De werkzaamheden van de werkgroepen van het netwerk in 2015 zijn samengevat en gepubliceerd in het „European Science and Technology Network on Unconventional Hydrocarbon Extraction – Annual Report 2015”[1].[2]

Het jaarverslag 2015 is van technische aard[3] en is opgesteld als follow-up[4] van de jaarlijkse conferentie van het netwerk van 23 februari 2016. Het verslag wordt bestempeld als een verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie, terwijl vier personeelsleden van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (die lid waren van de werkgroepen) en de voorzitters en vicevoorzitters van de werkgroepen worden geïdentificeerd als de auteurs ervan. Hoewel uit de regels voor het netwerk blijkt dat het jaarverslag 2015 door de stuurgroep moest worden goedgekeurd[5], bevat het jaarverslag een disclaimer waarin staat dat “de[in het verslag] uitgedrukte wetenschappelijke output geen beleidsstandpunt van de Europese Commissie inhoudt”[6]. Het jaarverslag wordt veeleer omschreven als “beoogtempirisch onderbouwde wetenschappelijke ondersteuning te bieden aan het Europese beleidsvormingsproces ”[7].

In abstracto wordt het doel van het jaarverslag 2015 als volgt samengevat:

"Indit verslag wordt in de eerste plaats een samenvatting gegeven van de achtergronden voor de oprichting van het "Europees netwerk voor wetenschap en technologie inzake onconventionele winning van koolwaterstoffen", op basis van een mededeling van de Europese Commissie aan de Raad en het Parlement. Het beschrijft verder de organisatie en werking van het netwerk en de status van de verwachte resultaten van de werkgroepen die in 2015 zijn gerealiseerd.”[8] [9]  

Afgezien van een inleiding en een korte beschrijving van de organisatie en de doelstellingen van het netwerk, wordt in de hoofdtekst van het jaarverslag 2015 de stand van zaken van de resultaten van de werkgroepen gepresenteerd. In de bijlagen bij het verslag worden de deelnemers van beide werkgroepen vermeld.

Werkgroep 1 inzake exploratie-, demonstratie- en productieprojecten in de EU heeft in 2015 de volgende werkzaamheden verricht:

Het algemene doel van werkgroep 1 was het verzamelen van gegevens afkomstig van in de EU uitgevoerde exploratie- en mogelijke demonstratie- en productieprojecten en daarmee verband houdende onderzoeksprojecten en het uitvoeren van een vergelijkende beoordeling[10].

i. De eerste taak van werkgroep 1 was het opstellenvan een “volledige lijst van bestaande en, in voorkomend geval, geplande projecten in de EU”.

Op basis van openbaar beschikbare informatie en door de deelnemers verstrekte informatie heeft de werkgroep een lijst opgesteld van bestaande en geplande onconventionele koolwaterstofputten in de EU (“de puttenlijst”). Uit het verslag blijkt duidelijk dat de lijst slechts een eerste versie is , die nog niet volledig is.[11] In het verslagwordt opgemerkt dat “de kwaliteit van de ontvangen informatie niet is beoordeeld”en dat de lijst verder zal worden herzien door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie.[12]

In de lijst gebruikte de werkgroep 37 parameters[13] om de putten te karakteriseren. De parameters zijn meestal feitelijk van aard en variëren van de exploitant van de put, tot de diepte van de put, de data van bronstimulaties, het milieueffectbeoordelings-/screeningjaar, tot incidenten per put en andere opmerkingen. Om de milieueffecten van de putten weer te geven, heeft de werkgroep — onder de parameter “milieumonitoringsgegevens” — besloten om te werken met twee aanvullende werkbladen waarin de parameters worden toegepast die de Commissie in haar Aanbeveling 2014/07/EU heeft vastgesteld voor basisstudies[14] en operationele monitoring[15]. [16]

ii. Werkgroep 1 was ook belast met de ontwikkeling van een databank met bepaalde gegevens voor elk onconventioneel koolwaterstoffenproject. Deze databank, die voornamelijk tot doel heeft “informatiedie over verschillende bestanden is verspreid, te aggregeren en samen te voegen in één gegevensopslagplaats”[17], bevindt zich slechts in een voorlopige staat[18]. De werkgroep gebruikte als belangrijkste input de putlijst en de bijbehorende werkbladen met milieugegevens [19] (zie i. hierboven).[20] De gegevens in de databank zijn opgesplitst in een aantal tabellen. In wezen presenteert de database in zijn huidige staat de informatie in de puttenlijst in een ander formaat.[21]

