De Europese Ombudsman, Emily O'Reilly, heeft voorzitter Juncker verzocht het standpunt van de Commissie over de benoeming van voormalig Commissievoorzitter Barroso tot niet-uitvoerend voorzitter en adviseur bij Goldman Sachs te verduidelijken.

In een brief aan Commissievoorzitter Juncker vraagt mevrouw O’Reilly de Commissie uit te leggen welke maatregelen zij heeft genomen om na te gaan of de benoeming in overeenstemming is met de ethische verplichtingen in het Verdrag, of hij het advies van de ethische ad-hoccommissie heeft ingewonnen of zal inwinnen en of de Commissie overweegt de gedragscode van de commissarissen te hervormen.

Mevrouw O’Reilly vraagt ook of de Commissie, gezien de verklaringen van de heer Barroso dat hij advies zal geven over het besluit van het VK om de EU te verlaten, overweegt richtsnoeren te verstrekken aan hoofdonderhandelaar Barnier en aan het personeel over de wijze waarop contact kan worden opgenomen met de heer Barroso indien de voormalige voorzitter om een dergelijke betrokkenheid verzoekt.

Mevrouw O’Reilly verklaarde: “De stap van de heer Barroso heeft aanleiding gegeven tot bezorgdheid in een zeer moeilijke tijd voor de EU en met name met betrekking tot het vertrouwen van de burgers in haar instellingen. Dit is een belangrijke kwestie van algemeen belang en moet door de Commissie openlijk en uitgebreid worden aangepakt.

“De benoeming, die volgens de Commissie in overeenstemming is met de gedragscode, doet vragen rijzen over de toereikendheid van de gedragscode zelf. Het volstaat niet te zeggen dat er geen regels zijn overtreden zonder te kijken naar de onderliggende geest en bedoeling van het relevante artikel van het Verdrag en de code te wijzigen om precies dat weer te geven. Beslissingen over inbreuken op de code kunnen niet uitsluitend worden genomen door een ruwe berekening van een willekeurig afsluitingspunt voor de kennisgeving van nieuwe posities door voormalige commissarissen. Besluiten moeten beter per geval worden genomen, rekening houdend met alle elementen van een bepaalde benoeming.

"Gezien de wijdverbreide bezorgdheid over de benoeming van de heer Barroso, onder meer via parlementaire vragen en een verzoekschrift van EU-personeel, is het belangrijk dat de Commissie probeert deze bezorgdheid zo snel mogelijk weg te nemen. Het „recht om te werken” is niet ongekwalificeerd en moet worden gecompenseerd door het recht van het publiek op een ethisch bestuur.”

De Ombudsman heeft de Commissie onlangs verzocht haar gedragscode te herzien om de regels volledig uit te voeren en te voorzien in een reeks expliciete sancties voor niet-nakoming van verplichtingen door een in dienst zijnde of voormalige commissaris. Dit volgde op een onderzoek waarin de Ombudsman constateerde dat het onderzoek naar de verenigbaarheid van de betaalde functie van een voormalig commissaris met het EU-Verdrag ontoereikend was.

Gezien het publieke belang van deze kwestie heeft mevrouw O’Reilly de Commissie verzocht uiterlijk op 14 oktober 2016 op de in die zaak aan de orde gestelde punten te reageren.

 Noot van de redactie

Artikel 245 VWEU schrijft voor dat de leden van de Commissie "integriteit en discretie [moeten] betrachten met betrekking tot de aanvaarding, na beëindiging van hun ambt, van bepaalde benoemingen of voordelen".

De gedragscode voor commissarissen bepaalt: "Voormalige commissarissen die voornemens zijn een beroep uit te oefenen gedurende de 18 maanden nadat zij hun ambt hebben neergelegd, stellen de Commissie daarvan tijdig in kennis."

De brief van de Europese Ombudsman is hier beschikbaar.