Geachte president van de Republiek Cyprus, Nikos Christodoulides,

Beste ombudsvrouw Maria Stylianou-Lottides,

Beste collega's en vrienden,

Ik ben vereerd hier vanavond te zijn om de vijfendertigste verjaardag van het bureau van de ombudsman van Cyprus te vieren.

Vorige maand was ombudsvrouw Stylianou-Lottides bij mij in het Europees Parlement in Straatsburg ter gelegenheid van dertig jaar Europees netwerk van ombudsmannen. Het is een genoegen om nu hier in Nicosia te gast te zijn en de Europese Ombudsman dichter bij de Cypriotische burgers te brengen.

Ik kijk ook erg uit naar de besprekingen in de komende dagen, zoals u allen ongetwijfeld zult doen. Discussies die ons zullen helpen betere manieren te vinden om de problemen van mensen op te lossen, administratieve rechtvaardigheid te bevorderen en de samenwerking tussen onze kantoren te versterken, zowel op nationaal als op Europees niveau.

Om te beginnen wil ik echter wijzen op het belang van het markeren van mijlpalen zoals deze.

Het werk dat we doen als ombudsmannen kan vaak ontmoedigend zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het onderzoeken van klachten, het aanvechten van wanbeheer, het aanpakken van corruptie en het aanpakken van schendingen van de grondrechten.

We werken aan het overbruggen van de kloof tussen de meest kwetsbaren in de samenleving – personen met een handicap, kinderen, migranten, personen die te kampen hebben met economische problemen – en veel machtigere overheidsinstellingen. We worden vaak opgeroepen om de toegang tot de rechter te herstellen en ongemakkelijke waarheden tot de macht te spreken.

Met andere woorden, weinig over ons werk is gemakkelijk. En de weg die voor ons ligt is zelden vrij van obstakels.

Toch is het juist om deze reden dat we af en toe moeten pauzeren en terugkijken. We moeten erkennen hoe ver we zijn gekomen en wat we individueel en samen hebben bereikt.

Terugkijken is niet alleen een oefening in het herinneren van het verleden. Het geeft een nieuwe impuls aan onze missie. Het herinnert ons eraan dat we een sterke basis hebben gelegd om de toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden. En het stelt ons in staat om de balans op te maken, te anticiperen op veranderingen en ons voor te bereiden op wat er daarna komt.

Als coördinator van het Europees netwerk van ombudsmannen had ik onlangs de eer het Europees Parlement een dertigjarig jubileumboek te presenteren waarin de geschiedenis en de verwezenlijkingen van het netwerk worden uiteengezet.

De pagina's brengen de collectieve ervaring van ombudsmannen in heel Europa samen. Ze vertellen individuele verhalen over hoe we het Europees recht en de in de EU-Verdragen verankerde beginselen hebben gebruikt om een tastbaar verschil te maken in het leven van mensen.

De bijdrage van Cyprus betrof verschillende opmerkelijke gevallen waarin de Ombudsman personen met een handicap hielp die moeilijkheden ondervonden bij het openbaar bestuur, bijvoorbeeld bij het aanvragen en ontvangen van het staatsburgerschap of bij het verkrijgen van redelijke aanpassingen bij toelatingsexamens voor universiteiten.

Dit zijn niet alleen voorbeelden van goede administratieve praktijken. Het zijn voorbeelden van hoe ons werk het leven van mensen kan veranderen. Ze laten zien wat er gebeurt wanneer instellingen luisteren, wanneer rechten worden gehandhaafd en wanneer iemand bereid is op te komen voor degenen die anders misschien ongehoord zouden blijven.

En daar zijn onze instellingen uiteindelijk voor.

Beste collega's,

We leven in steeds moeilijkere tijden – tijden van snelle technologische veranderingen, geleidelijk transactionele mondiale politiek en een zorgwekkende daling van het vertrouwen in overheidsinstellingen.

In het licht van deze realiteit zal ons werk als ombudsman waarschijnlijk niet alleen in belang maar ook in complexiteit toenemen.

We moeten daarom vastberaden en met een duidelijk verantwoordelijkheidsgevoel vooruitkijken.

Wat kan er bijvoorbeeld worden gedaan om ervoor te zorgen dat de besluitvorming van de overheid inclusief blijft, zelfs tijdens crises? Of hoe zorgen we ervoor dat overheidsdiensten transparant en verantwoordelijk blijven wanneer zij AI-instrumenten gebruiken in hun werk?

Dit zijn niet louter technische of administratieve vragen. Centraal staan fundamentele vragen over eerlijkheid, verantwoordingsplicht, mensenrechten en de relatie tussen burgers en de staat.

In de tumultueuze wereld van vandaag, denk ik dat wij ombudsmannen ook dienen als iets dat lijkt op observatoria. Onze focus ligt niet op de beweging van hemellichamen, maar op het veranderende landschap van openbaar bestuur.

Door de klachten die we ontvangen, kunnen we patronen identificeren die anderen misschien over het hoofd zien. We kunnen verder kijken dan individuele gevallen en bredere problemen herkennen. Bovenal zien we de menselijke gevolgen van onjuiste of oneerlijke administratieve beslissingen.

En vanuit dit unieke en bevoorrechte gezichtspunt van ons kunnen we openbare instellingen waarschuwen voor opkomende vormen van oneerlijkheid, lacunes in de wetgeving identificeren en procedures benadrukken die niet werken zoals bedoeld. En onze rol eindigt niet met het identificeren van problemen. We kunnen instellingen ook helpen oplossingen te vinden die effectief, eerlijk en stevig verankerd zijn in de beginselen van goed bestuur.

Dit is een belangrijk onderdeel van onze bijdrage aan de democratie. We houden het openbaar bestuur niet zomaar ter verantwoording. We helpen het ook om beter te worden.

Op die manier laten we de burgers zien dat hun instellingen kunnen luisteren en reageren. Die publieke macht kan op verantwoorde wijze worden uitgeoefend. En dat, zelfs als er dingen misgaan, er iemand klaar staat om te luisteren, op te komen voor hun rechten en te helpen dingen recht te zetten.

Uiteindelijk wordt het vertrouwen van het publiek niet alleen opgebouwd door woorden of verklaringen. Het wordt opgebouwd door acties – door billijkheid, verantwoordingsplicht en de dagelijkse ervaring van burgers die het gevoel hebben dat hun stem ertoe doet.

Dit is de verantwoordelijkheid die we delen, en het is het doel dat ons hier vandaag samenbrengt.

Ik feliciteer nogmaals het Bureau van de Ombudsman van Cyprus met hun vijfendertigste verjaardag.

Moge deze verjaardag niet alleen een viering zijn van vijfendertig jaar prestaties, maar ook een inspiratie voor het belangrijke werk dat voor ons ligt.

Bedankt.