iii. De door de werkgroep opgezette databank bevat geen “beoordelingvan de verzamelde gegevens met betrekking tot technisch en economisch herstelbare potentiële en milieueffecten en -risico’s”[22]. De beoordeling zal worden uitgevoerd door de diensten van de Commissie.[23] Bovendien zal de databank in de toekomst worden omgevormd tot een volwaardige interactieve en gegeoreferentieerde onlinedatabank die toegankelijk is voor het grote publiek.[24] Ook blijkt dat de werkgroep, gezien het feit dat de vereiste beoordeling nog niet is uitgevoerd, de “vergelijkendeanalyse van alle beoordeelde projecten, met inbegrip van, in voorkomend geval, vergelijking op internationaal niveau”[25]niet konuitvoeren en dat dit in de toekomst ook door de diensten van de Commissie zal worden gedaan.

Overzicht van de werkzaamheden van werkgroep 1 in 2015:

Te leveren prestaties volgens het mandaat van het netwerk	Werkzaamheden van WG 1 in 2015	Door de Commissie uit te voeren werkzaamheden
Uitgebreide lijst van bestaande en, in voorkomend geval, geplande projecten in de EU	Eerste versie van een lijst van bestaande en geplande onconventionele koolwaterstofputten in de EU, aangevuld met twee werkbladen over de monitoring van milieugegevens (op basis van parameters in Aanbeveling 2014/07/EU van de Commissie en Richtlijn 2008/105/EG inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid)	Verdere ontwikkeling van de lijst
Database, die voortdurend wordt bijgewerkt en die voor elk project het volgende specificeert: i. locatie en exploitant; ii. beschikbare technische en milieugegevens; iii. gegevens met betrekking tot het potentieel van het reservoir; iv. beoordeling van de verzamelde gegevens met betrekking tot technisch en economisch herstelbare potentiële en milieueffecten en -risico's; v. voorvallen van incidenten, de oorzaken, gevolgen en genomen herstelmaatregelen (per project);	Voorlopige versie van een databank met informatie per put over de punten i.; ii:, iii; en v.	- Beoordeling genoemd in punt iv. Ontwikkeling van een databank tot een volwaardige online databank die toegankelijk is voor het grote publiek
een vergelijkende analyse van alle beoordeelde projecten, in voorkomend geval met inbegrip van een vergelijking op internationaal niveau;	-	Door de Commissie uit te voeren taak
Presentatie van de resultaten op de jaarlijkse conferentie;	Zie de hier gepubliceerde informatie: https://ec.europa.eu/jrc/en/event/conferentie/uh-netwerk-jaarlijkse conferentie
Samenvatting van de resultaten in jaarverslagen.	Zie jaarverslag 2015: https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/UH%20Network%20Annual%20Report%202015%20Science%20for%20Policy%20report%20final%20online.pdf

Werkgroep 2 inzake opkomende technologieën ter stimulering van putten heeft in 2015 de volgende werkzaamheden verricht:

Het algemene doel van werkgroep 2 was het document van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van 2013 met “een overzicht van hydrofracturerings- en andere formatiestimuleringstechnologieën voor de productie van schaliegas” aan te vullen, verder te verdiepen en te actualiseren op basis van praktische ervaring met deze technologieën bij exploratie-, mogelijke demonstratie- en productieprojecten in en buiten de EU[26].

Het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van 2013[27] is louter beschrijvend van aard. Het beschrijft verschillende fractureringsmethoden, gebaseerd op informatie die beschikbaar is in de open literatuur, in databases en op commerciële websites. Het bevat geen gekwantificeerde beoordeling, noch is het gebaseerd op gegevens.[28] Het doel van werkgroep 2 was het verslag te onderbouwen met gegevens en het bij te werken.

i. De belangrijkste taak van werkgroep 2 was het opstellenvan een “volledige lijst van opkomende technologieën die worden gebruikt bij exploratie- en mogelijke demonstratie- en proefproductieprojecten op wereldschaal”om te kunnen rapporteren over i) “nieuwetechnologieën die geschikt kunnen zijn voor gebruik in de EU en hun mogelijke gebruikstermijn”; en over de ii) “beoordelingvan de voor- en nadelen in verband met de economie, het milieu en de klimaatverandering in vergelijking met de momenteel gebruikte breuktechnieken”.

