking gebiedt.

Op basis van het onderzoek en de inspectie van de litigieuze documenten door haar onderzoeksteam heeft de Ombudsman vastgesteld dat het niet kennelijk onjuist was dat de Raad van mening was dat openbaarmaking van de (geredigeerde delen van) de litigieuze documenten de internationale betrekkingen en/of het financiële beleid van de lidstaten zou ondermijnen.

Aangezien deze beschermde openbare belangen niet kunnen worden vernietigd door een ander openbaar belang dat belangrijker wordt geacht, hoefde de toepassing door de Raad van de uitzondering voor het besluitvormingsproces niet te worden onderzocht. De Ombudsman sloot daarom het onderzoek af en stelde vast dat er geen sprake was van wanbeheer.

Dit onderzoek betrof de naleving door de Europese Commissie van de bepalingen inzake tabakslobby, zoals uiteengezet in het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (FCTC) van de Wereldgezondheidsorganisatie. De Ombudsman beoordeelde met name hoe de Commissie de transparantie van haar interacties met de tabaksindustrie waarborgt.

De eerdere werkzaamheden van de Ombudsman hadden aangetoond hoe de directoraten-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid (DG SANTE) en Belastingen (DG TAXUD) van de Commissie voldoen aan de verplichtingen op dit gebied. Dit onderzoek was bedoeld om na te gaan hoe de Commissie haar verplichtingen in alle diensten en met betrekking tot alle personeelsleden van de Commissie nakomt.

In de loop van het onderzoek deelde de Ombudsman haar voorlopige bevindingen met de Commissie. Zij wees erop dat het verzuim van de Commissie om in al haar diensten een consistente aanpak te volgen om te voldoen aan haar verplichtingen met betrekking tot de transparantie van de interacties met vertegenwoordigers van de tabaksindustrie, wanbeheer vormt. Dit omvatte het niet bijhouden en beschikbaar stellen van notulen van vergaderingen met vertegenwoordigers van de tabaksindustrie en het niet waarborgen van een systematische beoordeling, in alle directoraten-generaal, van de vraag of potentiële vergaderingen met vertegenwoordigers van de tabaksindustrie nodig zijn.

In haar antwoord herhaalde de Commissie haar standaardbenadering van lobbytransparantie en verwees zij naar de aanvullende maatregelen die DG SANTE en DG TAXUD vóór het onderzoek van de Ombudsman hadden genomen. De Ombudsman bevestigde derhalve haar bevinding dat het verzuim van de Commissie om te zorgen voor een alomvattende aanpak van de transparantie van vergaderingen met vertegenwoordigers van de tabaksindustrie door al haar diensten, wanbeheer vormt.

De Commissie voegde er echter aan toe dat zij haar management opdracht zal geven een beoordeling uit te voeren van het risico van blootstelling aan de tabaksindustrie. De Ombudsman verwelkomde deze toezegging als een teken dat de situatie in de toekomst zou kunnen verbeteren. De Ombudsman zal de Commissie begin 2024 schriftelijk op de hoogte stellen van de punten die zij haar verzoekt mee te delen aan haar directeuren-generaal, diensthoofden en kabinetshoofden wanneer zij deze beoordeling uitvoeren. De Ombudsman zal de Commissie ook verzoeken uiterlijk op 30 juni 2024 verslag uit te brengen over het resultaat van de beoordeling en de vooruitgang die op die basis is geboekt.

De zaak betrof de weigering van de Commissie om het publiek toegang te verlenen tot documenten in verband met een EU Pilot-procedure betreffende een vermeende inbreuk door Spanje op de energiebelastingrichtlijn.

De betrokken documenten betroffen vier brieven van de Spaanse autoriteiten met hun juridische beoordeling van de verenigbaarheid van het nationale wetgevingskader met de richtlijn. Spanje maakte bezwaar tegen de openbaarmaking van de brieven en voerde aan dat deze betrekking hadden op lopende gerechtelijke procedures op nationaal niveau die door openbaarmaking zouden kunnen worden geschaad. Op basis hiervan heeft de Commissie de uitzondering voor de bescherming van gerechtelijke procedures ingeroepen en de toegang tot de vier brieven geweigerd.

Na onderzoek van de documenten in kwestie stelde de Ombudsman vast dat het besluit om toegang te weigeren in overeenstemming was met de EU-jurisprudentie. De Ombudsman concludeerde derhalve dat er geen sprake was van wanbeheer en sloot het onderzoek af.

Klager in deze zaak voerde aan dat de Europese Commissie een inbreukklacht betreffende de Deense regels inzake het tijdelijke gebruik van auto's uit andere EU-lidstaten niet volledig had onderzocht. De klager vermoedde dat de Deense regels op dit gebied tot op zekere hoogte bedoeld zijn om het tijdelijke gebruik van in andere lidstaten geregistreerde auto’s tot een minimum te beperken, teneinde de inkomsten uit de registratie van ingevoerde auto’s te verhogen.

De Ombudsman was van oordeel dat de door klager aan de orde gestelde kwestie verdere aandacht verdiende en dat de Commissie bepaalde specifieke punten niet volledig had aangepakt. Zij stelde daarom als oplossing voor dat de Commissie de inbreukklacht opnieuw zou registreren en onderzoeken. De Commissie heeft haar voorstel aanvaard en de Ombudsman heeft het onderzoek derhalve afgesloten.

Klager verzocht om toegang van het publiek tot documenten over de lopende onderhandelingen van de Raad over het wetgevingsvoorstel betreffende de belasting van digitale diensten. De Raad heeft vastgesteld dat 53 documenten onder het verzoek van klager ´ vallen. Zij gaf volledige toegang tot 24 documenten, weigerde de toegang tot 10 documenten in hun geheel en verleende gedeeltelijke toegang tot de rest. De Raad voerde aan dat de weigering om deze documenten openbaar te maken werd gerechtvaardigd door de noodzaak om de internationale betrekkingen, het financiële, monetaire en economische beleid van de EU of de lidstaten en haar eigen besluitvormingsproces te beschermen.

Klager was ontevreden over het besluit van de Raad´ om de toegang tot tien documenten in hun geheel te weigeren en wendde zich tot de Ombudsman.

Na inzage van de documenten en naar aanleiding van de aanvullende toelichtingen die de Raad in antwoord op haar vragen heeft gegeven, is de Ombudsman van mening dat het besluit van de Raad´ om het publiek de toegang tot de documenten te ontzeggen destijds gerechtvaardigd was. De Ombudsman is echter ingenomen met het besluit van de Raad´s, dat in de loop van haar onderzoek is genomen, om het publiek toegang te verlenen tot vijf van de tien gevraagde documenten.

De Ombudsman heeft het onderzoek derhalve afgesloten.