Europese Ombudsman Emily O’Reilly is ingenomen met de goedkeuring door het Parlement (602 van de 692 uitgebrachte stemmen) van een versterkt rechtskader voor haar bureau.

Het herziene statuut versterkt de rechtsgrondslag van de Ombudsman en introduceert nieuwe waarborgen om zijn onafhankelijkheid verder te waarborgen, met inbegrip van een toereikende begroting om de activiteiten van het Bureau te ondersteunen.

“Een sterke, goed toegeruste en onafhankelijke ombudsman is van essentieel belang voor de handhaving van hoge ethische en verantwoordingsnormen in de EU-administratie. Ik dank alle betrokkenen voor hun werk aan deze nieuwe wetgeving en verwelkom de overeenkomst tussen de partijen en tussen de EU-instellingen.”

“Ik zie het nieuwe statuut als een bevestiging van de werkzaamheden van ons Bureau in de afgelopen jaren op het gebied van de behandeling van klachten, het voeren van proactieve onderzoeken en het voorop blijven lopen van de EU-instellingen op het gebied van uitstekend openbaar bestuur. Deze herziening codificeert veel van de huidige werkpraktijken van het Bureau”, aldus Ombudsman Emily O’Reilly.

“Bovendien is de nieuwe afkoelingsperiode van twee jaar voor politici die in de toekomst Ombudsman willen worden, belangrijk om ervoor te zorgen dat het Bureau zijn onafhankelijkheid behoudt.”

Het nieuwe statuut bevestigt de bevoegdheid van de Ombudsman om proactieve onderzoeken in te stellen. Artikel 3 van het statuut luidt als volgt: "De Ombudsman kan op eigen initiatief onderzoeken instellen wanneer zij daartoe aanleiding vindt, en met name in herhaalde, systemische of bijzonder ernstige gevallen van wanbeheer, teneinde deze gevallen aan te pakken als een kwestie van algemeen belang".

De nieuwe afkoelingsperiode betekent dat iedereen die zich kandidaat stelt om Ombudsman te worden, de afgelopen twee jaar geen lid van het Europees Parlement, de Europese Raad, de Europese Commissie of een nationale regering had mogen zijn.  De volgende verkiezingen volgen op de Europese verkiezingen in 2024.

Achtergrond

Het Bureau van de Ombudsman werd opgericht bij het Verdrag van Maastricht in 1992 en de eerste Ombudsman trad aan in 1995.

In het Handvest van de grondrechten, dat in 2009 juridisch bindend werd, werd het recht op behoorlijk bestuur erkend als een grondrecht van de Europese burgers. 

Het Bureau telt 73 posten, verdeeld over Brussel en Straatsburg. Sinds 1995 zijn er drie Europese ombudsmannen.

De laatste juridische stap is de stemming van het Parlement over het statuut, die zal plaatsvinden tijdens de plenaire vergadering van 23-24 juni in Brussel, na goedkeuring door de Raad. Het nieuwe statuut treedt in werking na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de EU.