De werkgroep heeft besloten de taak op te splitsen in de volgende subtaken: 1) status van de huidige technologieën (uitgangssituatie); (2) lijst van opkomende technologieën; (3) kwalificatie van deze opkomende technologieën met betrekking tot kosten, looptijdniveau, pros & -cons.[29]

ii. Als basis en op basis van een aantal kernprestatie-indicatoren (KPI’s)[30] vulde de werkgroep een matrix met beschikbare gegevens over bestaande hydrofractureringstechnologieën.[31] Met andere woorden, de werkgroep ontwikkelde een tabel met informatie over (1) operationele ervaring; 2) technische prestaties; 3) milieueffecten, waarbij rekening wordt gehouden met: a) waterverbruik; b) afvalstroom; c) gevolgen voor het grondwater; d) gevolgen voor het oppervlaktewater; e) emissies in de lucht; f) gevolgen voor het land; g) geïnduceerde seismiciteit voor hydrofracturering op waterbasis, hydrofracturering op schuimbasis, hydrofracturering op basis van koolwaterstoffen, hydrofracturering in gasfase en cryogene hydrofracturering. De werkgroep heeft dus subtaak (1) inzake de huidige technologieën uitgevoerd, op basis van de beperkte beschikbare gegevens.

iii. Wat subtaak 2 betreft, hebben drie leden van het netwerk informatie verstrekt over een aantal opkomende technologieën. De werkgroep verzamelde deze informatie in een matrix (op basis van de hierboven beschreven KPI’s), waarbij voor elk gegeven duidelijk werd aangegeven wie van de drie leden van het netwerk het had verstrekt. In het verslag staat duidelijk: “Er isgeen beoordeling gemaakt van de kwaliteit van de verstrekte informatie. De verzamelde informatie geeft niet het standpunt van de Commissie weer.”[32] De status van de matrix inzake opkomende technologieën is dus rudimentair. De werkgroep werd geconfronteerd met een gebrek aan beschikbaarheid van relevante gegevens, aangezien “hetnauwelijks mogelijk is praktijkvoorbeelden of zelfs proefprojecten voor de toepassing van dergelijke alternatieve technologieën te vinden”[33]. Het concludeerde dat het nodig zou zijn voor de toekomst om te kijken naar samenwerking met onderzoeksinstellingen gevestigd in Europa en de VS.

iv. Werkgroep 2 voerde geen subtaak (3) uit, dat wil zeggen dat zij de opkomende technologieën niet kwalificeerde met betrekking tot kosten, maturiteitsniveau, pros & -cons.

In haar jaarlijkse conferentiepresentatie[35] gaf werkgroep 2 het volgende overzicht van de uitgevoerde en ongedaan gemaakte werkzaamheden:

Overzicht van de werkzaamheden van werkgroep 2 in 2015:

Te leveren prestaties volgens het mandaat van het netwerk	Verdeling van de taken door de werkgroep	Werkzaamheden van WG 2 in 2015	Door de Commissie uit te voeren werkzaamheden
Uitgebreide lijst van opkomende technologieën die worden gebruikt bij exploratie- en mogelijke demonstratie- en proefprojecten op wereldschaal;	(1) Status van de huidige technologieën (uitgangssituatie);	Matrix gevuld met beperkte beschikbare gegevens	Verdere ontwikkeling door de Commissie; Behoefte aan meer data
	(2) lijst van opkomende technologieën;	Verzameling van informatie die door drie leden van het netwerk wordt verstrekt; geen kwaliteitscontrole van de informatie. Gebleken is dat er behoefte is aan samenwerking met onderzoeksinstituten uit de EU en de VS.	Verdere ontwikkeling door de Commissie; Behoefte aan meer data
	(3) kwalificatie van deze opkomende technologieën met betrekking tot kosten, maturiteitsniveau, pros & -cons.	-	Door de Commissie uit te voeren taak
Op basis van deze lijst, een jaarverslag (eerste te verwachten op april 2015) op i. opkomende technologieën die geschikt kunnen zijn voor gebruik in de EU en hun mogelijke gebruikstermijn; ii. beoordeling van de voor- en nadelen in verband met economie, milieu en klimaatverandering in vergelijking met de momenteel gebruikte breuktechnieken;		verslag over subtaken 1 en 2; zie jaarverslag 2015: https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/UH%20Network%20Annual%20Report%202015%20Science%20for%20Policy%20report%20final%20online.pdf
Presentatie van de resultaten op de jaarlijkse conferentie.		Zie de hier gepubliceerde informatie: https://ec.europa.eu/jrc/en/event/conferentie/uh-netwerk-jaarlijkse conferentie

Conclusies uit het jaarverslag 2015:

Beide werkgroepen ondervonden vertragingen bij de uitvoering van hun werkzaamheden, die deels te wijten waren aan structurele problemen binnen de groepen en deels aan het gebrek aan beschikbaarheid van gegevens.

Gezien deze beperkingen hebben de werkgroepen slechts een deel van de in het mandaat van het netwerk vastgestelde taken uitgevoerd. Geen van beide groepen heeft de verzamelde gegevens beoordeeld (naast de definitie van benchmarkparameters en KPI’s). De taken die zijn uitgevoerd zijn slechts in voorlopige staat.

De Commissie heeft besloten de werkgroepen te ontbinden en het resterende onderzoek intern uit te voeren.

 

[1] Beschikbaar op: https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/UH%20Network%20Annual%20Report%202015%20Science%20for%20Policy%20report%20final%20online.pdf

[2] Zie artikel 10, lid 2, van het mandaat: “Dewerkgroepen vatten hun resultaten samen en presenteren deze in technische verslagen. Deze verslagen bevatten afwijkende standpunten, indien deze naar voren worden gebracht. Alle verslagen worden gepubliceerd op de website van het Europees netwerk voor wetenschap en technologie inzake onconventionele winning van koolwaterstoffen."[nadruk toegevoegd]

[3] Zie artikel 10, lid 2, van het mandaat.

[4] Zie bladzijde 2 van het mandaat van het netwerk: “Hetnetwerk zal de resultaten van zijn werkzaamheden verspreiden door: [...] Het organiseren van een jaarlijkse conferentie in Brussel, gevolgd door een jaarlijks verslag [...].”[nadruk toegevoegd]

[5] Volgens bladzijde 2 van het mandaat van het netwerk zal het[GCO] met name de productie en publicatie van de verslagen, werkdocumenten en andere resultaten van het netwerk ondersteunen. Officieel communicatiemateriaal dat extern wordt gepubliceerd en alle voorbereidende documenten voor vergaderingen van het netwerk (bv. agenda, presentaties, achtergrondmateriaal) moeten vooraf door de stuurgroep worden goedgekeurd. Andere geïnteresseerde diensten van de Commissie worden uitgenodigd om deel te nemen aan de activiteiten van het netwerk."[nadruk toegevoegd]

[6] Jaarverslag 2015 tweede omslagpagina.

[7] Jaarverslag 2015 tweede omslagpagina.

[8] Jaarverslag 2015 tweede omslagpagina.

[9] Dit is ook in overeenstemming met het mandaat van het netwerk, dat op bladzijde 3 de opstelling van een jaarlijks verslag over het werk van de werkgroepen opsomt als een van de resultaten voor beide werkgroepen.

[10] Zie mandaat van het netwerk, blz. 2.

[11] Zie bijvoorbeeld de volgende verklaringen op bladzijde 12 van het jaarverslag 2015: “Daarnaastzijn er in Frankrijk verschillende CBM-onderzoeksputten geboord, die echter nog niet in de databank zijn opgenomen.”; “Deinformatie over putten met krap gas en CBM die in de EU zijn geboord en mogelijk zijn gebroken, moet nog worden aangevuld en verfijnd om een onderscheid te maken tussen actieve, gesloten en geplande putten.”; “Opbasis van de tot dusver verzamelde gegevens was het in dit stadium deels mogelijk om in de databank te onderscheiden welke putten gebruikmaakten van grootvolumehydrofracturering (zoals gedefinieerd in Aanbeveling 2014/70/EU van de Commissie).” [nadruk toegevoegd]

[12] Jaarverslag 2015, blz. 12.

[13] Jaarverslag 2015, blz. 14.

[14] Zie punt 6.2 van Aanbeveling 2014/70/EU van de Commissie betreffende minimumbeginselen voor de exploratie en productie van koolwaterstoffen (zoals schaliegas) met gebruikmaking van grootvolumehydrofracturering (PB 2014, L 39, blz. 72).

[15] Zie punt 11.3 van Aanbeveling 2014/70/EU van de Commissie en Richtlijn 2008/105/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid (PB 2008, L 348, blz. 84).

[16] Jaarverslag 2015, blz. 15-17.

[17] Jaarverslag 2015, blz. 18.

[18] Zie bijvoorbeeld jaarverslag 2015, blz. 3: “Opdit moment wordt een voorlopige databank over exploratie-, demonstratie- en productieprojecten in de EU geleidelijk bevolkt met binnenkomende nieuwe gegevens, verkregen van de eigenaren ervan.” [nadruk toegevoegd]; Zie ook jaarverslag 2015, blz. 25: “Naastde noodzaak om de databank te blijven vullen met verdere technische en milieugegevens, [...].”[nadruk toegevoegd]

[19] Jaarverslag 2015, blz. 18.

Bovendien, de werkgroep geïntegreerde gegevens verzameld in Polen door middel van door de overheid gefinancierd onderzoek, dat is gepubliceerd in twee rapporten. Zie Jaarverslag 2015, blz. 19.

[21] Zie de samenvatting van de stand van zaken van de resultaten van werkgroep 1 op bladzijde 24 van het jaarverslag 2015: “[...]de databank voor onconventionele koolwaterstoffen die de in de puttenlijst en milieuwerkbladen verzamelde informatie samenvoegt en op consistente wijze organiseert met als centrale beoordelingseenheid de put [...].”

[22] Punt iv. van het tweede te leveren resultaat (databank) van werkgroep 1.

[23] Jaarverslag 2015, blz. 25: "Dezetaken zullen door de diensten van de Commissie worden uitgevoerd."

[24] Jaarverslag 2015, blz. 19.

[25] Derde resultaat van werkgroep 1.

[26] Zie mandaat van het netwerk, blz. 3.

[27] Hier beschikbaar: http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/111111111/30129/1/an%20overview%20of%20hydraulic%20fracturing%20and%20other%20stimulation%20technologies%20(2).pdf

[28] Zie bladzijde 4 van het verslag 2013 van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek: "Indit document worden hydrofracturerings- en alternatievefractureringstechnologieën besproken door de open literatuur, octrooidatabanken en commerciële websites te doorzoeken [...]."; "Ditverslag is grotendeels opgesteld door toegang te krijgen tot de beschikbare literatuur [...]."; “Hetverslag bevat geen volledige levenscyclusanalyse van de kosten of milieueffecten, noch enige andere maatregel voor de kwantificering van de voor- of nadelen van de specifieke technologieën in kwestie.”; “Indit verslag zijn geen objectieve criteria ontwikkeld en toegepast om mogelijke voor- en nadelen van elke techniek vast te stellen.”.

[29] Jaarverslag 2015, blz. 4.

[30] De volgende KPI’s werden vastgesteld: 1) operationele ervaring; 2) technische prestaties; 3) milieueffecten, waarbij rekening wordt gehouden met: a) waterverbruik; b) afvalstroom; c) gevolgen voor het grondwater; d) gevolgen voor het oppervlaktewater; e) emissies in de lucht; f) gevolgen voor het land; g) geïnduceerde seismiciteit.

[31] Jaarverslag 2015, blz. 4, 27 en 28.

[32] Jaarverslag 2015, blz. 30.

[33] Jaarverslag 2015, blz. 4.

[34] Jaarverslag 2015, blz. 4 en 28.

[35] Zie dia 5 van de presentatie, die hier beschikbaar is: https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/3%20WG2_AnnualConference_V3.pdf